BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

VIỆN KHOA HỌC THỂ DỤC THỂ THAO
------

NGUYỄN THÁI BỀN

NGHIÊN CỨU NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ THỂ LỰC
CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN BÓNG ĐÁ LỨA TUỔI 15-16,
CÂU LẠC BỘ BÓNG ĐÁ SHB ĐÀ NẴNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

HÀ NỘI - 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
VIỆN KHOA HỌC THỂ DỤC THỂ THAO
------

NGUYỄN THÁI BỀN

NGHIÊN CỨU NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ THỂ LỰC
CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN BÓNG ĐÁ LỨA TUỔI 15-16,
CÂU LẠC BỘ BÓNG ĐÁ SHB ĐÀ NẴNG
Tên ngành:

Giáo dục học

Mã ngành:


Danh mục biểu đồ, sơ đồ, hình ảnh
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU....................... 6
1.1. Đặc điểm và vai trò của thể lực trong bóng đá hiện đại. ....................... 6
1.2. Đặc điểm hoạt động thể lực của vận động viên bóng đá. ..................... 10
1.3. Mối quan hệ của việc phát triển các tố chất thể lực trong quá
trình huấn luyện thể thao. ...................................................................... 11
1.4. Đặc điểm các tố chất thể lực đặc trưng và phương pháp huấn
luyện thể lực cho vận động viên bóng đá. ............................................. 14
1.4.1. Hệ thống trao đổi chất ưa khí và năng lực vận động. ..................... 15
1.4.2. Hệ thống trao đổi chất yếm khí và năng lực vận động. .................. 15
1.4.3. Yêu cầu về thể lực trong bóng đá. .................................................. 16
1.4.4. Phương pháp huấn luyện tố chất sức bền. ...................................... 21
1.4.5. Phương pháp huấn luyện tố chất sức mạnh tốc độ. ........................ 27
1.4.6. Phương pháp huấn luyện tố chất sức bền tốc độ............................. 29
1.4.7. Phương pháp huấn luyện tố chất sức mạnh bền.............................. 30
1.5. Đào tạo vận động viên bóng đá, quá trình huấn luyện nhiều năm. ........ 31
1.5.1. Các giai đoạn trong huấn luyện thể thao. ..................................... 31
1.5.2. Các giai đoạn trong huấn luyện bóng đá......................................... 32
1.5.3. Nhiệm vụ huấn luyện vận động viên bóng đá nam lứa tuổi 15– 16 .... 34
1.6. Đặc điểm chương trình huấn luyện cho nam vận động viên bóng
đá lứa tuổi 15-16. ..................................................................................... 36


1.6.1. Yêu cầu và nhiệm vụ. ...................................................................... 36
1.6.2. Nội dung chương trình huấn luyện cho vận động viên bóng đá
lứa tuổi 15-16. ................................................................................. 37
1.6.3. Nội dung huấn luyện thể lực. .......................................................... 38
1.7. Một số phương pháp huấn luyện thể lực trong thể thao. ..................... 40
1.7.1. Phương pháp tập luyện liên tục. ...................................................... 42

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN ......................... 62
3.1. Đánh giá thực trạng chương trình huấn luyện và trình độ thể
lực của nam vận động viên bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ
SHB Đà Nẵng. .......................................................................................... 62
3.1.1. Thực trạng chương trình huấn luyện thể lực cho nam vận động
viên bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ bóng đá SHB Đà
Nẵng. ............................................................................................... 62
3.1.2. Thực trạng về các bài tập thể lực hiện nay được áp dụng cho
nam vận động viên bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ bóng đá
SHB Đà Nẵng. ................................................................................ 69
3.1.3. Xác định các tố chất thể lực đặc trưng đối với nam vận động
viên bóng đá lứa tuổi 15-16. ........................................................... 74
3.1.4. Lựa chọn test đánh giá trình độ thể lực của nam vận động viên
bóng đá lứa tuổi 15-16. ................................................................... 78
3.1.5. Xây dựng thang điểm xếp loại cho các test đánh giá trình độ
thể lực cho nam vận động viên bóng đá lứa tuổi 15-16.................. 87
3.1.6. Thực trạng về trình độ thể lực của nam vận động viên bóng đá
lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng.......................... 90
3.1.7. Bàn luận kết quả nghiên cứu thực trạng về chương trình, kế
hoạch huấn luyện và trình độ thể lực của nam vận động viên
bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ SHB Đà Nẵng.......................... 92
3.2. Lựa chọn và ứng dụng bài tập nâng cao trình độ thể lực cho
nam vận động viên bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ bóng đá
SHB Đà Nẵng. ......................................................................................... 100
3.2.1. Cơ sở lựa chọn bài tập nâng cao trình độ thể lực cho nam vận
động viên bóng đá lứa tuổi 15-16. ................................................. 100


3.2.2. Lựa chọn bài tập nâng cao trình độ thể lực cho nam vận động
viên bóng đá lứa tuổi 15-16. .......................................................... 102

1.2
1.3
1.4
1.5
3.1
3.2

Nội dung bảng
Phân chia các giai đoạn huấn luyện theo quy trình đào tạo
vận động viên
Phân chia các giai đoạn huấn luyện theo quy trình đào tạo
VĐV bóng đá
Lượng vận động và quãng nghỉ và hệ cung cấp năng
lượng trong tập luyện thể thao
Ảnh hưởng của lượng vận động và quãng nghỉ đến sự
phát triển các tố chất thể lực trong tập luyện thể thao
Mức độ căng thẳng cơ bắp và thời gian cần để hồi phục
khi sử dụng các loại bài tập Plyometric
Khảo sát thực trạng về chương trình, kế hoạch huấn luyện
tại một số trung tâm đào tạo VĐV bóng đá trẻ (năm 2015)
Khảo sát về trình độ của các HLV đào tạo trẻ tại trung
tâm TDTT SHB Đà Nẵng.

Trang
31
32
44
47
48
63


74


Kết quả quan sát hoạt động của các VĐV đội bóng đá
3.7

SHB Đà Nẵng trong 4 trận đấu tại giải Bóng đá U17 quốc

75

gia năm 2015
3.8
3.9
3.10

Kết quả phỏng vấn về mức độ quan trọng của các tố chất
thể lực cho VĐV trong thi đấu bóng đá (n = 43)
Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá thể lực cho nam

77
Sau trang

VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16 (n=43)

80

Các test được lựa chọn qua phương pháp phỏng vấn

81

88

VĐV)
3.15
3.16
3.17
3.18

Tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại cho nam VĐV bóng đá lứa
tuổi 15
Tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại cho nam VĐV bóng đá lứa
tuổi 16
Tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại theo điểm cho nam VĐV
bóng đá lứa tuổi 15
Tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại theo điểm cho nam VĐV
bóng đá lứa tuổi 16

Sau trang
88
Sau trang
88
Sau trang
89
Sau trang
89


3.19
3.20
3.21

149

trước thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra các chỉ số chức năng tuần hoàn,
3.26

hô hấp của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng lứa tuổi 16

149

trước thực nghiệm
3.27
3.28
3.29
3.30
3.31

Xếp loại về trình độ thể lực cho các VĐV bóng đá lứa tuổi
15-16 trước thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng lứa tuổi 15 sau 03 tháng thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng lứa tuổi 16 sau 03 thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng lứa tuổi 15 sau 06 tháng thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng lứa tuổi 16 sau 06 thực nghiệm

120
121

133

So sánh kết quả kiểm tra các chỉ số chức năng tuần hoàn,
3.38

hô hấp của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng lứa tuổi 15

134

sau thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra các chỉ số chức năng tuần hoàn,
3.39

hô hấp của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng lứa tuổi 16

135

sau thực nghiệm
3.40
3.41
3.42

Xếp loại về trình độ thể lực cho các VĐV bóng đá lứa tuổi
15 trước và sau thực nghiệm
Xếp loại về trình độ thể lực cho các VĐV bóng đá lứa tuổi
16 trước và sau thực nghiệm
Kết quả thống kê các số liệu chuyên môn của các VĐV
bóng đá đội U17 SHB Đà Nẵng sau 4 trận đấu

136


1.4

Nồng độ acid lactic trong một trận đấu của cầu thủ bóng đá

19

1.5
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6

Sự sản sinh năng lượng và các tố chất thể lực đặc trưng
trong thi đấu bóng đá
Thực trạng phân loại trình độ thể lực của nam VĐV bóng
đá lứa tuổi 15
Thực trạng phân loại trình độ thể lực của nam VĐV bóng
đá lứa tuổi 16
Tỷ lệ về các nhóm bài tập phát triển thể lực cho VĐV bóng
đá lứa tuổi 15-16
Tỷ lệ về các loại bài tập phát triển thể lực cho VĐV bóng
đá lứa tuổi 15-16
So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng lứa tuổi 15 trước thực nghiệm
So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng lứa tuổi 16 trước thực nghiệm


Trang
20
Trang

2.1

Chạy 6 lần x 40 m

57

2.2

Yo-yo test

57

2.3

Dẫn bóng 35m luồn cọc sút cầu môn
Chạy sút bóng vào cầu môn

59

2.4

59


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ATP


KH

: Kế hoạch.

LVĐ

: Lượng vận động.

m

: Mét.

min, ’

: Phút.

Reps

: Repetitions (số lần lặp lại).

RM

: Repetition max (số lần lặp lại tối đa).

s, ”

: giây.

SB

Thể dục thể thao ngày nay đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của
cuộc sống. Với những gì mà thể thao nước nhà đã đạt được, xứng đáng để ngành
thể dục thể thao luôn là một trong những lĩnh vực quan trọng của xã hội. Cùng
với sự phát triển của đất nước, ngành Thể dục thể thao nước ta đã và đang từng
bước khẳng định vị trí, vai trò của mình tương xứng với sự phát triển kinh tế,
văn hoá xã hội của nước nhà. Quyết định số 2198/QĐ-TTg của Thủ tướng chính
phủ ngày 03/12/2010 phê duyệt chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam
đến năm 2020, trong đó đã nêu rõ: … “Đổi mới cơ chế tổ chức, nội dung tuyển
chọn và đào tạo tài năng thể thao thành tích cao theo định hướng chuyên nghiệp;
tăng cường nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao cho công tác đào tạo tài
năng thể thao thành tích cao; ưu tiên đầu tư các môn thể thao, VĐV thể thao
trọng điểm; tiến hành chuẩn hoá cơ sở vật chất, kỹ thuật, tập huấn đội tuyển quốc
gia, đào tạo VĐV trẻ cấp tỉnh, ngành; củng cố phát triển bóng đá nam chuyên
nghiệp và bóng đá nữ…” [62].
Thể thao nước nhà đang ngày một phát triển cao, thành tích của thể thao
đỉnh cao cũng đã phần nào xích lại gần hơn so với thành tích chung của thể thao
thế giới. Bên cạnh sự phát triển chung của thể thao nước nhà, bóng đá trong
những năm qua đã có những bước phát triển đáng kể. Được thể hiện qua các kỳ
Sea Games, giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (AFF Cup), hay giải bóng đá vô
địch châu Á, kể các các giải đấu dành cho các lứa tuổi trẻ như U19; U21… đội
tuyển bóng đá Việt Nam đã đạt được những thành tích đáng khích lệ, luôn là một
trong những đội tranh chấp huy chương trong khu vực. Bóng đá trong nước đã
dần chuyển theo mô hình hoạt động chuyên nghiệp một cách hoàn thiện hơn. Qua
đó thì khâu đào tạo trẻ luôn là điều kiện bắt buộc và là một trong những ưu tiên
hàng đầu cho bất kỳ một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp nào. Ngày 08/3/2013,


2
Thủ tướng chính phủ đã ra Quyết định số 419/QĐ-TTg phê duyệt chiến lược phát
triển bóng đá Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, đã nêu rõ:

một cách đại trà, qua đó lựa chọn những vận động viên tốt để tiếp tục đào tạo.
Điều này sẽ không thể phát triển vận động viên một cách tốt nhất, mà trong huấn
luyện cần căn cứ vào thời gian thi đấu để xây dựng chương trình mang tính chu
kỳ, qua đó chuẩn bị các điều kiện tốt nhất cho thi đấu.
Các nghiên cứu nhằm xây dựng hệ thống lý luận và thực tiễn trong công tác
đào tạo huấn luyện VĐV bóng đá, đã có sự đóng góp rất đáng trân trọng của
nhiều nhà khoa học, chuyên gia, nhà chuyên môn có kinh nghiệm ở nước ta như:
Lê Bửu (1983); Nguyễn Thiệt Tình (1982, 1991); Phạm Ngọc Viễn (1992, 1999);
Phạm Quang (1989, 1994); Trần Quốc Tuấn – Nguyễn Thế Truyền (2004);
Nguyễn Đăng Chiêu (2004); Nguyễn Đức Nhâm (2005); Phạm Xuân Thành
(2007). Hay gần đây, Trần Duy Hòa (2012) đã nghiên cứu về sức bền cho nam
VĐV bóng đá lứa tuổi 11-13; Võ Văn Quyết (2016) nghiên cứu phát triển sức
mạnh tốc độ cho VĐV bóng đá lứa tuổi 16-17… Tuy nhiên, phần lớn các chuyên
gia chỉ định hướng và hướng dẫn phương pháp huấn luyện thể lực, xác định các
tiêu chí tuyển chọn, đánh giá ban đầu…, chưa nghiên cứu về các tiêu chí đánh
giá, nâng cao trình độ thể lực theo từng lứa tuổi, từng giai đoạn đào tạo…
Giai đoạn chuyên môn hóa sâu thường được bắt đầu từ lứa tuổi 15-16, đây
cũng là giai đoạn có sự phân định rõ ràng về sự chuyên môn hóa trong mỗi cầu
thủ, theo vị trí và đặc điểm mỗi vị trí trong thi đấu. Chính vì vậy mà việc hoàn
thiện các tố chất thể lực ở giai đoạn này là đặc biệt quan trọng để đáp ứng những
yêu cầu mới về mặt kỹ chiến thuật, thể lực, tâm lý cho một giai đoạn huấn luyện
sâu hơn. Để nâng cao trình độ thể lực một cách hợp lý đòi hỏi phải dựa trên cơ sở
khoa học, trong đó có việc xây dựng các phương pháp, bài tập nâng cao thể lực
phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, đặc điểm về kỹ - chiến thuật, đặc điểm của mỗi
chu kì, giai đoạn huấn luyện, đặc điểm phát triển thể lực chung và chuyên môn,


4
đặc điểm phù hợp của mỗi vận động viên bóng đá trẻ với từng vị trí thi đấu nhất
định là vô cùng quan trọng, tạo tiền đề cho những giai đoạn huấn luyện tiếp theo.

VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng.
Mục tiêu 2: Lựa chọn và dứng dụng bài tập nâng cao trình độ thể lực cho
nam VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16.
Lựa chọn bài tập nâng cao trình độ thể lực cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi
15-16.
Xây dựng kế hoạch huấn luyện thể lực cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16.
Tổ chức thực nghiệm sư phạm với các bài tập và kế hoạch huấn luyện
nhằm nâng cao trình độ thể lực cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16.
Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả các bài tập đã lựa chọn để nâng cao trình độ
thể lực đối với nam VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16, câu lạc bộ bóng đá SHB Đà
Nẵng.
So sánh sự khác biệt về trình độ thể lực giữa nhóm thực nghiệm và nhóm
đối chứng trước thực nghiệm; sau 3 tháng, 6 tháng và 9 tháng thực nghiệm.
Đánh giá trình độ thể lực của nam VĐV bóng đá lứa tuổi 15-16 trong thực
tiễn thi đấu tại giải bóng đá lứa tuổi U17 quốc gia.
Giả thuyết khoa học của luận án:
Thể lực là một trong những yếu tố thành phần quan trọng của trình độ huấn
luyện thể thao của các vận động viên bóng đá. Trình độ huấn luyện thể lực của
VĐV bóng đá trẻ sẽ được phát triển đúng hướng và phù hợp với giai đoạn đào tạo
chuyên môn hóa sâu (lứa tuổi 15-16) nếu được huấn luyện một cách khoa học,
theo chương trình kế hoạch huấn luyện năm, thông qua hệ thống các bài tập phát
triển thể lực có định tính và định lượng (khối lượng và cường độ).


6
CHƯƠNG 1.
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Đặc điểm và vai trò của thể lực trong bóng đá hiện đại.
Bóng đá là môn thể thao mang tính chiến đấu và tính đối kháng quyết liệt.
Trong các cuộc tranh tài ở các trận bóng đá đỉnh cao, luôn có nhiều kịch tính diễn

từ 02 – 16 lần … Với nhịp điệu hiện nay, bóng đá theo phương hướng tổng lực
có thể những chỉ số đó còn đòi hỏi ở mức độ cao hơn [1], [72].
Như vậy, với lối chơi tổng lực của bóng đá hiện đại: phòng thủ không phải
là nhiệm vụ riêng của hậu vệ, tranh cướp bóng – cản phá bóng giữa sân không
còn là nhiệm vụ riêng của tiền vệ, tấn công làm bàn không chỉ là nhiệm vụ riêng
của tiền đạo, mà tất cả cầu thủ phải tham gia phòng thủ chặt và tấn công nhanh,
làm tính đối kháng trận đấu trở nên càng gay gắt, kịch liệt hơn, dẫn đến lượng
vận động càng lớn, thậm chí đến tột đỉnh và huy động triệt để thể lực mới tạo ra
được những đường chuyền kiến thiết bóng hiệu quả, sự di chuyển và phối hợp
hiểu ý để giành thế chủ động và chiến thắng.
Từ đó chúng ta thấy, càng nâng lên trình độ cao, bóng đá càng đòi hỏi những
phẩm chất thể lực tuyệt vời với sự nhanh nhẹn, dẻo dai, bền bỉ và khéo léo.
Những yêu cầu về thể lực là vô cùng cần thiết đối với xu hướng phát triển bóng
đá hiện đại và cũng là cơ sở để hoàn chỉnh các mặt kỹ thuật, chiến thuật. Bởi thế
trong công tác huấn luyện các đội bóng đá ở bất kỳ trình độ nào, nội dung huấn
luyện thể lực giữ vị trí vô cùng quan trọng và đòi hỏi tỷ lệ thời gian thích đáng.
Thứ hai: bóng đá hiện đại là trình độ kỹ thuật cao, điêu luyện:
Đó là khả năng xử lý bóng trong các tình huống thi đấu khác nhau, di chuyển
hợp lý nhằm giữ quyền kiểm soát bóng dưới áp lực lớn, nhịp độ cao, khả năng
điều chỉnh trong các tình huống thi đấu. Kỹ thuật được coi là phương tiện để đạt
đến mục đích, một mặt của lối chơi mang ý nghĩa quyết định khi nó được thực
hiện với tốc độ cao trong tranh cướp, đột phá và dứt điểm.
Tính hiệu quả của kỹ thuật được xác định bởi độ chính xác của động tác kỹ
thuật do các cầu thủ thực hiện. Tính nhẹ nhàng khi thực hiện động tác cho thấy
khả năng tiết kiệm hoá chức năng tối đa của các cầu thủ. Do năng lượng bị tiêu


8
hao ít nên các VĐV có trình độ cao có thể hoạt động với cường độ lớn trong một
thời gian dài mà hiệu quả thi đấu vẫn không bị giảm sút. Do đó trong quá trình

Về thể lực: Để có thể hoạt động tích cực, hiệu quả và chủ động cả trong
phòng thủ lẫn tấn công suốt 90 phút (cũng có thể là 120 phút hoặc hơn) của trận
đấu, hơn bao giờ hết đòi hỏi ở mỗi cầu thủ phải có một thể lực sung mãn. Muốn
giành được lợi thế trong suốt trận đấu trước đối thủ thì cầu thủ phải có duy trì
được sự mạnh mẽ, nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ… hơn đối phương cho tới cuối
trận đấu. Ngày nay, trong một trận đấu, những cầu thủ trình độ cao phải di
chuyển tới 12 – 15 km, trong đó tới 80% là chạy và với hơn 80 lần bứt phá tốc
độ cao. Muốn phát huy tốt khả năng kỹ thuật, chiến thuật trong thi đấu, đòi hỏi
cầu thủ phải được chuẩn bị thật tốt và toàn diện về thể lực. Thể lực là nền tảng
cho mọi hoạt động trong bóng đá, khi được trang bị một nền tảng thể lực đầy đủ,
toàn diện thì VĐV sẽ luôn tự tin để phô diễn hết kỹ năng chơi bóng, tư duy
chiến thuật của bản thân với một tâm lý luôn sẵn sàng, đồng thời sẽ giúp cho hệ
thần kinh luôn hoạt động hiệu quả trong mọi phương án xử lý tình huống của
trận đấu.
Về kỹ thuật: Cầu thủ phải có khả năng điều khiển, kiểm soát được quả
bóng bằng nhiều bộ phận cơ thể, từ đôi chân đến đầu, ngực… (kể cả đôi tay như
đối với thủ môn hay ném biên). Phải có khả năng làm chủ quả bóng trong lối
chơi nhanh và thường xuyên bị đối phương gây áp lực. Phải biết chuyền bóng,
dẫn bóng, sút cầu môn… khi có điều kiện ở bất cứ vị trí nào trong tấn công,
cũng như phải biết cản phá và thu hồi bóng trong phòng thủ.
Về chiến thuật: Đòi hỏi cầu thủ phải biết tư duy chiến thuật nhanh, do yêu
cầu phải liên tục hoán đổi vị trí khác nhau trong tấn công và phòng ngự với lối
chơi nhanh nên đòi hỏi cầu thủ phải chuẩn bị đa dạng về chiến thuật. Với nhịp
độ thi đấu luôn khẩn trương, phải linh hoạt trong di chuyển, đòi hỏi cầu thủ phải
nhanh chóng tìm ra giải pháp chiến thuật hợp lý cho mình và cho đồng đội.
Về tâm lý: Sự ổn định về tâm lý, vững vàng về tinh thần, luôn luôn bình
tĩnh và biết kiềm chế, cũng như ý thức kỷ luật thi đấu cao luôn đảm bảo cho
thành công trong thi đấu bóng đá [20], [23].





11
Theo Jens Bangsbo (2006) về sự biến đổi nồng độ axit lactic (AL) của
VĐV bóng đá trong suốt trận đấu cho thấy:
Nồng độ axit lactic đều đạt trên 4mmol/l trong suốt trận đấu, chứng tỏ năng
lượng do chuyển hoá yếm khí chiếm ưu thế so với chuyển hoá ưa khí.
Chuyển hoá yếm khí lactat xảy ra mạnh ở đầu hiệp 1 và cuối hiệp 2.
Nồng độ axit lactic cực đại vượt quá 12mmol/l.
Lượng vận động suốt trận đấu ổn định dưới cực đại.
Khi vận động ngắt quãng với công suất cực đại hoặc cận cực đại gluco
giảm ở phút thứ 9 - 10, trong bóng đá glucose giảm vào cuối trận đấu. Glucose
là một trong các yếu tố tham gia vào hoạt động của nơron thần kinh cơ và cần
phải có đủ glucose trong quá trình hoạt động thần kinh tâm lý cho VĐV khi thi
đấu. Điều này đảm bảo cho quá trình dẫn truyền xung động thần kinh. Khi dự
trữ glucogen trong cơ và glucose trong máu cao, sự tập trung chú ý và tư duy sẽ
nhanh và chính xác hơn. Đây là một trong những điều kiện để giảm bớt các yếu
tố căng thẳng (stress) sinh học [8].
Chuyển hoá ưa khí được đánh giá là nguồn cung cấp năng lượng có hiệu
suất cao đối với VĐV bóng đá. Nhờ đó, nồng độ axit lactic trong máu của VĐV
trong thi đấu không tăng lên quá mức (12mmol/l) so với các môn tốc độ khác
(có thể lên đến 16 - 24 mmol/l). Tomat A. và cộng sự (1973) qua nghiên cứu
hoạt động bóng đá cho thấy:
Đặc điểm nổi bật nhất với bóng đá là cự ly chạy tối đa khoảng trên 10 km
trong thời gian 90 - 120 phút.
Khả năng hấp thụ oxy tối đa (VO2Max) đạt 80% và điều này tuỳ theo cự ly
chạy của VĐV.
Quá trình chuyển hoá diễn ra đa dạng và đan xen lẫn nhau [67].
1.3. Mối quan hệ của việc phát triển các tố chất thể lực trong quá trình
huấn luyện thể thao.

thù của mình, nhưng có một quy luật chung luôn luôn chi phối là: chỉ có thể có
sự phát triển tối đa của một tố chất nào đó trong điều kiện nâng cao mọi khả
năng chức phận của cơ thể. Hai là sự phát triển một cách tương ứng của các tố
chất thể lực khác và sự tác động tương hỗ giữa chúng luôn diễn ra theo quy luật.