BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC TRONG CÁC
TRƯỜNG THPT HUYỆN BẢO
LÂM – TỈNH LÂM ĐỒNG


- Định hướng và nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Định hướng đề xuất biện pháp
- Đổi mới PPDH phải xuất phát từ việc thực hiện chủ
trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật
của nhà nước; Chỉ thị của ngành về định hướng phát
triển giáo dục Việt Nam
Quốc hội đã ban hành Luật Giáo dục 2005. Điều 2
Luật Giáo dục 2005 ghi rõ về mục tiêu giáo dục:
“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam
phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe,
thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng
độc lập dân tộc và CNXH; hình thành và bồi dưỡng
nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng
yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Điều 5 Luật Giáo dục 2005 đề ra yêu cầu về PP giáo
dục: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tự
giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, khả
năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn
lên” [31].


Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI (2011) xác định
“Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới

- Quản lý đổi mới PPDH phải tuân thủ quy trình: từ
việc lập kế hoạch đến các khâu tổ chức, chỉ đạo, kiểm
tra đánh giá và nắm bắt thông tin phản hồi
Các biện pháp quản lý đổi mới PPDH ở các trường
THPT được đưa ra phải đảm bảo đổi mới PPDH theo
định hướng phát triển năng lực. Nếu không tuân thủ
quy trình thì khi áp dụng vào thực tiễn sẽ đi chệch
hướng, xa rời mục tiêu và đương nhiên sẽ không đạt
được hiệu quả như mong muốn.


- Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Bất kỳ biện pháp quản lý nào được đưa ra đều phải tính đến
tính hiệu quả. Thể hiện ở sự đầu tư thấp nhất nhưng kết quả
mang lại đạt giá trị cao nhất. Tính hiệu quả trong các biện
pháp đề xuất thể hiện bằng việc tổ chức thực hiện chu đáo,
đồng bộ, nhịp nhàng giữa các bộ phận trong quá trình quản
lý với kinh phí ít nhất, thời gian thực hiện ngắn nhất nhưng
kết quả đạt được cao nhất. Nguyên tắc này đòi hỏi các biện
pháp được đề xuất phải đem lại hiệu quả cao trong quản lý
đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực góp phần
làm thay đổi cách thức quản lý trong bối cảnh đổi mới căn
bản, toàn diện GD&ĐT hiện nay.
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
Nguyên tắc đảm bảo cơ sở thực tiễn tức là những biện
pháp đề ra trước hết cần bám sát vào tình hình thực
tiễn quản lý đổi mới PPDH tại một trường cụ thể.
Không thể đạt được hiệu quả khả thi nếu không bám
sát thực tiễn. Chỉ có thế người CBQL mới đề xuất

được mối liên hệ tương hỗ giữa các nguyên tắc với
nhau, thực tiễn phải dựa trên cơ sở lý luận và lý luận
phải phù hợp và đáp ứng được thực tiễn. Có như vậy
chiến lược đổi mới PPDH tại địa phương huyện Bảo
Lâm, Lâm Đồng mới sớm đạt được yêu cầu GD hiện
nay.
- Đề xuất biện pháp quản lý đổi mới PPDH của hiệu
trưởng các trường THPT huyện Bảo Lâm – tỉnh Lâm
Đồng
- Tăng cường nhận thức về đổi mới PPDH theo định
hướng phát triển năng lực
- Mục tiêu
Mọi quá trình hoạt động nhằm thay đổi hoặc cải tiến
một vấn đề, một nội dung hay một phương pháp nào
đó..., trước hết phải làm thay đổi nhận thức của con


người, nhận thức có đúng thì hành động mới đúng.
Đổi mới PPDH cũng vậy. Khi mọi người hiểu đúng ý
nghĩa của việc làm này thì tinh thần trách nhiệm, lòng
nhiệt tình, sự tích cực của các lực lượng tham gia vào
đổi mới PPDH sẽ tăng cao. Chính vì thế muốn tạo
được sự đồng thuận, đồng lòng từ các lực lượng tham
gia vào đổi mới PPDH thì việc tác động đến suy nghĩ
của người quản lý, giáo viên và học sinh là vô cùng
quan trọng. Đây là yếu tố tiên quyết dẫn đến thành
công, bởi vì để đáp ứng yêu cầu GD hiện nay, đổi mới
PPDH không chỉ riêng trách nhiệm của CBQL mà
còn của tất cả mọi người tham gia vào quá trình dạy
học.



nhiều mặt, dẫn đến GV có ý thức tự giác đổi
mới và hơn thế là có khát khao đổi mới để từ
đó họ tự học, tự bồi dưỡng làm tốt công tác
dạy học.
Nhận thức được các đặc trưng cơ bản về các
PPDH theo ĐHPTNL là điều rất quan trọng.
Nghĩa là GV phải được bồi dưỡng những kỹ
thuật dạy học, những hình thức dạy học của
từng PP, những kỹ năng kết hợp các PP với
nhau trong soạn giảng. Thực tế có những GV
còn nhầm tưởng khá tai hại là: cứ thảo luận
nhóm hoặc cứ trình chiếu đã là đổi mới PPDH
rồi. Vì vậy để GV áp dụng PP dạy học linh hoạt
hiệu quả, tránh nhàm chán chính là giúp GV
hiểu được bản chất và đặc trưng của các PPDH
tích cực.
Việc tăng cường nhận thức đối với sử dụng
trang thiết bị vào đổi mới PPDH cho GV cũng
là một việc làm thường xuyên của người quản
lý. Có nhiều cách làm như: tổ chức tập huấn;
trao đổi kinh nghiệm; thông tin kịp thời về các


trang thiết bị mới bổ sung; quy định chặt chẽ về
việc sử dụng trang TBDH cũng như có những
động thái khuyến khích cho hoạt động này một
cách phù hợp nhất.
Người quản lý tạo ra môi trường thân thiện,

đặc điểm, tính thực tiễn và sẽ là một chương trình hành
động từ cấp quản lý đến từng bộ phận. Kế hoạch phải
đạt mục tiêu chung và mục tiêu của từng bộ môn qua
các giai đoạn cụ thể.
- Nội dung và cách thức thực hiện
Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH


cấp trường
Trước hết mỗi nhà trường cần thành lập một tổ
bao gồm các tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên
và một số GV nhiều kinh nghiệm trong giảng
dạy về đổi mới PPDH. Nhiệm vụ của tổ này
là chuẩn bị các khâu như: thu thập thông tin
cần thiết; phân tích tình hình mọi mặt nhằm
đánh giá thực trạng chung; xác định mục tiêu
và các chỉ tiêu của kế hoạch, tập hợp kế hoạch
bộ phận, hình thành bản kế hoạch sơ bộ, hoàn
chỉnh kế hoạch. Tuy nhiên trong quá trình
thẩm định, ở mỗi khâu, cần tuân thủ nghiêm
ngặt về quy trình. Tất cả phải dựa trên tình
hình thực tế, nếu không bản kế hoạch sẽ
không đáp ứng được yêu cầu.
Kế hoạch thực hiện đổi mới PPDH trong nhà
trường cần được phổ biến đến từng bộ
phận, từng GV vì đây là một kế hoạch bộ
phận quan trọng góp phần phát triển GD
nhà trường. Phổ biến đến từng GV nhằm mục
đích thu thập ý kiến của mọi người cũng như


đồng thời yêu cầu tổ chuyên môn tự đánh giá.
Từ đó nhà trường và các tổ phải tìm ra giải
pháp để khắc phục tồn tại, phát huy ưu thế để
nâng cao hiệu quả thực hiện kế hoạch.
- Điều kiện thực hiện
Người CBQL phải thu tập đầy đủ văn bản, tài liệu
pháp lý hướng dẫn công tác xây dựng kế hoạch.
Đồng thời, người CBQL cần nắm vững tinh thần,
nội dung các văn bản, tài liệu hướng dẫn để phổ
biến thật cụ thể cho các tổ trưởng.
Thành lập một lực lượng chuyên môn xây dựng
kế hoạch của trường, của tổ và quy định chức
năng, nhiệm vụ cho từng bộ phận, cá nhân rõ


ràng.
Bố trí nguồn kinh phí cũng như một số điều
kiện ưu tiên cho xây dựng kế hoạch.
- Đổi mới hoạt động của tổ, nhóm chuyên môn về PPDH
theo định hướng phát triển năng lực
- Mục tiêu
Tổ chức biên chế tổ, nhóm chuyên môn phù hợp với
đặc thù của mỗi môn học. Làm cho việc vận dụng đổi
mới PPDH thuận tiện và hiệu quả.
Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng/nghệ thuật; tăng cường
năng lực quản lý cho tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên
môn ; đào tạo đội ngũ này thành đội ngũ nòng cốt tiên
phong. Họ chính là những yếu nhân chịu trách nhiệm
chính cùng lãnh đạo trường điều hành công tác đổi
mới PPDH.

vàng. Đây sẽ là thuận lợi lớn trong công tác điều
hành tổ cũng như việc đổi mới PPDH. Người
Hiệu trưởng (CBQL) cũng cần giao một số
quyền tự quyết đi kèm với giao việc, mạnh
dạn thay đổi những tổ trưởng, nhóm trưởng
không làm tốt công việc.
Bồi dưỡng năng lực quản lý tổ chuyên môn cho tổ
trưởng, nhóm trưởng chuyên môn
CBQL cần chủ động trong việc bồi dưỡng chuyên
môn cho đội ngũ tổ trưởng, nhóm trưởng và đội ngũ
GV cốt cán:
Về tài liệu: Có thể sử dụng các tài liệu bồi
dưỡng CBQL do các dự án phát triển giáo dục
THPT phát hành, các ấn phẩm của Bộ GD &
ĐT, Sở GD & ĐT như: Tài liệu tập huấn đổi
mới sinh hoạt chuyên môn (2014), Đổi mới tổ
chức và quản lý hoạt động GD ở trường THPT
theo ĐHPTNL học sinh (2016) của Bộ GDĐT...


dùng các tài liệu này để biên soạn lại nội
dung cần bồi dưỡng phù hợp với thực tiễn mỗi
trường.
Về nội dung bồi dưỡng, cần tập trung vào các
nội dung:
+ Cách thức, kỹ năng điều hành sinh hoạt chuyên môn
của tổ, nhóm.
+ Kỹ năng xây dựng kế hoạch, chuyên đề của tổ,
nhóm.
+ Cách thức tổ chức họp để phân tích, rút kinh

dịp đầu năm, cuối HKI, cuối năm hoặc trong dịp hè.


+ Đối với các chuyên đề ngắn có thể bồi dưỡng xen
kẽ vào các thời điểm trong năm học.
Chỉ đạo đổi mới nội dung sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
Trong sinh hoạt chuyên môn của tổ, nhóm yêu cầu
tập trung một số nội dung sau:
+ Sinh hoạt chuyên môn 2 tuần/lần, thời lượng 1
buổi/lần, nội dung sinh hoạt được hiệu trưởng hoặc
phó hiệu trưởng chuyên môn duyệt trước. Đối với tổ
ghép, sau khi họp chung về các vấn đề sự vụ
phải tách nhóm sinh hoạt riêng. Sinh hoạt phải đi sâu
vào việc tháo gỡ những vấn đề khó khăn, vướng
mắc: trong soạn giảng, trong thực hiện đổi mới
PPDH nhất là sự phù hợp giữa PP áp dụng và đối
tượng HS, sự hiệu quả, thuận lợi hay khó khăn trong
quá trình tiến hành.
+ Hướng dẫn cho GV học tập, nắm vững các mục tiêu
chuyên môn, chương trình, SGK, các quy định, quy
chế chuyên môn; nắm vững những phương hướng,
quan điểm đổi mới PPDH bộ môn, rèn luyện kỹ năng
sử dụng các PPDH.


+ Thống nhất định hướng chung trong bộ môn và xác
định các PPDH theo đặc thù bộ môn. Thảo luận, soạn
giáo án và giờ dạy mẫu, tổ chức rút kinh nghiệm các
tiết dạy: hội giảng, giờ dạy mẫu, tổ chức các buổi thảo
luận chuyên môn.

phát triển năng lực
- Mục tiêu
Đào tạo về mặt lý luận để nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ sư phạm cho đội ngũ GV là đòi hỏi
bức thiết hiện nay. Sở dĩ có sự bức thiết trên trước hết


do GV là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng,
hiệu quả dạy học. Đồng thời họ cũng chính là người
quyết định sự thành bại trong việc có đổi mới PPDH
theo ĐHPTNL hay không.
Phát triển kỹ năng, nâng cao trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ sư phạm cho GV là biện pháp có ý nghĩa
hết sức quan trọng. Thực hiện tốt biện pháp này sẽ tạo
được lực lượng nòng cốt, từ đó đẩy mạnh phong trào,
củng cố niềm tin vào sự thành công của công tác đổi
mới PPDH.
- Nội dung và cách thức thực hiện
Tăng cường công tác dự giờ, thao giảng, đánh giá, rút kinh
nghiệm giờ dạy theo các tiêu chí đổi mới PPDH theo định
hướng phát triển năng lực.
Xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá giờ dạy
dựa vào những đặc trưng của PPDH tích cực.
Tất nhiên bộ tiêu chí của nhà trường phải lấy
các tiêu chí đánh giá giờ dạy của Bộ GD & ĐT
làm cơ sở lý luận.


Dựa trên chuẩn đánh giá giờ dạy hiện nay, nhà
trường soạn thảo một chuẩn đánh giá giờ dạy