BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KHẮC
PHỤC TÌNH TRẠNG HỌC SINH
DÂN TỘC THIỂU SỐ BỎ HỌC Ở
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LẠC
DƯƠNG TỈNH LÂM ĐỒNG


- Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, tính đồng bộ
Các phương pháp đề xuất nhằm khắc phục tình trạng bỏ
học của học sinh DTTS ở các trường THCS trên địa bàn
huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng phải mang tính đồng bộ và
hệ thống chứ không tách rời nhau, việc thực hiện biện pháp
cũng được thực hiện đồng bộ.
Các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng khắc phục tình
trạng học sinh DTTS bỏ học phải được tổ chức hợp lý sao cho
tác động có hệ thống và đồng bộ đến các nhân tố dẫn đến tình
trạng học sinh DTTS bỏ học khắc phục tình trạng này.
Các biện pháp đề xuất có liên quan chặt chẽ với nhau,
thực hiện biện pháp này có ảnh hưởng đến các biện pháp còn
lại, cho nên các biện pháp phải được áp dụng và thực hiện
đồng bộ. Do vậy đảm bảo tính hệ thống, tính đồng bộ sẽ phát
huy lợi thế của từng biện pháp trong việc khắc phục tình trạng
học sinh DTTS bỏ học.


- Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa, tính thực tiễn
Các biện pháp phải đảm bảo kế thừa những biện pháp
truyền thống đã có, được tổng kết từ thực tiễn công tác khắc
phục tình trạng học sinh DTTS bỏ học của các trường ở địa

học của học sinh DTTS ở các trường THCS trên địa bàn
huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, gồm nhiều đồng bào dân
tộc vùng sâu, vùng xa, đời sống kinh tế còn nghèo nàn, thiếu
thốn, đời sống tinh thần còn lạc hậu, cơ sở hạ tầng còn thiếu
thốn. Muốn vượt qua khó khăn thiếu thốn nhất định để tất cả
học sinh trong độ tuổi đều được đi học, phải tuyên truyền,
giáo dục, nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên,


học sinh, phụ huynh và toàn xã hội, từ đó dần dần nâng cao
tính tự giác, chủ động, tích cực tham gia vào công tác khắc
phục tình trạng học sinh dân tộc thiểu số bỏ học, làm cho toàn
Đảng, toàn dân có nhận thức đúng đắn, đầy đủ về vai trò của
xã hội hóa giáo dục đối với sự phát triển KT – XH.
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
Người Hiệu trưởng phải nhận thức đúng và đầy đủ về vị
trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm,...
của mình trong việc lãnh đạo trường THCS thực hiện xã hội
hóa giáo dục. Lãnh đạo nhà trường phải bằng mọi cách phát
huy vai trò trung tâm, nòng cốt và chủ động của nhà trường
trong công tác khắc phục tình trạng học sinh bỏ học vì nhà
trường là lực lượng trực tiếp làm công tác giáo dục đào tạo.
Hiệu trưởng cần căn cứ vào từng đối tượng giáo viên để phân
định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đoàn thể trong tập thể
sư phạm nhằm phát huy nội lực và tiềm năng sẵn có ở từng
đối tượng để làm tốt công tác giáo dục, nâng cao chất lượng
dạy và học, hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị.
Tổ chức cho giáo viên học tập một cách nghiêm túc để
thấy rõ vai trò, vị trí, trách nhiệm vô cùng quan trọng của nhà


trên địa bàn địa phương cùng đẩy mạnh công tác tuyên truyền
trong nhân dân, vận động có chiều sâu học sinh DTTS bỏ học
quay trở lại nhà trường.
Tham mưu, tư vấn cho các tổ chức chính trị, kinh tế, văn
hóa, xã hội biết cách đề ra kế hoạch, chương trình hành động
phù hợp với các chức năng, đặc điểm của tổ chức mình.
Chẳng hạn, tham mưu cho các cấp ủy Đảng phải khác với
tham mưu cho Hội Cựu chiến binh, lại càng khác với tham
mưu cho Hội Cha mẹ học sinh. Đối với các cấp ủy Đảng, việc
tham mưu tập trung vào những vấn đề liên quan đến quan
điểm, đường lối giáo dục, là các nghị quyết về giáo dục. Đối
với Hội Cựu chiến binh, việc tham mưu lại nhằm vào việc
làm thế nào để thế hệ trẻ tiếp nhận, kế thừa, phát huy truyền
thống giữ nước của cha ông ta. Đối với Hội cha mẹ học sinh,
tham mưu để họ tạo điều kiện cho con đi học, phối hợp với


nhà trường trong việc giáo dục con em, không cho con bỏ học
giữa chừng...
Xây dựng nội dung, phương pháp giáo dục, tổ chức
tuyên truyền kiến thức sư phạm, phương pháp giáo dục cho
PHHS thông qua các buổi họp, các buổi sinh hoạt chuyên đề
cho phụ huynh. Tuyên truyền, vận động PHHS chăm lo và tạo
điều kiện cho con em đi học bằng cách kêu gọi ý thức của
người dân trong việc nâng cao dân trí, thực hiện phương pháp
vận động kiên trì, chú ý tính thuyết phục để PHHS hiểu và
tích cực tham gia, cố gắng không để con cái bỏ học, nhất là
đối với những gia đình có khó khăn về kinh tế. Nâng cao vai
trò trách nhiệm của PHHS trong việc phối hợp với nhà trường
theo dõi việc học tập ở nhà của con em để nâng cao kết quả và


- Khuyến khích, động viên giáo viên thu hút học sinh dân
tộc thiểu số đến trường
- Mục đích của biện pháp
Khuyến khích động viên, và tạo động lực cho giáo viên
thu hút học sinh dân tộc thiểu số đến trường. Giáo viên là
người trực tiếp tác động đến HS DTTS, trao đổi, chia sẻ, động
viên các em đến trường. Tuy nhiên, từ trước đến nay các giáo
viên ở vùng có học sinh dân tộc thiểu số chưa nhận được sự
tuyên dương, khen thưởng hay động viên nào của các cấp về
việc thu hút các em đến trường.
- Nội dung và cách thực hiện biện pháp
Ở các vùng có học sinh dân tộc thiểu số theo học thì việc
các em bỏ học để tham gia vào các hoạt động khác là một vấn
nạn mà ngành giáo dục đặc biệt quan tâm và chỉ đạo các
trường tìm ra những biện pháp thiết thực và phù hợp với con
người, điều kiện hoàn cảnh mỗi địa phương để khắc phục tình
trạng này.
Việc vận động, thu hút HSDTTS đến trường được thực
hiện bởi lực lượng chính là giáo viên, nên cần có những tiêu


chí cụ thể để khuyến khích động viên, và tạo động lực cho
giáo viên.
Khuyến khích động viên, và tạo động lực cho giáo viên
gồm 2 hình thức:
- Vật chất: Có những phần thưởng được thể hiện bằng
vật chất nếu giáo viên thực hiện được mục tiêu, yêu cầu về
việc thu hút HS DTTS đến trường .
- Phi vật chất: Theo thuyết nhu cầu của Maslow thì nhu

học, tổ chức dự giờ rút kinh nghiệm các tiết học theo hướng
tích cực hoá và tăng cường mối quan hệ tương tác trong các
hoạt động của học sinh.
- Tổ chức hoạt động tham quan, trao đổi, học tập kinh
nghiệm với những đơn vị thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học có kết quả.
- Tổ chức có định kỳ các kỳ thi tay nghề sư phạm.
- Đổi mới phương pháp đánh giá hiệu quả bài dạy,
chuyển từ “chú ý đến nghệ thuật truyền thụ của giáo viên”
sang “chú ý đánh giá năng lực tổ chức các hoạt động tự lực,
khám phá, sáng tạo cho học sinh”; khuyến khích tôn vinh
những cá nhân thực hiện tốt, có hiệu quả việc đổi mới phương
pháp dạy học thông qua việc xây dựng chuẩn đánh giá phù
hợp và sự tôn vinh về tinh thần, đãi ngộ về vật chất.


Nội dung cơ bản của quy trình chỉ đạo đổi mới phương
pháp dạy học ở trường THCS được thực hiện theo như sau:
- Chuẩn bị: Tác động nhận thức, tạo tâm thế và điều kiện
sẵn sàng tham gia đổi mới phương pháp dạy học. Nghiên cứu
và phụ trách thực trạng đội ngũ giáo viên và đặc điểm đối
tượng học sinh có quan hệ mật thiết với việc đổi mới phương
pháp dạy học. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính,
xây dựng môi trường dạy học phục vụ cho đổi mới phương
pháp dạy học. Thành lập Ban chỉ đạo đổi mới phương pháp
dạy học gồm Ban giám hiệu, các tổ chuyên môn, các giáo
viên có năng lực, có kinh nghiệm sử dụng phương pháp dạy
học mới. Xây dựng chương trình kế hoạch hoạt động, tổ chức
hội thảo, trao đổi thống nhất về nhận thức và chương trình
hành động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên.

nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng, vai trò, sự cần thiết
của việc đổi mới PPDH trong việc nâng cao chất lượng của
hoạt động dạy và học. Hiệu trưởng phải nắm vững chương
trình và sách giáo khoa để xác định những yêu cầu đổi mới
phương pháp dạy học ở những vấn đề cụ thể nào. Tùy vào đặc
điểm của nhà trường và đối tượng học sinh nên đổi mới
phương pháp dạy học như thế nào cho hiệu quả và phù hợp.
Hiệu trưởng cần tiến hành khảo sát, nắm bắt tâm tư,
nguyện vọng, khó khăn của đội ngũ giáo viên trong việc đổi
mới phương pháp dạy học. Có thái độ trân trọng, ủng hộ,
khuyến khích mỗi cải tiến dù nhỏ của giáo viên, nhưng cũng
biết hướng dẫn, giúp đỡ giáo viên vận dụng các phương pháp
tích cực thích hợp với một số môn học.
Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, trách nhiệm, tâm huyết với
sự nghiệp giáo dục, quyết tâm khắc phục thói quen giảng dạy
cũ, tích cực học tập, rèn luyện kỹ năng thực hành, tham gia
tích cực vào phong trào đổi mới phương pháp dạy học.
Nhà trường phải có phòng thư viện, thiết bị, phòng bộ
môn đảm bảo đạt chuẩn. Dành một phần kinh phí để chi cho


việc đổi mới PPDH (chi khen thưởng, chi đầu tư mua sắm
thêm các thiết bị, tài liệu phục vụ cho việc đổi mới PPDH...)
Có các hình thức khen thưởng, động viên, phê bình kịp
thời trong phong trào đổi mới PPDH. Đưa việc tham gia
phong trào đổi mới PPDH làm một căn cứ để bình xét các
danh hiệu, hoàn thành nhiệm vụ của giáo viên. Ban giám hiệu
và tổ trưởng chuyên môn phối hợp chặt chẽ, tránh chồng chéo
trong việc giám sát, kiểm tra giáo viên thực hiện đổi mới
PPDH.

bản chỉ đạo cụ thể các ban ngành đoàn thể trong huyện, xã
đưa công tác khắc phục tình trạng học sinh DTTS bỏ học vào


chương trình hành động, vào kế hoạch của ban ngành mình
như Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, mặt trận,... Từng thời điểm
có nhận xét, đánh giá tìm hiểu nguyên nhân để hạn chế, khắc
phục.
Hiệu trưởng chỉ đạo, phối hợp với các đoàn thể trong
nhà trường hoạt động đồng bộ, kết hợp chặt chẽ.
Phối hợp với công đoàn trường bằng kí kết trách nhiệm
giữa nhà trường với công đoàn trong việc vận động, tuyên
truyền trong đoàn viên lao động và nhân dân. Giao cho công
đoàn chủ trì vận động giáo viên làm cam kết trách nhiệm duy
trì sĩ số.
Chỉ đạo Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, tổ chức
các đợt vận động trực tiếp đến học sinh, cha mẹ học sinh
DTTS có dấu hiệu bỏ học cũng như đã bỏ học. Tổ chức cho
học sinh vận động các học sinh DTTS bỏ học quay trở lại nhà
trường, gây quỹ giúp đỡ bạn cùng lớp, cùng trường có hoàn
cảnh kinh tế khó khăn. Thành lập hội khuyến học tạo điều
kiện giúp đỡ, khen thưởng những học sinh giỏi, học sinh
nghèo vượt khó.


Kết hợp thống nhất với hội phụ huynh học sinh, vạch ra
chương trình vận động tuyên truyền trong học sinh và gia
đình học sinh. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần cần có ban đại
diện cha mẹ học sinh trường tham dự và có ý kiến trong vấn
đề học tập, sự chuyên cần của học sinh. Ban đại diện cha mẹ

quan hệ gắn bó chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể, các lực
lượng xã hội ngoài nhà trường cùng quan tâm đến sự nghiệp
giáo dục như Hội cha mẹ học sinh, Đảng ủy, chính quyền địa
phương, các đoàn thể, các tổ chức xã hội. Muốn vậy Hiệu
trưởng cần chỉ đạo cho cán bộ, giáo viên trong trường, nhất là
giáo viên chủ nhiệm cần có phương pháp công tác tốt, thường
xuyên gắn bó, phối hợp với phụ huynh học sinh, các lực


lượng xã hội, tổ chức ở địa phương thực hiện nhiệm vụ cùng
chung tay cho sự nghiệp giáo dục. Tạo môi trường học tập
lành mạnh, có những điều kiện, những ưu điểm để học sinh
gắn bó và đam mê học tập, rèn luyện, tránh tình trạng học
sinh chán học, bỏ học.
- Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trường học đầy đủ để
phục vụ hiệu quả nhất cho hoạt động dạy học của nhà
trường
- Mục đích của biện pháp
Phối hợp với các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương,
các ban ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội, hội cha mẹ học
sinh, huy động các nguồn lực tăng cường cơ sở vật chất và
trang thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy học. Quản lý và khai
thác triệt để cơ sở vật chất – trang thiết bị giáo dục nhằm nâng
cao chất lượng dạy học của nhà trường.
Xây dựng cơ sở vật chất tốt, trường lớp khang trang sạch
đẹp, tạo tâm lý thoải mái tự tin cho giáo viên và học sinh, góp
phần tích cực nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà
trường.



cho nhà trường là việc đáng quan tâm. Hiệu trưởng nắm vững
và sử dụng có hiệu quả bài học này sẽ tạo được nguồn lực, kết
hợp với nội lực để tạo nên động lực mới.
Cần đánh giá đúng vai trò của các điều kiện vật chất đảm
bảo cho dạy học để các cấp quản lý giáo dục, các cơ quan
chức năng có định hướng đầu tư thích hợp. Việc quản lý phát
triển CSVC-TBDH trường học cần được quan tâm một cách
chặt chẽ, hợp lý và khoa học.
Do tính đặc thù của các trường vùng sâu vùng xa CSVC
- TBDH còn hạn chế, nghèo nàn nên càng cần phải được đầu
tư hơn để nâng cao chất lượng dạy học nhằm giảm thiểu tình
trạng bỏ học của học sinh DTTS. Những yêu cầu cấp bách về
chất lượng giáo dục đào tạo, chất lượng dạy học ở trường
THCS vùng núi cao mà thiết bị dạy học giữ một vai trò không