MỤC LỤC
STT

NỘI DUNG

TRANG

1
2

MỤC LỤC

PHẦN 1 . ĐẶT VẤN ĐỀ

1
2

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

2

2. ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHÊN CỨU

3

3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3

PHẦN 2. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ



1. THUẬN LỢI
2. KHÓ KHĂN
4

5

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
PHẦN 3. KẾT LUẬN

9-15
16

1. ĐÁNH GIÁ

16

2. KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT
TÀI LIỆU THAM KHẢO

17
18

PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ

-1-


Năm học 2014 - 2015 là năm học thứ 4 thực hiện Nghị quyết Đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo hướng

mọi cố gắn để nâng cao chất lượng dạy - học, và điều quan trọng nhất mà tôi
tâm huyết đó là nếu giáo viên tạo được hứng thú trong giảng dạy và học tập sẽ
giúp cho học sinh say sưa hơn trong quá trình học tập và sẽ đem lại kết quả
học tập cao hơn.
1.2. Lý do chủ quan
- Từ những chỉ đạo và thực tiễn nói trên, bản thân tôi là giáo viên nhận
thức những chỉ đạo đó là đúng và tôi trăn trở và tôi nghiên cứu xây dựng đề
tài này nhằm giúp các em học sinh lớp 9 hăng say hơn trong giờ học âm nhạc
và đưa ra sáng kiến kinh nghiệm đóng góp cho bản thân, cho đồng nghiệp.Vì
vậy nó là động lực giúp tôi đi sâu nghiên cứu đúc rút kinh nghiệm này.
2. ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh khối 9
2.2 Phạm vi nghiên cứu
Học sinh trong trường Trường trung học cơ sở Phổ Minh trong năm
học 2013-2014
- Phân loại học lực của tất cả các học sinh
- Tìm hiểu thái độ học tập của học sinh
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết ( Nghiên cứu qua các
văn bản, chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về phương pháp dạy học
môn âm nhạc).
3.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh
- Dự chuyên đề thao giảng, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp
giảng dạy môn Âm nhạc
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới
-3-


châm học vui- vui học. Vì vậy tạo cho các em say mê hứng thú học tập là rất
cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành
công, đặc biệt là đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các
em. Nếu thích thú thì các em sẽ làm tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh
dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng.

-5-


Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi
dưỡng ở các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới
những đỉnh cao của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới, tích cực
sáng tạo cái đã học vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Âm nhạc
bản thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều người tạo cho các em hứng
thú trong học tập môn âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn
làm cho các em vui tươi phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó
là một trong những yếu tố hết sức quan trọng.
3.3. CƠ SỞ THỰC TIỂN
Qua thời gian được phụ trách giáo dục môn Âm nhạc tại trường trung
học cơ sở Phổ Minh huyện Đức Phổ Tỉnh Quảng Ngãi bản thân tôi đã thực
hiện hàng trăm tiết dạy cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 ở trường Trung học cơ
sở Phổ Minh và thu được nhiều kinh nghiệm sư phạm cũng như những
phương pháp dạy học phù hợp. Nhờ tích luỹ được một số kinh nghiệm nên
việc dạy học cho các em ngày càng trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

CHƯƠNG 2



-7-


LỚP

TỔNG SỐ

Đ

%

CĐ

%

HỌC SINH
9A

37

36

97.3%

01

2.7%

9B

miệng...đều là những yếu tố góp phần tạo nên không khí hào hứng chung của
cả lớp để chuẩn bị bước vào bài học mới nhưng sự hứng thú học tập chỉ thực
sự bắt đầu với phần giới thiệu đề mục mới tạo sự hấp dẫn đối với học sinh.
-Ví dụ: Để bước vào tiết tập đọc nhạc số 1 “Cây sáo” dân ca Ba Lan
(tiết 2 âm nhạc 9) giáo viên vào lớp trên tay cầm một vật đưa ra và hỏi.
+ Các em biết thầy đang cầm trên tay vật gì không nào? (Có thể có rất
nhiều câu trả lời đúng nhưng sẽ tạo được không khí vui tươi, rộn ràng vào
đầu tiết học, gây được sự tò mò, suy nghĩ và sự tập trung ở học sinh), và sẽ
hấp dẫn hơn khi thầy giáo nói : Đây là cây sáo một nhạc cụ dân tộc của Việt
Nam đấy các em ạ! nó dược làm bằng ống trúc hoặc ống nứa. Dù sáo có âm
thấp hay cao đều có âm sắc trong sáng, tươi tắn, gợi nhớ khung cảnh đồng
quê. Tuy nhiên người ta có thể sử dụng chúng để diễn tả những giai điệu
buồn man mác. Thế là tiết học sẽ trở nên vui hẳn ra.

-9-


3.2.TRONG QUÁ TRÌNH GIẢNG DẠY GIÁO VIÊN PHẢI BIẾT PHÁT
HUY TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG SÁNG TẠO CỦA HỌC
SINH ĐỂ GÂY HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO CÁC EM
Thực chất của việc học tập là cả vấn đề được đặt ra, được nhận thức rồi
được đặt ra và được nhận thức ở mức độ cao hơn, đặc trưng của môn âm nhạc
là thực hành. Thực hành là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy và học của bộ
môn. Thông qua thực hành để dạy lý thuyết, lấy lý thuyết để củng cố kỹ năng
thực hành trên cơ sở sử dụng thời gian trên lớp một cách tối ưu (tránh thời
gian chết ) để tất cả học sinh được nhìn nghe và luyện tập nhiều. Thực tế cho
thấy nếu trong một tiết học giáo viên đặt ra nhiều câu hỏi vừa sức đối với học
sinh, học sinh dể hiểu dể nhớ, hay cho các em nghe, nhìn thể hiện nhiều thì
học sinh rất có hứng thú học, tạo động cơ học tập tốt.
-Ví dụ: Trong tiết học ôn tập đọc nhạc, sau khi học sinh đã đọc tốt giai

thường kém hiệu quả, học sinh không hứng thú học. Vì vậy để tạo cho các em
sự hứng thú trong học tập cách dạy tập đọc cao độ nên cho các em dựa vào
tiếng đàn làm mẫu của giáo viên, kỹ năng thể hiện trường độ và tiết tấu phải
được quan tâm nhiều hơn nữa bằng những bài tập riêng trong nhiều tiết học.
Giáo viên đàn từng câu ngắn để các em đọc theo đúng tên nốt nhạc và cuối
cùng học sinh trong lớp đọc đúng được cả bài đọc nhạc.Với những bài Tập
đọc nhạc ( dân ca ) có thể cho các em đặt lời mới theo nhiều nội dung khác
nhau…Dạy nhạc lý – Tập đọc nhạc phải thật nhẹ nhàng, dễ học với đại đa số
học sinh.
-Ví dụ: Khi học tập đọc nhạc giáo viên nên gọi học sinh đọc theo từng ô
nhịp hoặc từng câu nhạc để học sinh dễ đọc và có niềm vui khi thực hiện
được yêu cầu của giáo viên.
3.3.3.Đối với dạy âm nhạc thường thức
Phân môn này bao gồm các nội dung: Giới thiệu tác giả tác phẩm, nghe
nhạc và một số kiến thức liên quan đến đời sống âm nhạc. Để tạo ra hứng
thú đối với phân môn này giáo viên có thể tiến hành dưới các hình thức:
Đọc truyện, kể chuyện, xem tranh và giải thích, nghe băng nhạc hoặc
giáo viên tự trình bày tác phẩm.
- 11 -


Trường hợp đọc, kể chuyện theo sách có thể giáo viên đọc cho học sinh
cả lớp nghe. Nếu cần tóm tắt ý chính và nêu câu hỏi cho học sinh trả lời. Bài
nào có tranh minh hoạ cần sưu tầm, phóng to những hình vẽ trong sách treo
trên bảng.
- Ví dụ: Trong tiết dạy Âm nhạc thường thức ( Tiết 11 âm nhạc 9, giới
thiệu Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý với bài hát Mẹ yêu con) giáo viên cho học sinh
xem những hình ảnh sau và hỏi.
+ Trong 4 nhạc sĩ sau đây: Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý là ảnh số mấy?
1

hát”...
+Giáo viên hỏi : Đây là hình ảnh lễ hội của dân ca vùng nào( h1)?
Em hãy hát bài hát mang âm hưởng dân ca vùng đó? ( quan họ Bắc Ninh )
+Giáo viên hỏi : Đây là cây đàn gì?( h2). Nhìn vào bức tranh này các
em liên tưởng đến bài Tập đọc nhạc nào đã học? ( Tập đọc nhạc số 2 - Nghệ
sĩ với cây đàn)
( Trong trò chơi nếu học sinh chơi tốt giáo viên có thể nhận xét, tuyên
dương hoặc ghi điểm để khích lệ tinh thần các em )

h1

h2

- Trong giờ học tập đọc nhạc giáo viên có thể cho học sinh nghe tiết tấu
rồi nhận diện bài tập đọc nhạc.
+Giáo viên hỏi : Em hãy cho biết tiết tấu sau có trong bài tập đọc
nhạc nào?
Để trả lời được câu hỏi học sinh phải tập trung tìm tòi và nhớ lại giai
điệu từng bài tập đọc nhạc, như vậy sẽ tạo cơ hội cho học sinh ôn lại kiến
thức đã học.
Cũng có thể cho học sinh chơi trò chơi “Nghe nhạc đoán tên bài”,
-Ví dụ: Giáo viên đàn cho học sinh nghe câu nhạc:
+“La, si, đô, đô, đô, rê, rê, rê, si ” ( Cánh én tuổi thơ )
hoặc “ La, đồ, pha, pha, pha, đồ, la ” ( Lá xanh )

- 13 -


3.5.GIÁO VIÊN DẠY PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP KIẾN THỨC KĨ
NĂNG GIỮA CÁC MÔN HỌC (MÔN MĨ THUẬT, ĐỊA LÝ, LỊCH SỬ )

3.7. THƯỜNG XUYÊN CỦNG CỐ VÀ PHÁT TRIỂN HỨNG THÚ CỦA
HỌC SINH TRONG GIỜ ÂM NHẠC
Việc gây hứng thú cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà
phải rèn luyện thường xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa phải
làm cho mức độ hứng thú ngày càng tăng đến nổi các em không để ý thời gian
trôi đi nhanh chóng và đến khi giờ học kết thúc học sinh còn luyến tiếc
3.8. TĂNG CƯỜNG CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC TRONG LỚP,
TRƯỜNG ĐỂ HỌC SINH ĐƯỢC XEM, ĐƯỢC NGHE ĐƯỢC THỂ
HIỆN
Bằng hình thức tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa như : Hoạt động
ngoài giờ lên lớp, các buổi ngoại khoá và đêm biểu diễn văn nghệ “ Tiếng hát
dưới mái trường ” vào tháng 3 … giúp cho học sinh có niềm say mê hứng thú
hơn trong giờ học tập chính khóa cũng là hình thức phát hiện năng khiếu bồi
dưỡng cho các em phát huy khả năng âm nhạc.
3.9. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Trong quá trình áp dụng các biện pháp nói trên, trong những năm qua
tôi được phân công giảng dạy bộ môn âm nhạc. Tôi nhận thấy đa số học sinh
đều rất hứng thú học tập. Trong năm học 2013-2014 các lớp qua kiểm tra đều
đạt.

LỚP

TỔNG SỐ

Đ

%

CĐ


điểm của từng lớp,từng trường, từng địa phương cũng như mà áp dụng những
hình thức và phương pháp hướng dẫn khác nhau. Vì trong các phương pháp
dạy học không có phương pháp nào là vạn năng mà giáo viên phải biết kết
hợp hài hoà sáng tạo thì khả năng phát huy được năng khiếu cũng như tinh
thần say mê học tập của học sinh.
Với những cách thức hướng dẫn như trên mà tiết học nào cũng vậy,
học sinh trong lớp đều tham gia ca hát rất tích cực.
Mục tiêu của giáo dục nước nhà là hướng tới việc đào tạo những con
người phát triển toàn diện về đức, trí, lao, thể, mĩ. Nhằm hướng tới những con
người lao động chủ động linh hoạt, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với xã hội
đang dần từng ngày đổi thay. Chính vì thế mà nhiệm vụ và trọng trách đè lên
đôi vai “những người đi trồng chữ” là rất nặng nề. Nhưng với những ai có tâm
huyết với nghiệp trồng người thì mới sẵn sàng cõng chữ lên non phục vụ cho
các thế hệ tương lai, mầm non của đất nước.
Sáng kiến kinh nghiệm này được xây dựng không chỉ dựa vào kinh
nghiệm cá nhân, mà còn căn cứ vào cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn việc dạy
học Âm nhạc ở Trung học cở sở cũng như tham khảo một số tài liệu về dạy
học Âm nhạc cho học sinh phổ thông.

- 16 -


Ý nghĩa của việc vận dụng sáng kiến kinh nghiệm đã trình bày một số
biện pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Âm nhạc 9 nhằm gây hứng
thú cho học sinh, giúp các em thêm yêu thích môn học Âm nhạc.
2. KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT
2.1 Đối với trường trung học cơ sở
Cần quan tâm hơn nữa tầm quan trọng của môn âm nhạc vì nó làm tiêu
tan mọi mệt mỏi sau mỗi giờ học căng thẳng đồng thời tạo niềm vui và háo
hức để các em thêm yêu cuộc sống, yêu bạn bè cô thầy, yêu ba mẹ, yêu ông


- 18 -


- 19 -