ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐÀM THỊ MAI ANH

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC GIẢI QUYẾT KHIẾU
NẠI, TỐ CÁO VÀ TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN PHỔ YÊN, TỈNH THÁI
NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2010 - 2014

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐÀM THỊ MAI ANH

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC GIẢI QUYẾT KHIẾU
NẠI, TỐ CÁO VÀ TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN PHỔ YÊN, TỈNH THÁI
NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2010 - 2014
Ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 60 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Người hướng dẫn khoa học: TS. Hà Xuân Linh

Thái Nguyên - 2015

huyện Phổ Yên.
Tôi xin cảm ơn gia đình, những người thân, cán bộ, đồng nghiệp và bạn bè
đã tạo điều kiện về mọi mặt giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài này.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn

Đàm Thị Mai Anh


3

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT........................................................ vii
DANH MỤC CÁC BẢNG...................................................................................... viii
DANH MỤC CÁC HÌNH ......................................................................................... ix
MỞ
....................................................................................................................1

ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1
2.
Mục
tiêu
của
..................................................................................................2

của

UBND

tỉnh

Thái

Nguyên

1.2. Các quy định liên quan đến công tác tiếp dân, xử lý đơn thư, giải quyết đơn thư
khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai ...................................................................8
1.2.1.
Khái
niệm
về
tiếp
.......................................................8

công

dân,

xử

lý

đơn

thư

1.3.4.1. Những chuyển biến tích cực ........................................................................28
1.3.4.2. Những hạn chế, yếu kém..............................................................................28
1.3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém .................................................29
1.3.5. Phương hướng nhiệm vụ công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong
thời gian tới ...............................................................................................................30
1.4. Tình hình tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai trên địa
bàn tỉnh Thái Nguyên ................................................................................................32
1.4.1. Kết quả đạt được trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu
nại, tố cáo của tỉnh Thái Nguyên ..............................................................................32
1.4.2. Những tồn tại và nguyên nhân tồn tại trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn
và giải quyết KNTC trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
.................................................33
1.4.3. Phương hướng nhiệm vụ trong thời gian tới đối với công tác tiếp công dân,
xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo ..................................................................34
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU.........................................................................................................37
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu......................................................................37
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu......................................................................................37
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu.........................................................................................37
2.2. Địa điểm và thời gian tiến hành .........................................................................37
2.3. Nội dung nghiên cứu ..........................................................................................37
2.3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Phổ Yên, tỉnh Thái
Nguyên có liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đất đai ...............................37
2.3.1.1. Điều kiện tự nhiên ........................................................................................37
2.3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội .............................................................................37
2.3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Phổ Yên......37
2.3.2. Thực trạng công tác quản lý, sử dụng đất đai của huyện Phổ Yên .................37
2.3.2.1. Tình hình quản lý nhà nước về đất đai của huyện Phổ Yên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN


3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Phổ Yên .................40
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ...........................................................................................40
3.1.2. Điều kiện kinh tế, xã hội của huyện Phổ Yên .................................................43
3.1.2.1. Thực trạng phát triển kinh tế ........................................................................43
3.1.2.2. Dân số, lao động và việc làm .......................................................................44
3.1.2.3. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn...........................45
3.1.2.4. Cơ sở hạ tầng................................................................................................46
3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện .................47
3.1.3.1. Những thuận lợi ...........................................................................................47
3.1.3.2. Những khó khăn, hạn chế.............................................................................48
3.2. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Phổ Yên .......................................................50
3.3. Kết quả công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai
tại UBND huyện Phổ Yên giai đoạn 2010 - 2014.....................................................53
3.3.1. Công tác chỉ đạo về tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về
đất đai ........................................................................................................................53
3.3.2. Quy trình công tác tiếp dân, xử lý và phân loại đơn thư .................................57
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




8

3.3.3. Tình hình tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai tại
UBND huyện Phổ Yên giai đoạn 2010 - 2014..........................................................58
3.3.3.1. Tình hình tiếp dân và xử lý đơn thư khiếu nại về đất đai tại huyện Phổ Yên
giai đoạn 2010 - 2014................................................................................................61
3.3.3.2. Tình hình tiếp nhận, xử lý đơn thư tố cáo về đất đai tại UBND huyện Phổ
Yên giai đoạn 2010 - 2014 ........................................................................................65
3.3.3.3. Tình hình tiếp nhận và xử lý đơn thư tranh chấp về đất đai tại UBND huyện

vii
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
- GCNQSDĐ:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

- STT:

Số thứ tự

- UBND:

Ủy ban nhân dân

- GPMB:

Giải phóng mặt bằng

- HĐND:

Hội đồng nhân dân

- KNTC:

Khiếu nại, tố cáo

- TĐC:

Tái định cư


8

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Một số loại đất chính trên địa bàn huyện Phổ Yên...................................42
Bảng 3.2. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Phổ Yên năm 2014.............................51
Bảng 3.3. Tổng hợp tình hình chung về đơn thư khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về lĩnh
vực đất đai theo phiếu điều tra .................................................................55
Bảng 3.4. Tổng hợp phiếu điều tra về thực hiện công tác tiếp dân, xử lý đơn thư
........58
Bảng 3.5. Tổng hợp đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai qua các năm
từ 2010 đến 2014 tại UBND huyện Phổ Yên...........................................59
Bảng 3.6. Tổng hợp đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai tại UBND
huyện Phổ Yên giai đoạn 2010 - 2014 .....................................................61
Bảng 3.7. Tổng hợp đơn thư khiếu nại về đất đai tại UBND huyện Phổ Yên giai
đoạn 2010-2014 ........................................................................................63
Bảng 3.8. Tổng hợp đơn thư tố cáo về đất đai tại UBND huyện Phổ Yên
giai đoạn 2010-2014.................................................................................66
Bảng 3.9. Tổng hợp đơn thư tranh chấp về đất đai trên địa bàn huyện Phổ Yên tại
Phòng Tài nguyên và Môi trường giai đoạn 2010 - 2014 ........................69
Bảng 3.10. Tổng hợp kết quả chất lượng giải quyết các vụ việc về đất đai tại UBND
huyện Phổ Yên giai đoạn 2010 - 2014 .....................................................74
Bảng 3.11. Tổng hợp kết quả đơn thư khiếu nại về đất đai tại UBND huyện Phổ
Yên giai đoạn 2010 - 2014 .......................................................................76
Bảng 3.12. Tổng hợp kết quả đơn thư tố cáo về đất đai tại UBND huyện Phổ Yên
giai đoạn 2010 - 2014...............................................................................78
Bảng 3.13. Tổng hợp kết quả giải quyết tranh chấp về đất đai tại Phòng Tài nguyên
và Môi trường giai đoạn 2010 - 2014 ......................................................79
Bảng 3.14. Tổng hợp kết quả đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai tại
UBND huyện Phổ Yên
.............................................................................82 từ năm 2010 đến 2014

trong xã hội. Đặc biệt khi nước ta chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, Nhà nước
thực hiện cơ chế quản lý mới bằng việc trả lại đất đai những giá trị vốn có thì
KNTC và TCĐĐ phát sinh có xu hướng ngày càng tăng. Tính phức tạp của TCĐĐ,
khiếu kiện kéo dài không chỉ bắt nguồn từ những xung đột gay gắt về lợi ích kinh
tế, từ hệ quả của sự quản lý thiếu hiệu quả của cơ quan công quyền, sự bất hợp lý và
thiếu đồng bộ của hệ thống chính sách, pháp luật đất đai… mà còn do những
nguyên nhân có tính lịch sử trong quản lý và sử dụng đất đai qua các thời kỳ.
KNTC và công tác giải quyết KNTC là một trong những vấn đề luôn được
nhiều cấp, nhiều ngành quan tâm. Có nhiều trường hợp, vụ việc có tính chất điển
hình, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Những năm qua, công tác giải quyết
KNTC của các cơ quan nhà nước đã thu được nhiều kết quả khả quan, đã từng bước
khôi phục, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho công dân, cơ quan, tổ chức, đồng
thời thông qua công tác giải quyết KNTC của công dân, nhiều cấp, nhiều ngành đã
kịp thời uốn nắn, chấn chỉnh những sơ hở trong quản lý nhà nước.
Phổ Yên là huyện phía nam của tỉnh Thái Nguyên, đang trên đà phát triển
kinh tế - xã hội, với nhiều dự án xây dựng, phát triển các khu công nghiệp, khu đô
thị, khu dân cư và các công trình khác hướng tới trở thành thị xã công nghiệp vào
năm 2015 do vậy công tác quản lý nhà nước về đất đai luôn được các cấp chính
quyền đặc biệt chú trọng và cũng đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên,
do còn nhiều nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan nên công tác quản lý đất đai
vẫn còn một số tồn tại, các vụ việc KNTC và TCĐĐ trên thực tế vẫn còn những
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




2

điểm nóng khó giải quyết, đặc biệt là vấn đề khiếu nại liên quan đến công tác bồi
thường, GPMB, TĐC và tranh chấp quyền sử dụng đất. Nhằm phục vụ tốt hơn công





3

+ Đề xuất phương án tối ưu nhất trong công tác tiếp dân, xử lý đơn thư

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




4

KNTC và TCĐĐ của huyện Phổ Yên.
+ Hướng dẫn công dân trình tự thủ tục khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai.
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Cơ sở khoa học và pháp lý của công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại,
tố cáo và tranh chấp về đất đai
1.1.1. Cơ sở khoa học
Công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư là công việc bước đầu trong quy
trình tiếp nhận, giải quyết KNTC và những bức xúc của công dân về quyết định
hành chính hoặc hành vi hành chính hoặc những thắc mắc, tranh chấp… của người
dân tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết.
Giải quyết KNTC và TCĐĐ là một trong 15 nội dung của công tác quản lý
nhà nước về đất đai (theo Luật Đất đai năm 2013), là hoạt động của các cơ quan
nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết những bất đồng, mâu thuẫn, hành vi vi
phạm pháp luật trong nội bộ các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia vào quan

tài khoa học cấp cơ sở năm 2011 “Cơ sở khoa học của việc hoàn thiện hệ thống các
quy định nghiệp vụ về giải quyết khiếu nại, tố cáo” do Nguyễn Huy Hoàng, Phó
Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra - Thanh tra Chính phủ làm chủ nhiệm… Các
luận văn thạc sỹ học: “Giải quyết khiếu nại về đất đai của các cơ quan hành chính
nhà nước ở tỉnh Hải Dương hiện nay” của thạc sỹ Nguyễn Hoài Thoa, Trường Đại
học Luật năm 2007; Luận văn thạc sỹ học: “Đánh giá công tác tiếp dân, xử lý đơn
thư, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai tại Sở Tài nguyên
và Môi trường Tuyên Quang giai đoạn 20082013”của thạc sỹ Nguyễn Thị Hồng Thái, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
năm 2014...; Báo cáo hội nghị tổng kết công tác thanh tra các năm 2010, 2011,
2012,
2013, 2014 của Thanh tra Chính phủ; Tài liệu “Tăng cường pháp chế xã hội chủ
nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo” đăng trên mạng
thanhtravietnam.vn có nội dung đề cập đến những giải pháp đối với công tác giải
quyết khiếu nại, tố cáo; “Vì sao khiếu nại về đất đai tăng mạnh” và “Đổi mới cơ chế
giải quyết khiếu nại, khiếu kiện hành chính hiện nay ở Việt Nam” đăng trên trang
mạng của Viện Khoa học thanh tra www.giri.ac.vn; Các công trình khoa học đăng trên
các tạp chí: Thạc sỹ Trần Văn Sơn với bài Tăng cường giám sát việc giải quyết
khiếu nại, tố cáo của cơ quan hành chính nhà nước - giải pháp tăng cường pháp chế
xã hội chủ nghĩa, Tạp chí Lập pháp tháng 8/2005; Thạc sỹ Trần Quang Huy với bài
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án nhân dân theo quy định của
Luật Đất đai năm 2003, Tạp chí Luật học số 4/2006...
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




6

Ở một chừng mực nhất định các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai tại các cơ quan hành chính

- Căn cứ Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/04/2004 của Chính phủ
về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003 [5];
- Căn cứ Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ về
việc cấp GCNQSDĐ, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất
đai [9];
- Căn cứ Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy
định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư [11];
- Căn cứ Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11/11/2009 của Chính phủ về
xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai [10];
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




8

- Căn cứ Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




9

quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai 2013 [17];
- Căn cứ Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về
quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất [18];




10

- Căn cứ Thông tư 07/2013/TT-TCCP ngày 31/10/2013 của Thanh tra Chính
phủ quy định về quy trình giải quyết khiếu nại hành chính [36].

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




11

1.1.2.2. Các văn bản của UBND tỉnh Thái Nguyên
- Nghị quyết số 26/2009/NQ-HĐND ngày 12/12/2009 của Hội đồng nhân
dân tỉnh Thái Nguyên về việc thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của Ủy ban nhân dân
tỉnh Thái Nguyên về việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Quyết định số 06/2010/QĐ-UBND ngày 23/02/2010 của Ủy ban nhân dân
tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung quy định kèm theo
quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh về
việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Quyết định số 09/2010/QĐ-HĐND ngày 04/06/2010 của Hội đồng nhân
dân tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành Quy trình tổ chức kỳ họp, giám sát thẩm tra
của Hội đồng nhân dân, Thường trực, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh và Quy

dụng đất; Diện tích tối thiểu được phép tách thửa và diện tích đất ở được xác định
lại trên địa bản tỉnh Thái Nguyên;
- Quyết định số 42/2014/QĐ-UBND ngày 17/9/2014 của Ủy ban nhân dân
tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà
ở và tài sản khác gắn liền với đất; Đăng ký biến động về sử dụng đất, sở hữu tài sản
gắn với đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Quyết định số 43/2014/QĐ-UBND ngày 30/9/2014 của UBND tỉnh Thái
Nguyên về việc ban hành quy định về trình tự, thủ tục giao đất cho thuê đất, chuyển
mục đích sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Chỉ thị số 18/CT-UBND ngày 26/7/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái
Nguyên về việc tăng cường trách nhiệm và nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân, xử
lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
1.2. Các quy định liên quan đến công tác tiếp dân, xử lý đơn thư, giải quyết
đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai
1.2.1. Khái niệm về tiếp công dân, xử lý đơn thư
- Tiếp công dân: là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm
tiếp công dân theo quy định tại Điều 4 của Luật Tiếp công dân 2013 đón tiếp để
lắng nghe, tiếp nhận KNTC, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng
dẫn cho công dân về việc thực hiện KNTC, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định
của pháp luật [30].
- Xử lý đơn thư: là công việc của cán bộ chuyên môn và cán bộ tiếp dân
thực hiện trước và sau khi tiếp nhận đơn thư nhằm giúp công tác KNTC của người
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN