BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

------------------------

NGUYỄN THANH HỢP

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG
KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
NHỎ VÀ VỪA TẠI THÀNH PHỐ BIÊN HÒA

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế Toán
Mã ngành: 60340301

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 05 năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

------------------------

NGUYỄN THANH HỢP

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG
KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
NHỎ VÀ VỪA TẠI THÀNH PHỐ BIÊN HÒA

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế Toán


Ủ
v
Th
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã sửa

chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV

PGS.TS. Phạm Văn Dược


TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 31 tháng 03 năm 2017

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Nguyễn Thanh Hợp

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 19/12/1984

Nơi sinh: Nam Định


(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công
trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã được
cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Học viên thực hiện Luận văn
(Họ tên và chữ ký)

Nguyễn Thanh Hợp


ii

LỜI CÁM ƠN
Để thực hiện được bài luận văn này là cả một quá trình học hỏi, tìm hiểu và được sự
giúp đỡ của từ Nhà trường, thầy cô, bạn bè, và đồng nghiệp… Vì vậy, trước tiên, tôi
xin được gửi lời cám ơn chân thành đến Ban giám hiệu Nhà trường và tất cả các
Quý Thầy/Cô trường Đại học Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh đã truyền đạt
những kiến thức quý báu cũng như các tài liệu cần thiết để tôi có đủ điều kiện hoàn
thành luận văn.
Đặc biệt, tôi xin được gửi lời cám ơn trân thành và sâu sắc nhất đến người thầy là
TS. Hà Văn Dũng – người trực tiếp hướng dẫn tôi một cách tận tình để hoàn thành
luận văn trong thời gian qua.
Sau cùng, tôi xin được gửi lời cám ơn đến các bạn học, đồng nghiệp, lãnh đạo

nước về xây dựng và phát triển khu công nghiệp và Biên Hòa là thành phố được
mệnh danh là thành phố công nghiệp của tỉnh.
Tuy nhiên, qua điều tra khảo sát thực tế, bằng cách gửi bảng câu hỏi khảo sát tới
150 DNVVN trên địa bàn thành phố Biên Hòa và kết quả thu về 111 phiếu khảo sát
hợp lệ, đủ điều kiện đưa vào nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy thực trạng
việc vận dụng KTQT trong các DNNVV tại thành phố Biên Hòa chưa được chú
trọng, tỷ lệ các DN vận dụng KTQT còn rất thấp. Ngoài ra, tác giả còn xác định
được bốn yếu tố tác động đến việc vận dụng KTQT theo mức độ từ cao xuống thấp,
gồm: Nhận thức và sự am hiểu KTQT của nhà quản lý DN; Trình độ chuyên môn
của nhân viên kế toán; Chi phí DN cam kết cho tổ chức hệ thống KTQT trong DN;
Mức độ cạnh tranh của thị trường.


4

Từ những kết quả có được, tác giả đã đưa ra kết luận và kiến nghị với cơ quan ban
ngành Chính phủ và địa phương tỉnh Đồng Nai; kiến nghị đối với cơ quan, trung
tâm xúc tiến hỗ trợ DNNVV; kiến nghị đối với bản thân các DNNVV. Để các
DNNVV tại thành phố Biên Hòa nâng cao tính khả thi việc vận dụng KTQT tại DN
mình, giúp các DNNVV hoàn thiện và nâng cao năng lực quản lý để cạnh tranh với
các DN lớn hơn trong xu thế hội nhập quốc tế.


5

ABSTRACT
In the open market economy, welcomed the investment from all countries in the
world has opened up many opportunities for businesses in Vietnam, but also poses
the challenge is not small. This requires Vietnamese enterprises to be proactive in
the management and proactive in making those policies, business strategies.

government agencies and local government; recommendations for agencies
supporting promotion centers for small and medium enterprises and for the small
and medium enterprises in the city of Bien Hoa to enhance the feasibility of
applying management accounting in your business, helping small and medium
enterprises completed and improving the management capacity to compete with
larger businesses in the international integration trend.


vii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI

CÁM

ƠN

...........................................................................................................ii TÓM TẮT
................................................................................................................iii
ABSTRACT .............................................................................................................. v
MỤC

LỤC

...............................................................................................................vii

DANH

MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .......................................................................xii


2.1.1 Các khái niệm về kế toán quản trị .................................................................. 6


8

2.1.2 Vai trò, chức năng của KTQT ......................................................................... 7
2.1.3 Nội dung của KTQT ........................................................................................ 9
2.1.3.1 Hệ thống kế toán chi phí và tính giá thành .................................................. 9
2.1.3.2 Lập dự toán ngân sách ............................................................................... 12
2.1.3.3 Đánh giá trách nhiệm quản lý .................................................................... 13
2.1.3.4 Thông tin kế toán cho việc ra quyết định ................................................... 16
2.2. Một số nét về DNVVN .................................................................................... 17
2.2.1 Khái niệm DNVVN ........................................................................................ 17
2.2.2 Đặc điểm của các DNVVN ở Việt Nam......................................................... 18
2.2.3 Những khó khăn và thuận lợi của các DNVVN ............................................ 20
2.3. Một số nghiên cứu trước .................................................................................. 22
2.3.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới................................................................ 22
2.3.1.1 Một số các nghiên cứu trên thế giới ........................................................... 22
2.3.1.2 Nhận xét...................................................................................................... 25
2.3.2 Tình hình nghiên cứu trong nước.................................................................. 25
2.3.2.1 Một số các nghiên cứu trong nước............................................................. 25
2.3.2.2 Nhận xét...................................................................................................... 29
2.3.3 Khe hổng nghiên cứu và định hướng nghiên cứu ......................................... 29
2.3.3.1

Xác định khe hổng nghiên cứu .................................................................. 29

2.3.3.2


4.1.1 Thực trạng việc vận dụng KTQT trong các DNVVN tại thành phố Biên Hòa
....................................................................................................................... 49
4.1.2 Kết quả nghiên cứu về các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQT trong
các DNVVN tại Biên Hòa.............................................................................. 52
4.1.2.1 Đánh giá độ tin cậy của thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha ..... 52


10



Kết quả Cronbach’s Alpha của nhân tố “Nhận thức và sự am hiểu KTQT
của nhà quản trị DN” ............................................................................... 52



Kết quả Cronbach’s Alpha của nhân tố “Trình độ chuyên môn của nhân
viên kế toán” ............................................................................................. 53



Kết quả Cronbach’s Alpha của nhân tố “Chi phí DN cam kết cho tổ chức
hệ thống kế toán quản trị trong doanh nghiệp”. ...................................... 54



Kết quả Cronbach’s Alpha của nhân tố “Mức độ cạnh tranh của thị
trường”. .................................................................................................... 55



5.2.3.1

Đối với các DN siêu nhỏ ........................................................................... 77

5.2.3.2

Đối với các DN nhỏ và v a....................................................................... 78

KẾT LUẬN CHƯƠNG 5....................................................................................... 83
KẾT LUẬN ............................................................................................................. 84
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 85
PHỤ LỤC


xii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
VIẾT TẮT

CHỮ TIẾNG ANH ĐẦY ĐỦ– NGHĨA TIẾNG VIỆT

CIMA

The Chartered Institute of Management Accoutants
Hiệp hội kế toán quản trị công chứng Anh Quốc

IMA

Institude of Management Accountants
Hiệp hội KTQT Hoa Kỳ

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

KT

Kế toán

KTQT

Kế toán quản trị

NN

Nhà nước

NVKT

Nhân viên kế toán

QTDN

Quản trị doanh nghiệp

QL

Quản lý

TP

Thành phố



Bảng 4.13 – Classification Table ............................................................................ 65
Bảng 4.14 – Variables in the Equation .................................................................... 66


14

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1 – Quy trình nghiên cứu ............................................................................ 37
Hình 3.2 – Mô hình nghiên cứu đề xuất ban đầu ..................................................... 39
Hình 3.3 – Mô hình nghiên cứu sau thảo luận chuyên gia....................................... 42
Hình 4.1 – Mô hình nghiên cứu xây dựng dựa trên EFA ....................................... 61


1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Những năm gần đây, Việt Nam hội nhập quốc tế sâu hơn với các hiệp định
song phương và đa phương, đây là những hiệp định mở ra cơ hội, song cũng đặt ra
yêu cầu đổi mới thể chế kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh của cả nền kinh tế và
từng doanh nghiệp. Trong khi đó, các Doanh nghiệp Việt Nam (DNVN) lại có trình
độ sản xuất lạc hậu 2 – 3 thế hệ công nghệ so với các nước phát triển, tiềm lực về
vốn cũng rất nhỏ bé, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNVVN) chiếm đa số và giữ
một vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế. Điều này yêu cầu các DNVN phải có
cái nhìn mới trong cách thức quản lý, đặc biệt là các DNNVV để có hướng hoạt
động bài bản, chủ động trong hoạch định các chiến lược cho doanh nghiệp. Muốn
chủ động ra quyết định, các doanh nghiệp phải có công cụ thật tốt giúp nhà điều
hành DN nắm bắt được thông tin hoạt động nội bộ một cách nhanh chóng, chính
xác thì mới đưa ra những quyết định đúng đắn, kịp thời. Và hệ thống Kế toán quản

vừa tại thành phố Biên Hòa” để làm luận văn tốt nghiệp.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu tổng quát:


Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT trong các

DNNVV tại khu vực thành phố Biên Hòa để đưa ra gợi ý một số giải pháp nhằm
nâng cao tính khả thi trong việc vận dụng KTQT tại các DNNVV này, giúp các DN
hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của mình để sẵn sàng hội nhập quốc tế.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể:
Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT trong các DNNVV
tại thành phố Biên Hòa.
Xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến việc vận dụng KTQT trong
các DNNVV tại thành phố Biên Hòa.
Đề xuất một số giải pháp nâng cao tính khả thi trong việc vận dụng KTQT
tại các DNNVV.


3

1.3 Câu hỏi nghiên cứu
Để làm rõ mục tiêu nghiên cứu đã nêu ở mục 1.2, đề tài tập trung nghiên cứu
để trả lời các câu hỏi sau:
Có những yếu tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT trong các DNNVV
tại thành phố Biên Hòa?
Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến việc vận dụng KTQT trong các
DNNVV tại thành phố Biên Hòa như thế nào?
Có những giải pháp nào giúp nâng cao tính khả thi trong việc vận dụng
KTQT tại các DNNVV?

Phương pháp nghiên cứu định lượng: Từ dữ liệu thu thập được thông qua

bảng câu hỏi khảo sát, tác giả sử dụng phần mềm SPSS để tiến hành xây dựng mô
hình kinh tế lượng phù hợp, kiểm định các giả thuyết liên quan tới các yếu tố tác
động đến việc vận dụng KTQT trong DNNVV tại thành phố Biên Hòa.
1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Về mặt khoa học:
Xây dựng được mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận
dụng KTQT trong các DNNVV tại thành phố Biên Hòa, mô hình có giá trị tham
khảo tích cực đối với các nghiên cứu định lượng về sau trong cùng chủ đề.
Về mặt thực tiễn:
Kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo đối với các cơ quan
hữu quan của nhà nước, các tổ chức hiệp hội nghề nghiệp, các doanh nghiệp và
người làm công tác kế toán để có cái nhìn bao quát và sự chuẩn bị cần thiết các điều
kiện cần cho việc vận dụng KTQT trong các DNNVV.
1.8 Kết cấu của luận văn
Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý thuyết về kế toán quản trị.
Chương 3: Thiết kế nghiên cứu.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và bàn luận.
Chương 5: Kết luận và kiến nghị.


5

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trong chương 1 tác giả trình bày tổng quan về vấn đề nghiên cứu liên quan tới
đề tài tác giả lựa chọn nghiên cứu, bao gồm:
Nêu được tính cấp thiết, tầm quan trọng của việc vận dụng KTQT trong các
DNNVV tại thành phố Biên Hòa – là địa bàn thu hút và tập trung nhiều nhà đầu tư.

soát nội bộ…”
Theo IMA (Institude of Management Accountants) – Hiệp hội KTQT Hoa
Kỳ thì KTQT còn được định nghĩa là “…một nghề nghiệp liên quan đến việc tham
gia vào quá trình ra quyết định quản lý, vạch ra kế hoạch và hệ thống quản lý hiệu
suất, đồng thời cung cấp báo cáo tài chính chuyên nghiệp, hỗ trợ nhà quản lý kiểm
soát trong việc xây dựng và thực hiện các chiến lược của một tổ chức…” (IMA,
2008, trang 2)
Định nghĩa về KTQT của IFAC (International Federation of Accountant) –
Hiệp hội kế toán quốc tế cho rằng “…KTQT hướng về các quá trình xử lý và kỹ
thuật, tập trung vào việc sử dụng một cách có hiệu quả và hiệu suất những nguồn