BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG N GHỆ TP.HC M
--------------------------------------

LÊ THỊ TÂM

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TĂNG
TRƯỞNG DOANH THU VÀ TÀI SẢN CỦA CÁC
CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHOÁN TP.HCM

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301

TP.Hồ Chí Minh, tháng 08 năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG N GHỆ TP.HC M
--------------------------------------

LÊ THỊ TÂM

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TĂNG
TRƯỞNG DOANH THU VÀ TÀI SẢN CỦA CÁC
CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHOÁN TP.HCM

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Kế toán

T
S.
P
G
T
S.

C
h
P
bP
b
Ủ
v

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 03 tháng 07 năm 2015

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: LÊ THỊ TÂM



PGS.TS

Nguyễn

Minh

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký)

PGS.TS Nguyễn Minh Hà

Hà


i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng doanh thu và
tài sản của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh”
là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung
thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào.
Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 07 năm 2015
Học viên thực hiện



3

TÓM TẮT
Nghiên cứu này xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng doanh thu và tài
sản của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán TP.HCM. Mẫu gồm 650
quan sát nghiên cứu của 130 công ty trong giai đoạn 2008 - 2013. Mô hình nghiên cứu
được xây dựng bởi 10 nhân tố: Lợi nhuận, đòn bẩy tài chính, tài sản cố định trên tổng
tài sản, tỷ số thanh toán hiện hành, tỷ số tự tài trợ, quy mô công ty, tuổi công ty, sở
hữu nhà nước, dòng tiền và ngành nghề kinh doanh. Mô hình nghiên cứu được thực
hiện hồi quy bằng phần mềm thống kê SPSS 20.0.

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, tốc độ tăng trưởng trung bình của doanh thu là
17,44% và tốc độ tăng trưởng trung bình của tài sản là 17,27%. Biến lợi nhuận, đòn
bẩy tài chính và quy mô công ty có mối tương quan dương đến tốc độ tăng trưởng.
Biến tuổi công ty, sở hữu nhà nước và dòng tiền có mối tương quan âm. Biến tài sản
cố định trên tổng tài sản, tỷ số thanh toán hiện hành, tỷ số tự tài trợ và ngành nghề
không có mối tương quan đến tốc độ tăng trưởng của các công ty.

Từ kết quả nghiên cứu này, tác giả đưa ra các giải pháp tác động đến tăng trưởng
của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán TP.Hồ Chí Minh như các giải
pháp làm tăng lợi nhuận, xác định cơ cấu đòn bẩy tài chính hợp lý, tuổi công ty, lập kế
hoạch dòng tiền.


4

ABSTRACT

This


From the results of this research, the author offers a number of solutions
relating to firms growth rate for firms listed on TP.HCM Stock Exchange as: increase
profitability, determination of reasonable financial leverage, firm age, cash flow
planning.


5

MỤC LỤC
Lời

cam

đoan

.............................................................................................................................i Lời cảm ơn
................................................................................................................................ii Tóm tắt
....................................................................................................................................

iii

Abstract ....................................................................................................................................
iv

Mục

lục

..................................................................................................................................... v Danh

1.5. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................................
2
1.6. Ý nghĩa đề tài nghiên cứu .................................................................................................
3
1.7. Kết cấu luận văn ................................................................................................................
3
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ....................... 4
2.1. Cơ sở lý thuyết về tăng trưởng .........................................................................................
4
2.1.1. Các khái niệm về tăng trưởng doanh nghiệp ....................................................... 4
2.1.2. Lý thuyết tăng trưởng doanh nghiệp của Penrose ............................................... 4
2.1.3. Lý thuyết về phát triển doanh nghiệp của Greiner .............................................. 5
2.1.4. Lý thuyết về quy mô doanh nghiệp tối ưu ........................................................... 6


6

2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng của công ty .....................................................
7
2.2.1. Lợi nhuận .............................................................................................................. 7
2.2.2. Đòn bẩy tài chính ..................................................................................................
7


7

2.2.3. Tỷ số tài sản cố định trên tổng tài sản ..................................................................
8
2.2.4. Tỷ số thanh toán hiện hành ...................................................................................
8

công nghiệp và dịch vụ
..........................................................................................................42
4.1.3. Phân tích thống kê tốc độ tăng trưởng của các công ty có sở hữu Nhà nước


8

và không có sở hữu Nhà nước ...............................................................................................43
4.1.4. Phân tích thống kê mô tả giữa các biến trong mô hình ..................................... 44
4.2. Phân tích tương quan giữa các biến ...............................................................................
47
4.3. Kiểm tra đa cộng tuyến ...................................................................................................
51
4.4. Hồi quy tuyến tính các biến trong mô hình ...................................................................51


vii

4.4.1. Đánh giá độ phù hợp của mô hình .....................................................................57
4.4.2. Kiểm định độ phù hợp của mô hình ...................................................................57
4.4.3. Kiểm tra tự tương quan .......................................................................................
58
4.4.4. Phân tích các biến có ý nghĩa .............................................................................58
4.4.5. Phân tích các biến không có ý nghĩa ..................................................................
65
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP ..................................................................... 68
5.1. Kết luận............................................................................................................................68
5.2. Giải pháp gợi ý ................................................................................................................69
5.3. Hạn chế ............................................................................................................................72
5.4. Hướng nghiên cứu tiếp theo ...........................................................................................

F
S
G
A
G
T
A
A
G
S
T
K
I
S
R
C
R
V
IF
O
L

St
ati
sti
ca
Fi
r
R
et

i
Đ
òn
D
òn
Tố
c
Tố
c
Tỷ
số
Tu
ổi
Sở
hữ
Đ
ặc
Tỷ
số
Tỷ
số
H
ệ
Bì
nh


9

DANH MỤC CÁC BẢNG

1.1. Đặt vấn đề
Tăng trưởng là một trong các vấn đề được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Sự
tăng trưởng của doanh nghiệp có thể được hiểu là sự mở rộng về quy mô, mức độ hoạt
độ ng, tốc độ tăng tài sản hay doanh thu của doanh nghiệp hoặc mở rộng việc
kinh doanh thông qua bằng việc mua lại, sáp nhập... Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay
các nguồn lực sản xuất của doanh nghiệp là hữu hạn nhưng tăng trưởng của doanh
nghiệp là dài hạn thì các nhà quản trị phải có những biện pháp thích hợp để giúp doanh
nghiệp mình tăng trưởng một cách bền vững.
Trên thế giới đã có nhiều bài nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc
tăng trưởng của công ty, đã có nhiều kết luận và nhiều lời giải thích khác nhau. Năm
2011, Jang và Park đã tìm ra được mối quan hệ giữa lợi nhuận và tăng trưởng của công
ty, họ lập luận rằng khi lợi nhuận tăng lên cũng sẽ làm tăng tốc độ tăng trưởng, nhưng
tố độ tăng trưởng gia tăng sẽ ngăn cản sự tăng lên của lợi nhuận. Nghiên cứu của
Goddard và cộng sự (2004), Coad (2007, 2009) cũng cho rằng lợi nhuận của công ty có
mối tương quan dương đến tăng trưởng, trong khi đó nghiên cứu của Bottazzi và cộng
sự (2001) cho rằng lợi nhuận không có liên quan đến tăng trưởng. Một nghiên cứu
khác của Reid (1955) đã tìm thấy được lợi nhuận có mối tương quan âm đến tăng
trưởng.
Còn ở Việt Nam, những năm trở lại đây tình hình kinh tế khó khăn do chịu sự
ảnh hưởng của lạm phát, lãi suất, sức mua hàng hóa chậm, hàng tồn kho tăng cao,…đã
làm cho các doanh nghiệp Việt Nam lâm vào tình trạng khó khăn và đã có nhiều doanh
nghiệp tiến hành giải thể. Theo nghiên cứu của Nguyễn Minh Hà (2010, 2012) thì cho
thấy rằng tăng trưởng doanh nghiệp có tác động đến sự tồn tại của doanh nghiệp và
tương quan âm với đòn cân nợ, một nghiên cứu khác của Nguyet (2012) về các nhân tố


ảnh hưởng đến tăng trưởng của các công ty ở Việt Nam cho thấy rằng tốc độ tăng
trưởng trung bình của các công ty Việt Nam ở mức âm 0,4%. Do đó, để các doanh
nghiệp có thể đứng vững trên thị trường buộc các nhà quản lý doanh nghiệp phải thực
hiện tất cả các giải pháp tối ưu để làm sao mang lại hiệu quả tốt nhất cho doanh nghiệp,

phi tài chính được niêm yết trên thị trường chứng khoán TP.HCM trong giai đoạn từ
năm 2008 – 2013. Cuối cùng dùng phần mềm SPSS để xử lý và phân tích hồi quy dữ
liệu để nhằm trả lời cho các câu hỏi trên và rút ra kết luận.
1.6. Ý nghĩa đề tài nghiên cứu
Nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng của các
doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2008 – 2013 và thông qua những nhân tố này
các nhà quản lý có thể đưa ra những giải pháp hữu hiệu nhằm mang lại hiệu quả tăng
trưởng cho công ty.
1.7. Kết cấu luận văn
Đề tài nghiên cứu gồm có năm chương.
Chương một giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, mục tiêu
nghiên cứu, đối tượng phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của đề
tài nghiên cứu.
Chương hai trình bày cơ sở lý thuyết, các nghiên cứu trước đây và các nhân tố
ảnh hưởng đến tăng trưởng của các công ty, từ đó hình thành mô hình nghiên cứu và đề
xuất các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu.
Chương ba phương pháp nghiên cứu trình bày quy trình nghiên cứu, dữ liệu
nghiên cứu, mô hình nghiên cứu và đo lường các biến trong mô hình nghiên cứu.
Chương bốn trình bày kết quả nghiên cứu thu được từ quá trình phân tích, xử lý
số liệu và chạy hồi quy tuyến tính đa biến.
Chương năm ghi nhận kết luận nghiên cứu, đồng thời đưa ra các giải pháp gợi ý,
hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.


CHƯƠNG 2.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
Chương này sẽ trình bày các lý thuyết về tăng trưởng công ty. Mặt khác, chương này
cũng trình bày những nghiên cứu thực nghiệm trước đây tại các nước trên thế giới
cũng như ở Việt Nam về các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng và các kết quả thu
được từ các nghiên cứu đó. Từ các lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm được trình

trưởng đó thường là tự nhiên và bình thường, quá trình đó sẽ xảy ra bất cứ khi nào khi
có điều kiện thuận lợi. Quy mô của doanh nghiệp là sự ngẫu nhiên đến quá trình tăng
trưởng và doanh nghiệp là một đơn vị hành chính thống nhất mà quy định sự phối hợp
quản lý và thẩm quyền truyền thông. Bà nhận định rằng các nhân tố tác động tới tốc độ
tăng trưởng của doanh nghiệp là năng lực quản lý và khả năng phối hợp các nguồn lực
của doanh nghiệp trong sản xuất. Nhưng do năng lực của ban quản lý có thể chỉ được
phát triển trong một thời gian nào đó, trong khi doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều
vấn đề trong sản xuất kinh doanh. Do đó để tiếp tục tăng trưởng, doanh nghiệp cần
phải bổ sung nhân tố mới cho đội ngũ quản lý. Đó là thuê thêm các nhà quản lý mới có
năng lực.
2.1.3. Lý thuyết về phát triển doanh nghiệp của Greiner (1972)
Theo lý thuyết phát triển doanh nghiệp của Greiner (1972), Greiner đã thực hiện
công việc nghiên cứu của mình dựa trên lý thuyết về phát triển doanh nghiệp. Thông
qua đánh giá các lý thuyết tăng trưởng của doanh nghiệp, ông đã kết luận rằng các
doanh nghiệp di chuyển qua năm giai đoạn riêng biệt của sự phát triển. Mỗi giai đoạn
có liên quan một thời kỳ tương đối yên tĩnh của sự tăng trưởng đó, kết thúc với một
cuộc khủng hoảng quản lý, và một điều quan trọng cần lưu ý là mỗi giai đoạn vừa là
kết quả của giai đoạn trước vừa là nguyên nhân của giai đoạn tiếp theo. Năm giai đoạn


khủng hoảng và tăng trưởng là: sáng tạo “creativity”, sự chỉ đạo “d irection”, ủy quyền
“de legation”, sự phối hợp “coor dination” và hợp tác “collaboration”.
Sáng tạo

Sự chỉ đạo

Ủy quyền

Sự phối hợp


2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng của công ty
2.2.1. Lợi nhuậ n
Mục tiêu cuối cùng của tất cả các công ty là tạo ra lợi nhuận. Lợi nhuận có thể
được đo lường bằng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), được tính bằng cách
lấy lợi nhuận ròng chia cho vốn của chủ sở hữu, có nhiều cách đo lường khác nhau
nhưng đây là cách đo lường thường được sử dụng nhiều nhất trong tài chính. Tỷ suất
lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu xác định triển vọng tăng trưởng dài hạn của một công ty.
ROE cao sẽ tạo ra một cơ hội đầu tư và nếu đầu tư tốt sẽ dẫn đến sự tăng trưởng mạnh.
Theo nghiên cứu của Serrasqueiro (2009) nghiên cứu ở các công ty Bồ Đào Nha đã
đưa ra bằng chứng thực nghiệm rằng giữa lợi nhuận và tăng trưởng có mối tương quan
dương với nhau. Nghiên cứu của Jang and Park (2011), Kouser và cộng sự (2012),
Delmar và các cộng sự (2013) cũng đồng tình với quan điểm trên, cho rằng các công ty
có lợi nhuận càng cao thì mức độ tăng trưởng càng cao và các công ty có thể tài trợ cho
các hoạt động kinh doanh của mình trong tương lai với dòng tiền của họ tạo ra. Còn
với Mukhopadhyay và AmirKhalkhali (2010) thì cho rằng lợi nhuận tạo ra một khoản
tiền cho sự tăng trưởng.
Giả thuyết 1: ROE có mối tương quan dương đến tăng trưởng công ty.
2.2.2. Đòn bẩy tài chính
Theo lý thuyết trật tự phân hạng của Myers và Majluf (1984) cho rằng trong quá
trình hoạt động sản xuất kinh doanh công ty sẽ ưu tiên sử dụng nguồn tài chính nội bộ
của công ty trước, khi nguồn tài chính nội bộ cạn kiệt thì kế tiếp họ sẽ sử dụng nợ vay
và cuối cùng là phát hành vốn cổ phần. Bên cạnh đó việc sử dụng nguồn tài chính nội
bộ sẽ tốn ít chi phí hơn so với việc huy động nguồn vốn từ bên ngoài và việc tiếp cận


nguồn vốn bên ngoài thường chỉ giới hạn cho các công ty nhỏ. Một bằng chứng thực
nghiệm từ nghiên cứu của Wu và Yeung (2012) thì cho kết quả rằng những công ty sử
dụng đòn bẩy tài chính cao thì có mức tăng trưởng thấp hơn. Còn theo nghiên cứu của
Durinck và cộng sự (1997), Huyghebaert và Van de Gucht (2007), Gill và Mathur
(2011) cho rằng các công ty với cơ hội tăng trưởng cao thường được tài trợ bởi nguồn

Tỷ số tự tài trợ đánh giá mức độ tự chủ về tài chính của công ty và khả năng bù
đắp tổn thất bằng vốn chủ sở hữu. Tỷ số tự tài trợ được tính bằng cách lấy vốn của chủ
sở hữu chia cho tổng tài sản. Còn Huyghebaert và Van de Gucht (2007), Gill và
Mathur (2011), Loi và Khan (2012) cho rằng các công ty với cơ hội tăng trưởng cao
thường được tài trợ bởi nguồn tài trợ bên ngoài. Theo nghiên cứu của Durinck và cộng
sự (1997) đã tìm thấy rằng những công ty nào sử dụng nguồn tài trợ bên ngoài nhiều
hơn thì sẽ tăng trưởng nhanh hơn, tuy nhiên sự gia tăng nguồn tài trợ bên ngoài chủ
yếu là sự gia tăng các khoản nợ. Để các công ty có sự tăng trưởng thì tỷ số tự tài trợ
nên nhỏ hơn, đo đó có một mối tương quan âm giữa tỷ số tự tài trợ và sự tăng trưởng
của công ty được mong đợi.
Giả thuyết 5: Tỷ số tự tài trợ có mối tương quan âm đến tăng trưởng công ty.
2.2.6. Quy mô công ty
Theo lý thuyết quy mô doanh nghiệp tối ưu thì tăng trưởng chỉ diễn ra đến khi
doanh nghiệp đạt tới quy mô tối ưu và tăng trưởng tiếp tục diễn ra nếu quy mô tối ưu
thay đổi. Lý thuyết này cho rằng những nhân tố tác động tới quy mô tối ưu của doanh
nghiệp bao gồm chi phí sản xuất, mức độ cạnh tranh, năng lực quản lý, kỹ thuật công
nghệ. Đây là những nhân tố chủ yếu tác động tới quy mô của doanh nghiệp và vì thế
tác động tới tăng trưởng doanh nghiệp. Một kết luận quan trọng của lý thuyết này là
doanh nghiệp nhỏ tăng trưởng nhanh hơn doanh nghiệp lớn cho đến khi đạt tới quy mô
sản xuất hiệu quả.