BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG-LÂM BẮC GIANG
ĐỀ CƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SỸ
ĐỀ TÀI: TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN
TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN VIỆT YÊN, TỈNH BẮC GIANG
Học viên cao học
Lớp
Mã số học viên
Chuyên ngành
Mã số:
:
:
:
:
:
Nguyễn Thị Ngọc Mai
Cao học QLKT 1A
16CH01017
Quản lý kinh tế
60340410
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. Người hướng dẫn chính: GS. TS. Phạm Vân Đình
2. Người hướng dẫn phụ:
BỘ MÔN QUẢN LÝ: Kinh tế-Tài chính
sản xuất nông nghiệp sạch, theo chuỗi liên kết (Hà Nam, Lâm Đồng).
Hơn thế, từ 16 chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2011
-2015, đến nay Chính phủ duy trì 2 chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó có
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Điều này một lần nữa
khẳng định vấn đề xây dựng nông thôn mới đang được sự quan tâm của Đảng và
Nhà nước. Do đó, việc tranh thủ chương trình, nguồn vốn của Trung ương trong
2
phát triển kinh tế - xã hội là đòi hỏi tất yếu của các địa phương.
Tuy nhiên, nếu chỉ hoàn toàn dựa vào các hoạt động, nguồn kinh phí của
Nhà nước thì không thể xây dựng được nông thôn mới bền vững. Trước những
bài học kinh nghiệm trong xây dựng nông thôn mới của các tỉnh Thái Bình, Nam
Định, Hà Nam, Hà Nội, Nghệ An…, tôi thấy rằng vấn đề tăng cường sự tham
gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới rất có ý nghĩa. Nếu thu hút
được sự tham gia về sức người, sức của và trí tuệ trong nhân dân, xây dựng nông
thôn mới sẽ dễ dàng hơn và bền vững hơn.
Cùng với trào lưu chung, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang đã rất tích cực
trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Đến nay huyện đã có 9/17 xã đạt
chuẩn nông thôn mới. Với quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền huyện sẽ đưa
huyện Việt Yên đạt huyện nông thôn mới trong năm 2018, việc đẩy nhanh tiến
độ xây dựng nông thôn mới có ý nghĩa rất lớn. Do đó, với những kiến thức được
trang bị trong quá trình đào tạo thạc sĩ ngành quản lý kinh tế, những tài liệu
tham khảo và sự hướng dẫn của GS. TS. Phạm Vân Đình, tôi lựa chọn đề tài
“Tăng cường sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới trên
địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang” làm đề tài luận văn thực tập tốt
nghiệp của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn
từ 2014-2017.
+ Về không gian: Đề tài nghiên cứu tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
với 3 xã đại diện là Tự Lạn, Vân Trung, Trung Sơn.
+ Về nội dung:
* Đề tài tập trung nghiên cứu về những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự
tham gia của người dân trong các hoạt động xây dựng nông thôn mới.
* Đánh giá thực trạng sự tham gia của người dân trong các hoạt động của
quá trình xây dựng nông thôn mới tại ba xã đại diện.
* Từ đó đề xuất giải pháp trong thời gian tới nhằm tăng cường hơn nữa sự
tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại địa bàn nghiên cứu.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về lý luận:
4
Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công
tác sau này.
Vận dụng và phát huy được các kiến thức đã học tập và nghiên cứu.
Là tài liệu tham khảo cho những độc giả quan tâm đến việc đánh giá, phân
tích sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới.
- Về thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho việc đánh giá sát thực hơn thực
trạng xây dựng nông thôn mới ở huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.
Giúp người dân nhận thức đầy đủ hơn về tầm quan trọng của xây dựng
nông thôn mới, đưa ra được những giải pháp để tăng cường sự tham gia của
người dân vào xây dựng nông thôn mới nói riêng và phát triển nông thôn nói
chung.
Kết quả của đề tài là cơ sở cho các cấp ủy, chính quyền địa phương rút
kinh nghiệm trong hoạt động xây dựng nông thôn mới, xác định các quyết định
theo hướng hướng về lợi ích nhân dân trong phát triển kinh tế-xã hội địa
1.1.4.4. Tham gia thực hiện các dự án phát triển nông thôn.
1.1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia của người dân trong xây dựng
nông thôn mới
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia của người dân trong xây
dựng nông thôn mới
- Sự lôi kéo của người khác
- Dư luận xã hội buộc người dân phải tham gia
- Ý thức tự giác của người dân
- Người dân có quyền lợi khi tham gia
- Người dân có lợi ích sau khi tham gia
- Việc tham gia giúp người dân được thể hiện bản thân
- Vai trò lãnh đạo, thu hút của chính quyền địa phương
1.2. Cơ sở thực tiễn
6
1.2.1. Kinh nghiệm của một số nước về xây dựng nông thôn mới
- Thái Lan
- Nhật Bản
- Hàn Quốc
1.2.2. Thực tiễn ở Việt Nam
1.2.2.1. Chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới
- Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 về phê duyệt Chương trình
MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020.
- Quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 5/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ
ban hành tiêu chí huyện nông thôn mới và quy định thị xã, thành phố trực thuộc
cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
- Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ
ban hành Bộ Tiêu chí Quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020.
1.2.2.2. Kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới thời gian qua
nhau.
+ Tỷ lệ tham gia của người dân ở từng mức độ khác nhau.
+ Tỷ lệ tham gia của người dân theo từng nội dung.
+ Tỷ lệ các nhân tố tác động đến sự tham gia.
+ Số kinh phí đóng góp trung bình/hộ
+ Số kinh phí đầu tư cho hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng sau khi xây
dựng nông thôn mới.
2.2.2.2. Nhóm chỉ tiêu phân tích mối tương quan:
+ Hàm hồi quy giữa ảnh hưởng của từng nhân tố tác động đến sự tham gia
của người dân (nhân tố tác động gồm 7 nhân tố đã nêu tại mục 1.1.5).
+ Hàm hồi quy giữa mức độ hiểu biết của người dân đến mức đóng góp
của hộ gia đình.
+ Hàm hồi quy giữa tác động của mức độ tham gia đến thu nhập trung
bình của người dân.
8
+ Hàm hồi quy giữa số kinh phí đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh
khi có và chưa có hoạt động xây dựng nông thôn mới.
2.2.3. Phương pháp thu thập tài liệu
- Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
+ Nội dung tài liệu cần thu thập
Các báo cáo, đánh giá của Chính phủ về kết quả xây dựng nông thôn mới
trong giai đoạn 2011-2016. Các bài báo điện tử về kết quả xây dựng nông thôn
mới của một số xã trên địa bàn các tỉnh như Hà Tĩnh, Nghệ An, Nam Định, Thái
Bình… Các báo cáo về điều kiện, đặc điểm địa phương huyện Việt Yên. Các báo
cáo kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới của các xã Tự Lạn, Trung Sơn,
Vân Trung.
+ Nguồn tài liệu: Web, UBND huyện Việt Yên, UBND các xã Tự Lạn,
Vân Trung, Trung Sơn
Tổng cộng
117
Phiếu điều tra sẽ chứa đựng các thông tin
30
4
Xã Vân
Trung
30
4
Xã
Trung
Sơn
30
4
5
5
5
39
39
39
về: Thông tin chung về hộ gia
đình, mức độ hiểu biết về xây dựng nông thôn mới, hình thức tiếp cận thông tin
về xây dựng nông thôn mới, hình thức tham gia, nội dung tham gia, mức độ
tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới, đánh giá về thu nhập của
9
nông thôn mới
3.3.1. Vị trí của các nhân tố ảnh hưởng tác động đến sự tham gia của người
dân
Sử dụng phương pháp phân tích số liệu trên phần mềm Excel để phân tích
tỷ lệ ảnh hưởng của từng nhân tố đến sự tham gia của người dân.
3.3.2. Phân tích hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ tham gia của
người dân
Sử dụng phần mềm Eviews để xử lý, phân tích số liệu, chạy hàm hồi quy
giữa các biến là: Mối quan hệ của các nhân tố tác động đến sự tham gia của
người dân đến mức độ tham gia của người dân; mối quan hệ giữa mức độ hiểu
biết về nông thôn mới ảnh hưởng mức đóng góp của người dân.
3.3.3. Phân tích hồi quy các yếu tố thay đổi sau xây dựng nông thôn mới
Sử dụng phần mềm Eviews để xử lý, phân tích số liệu, chạy hàm hồi quy
giữa các biến là: Mối quan hệ giữa mức độ tham gia xây dựng nông thôn mới
ảnh hưởng đến thu nhập trung bình của hộ gia đình; mối quan hệ giữa biến có
hay chưa có hoạt động xây dựng nông thôn mới ảnh hưởng đến kinh phí đầu tư
của hộ gia đình đối với hoạt động sản xuất kinh doanh.
3.4. Những giải pháp chủ yếu tăng cường sự tham gia của người dân trong
xây dựng nông thôn mới ở huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
3.4.1. Những căn cứ xác định giải pháp trong thời gian tới
3.4.1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước
3.4.1.2. Bối cảnh hiện nay về xây dựng nông thôn mới
11
3.4.1.3. Thực tiễn xây dựng nông thôn mới của huyện Việt Yên
3.4.2. Định hướng, mục tiêu trong xây dựng nông thôn mới
3.4.2.1. Định hướng
3.4.2.2. Mục tiêu
3.4.3. Những giải pháp chủ yếu
Công việc
Hoàn thành đề cương
chi tiết
Yêu cầu
Bản mềm đề cương chi tiết
13
Thời gian
hoàn thành
15/12/2017
2
4
Thu thập tài liệu thứ
cấp
Thiết kế Phiếu điều tra
cho từng đối tượng
Điều tra thực tế
5
Xử lý thông tin
6
28/02/2018
Chỉnh sửa luận văn theo hướng
dẫn của GVHD
Chỉnh sửa luận văn theo hướng
dẫn của GVHD
30/4/2018
Xác nhận của Giáo viên hướng dẫn
30/01/2018
15/3/2018
15/4/2018
15/5/2018
9/2018
10/2018
Bắc Giang, ngày 06 tháng 11 năm 2017
Học viên
GS. TS. Phạm Vân Đình
Nguyễn Thị Ngọc Mai
14