CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến kinh nghiệm
Tôi (hoặc chúng tôi) ghi tên dưới đây:
TT Họ và tên

Ngày thángNơi công tác
năm sinh

Chức Trình độ
vụ
chuyên
môn

Tỷ lệ (%) đóng
góp vào việc tạo
ra sáng kiến

1
I. Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng
Tên sáng kiến: “PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH
CHUYÊN HÓA HỌC QUA DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ PHỨC CHẤT”
Lĩnh vực áp dụng: Dạy và học môn Hóa học ở trường THPT Chuyên. Có thể áp
dụng tương tự ở các chuyên đề khác, các môn học khác ở các trường THPT.
II. Nội dung
II.1. Giải pháp cũ thường làm:
- Chi tiết giải pháp cũ:
Hiện nay rất nhiều công trình khoa học đang nghiên cứu về phức chất, ứng dụng
phức chất trong đời sống, công nghệ, y học...Những năm gần đây, trong các đề thi học
sinh giỏi các cấp, đặc biệt trong kỳ thi Olympic hóa học Quốc Tế ngày càng có nhiều câu

- Hiện nay, chưa có tài liệu riêng về chuyên đề cho học sinh THPT, bài tập ít đề cập đến
ứng dụng của phức chất vào thực tiễn... Giáo viên mất rất nhiều thời gian, công sức, kinh
phí biên soạn tài liệu.
- Học sinh khó nắm bắt kiến thức chuyên đề một cách hệ thống, khó áp dụng linh hoạt để
giải quyết nhiều câu hỏi trong các đề thi học sinh giỏi các cấp.
- Giáo viên mất nhiều thời gian để giảng dạy và học sinh mất nhiều thời gian để học tập
chuyên đề do chủ yếu dùng giáo trình đại học.
- Các phương pháp dạy học, các biện pháp dạy học chuyên đề chưa phát huy tính tích
cực, chủ động của học sinh. Chưa chú trọng phát triển năng lực cho người học.
- Hình thức đánh giá học sinh chưa phong phú, chưa đánh giá được kỹ hơn toàn bộ quá
trình học tập của học sinh.
II.2. Giải pháp mới cải tiến:
II.2.1- Mô tả bản chất của giải pháp mới:
Nhằm khắc phục những hạn chế trên, đáp ứng được yêu cầu của các kỳ thi học sinh giỏi
các cấp tác giả đã:
* Xây dựng tài liệu dạy - học về chuyên đề Phức chất dùng để giảng dạy, ôn luyện cho
Học sinh chuyên Hóa học, bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp khá chi tiết, đầy đủ. Tôi chia
dạng theo từng chủ đề. Trong mỗi chủ đề có:
1 -Tóm tắt Lý thuyết.
2 -Ví dụ minh họa.
3 -Bài tập vận dụng. (có lời giải, phân tích theo từng bài của từng dạng bài)
(Phụ lục 1)


* Nghiên cứu đề xuất 6 biện pháp phù hợp khi dạy học chuyên đề nhằm phát huy năng
lực sáng tạo cho Học sinh. Mỗi biện pháp được phân tích kỹ, có ví dụ minh họa cụ thể
cho dạy học các nội dung của chuyên đề.
(Phụ lục 2)
* Thiết kế giáo án minh hoạ, tiến hành dạy thực nghiệm. Giáo án thiết kế có sử dụng
nhiều biện pháp và kỹ thuật dạy học nhằm phát huy, phát triển năng lực học tập, năng lực

tập đại diện cho từng dạng nhỏ (Phần này tôi chỉ lựa chọn một số bài tập điển hình, ngoài


ra Giáo viên còn có thể tham khảo rất nhiều bài khác trong đề đề xuất thi khu vực các
năm trước)
- Thuyết liên kết hóa trị (VB)
- Thuyết trường tinh thể
Hiệu ứng Jan-teller
Chủ đề 3: Các phản ứng của phức chất: 10 bài. Đây là một nội dung khá hay, đang
dần được khai thác, mở rộng trong các kỳ thi Học sinh giỏi các cấp, cần đặc biệt lưu ý
đến quy tắc phản ứng thế phối tử; nâng cao hơn đó là những phần liên quan đến cơ chế
phản ứng thế phối tử trong phức chất.
- Bài tập tổng hợp: Tác giả đã lựa chọn 9 bài tập tổng hợp, trong đó có bài tự dịch từ đề
Olympic quốc Tế, nhiều bài khá lớn, kiểm tra tổng hợp được hệ thống các kiến thức của
chuyên đề.
- Xây dựng một số bài tập gắn với thực tiễn, bài tập mở nhằm phát triển năng lực học tập
của học sinh.
2- Tác giả đề xuất 6 biện pháp phù hợp khi dạy học chuyên đề nhằm phát huy năng lực
sáng tạo cho HS chuyên Hóa học nói riêng và học sinh THPT nói chung.
+ Biện pháp 1: Dạy lý thuyết và sử dụng bài tập lý thuyết
+ Biện pháp 2: Hướng dẫn “Thảo luận nhóm”
+ Biện pháp 3: Hướng dẫn “Tự Nghiên cứu”
+ Biện pháp 4: Hướng dẫn “Từng bước khám phá”
+ Biện pháp 5: Hướng dẫn các nội dung khó
+ Biện pháp 6: Tổng kết và đánh giá
Với mỗi nội dung dạy học, mỗi đối tượng học sinh... Giáo viên có thể linh hoạt sử
dụng các phương pháp, biện pháp và các kĩ thuật dạy học khác nhau cho phù hợp.
3- Vận dụng các biện pháp trên để soạn giáo án sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy
học như thảo luận nhóm, sơ đồ tư duy, phiếu hỗ trợ học sinh... Gồm giáo án dạy bài mới,
giáo án khi tổng ôn tập chuyên đề, giáo án hướng dẫn học sinh tìm hiểu ứng dụng của

Sáng kiến đã được tác giả triển khai:
- Sử dụng bài tập cho học sinh đội tuyển Học sinh giỏi Quốc Gia môn Hóa tỉnh Ninh
Bình năm học 2014- 2015 (khóa 54, 55)
- Tiến hành thực nghiệm trong năm học 2015-2016 ở 04 lớp chuyên Hóa học tại 02
trường: Chuyên Lương Văn Tụy - Tỉnh Ninh Bình; Chuyên Thái Bình-Tỉnh Thái Bình.
Đây là 2 trường trong khu vực Đồng Bằng Duyên Hải Bắc Bộ. Về bộ môn Hóa học,
trong các năm học vừa qua, 2 trường tương đối tương đồng về trình độ giáo viên, học
sinh; số lượng và chất lượng giải HSG Quốc Gia hàng năm gần như nhau, kết quả học tập
của các lớp có tỉ lệ HS khá, giỏi tương tự như nhau.
- Sử dụng giảng dạy cho các lớp chuyên Hóa, các đội tuyển Học sinh giỏi Quốc Gia môn
Hóa tỉnh Ninh Bình từ năm 2015 đến nay.
- Việc sử dụng các phương pháp đề xuất, các giáo án biên soạn góp phần đổi mới phương
pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh. Từ đó phát triển tư duy
sáng tạo, khả năng suy luận logic để quá trình học tập đạt kết quả cao, đồng thời rèn
luyện, phát triển cho học sinh phương pháp học tập và phương phương pháp nghiên cứu
trong tương lai.


- Bộ công cụ đánh giá học sinh có thể là cơ sở để xây dựng các bộ công cụ đánh giá học
sinh, sinh viên phù hợp với các chuyên đề dạy học của môn Hóa học cũng như nhiều bộ
môn khác theo xu hướng đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh của Bộ Giáo Dục
Kết quả thi học sinh giỏi
a. Thi HSG THPT cấp tỉnh
- Năm học 2016 – 2017: Học sinh lớp 11 Hóa K57: 01 nhất, 09 nhì, 07 ba, 01 kk
05/9 học sinh đội dự tuyển Quốc Gia. 3/6 học sinh đội tuyển HSG Quốc Gia chính
thức của Tỉnh.
- Năm 2017- 2018: Lớp 12 Hóa có 11/18 học sinh đội dự tuyển HSG Quốc Gia, 3/6
học sinh đội tuyển HSG Quốc Gia chính thức của Tỉnh.
b. Thi HSG Khu vực Duyên Hải đồng bằng Bắc Bộ:
- Năm học 2015 – 2016: 3/3 giải (Huy chương: 1 bạc, 2 đồng thuộc lớp tác giả chủ

- Năm học 2017-2018 là chiến sỹ thi đua cấp cơ sở. Được giấy khen của công đoàn
ngành.
IV. Điều kiện và khả năng áp dụng
- Điều kiện áp dụng: Dễ dàng sử dụng tài liệu cho các thày cô giáo, cho nhiều đối
tượng học sinh, sinh viên. Hiện nay có thể áp dụng ngay tại các trường THPT chuyên cho
học sinh lớp chuyên Hóa hoặc tại các trường THPT ở các lớp bồi dưỡng học sinh giỏi dự
thi các cấp. Khi áp dụng tài liệu để dạy học có sử dụng các phương pháp dạy học mới chỉ
cần sử dụng thêm các phương tiện dạy học khá đơn giản như phiếu học tập, bảng nhóm,
máy chiếu.
- Khả năng áp dụng:
Đây là tài liệu đầy đủ, chi tiết, có phân dạng cụ thể, có hướng dẫn chi tiết
- Áp dụng làm tài liệu tham khảo cho giáo viên và cho học sinh chuyên Hóa học để có
thể sử dụng trong quá trình giảng dạy- học tập: Sử dụng trong quá trình hướng dẫn học
sinh học bài mới, luyện tập, ôn tập củng cố kiến thức, bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp.
Rút ngắn khoảng cách giữa chương trình Hóa học ở trường THPT chuyên với nội dung
thi học sinh giỏi Quốc Gia, Quốc Tế.
- Áp dụng làm tài liệu cho sinh viên, học viên chuyên ngành Hóa học.
- Làm tài liệu tham khảo mở rộng và nâng cao cho giáo viên môn hóa học và học sinh
yêu thích môn hóa học nói chung: là 1 chuyên đề trong chương trình hóa học 11 theo dự
thảo chương trình mới 2018.
Từ năm 2017, chuyên đề là nguồn tài liệu cần thiết, được sử dụng ở nhiều trường
THPT chuyên trong cả nước.
Đề tài vẫn đang thường xuyên được cập nhật, mở rộng, phát triển và tiếp tục sử
dụng trong các năm học tiếp theo.


Danh sách những người đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu
(nếu có):
TT Họ và tên


chuyên viên
Lương
Văn Tụy
Giáo
chuyên viên
Lương
Văn Tụy

- Triển khai sử dụng
dạy-học chuyên đề.
- Kiểm tra, đánh giá
học sinh theo mẫu

01/9/1977 THPT

27/11/1982 THPT

Nội dung công việc
hỗ trợ

Thạc sỹ

- Triển khai sử dụng
dạy-học chuyên đề.
- Kiểm tra, đánh giá
học sinh theo mẫu.
- Triển khai sử dụng
dạy-học chuyên đề.
- Kiểm tra, đánh giá
học sinh theo mẫu