BM 01-Bìa CĐ

CHUYÊN ĐỀ:PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN
DỤNG KIẾN THỨC HÌNH HỌC CHƯƠNG II
LỚP10 VÀO THỰC TIỄN CUỘC SỐNG

Lĩnh vực nghiên cứu:


- Quản lý giáo dục

- Phương pháp dạy học bộ môn: ………….. 
(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: ....................................................... 
(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm:Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2018-2019


BM02-LLKHCĐ

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên:NGUYỄN THANH PHƯƠNG ANH.
2. Ngày tháng năm sinh:23_09_1979.

Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

2


PHÂN I. Lý do chọn chuyên đề:

3


Giáo dục Việt Nam đang tập trung đổi mới, hướng tới một nền giáo dục tiến bộ, hiện đại ngang
tầm với các nước trong khu vực và toàn thế giới. Vai trò của toán học ngày càng quan trọng và
tăng lên không ngừng thể hiện ở sự tiến bộ trong nhiều lĩnh vực khác nhau của khoa học, công
nghệ, sản xuất và đời sống xã hội, đặc biệt là với máy tính điện tử, toán học thúc đẩy mạnh mẽ
các quá trình tự động hoá trong sản xuất, mở rộng nhanh phạm vi ứng dụng và trở thành công
cụ thiết yếu của mọi khoa học. Toán học có nguồn gốc từ thực tiễn lao động sản xuất của con
người và ngược lại toán học là công cụ đắc lực giúp con người chinh phục và khám phá thế
giới tự nhiên. Để đáp ứng được sự phát triển của kinh tế, của khoa học khác, của kỹ thuật và
sản xuất đòi hỏi phải có con người lao động có hiểu biết có kỹ năng và ý thức vận dụng những
thành tựu của toán học trong những điều kiện cụ thể để mang lại hiệu quả lao động thiết thực.
Chính vì lẽ đó sự nghiệp giáo dục – đào tạo trong thời kì đổi mới hiện nay phải góp phần quyết
định vào việc bồi dưỡng cho HS tiềm năng trí tuệ, tự duy sáng tạo, năng lực tìm tòi chiếm lĩnh
trí thức, năng lực giải quyết vấn đề, đáp ứng được với thực tế cuộc sống. Chính vì thế dạy học
toán ở trường THPT phải luôn gắn bó mật thiết với thực tiễn đời sống. Nội dung chương trình
toán lớp 10 là nội dung quan trọng vì nó có vị trí chuyển tiếp và hoàn thiện từ THCS lên THPT
và có nhiều cơ hội để đưa nội dung thực tiễn vào dạy học. Tuy nhiên trong thực tiễn dạy học ở
trường THPT nhìn chung mới chỉ tập chung rèn luyện cho học sinh vận dụng trí thức học toán
ở kỹ năng vận dụng tư duy tri thức trong nội bộ môn toán là chủ yếu còn kĩ năng vận dụng tri
thức trong toán học vào nhiều môn khác vào đời sống thực tiễn chưa được chú ý đúng mức và
thường xuyên. Những bài toán có nội dung liên hệ trực tiếp với đời sống lao động sản xuất còn

dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực
và phẩm chất; đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về
kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết
vấn đề, đặc biệt đánh giá năng lực vận dụng kiến thức các môn học vào cuộc
sống; coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết quả học tập với kiểm tra đánh giá trong
quá trình học tập để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các
hoạt động dạy học và giáo dục.
Giáo dục từ lâu đã được coi là quốc sách hàng đầu. Đặc biệt là trong những năm
gần đây giáo dục càng trở nên quan trọng. Xã hội càng phát triển, nhu cầu về
nguồn lực con người càng tăng càng đòi hỏi chất lượng dạy và học cần phải được
nâng cao để có được sản phẩm con người phát triển một cách toàn diện cả về trí
tuệ lẫn nhân cách – đó là nguồn nhân lực lao động sáng tạo, là chủ thể để xây
dựng đất nước. Bởi vậy việc chuẩn bị cho học sinh những phẩm chất, kiến thức
và kỹ năng gắn liền với thực tiễn cuộc sống là hết sức cần thiết trong nhà trường
phổ thông hiện nay. Thời đại ngày nay, nhiều thành tựu khoa học và công nghệ
xuất hiện một cách hết sức bất ngờ và cũng được đổi mới một cách cực kì nhanh
chóng. Hệ thống giáo dục theo đó cũng đặt ra những yêu cầu mới. Từ việc thi thố
tài năng bằng sự thuộc lòng những hiểu biết “uyên thâm”, chuẩn mực người giỏi
là “thông kim bác cổ”, hiểu biết “thiên kinh vạn quyển” đã dần thay thế bởi năng
lực ra những quyết định sáng tạo trong các tình huống không ngừng biến động
của cuộc sống.
Trước đòi hỏi thực tiễn của Việt nam trên con đường hội nhập và phát triển thì
đổi mới phương pháp dạy học trong đó có dạy học phổ thông là hết sức cần thiết.
Luật giáo dục năm 2005, điều 28.2 nêu rõ “Phương pháp dạy học phổ thông
phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp
với đặc điểm của từng lớp học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm
việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến
tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho họcsinh”. Nền giáo dục mới đòi
hỏi không chỉ trang bị cho học sinh kiến thức mà nhân loại đã tìm ra mà còn phải
bồi dưỡng cho học tính năng động, óc tư duy sáng tạo và thực hành giỏi, tức là

 Giúp người học xác lập mối quan hệ giữa các khái niệm đã học.
=> Dạy học tích hợp liên môn giúp học sinh trở thành người học tích
cực, người công dân có năng lực giải quyết tốt các tình huống có vấn
đề mang tính tích hợp trong thực tiễn cuộc sống. Dạy học tích hợp liên
môn cho phép rút ngắn được thời gian dạy học đồng thời vẫn tăng được
khối lượng và chất lượng thông tin.
* Các quan điểm tích hợp trong dạy học hiện nay:
 Tích hợp “đơn môn”: Xây dựng chương trình học tập theo hệ thống của
một môn học riêng biệt. Các môn học được tiếp cận một cách riêng rẽ.
 Tích hợp “đa môn”: Một chủ đề trong nội dung học tập có liên quan với
những kiến thức, kỹ năng thuộc một số môn học khác nhau. Các môn tiếp
tục được tiếp cận riêng, chỉ phối hợp với nhau ở một số đề tài nội dung.
6


 Tích hợp “liên môn”: Nội dung học tập được thiết kế thành một chuỗi vấn
đề, tình huống đòi hỏi muốn giải quyết phải huy động tổng hợp kiến thức,
kỹ năng của những môn học khác nhau.
 Tích hợp “xuyên môn”: Nội dung học tập hướng vào phát triển những kỹ
năng, năng lực cơ bản mà học sinh có thể sử dụng vào tất cả các môn học
trong việc giải quyết các tình huống khác nhau.
2. Cơ sở thực tiễn
 Thực tế giáo dục Việt Nam: quan điểm tích hợp đã được thể hiện trong một
số môn học ở bậc tiểu học từ thời Pháp thuộc và ngày nay vẫn được định
hướng ở nhiều cấp học.
 Chương trình Toán học trong nhà trường phổ thông có nhiều tiềm năng, cơ
hội để xác định, xây dựng các nội dung, chủ đề tích hợp trong môn học
hoặc với các môn khoa học liên quan như Lý, Hóa,...
 Ở trường THPT Đinh Tiên Hoàng, việc nâng cao chất lượng thực sự cho
học sinh là việc làm luôn được BGH chú trọng và được giáo viên nhận

cá nhân được phân công làm một nhiêm vụ cụ thể, phối hợp với nhau để đạt mục
tiêu chung. Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đời sống học đường có tác
dụng chuẩn bị cho học sinh thích ứng đời sống xã hội trong đó mỗi người sống
và làm việc theo sự phân công hợp tác với tập thể cộng đồng. Đây là một sự
chuẩn bị rất cần thiết khi mà HS của chúng ta ra trường rất thiếu kỹ năng làm
việc thực tiễn
 Dạy học tích hợp giúp học sinh giao tiếp với nhau và như vậy sẽ
giúp những học sinh nhút nhát, thiếu tự tin, cô độc có nhiều cơ hội hòa nhập với
lớp học, thêm vào đó học theo nhóm còn tạo ra môi trường hoạt động mang lại
không khí thân thiện, cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ, chia sẽ trên cơ sở cố gắng hết sức
và trách nhiệm cao của mỗi cá nhân. Mọi ý kiến của các em đều được tôn trọng
và có giá trị như nhau, được xem xét cân nhắc cẩn thận, do đó khắc phục được
tình trạng áp đặt, uy quyền, làm thay, thiếu tôn trọng giữa những người tham gia
hoạt động đặc biệt là giữa GV và HS
 Vận dụng phương pháp dạy học tích hợp, liên môn hình thành và
thúc đẩy tư duy trong quá trình làm việc nhóm của giáo viên và học sinh.
 Khó khăn:
8


 Về phía học sinh( đối với học sinh trường THPT Đinh Tiên Hoàng)
 Tính tự giác, khả năng tự học của học sinh chưa cao.
 Mặt bằng kiến thức của học sinh nói chung thuộc mức trung
bình ngoại trừ ba lớp khá giỏi ở mỗi khối.
 Học sinh chưa hệ thống được kiến thức, khả năng tư duy tổng
hợp của học sinh còn yếu.
 Đa số học sinh đều có sức ì lớn và tâm lí ngại thay đổi tìm tòi,
ngại khó khăn, vẫn mang tư duy lối mòn cũ.
 Một số học sinh vì lười học, chán học mải chơi, hổng kiến
thức nên không chuẩn bị tốt tâm thế cho giờ học Toán.

dụng các kỹ thuật dạy học tích cực để người học được phát huy tính chủ
động tiếp nhận bài học. Bên cạnh đó, nhiều giáo viên còn quan điểm và
cách thực hiện chưa nhất quán về tích hợp liên môn.
 Có ý kiến phản đối hoặc thờ ơ với phương pháp tích hợp liên môn, không
ít người đã đứng ngoài để từ chối. Có nhiều lý do khách quan và chủ quan
làm cho họ không thể từ bỏ phương pháp dạy học truyền thống, truyền
giảng và áp đặt kiến thức một chiều theo kiểu “thầy đọc, trò chép”. Hoặc
không giao việc cho học sinh trong quá trình học tập.
 Giáo viên được trang bị phương tiện, phương pháp, kĩ thuật dạy học tích
cực nhưng việc sử dụng dạy học chưa thường xuyên hoặc kém hiệu quả.
 Thời gian của giáo viên hạn hẹp, kiến thức xã hội thường cập nhật kém các
ngành khác.Cùng đó, việc sử dụng phương tiện, phương pháp và kĩ thuật
dạy học tích cực trong giờ thi giảng mang tính “trình diễn, minh họa” chưa
chú trọng và thực hiện giải pháp đồng bộ nhằm kích thích hoạt động chủ
động tiếp nhận của học sinh.
Với thực tế này thì việc thực hiện phương pháp tích hợp chỉ dừng lại ở phạm vi
nhỏ, chưa phổ biến và chưa lan tỏa nên dù cho phương pháp tiến bộ và hữu ích
nhưng hiệu quả còn rất hạn chế.
II.Giải pháp cho dạy học tích hợp liên môn trong dạy học Toán
1. Lên kế hoạch, chọn bài giảng phù hợp:
 Mỗi giáo viên phải tìm hiểu, nghiên cứu cơ sở lý luận của dạy học
tích hợp liên môn, nghiên cứu kỹ nội dung chương trình môn Toán
ở từng khối lớp để xác định được các nội dung, bài dạy dễ tích

10


hợp liên môn như:dạng toán thống kê, toán giải bài toán bằng cách
lập phương trình,...
2. Soạn giáo án chuẩn bị đồ dụng dạy học.


 Biết sử dụng các trường hợp đặc biệt của quy tắc ba điểm để làm các
bài toán về cộng vận tốc trong môn Vật lí.
 Học sinh biết vận dụng các kiến thức của bài học để giải thích các
hiện tượng trong cuộc sống, đưa ra cách giải quyết công việc trong
thực tế một cách tối ưu nhất.
 Rèn kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng tư duy…
 Đối với bài “ Các hệ thức lượng trong tam giác”:
 Biết vận dụng định lí cosin, định lí sin và công thức quãng đường
theo vận tốc thời gian; các đơn vị đo trên biển đảo và đất liền.
 Sử dụng định lí cosin, định lí sin và am hiểu về xã hội sẽ đạt được
dự án này.
 Học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức liên môn : Toán; Vật
lý; Địa lý; Lịch sử; GDCD; máy tính tìm hiểu các tỉ số lượng giác,
tính toán, công nghệ thông tin: tra mạng và lời văn diễn đạt để giải
quyết các tình huống thực tiễn đặt ra trong dự án này.
 Rèn luyện cho học sinh kĩ năng vẽ hình, quan sát, suy luận một cách
chính xác và logic.
 Đối với bài “Phương sai và độ lệch chuẩn”
 Giúp các em nắm được và hiểu rõ khái niệm phương sai, độ lệch
chuẩn của dãy số liệu thống kê và ý nghĩa của chúng.
 Biết vận dụng kiến thức của các môn học Toán học, Hoá học, Địa lý,
Sinh học, ngữ văn và Giáo dục công dân vào để giải thích tác hại và
việc đẩy lùi khói thuốc.
 Giáo dục ý thức tránh xa thuốc lá, vì một môi trường không khói
thuốc. Cụ thể là, chính bản thân các em học sinh không sử dụng và
tuyên truyền cho mọi người xung quanh tránh xa khói thuốc.
 Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến
thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức.
2. Tổ chức thực hiện:


13


Hình ảnh đi xe đạp xuôi gió

Hình ảnh đi xe đạp ngược gió
+ Khi các em đi xe đạp, nếu đi xuôi theo chiều gió thì ta đi nhanh hơn, đạp xe
thấy nhẹ hơn (tốn ít năng lượng hơn), nếu đi ngược gió thì ta bị đi chậm hơn, mệt
hơn (tốn nhiều năng lượng hơn).
* Tích hợp kỹ năng sống:
+ Các bác nông dân phun thuốc sâu xuôi hay ngược theo chiều gió?

14


HS: Phun thuốc sâu xuôi theo chiều gió để hạn chế hít phải thuốc sâu.
*Tích hợp môn vật lý:
GV: Vận dụng quy tắc hình bình hành để giải thích 2 hiện tượng.
Hiện tượng 1: Kéo thuyền.

Con thuyền chuyển động theo hướng nào?
Sau khi học sinh trả lời, giáo viên đưa hình ảnh đáp án.

15


Hiện tượng 2: Hai người tát nước
Gàu nước chịu tác dụng của những lực nào?
Nó chuyển động theo hướng nào?

P2

uuur
Fms

ur
P

uur
Fhl

uur
Fk

ur
P1

HS: Trọng lực phân tích thành 2 lực .
17


Theo phương dọc theo mặt phẳng nghiêng thì pháo chuyển động theo hướng với
;
độ lớn

.

GV: Ta có độ lớn của 2 lực không đổi.Vậy để công việc kéo pháo đạt hiệu quả
nhất cần độ lớn của lực lớn nhất. Các chú bộ đội đã kéo pháo như thế nào?
HS: Tất cả cùng kéo một lúc (sau tiếng hô 2, 3 của chú đội trưởng). Và mọi

Qua ví dụ kéo pháo, một lần nữa khẳng định sức mạnh của tinh thần đoàn kết.
Nhờ có tinh thần đoàn kết mà một dân tộc Việt Nam nhỏ bé với vũ khí thô sơ đã
làm lên một chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Đó là chiến
thắng tại chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong bài thơ Ba mươi năm đời ta có Đảng,
nhà thơ Tố Hữu đã có những vần thơ giàu hình ảnh để ca ngợi chiến dịch Điện
Biên Phủ:
“Chín năm làm một Điện Biên
Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng!”,
Cũng trong bài thơ HOAN HÔ CHIẾN SĨ ĐIỆN BIÊN của nhà thơ Tố Hữu đã
viết:
Kháng

chiến

Không
Đêm
Trên

đêm

nào

lịch
đất

ba
sử

nước,


19


 Đối với bài “ các hệ thức lượng trong tam giác”:
Giáo viên cho học sinh nghe bài hát "Gần lắm Trường Sa" và trình chiếu một số
hình ảnh minh họa.
Giáo viên đặt vấn đề: Đảo Trường Sa là đảo san hô thuộc cụm Trường Sa của
quần đảo Trường Sa. Đảo có diện tích bao nhiêu? Các em sẽ có câu trả lời qua
bài toán sau
Bài toán 1: Đảo Trường Sa có hình dạng là một tam giác vuông. Số đo cạnh
huyền và cạnh góc vuông lần lượt là 789m và 630m. Tính diện tích của đảo
Trường Sa.

2
2
Giải:Chiều dài của cạnh góc cuông còn lại là: 789  630 ; 475 (m)

Diện tích của đảo Trường Sa là:
S;

1
.630.475 ; 15000
2
2
(m )

20


2


21


Đảo Trường Sa có hình dạng là một tam giác vuông với cạnh huyền nằm theo
hướng Đông Bắc - Tây Nam, diện tích khoảng 0,15km 2. Bề mặt của đảo cao từ
3,4m đến 5m so với mực nước biển, vành san hô của đảo cũng nhô lên khỏi mặt
nước khi thủy triều lên xuống; khí hậu mùa hè mát mẻ, mùa đông ấm áp. Thực
vật chủ yếu là cây bàng vuông, muống biển, phi lao, xương rồng. Đảo luôn bị
nhòm ngó vì quần đảo Trường Sa tuy diện tích nhỏ nhưng nằm trong những
đường giao thông hằng hải lớn trên thế giới, có nguồn hải sản dồi dào và tiềm
năng dầu khí. Hiện nay nước ta đang kiểm soát đảo Trường Sa, nhà nước cũng đã
đưa dân ra đảo sinh sống và xây dựng một số cơ sở hạ tầng thiết yếu như đường
băng, cảng cá, trạm khí tượng, lớp học, trạm xá... Tình cảm của quê hương dành
cho Trường Sa được các nhạc sỹ viết nên qua các ca khúc:Gần lắm Trường Sa,
mưa Trường Sa, Trường Sa tình yêu của tôi...
Với trách nhiệm của một công dân Việt Nam chúng ta cần học tập và rèn luyện
để có thể bảo vệ những hòn đảo thân yêu khỏi các thế lực thù địch.
22


 Bài toán 2:Tích hợp lịch sử
Bài 1:
Giáo viên trình chiếu

Học sinh đọc bài toán, suy nghĩ và vẽ hình.

GV gọi một HS lên bảng vẽ hình minh họa.
GV chỉnh sữa lại hình vẽ nếu cần.
GV: Nếu gọi khu vực hạ đặt trái phép dàn khoan Hải Dương 981 là A, khu vực