BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN KHẮC DŨNG

QUẢN LÍ DẠY HỌC MÔN MĨ THUẬT
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN CẦU GIẤY
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Hà Nội, 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI
HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN KHẮC DŨNG

QUẢN LÍ DẠY HỌC MÔN MĨ THUẬT
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN CẦU GIẤY THÀNH
PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ VUI

Hà Nội, 2017

Công tác tại: Trường tiểu học Yên Hòa-Quận Cầu Giấy-Thành phố Hà Nội.
Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi
đã hoàn thành luận văn thạc sĩ với đề tài: “Quản lí dạy học môn Mĩ thuật ở
các trường tiểu học quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội”.
Thuộc chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số chuyên ngành: 60.14.01.14
Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là do chính tôi nghiên cứu và
viết ra, dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Vui. Luận văn này chưa
được bảo vệ ở Hội đồng và chưa công bố trên bất kỳ phương tện thông
tn đại chúng nào.
Lời cam đoan này đảm bảo nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, ngày 15 tháng 11 năm 2017
Người viết cam đoan

Nguyễn Khắc Dũng


MỤC LỤC

Trang


MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu ...................................................................................... 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ................................................................ 2
3.1. Đối tượng nghiên cứu .................................................................................. 2
3.2. Khách thể nghiên cứu .................................................................................. 3
4. Giả thuyết khoa học........................................................................................ 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................................... 3

1.4.2. Nội dung quản lí hoạt động dạy học môn Mĩ thuật tại trường Tiểu học .. 26
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học môn Mĩ thuật ở
các trường Tiểu học
................................................................................................ 33
1.5.1. Các yếu tố chủ quan ............................................................................... 33
1.5.2. Các yếu tố khách quan............................................................................ 34
Tiểu kết chương 1 ............................................................................................ 36
Chương 2. THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÍ DẠY HỌC BỘ MÔN MĨ THUẬT TẠI
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN CẦU GIẤY- HÀ NỘI ....... 37
2.1. Vài nét về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của Quận Cầu Giấy, TP Hà Nội37
2.2. Khái quát về GD&ĐT và giáo dục TH quận Cầu Giấy. ............................. 38
2.2.1. Tình hình phát triển GD-ĐT quận Cầu Giấy giai đoạn 2010 – 2015 ....... 38
2.2.2. Đánh giá giáo dục TH của quận Cầu Giấy giai đoạn 2010 - 2015 ........... 40
2.3. Thực trạng hoạt động dạy học môn mĩ thuật ở các trường TH tại quận Cầu
Giấy, thành phố Hà Nội.................................................................................... 41
2.3.1. Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ học Mĩ thuật tại các trường TH địa
bàn quận Cầu
Giấy.................................................................................................. 41
2.3.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên dạy môn Mĩ thuật ở các trường TH trên
địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội........................................................ 42
2.3.4. Thực trạng phân phối chương trình Mĩ thuật ở các trường Tiểu học quận
Cầu Giấy thành phố Hà Nội. ............................................................................ 45
2.3.5. Thực trạng hoạt động dạy học Mĩ thuật theo hướng đổi mới tại các trường


TH quận Cầu Giấy. .......................................................................................... 46


2.4. Thực trạng công tác quản lí hoạt động dạy học môn Mĩ thuật ở các
trường TH tại quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội............................................ 52

3.2.1. Nhóm biện pháp nâng cao nhận thức và lập kế hoạch đổi mới mục têu,
nội dung, phương pháp, cách tổ chức dạy học môn dạy học môn Mĩ thuật.
............... 73
3.2.2. Nhóm biện pháp tổ chức, chỉ đạo thực hiện đổi mới dạy học môn
Mĩ thuật.
................................................................................................................ 75
3.2.3. Nhóm biện pháp giám sát, đánh giá chất lượng dạy học môn Mĩ thuật
theo hướng đổi mới.
................................................................................................. 80
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lí.................................................... 83
3.4. Khảo nghiệm tnh cần thiết và tnh khả thi của biện pháp .......................... 83
Tiểu kết chương 3 ............................................................................................ 86
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................................................................... 87
1. Kết luận........................................................................................................ 87
2. Kiến nghị...................................................................................................... 88
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................... 91
PHỤ LỤC ........................................................................................................ 94


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN


CBQL
GD&ĐT

CSVC GV
HS PPDH
HT PHT PP
QL QLDH
TBDH


: Ban
giám
hiệu

: Học
sinh

: Thành
phố

:
Phươn
g pháp
dạy
học
: Hiệu
trưởng

: Phó
hiệu
trưởng
:
Phươn
g pháp
: Quản
lí
: Quản
lí dạy
học

Bảng 2.2: Chất lượng giáo dục từ năm 2010 đến năm 2015 ..............................39
Bảng 2.3: Số lớp và số học sinh từ 2010 đến năm 2015 ....................................40
Bảng 2.4: Tổng hợp tnh hình đội ngũ giáo viên dạy môn Mĩ thuật ở các
trường TH trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ..................42
Bảng 2.5:Khảo sát mức độ yêu thích bộ môn Mĩ thuật của 300 học sinh trên
4 trường TH địa bàn quận Cầu Giấy....................................................43
Bảng 2.6: Khảo sát lý do yêu thích môn Mĩ thuật của học sinh TH quận
Cầu Giấy .............................................................................................44
Bảng 2.7: Bảng tổng hợp kết quả học tập môn Mĩ thuật của học sinh TH
trên địa bàn quận Cầu Giấy năm học 2015- 2016 ................................44
Bảng 2.8: Quan điểm nhận thức của CBQL, GV và HS các trường TH quận
Cầu Giấy về dạy học Mĩ thuật theo hướng đổi mới .............................45
Bảng 2.9: Khảo sát về tình hình thực trạng đổi mới phương pháp dạy học
Mĩ thuật ..............................................................................................47
Bảng 2.10: Khảo sát tnh hình hoạt động ngoại khóa môn Mĩ thuật tại các
trường TH địa bàn quận Cầu Giấy.......................................................49
Bảng 2.11: Sau đánh giá về hoạt động học tập mĩ thuật thông qua khảo sát
lấy ý kiến của 300 học sinh TH, với 30 giáo viên. ...............................50
Bảng 2.12: Đánh giá hoạt động xây dựng và thực hiện kế hoạch, nội dung
chương trình môn Mĩ thuật của BGH9 trường TH tại quận Cầu
Giấy năm học 2015- 2016 ...................................................................53
Bảng 2.13: Đánh giá về quản lí việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy môn Mĩ thuật
....................................................................................................55
Bảng 2.14: Đánh giá về quản lí việc thực hiện kế hoạch bài dạy môn Mĩ
thuật ....................................................................................................5
7
Bảng 2.15 : Đánh giá về quản lí việc đổi mới phương pháp, phương tiện và
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Mĩ thuật ................60
Bảng 2.16: Đánh giá về quản lí hoạt động ngoại khóa môn Mĩ thuật ................63
Bảng 2.17: Đánh giá của CBQL cấp dưới và GV về mức độ thực hiện các

từng cấp học và trình độ đào tạo”. [5, tr.117 - 122].
Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011 - 2020 đã xác định 8 biện
pháp cần được thực hiện đồng bộ, trong đó biện pháp then chốt là phát triển
đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục. Cán bộ quản lí giáo dục có vai trò
quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục của mỗi nhà trường, mỗi cơ sở
giáo dục.
Một trong những yếu tố tác động đến chất lượng giáo dục của nhà
trường tiểu học mà hiện nay chúng ta chưa thật sự quan tâm đó là sự phát triển
toàn diện của học sinh. Ở Tiểu học, môn Mĩ thuật lâu nay vẫn đang bị “coi là môn
phụ” trong suy nghĩ không chỉ của giáo viên, của học sinh mà ngay cả trong suy
nghĩ của các nhà quản lí. Những năm gần đây một số nhà trường cũng đã quan
tâm hơn đến các hoạt động, các phong trào Văn - Thể - Mĩ cho học sinh nhưng
chưa thật sự chủ động, sáng tạo, chưa đánh giá hiệu quả của nó đem lại trong
quá trình giáo dục. Song xét đến cùng những nhược điểm đó lại do công tác chỉ
1


đạo của lãnh đạo, các nhà quản lí tại cấp trường chi phối rất nhiều. Điều dễ
nhận thấy, đội ngũ quản lí trong trường tiểu học hiện nay có trình độ đào tạo
đạt chuẩn và trên chuẩn, có

2


chuyên môn giỏi, có trách nhiệm cao trong công việc nhưng lí thuyết, cách
tếp cận, quan điểm hay mô hình phương pháp tổ chức của các môn đặc thù
chưa thực sự

được nhà trường quan tâm nên chưa tạo được sự thay đổi


Đội ngũ giáo viên Mĩ thuật các trường tểu học chưa thực hiện tốt chức
năng, nhiệm vụ của mình, chưa có nhiều điều kiện thuận lợi để phát huy hết khả
năng của môn học, điều này do nhiều nguyên nhân trong đó nguyên nhân cơ bản
là công tác quản lí dạy học môn Mĩ thuật. Nếu có biện pháp, năng lực quản lí tốt,
có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao chuyên môn cho đội ngũ giáo viên chuyên biệt,
nhất định sẽ, mang lại hiệu quả cao nhất trong công tác dạy và học môn Mĩ thuật
ở tểu học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu như: quản lí,
quản lí giáo dục, quản lí hoạt động dạy học ở trường tểu học trong hệ thống
giáo dục quốc dân; quản lí hoạt động dạy học Mĩ thuật, đội ngũ giáo viên dạy Mĩ
thuật trong trường tiểu học.
5.2. Tìm hiểu, đánh giá thực trạng quản lí dạy học môn Mĩ thuật trên địa
bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Lý giải nguyên nhân của thực trạng đó.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Mĩ
thuật trong trường tiểu học.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Khách thể khảo sát
- Cán bộ quản lí giáo dục: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường tểu
học.
- Giáoviên: Giáo viên Mĩ thuật
6.2. Phạm vi nghiên cứu
- Các trường Tiểu học công lập quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
4


- Nghiên cứu những các Tài liệu, Văn bản, Nghị quyết, Nghị định, Chỉ thị,
Thông tư... liên quan đến đề tài; những công trình khoa học, những giáo trình

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ DẠY HỌC MÔN MĨ THUẬT
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN CẦU GIẤY THÀNH PHỐ HÀ NỘI
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước
Mĩ thuật là một môn học bắt buộc trong hệ thống giáo dục nói chung,
giáo dục phổ thông nói riêng (từ bậc học Tiểu học đến Trung học phổ thông).
Điều này được thể hiện ở cấu trúc chương trình các môn học và thời gian học
sinh được học Mĩ thuật trong các nhà trường phổ thông:
* Hệ thống môn học từng cấp học của các nước thuộc INCA:
Cấp Trung học cơ sở
- Ngôn ngữ và Văn học

- Ngoại ngữ

- Mĩ thuật

- Nghệ thuật

- Khoa học Tự nhiên

- GD thể chất

- Khoa học Xã hội

- Kỹ năng sống

* Số giờ học sinh được học Mĩ thuật trong tuần
- Indonexia: 2 tiết/ tuần

- Hàn Quốc: 2 tiết/tuần

phụ, có vị trí rất thấp và không được học sinh, phụ huynh quan tâm. Bên cạnh
đó, giáo dục nghệ thuật trong các nhà trường thuần túy là việc dạy kỹ
năng thực hành nghệ thuật hơn là việc sử dụng nghệ thuật như phương
tiện hữu hiệu để thúc đẩy sự sáng tạo, trí tưởng tượng và các kỹ năng
mềm ở người học. Chính vì vậy, đẩy mạnh và đổi mới giáo dục văn hóa
nghệ thuật trong các nhà trường đã trở thành một trong những nội dung
trọng tâm ở Hàn Quốc.
*Giáo dục văn hóa nghệ thuật tại cộng đồng
Giáo dục nghệ thuật tại cộng đồng còn gọi là giáo dục học tập suốt đời
được giành cho tất cả mọi người trong xã hội. Hiện nay, chính phủ Hàn Quốc
đang nỗ lực đưa chương trình giáo dục nghệ thuật tới đông đảo công
chúng, đặc biệt là các nhóm xã hội thiệt thòi. Ở đây, giáo dục văn hóa
nghệ thuật đồng nghĩa với việc đảm bảo phúc lợi văn hóa-xã hội cho toàn
dân.
[Tác giả: Phạm Bích Huyền-Đại học Văn Hóa Hà Nội-Tạp trí nghiên
cứu văn hóa số 6/2015]
Theo Unesco xuất bản năm 1979 bằng ba thứ tiếng Anh, Pháp, Tây Ban
Nha đã dùng thuật ngữ “giáo dục căn cứ vào người học”, “giáo dục tập trung
vào người học” với định nghĩa là “sự giáo dục mà nội dung quá trình học tập
và giảng dạy được xác định bởi nhu cầu, mong muốn của người học và người
học tham gia tích cực vào việc hình thành và kiểm soát, sự giáo dục này huy
động những nguồn lực và kinh nghiệm của người học” [19].
S.Rassekh viết: Với sự tham gia tích cực của người học vào quá trình
học tập, với sự đề cao trí sáng tạo của mỗi người học thì sẽ khó mà duy
trì mối quan hệ đơn phương và độc đoán giữa thầy và trò. Quyền lực của
giáo viên không còn dựa trên sự thụ động của học sinh mà dựa trên năng
lực của giáo viên góp phần vào sự phát triển tột đỉnh của các em…


Một giáo viên sáng tạo là một giáo viên biết giúp đỡ học sinh tiến bộ

học đối với môn học này là việc làm cần thiết và cấp bách. Các nhà nghiên
cứu giáo dục cũng cho ra đời nhiều công trình trong lĩnh vực này: Tác giả Trần