BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

NGUYỄN THU TRANG ðÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở MỘT SỐ
DỰ ÁN QUẬN CẦU GIẤY - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành: Quản lý ñất ñai
Mã số : 60.62.16

Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Nguyễn Xuân Thành
2. PGS.TS. Hoàng Thái ðại

Hà Nội, 2012
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………


LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình ñiều tra, nghiên cứu ñể hoàn thành luận văn, ngoài sự nỗ
lực của bản thân, tôi ñã nhận ñược sự hướng dẫn nhiệt tình, chu ñáo của các
nhà khoa học, các thầy cô giáo và sự giúp ñỡ nhiệt tình, chu ñáo của cơ quan,
ñồng nghiệp và nhân dân ñịa phương.
Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn trân trọng nhất tới giáo viên hướng dẫn khoa
học PGS.TS. Nguyễn Xuân Thành và PGS.TS Nguyễn Thái ðại ñã tận tình
hướng dẫn giúp ñỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý chân thành của các thầy, cô giáo
Khoa Tài nguyên và Môi trường - Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội, tập
thể ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận Cầu Giấy, phòng Tài nguyên và
Môi trường quận Cầu Giấy, Ban quản lý dự án quận Cầu Giấy, Trung tâm
phát triển quỹ ñất và quản lý duy tu hạ tầng ñô thị quận Cầu Giấy, các phòng,
ban, cán bộ và nhân dân các xã quận Cầu Giấy ñã nhiệt tình giúp ñỡ tôi trong
quá trình hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn tới gia ñình, những người thân, cán bộ ñồng
nghiệp và bạn bè ñã tạo ñiều kiện về mọi mặt cho tôi trong quá trình thực hiện
ñề tài này.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả luận văn

Nguyễn Thu Trang
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

iii

MỤC LỤC


2.4.1. Thành phố Hồ Chí Minh 27
2.4.2. Thành phố Hà Nội 29
2.5. Nghiên cứu những vấn ñề cơ bản chính sách bồi thường, hỗ trợ
và tái ñịnh cư trên ñịa bàn thành phố Hà Nội 32
2.5.1. Những quy ñịnh chung của Nhà nước về việc bồi thường, hỗ
trợ và tái ñịnh cư 32
2.5.2. Công tác tổ chức thực hiện 34
3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 43
3.1. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu 43
3.2. Nội dung nghiên cứu 43
3.3. Phương pháp nghiên cứu 44
3.3.1. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu 44
3.3.2. Phương pháp ñiều tra thực tế 44
3.3.3. Phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh và xử lý số
liệu 44
4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 45
4.1. ðiều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của ñịa bàn nghiên cứu liên
quan ñến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng quận Cầu
Giấy, thành phố Hà Nội 45
4.1.1. ðiều kiện tự nhiên…………………………………………………45
4.1.2. ðiều kiện kinh tế - xã hội 48
4.1.3. Tình hình sử dụng ñất ñai 52
4.2. ðánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư
ở quận Cầu Giấy giai ñoạn 2007 - 2011 62
4.2.1. Kết quả thực hiện 62
4.2.2. Một số những thuận lợi 63
4.2.3. Một số những khó khăn 64
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………


sản trên ñất ở dự án: Xây dựng Trường Hàn Quốc tại Hà Nội 69

Bảng 5: Tổng hợp các trường hợp bị thu hồi trên 30% diện tích ñất nông
nghiệp ñược giao khoán 72

Bảng 6: Ý kiến của người có ñất bị thu hồi trong việc thực hiện các chính
sách hỗ trợ ở dự án: Xây dựng Trường Hàn Quốc tại Hà Nội 73

Bảng 7 : Bảng tổng hợp các khoản bồi thường, hỗ trợ về ñất ở tai dự án:
ðầu tư công trình Thoát nước nhằm cải tạo môi trường Hà Nội -
Dự án II 79

Bảng 8: Ý kiến của người có ñất bị thu hồi về ñơn giá bồi thường ñất và
tài sản trên ñất tại dự án: ðầu tư công trình Thoát nước nhằm cải
tạo môi trường Hà Nội - Dự án II 81

Bảng 9: Bảng tổng hợp thời gian hỗ trợ ổn ñịnh ñời sống tại dự án: ðầu tư
công trình Thoát nước nhằm cải tạo môi trường Hà Nội - Dự án II 83

Bảng 10: Tổng hợp các khoản hỗ trợ tại dự án: ðầu tư công trình Thoát
nước nhằm cải tạo môi trường Hà Nội - Dự án II 84

Bảng 11: Ý kiến của người có ñất bị thu hồi trong việc thực hiện các
chính sách hỗ trợ tại dự án: ðầu tư công trình Thoát nước nhằm
cải tạo môi trường Hà Nội - Dự án II 84

Bảng 12: Bảng tổng hợp các hộ ñược tái ñịnh cư 86

Bảng 13: Tổng hợp giá bán các căn hộ tại khu 5,3 ha phường Dịch Vọng 86


Ý nghĩa

1 HðBT Hội ñồng bồi thường
2 TTg Thủ tướng
3 TP Thành phố
4 CP Chính phủ
5 GCN-QSDð Giấy chứng nhận quyền sử dụng ñất
6 GPMB Giải phóng mặt bằng
7 HðND Hội ñồng nhân dân
8 HSðC Hồ sơ ñịa chính
9 HTX Hợp tác xã
10 Nð Nghị ñịnh
11 Qð-UBND Quyết ñịnh ủy ban nhân dân
12 QSDð Quyền sử dụng ñất
13 TðC Tái ñịnh cư
14 UBND Ủy ban nhân dân Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

1

1. MỞ ðẦU
1.1. Tính cấp thiết của ñề tài:

1.2. Mục ñích và yêu cầu
1.2.1. Mục ñích
- ðánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi
Nhà nước thu hồi ñất ở một số dự án trên ñịa bàn nghiên cứu;
- ðề xuất một số giải pháp cho việc bồi thường giải phóng mặt bằng khi
Nhà nước thu hồi ñất trong giai ñoạn tiếp trên ñịa bàn quận Cầu Giấy và
Thành phố Hà Nội.

1.2.2. Yêu cầu
- Nghiên cứu, nắm vững các văn bản pháp lý liên quan ñến việc bồi
thường giải phóng mặt bằng.
- Nguồn số liệu, tài liệu dùng trong kết quả của luận văn phải có tính
pháp lý, trung thực, khi ñánh giá từng vấn ñề phải mang tính khách quan và
khoa học;
- Chỉ ra ñược những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thu hồi ñất tại
ñịa ñiểm nghiên cứu. Từ ñó ñề xuất giải pháp nhằm ñẩy nhanh tiến ñộ và thực
hiện tốt chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái ñịnh cư khi nhà nước thu hồi ñất
trong thời gian tới.

1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Kết quả nghiên cứu của ñề tài góp phần vào cơ sở khoa học ñánh giá
chính sách hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi ñất trên ñịa bàn
thành phố Hà Nội;
- ðề tài ñã ñánh giá ñược thực trạng của công tác giải phóng mặt bằng
trên ñịa bàn quận Cầu Giấy. ðặc biệt nắm bắt ñược nguyện vọng chính ñáng
của người dân ñể ổn ñịnh cuộc sống sau khi bị thu hồi ñất.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

và tài sản trên ñất lớn dẫn ñến quá trình GPMB có ñặc trưng nhất ñịnh. ðối
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

4

với khu vực ven ñô, mức ñộ tập trung dân cư khá cao, ngành nghề dân cư
phức tạp, hoạt ñộng sản xuất ña dạng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,
thương mại, buôn bán nhỏ quá trình GPMB cũng có ñặc trưng riêng của nó.
Còn ñối với khu vực ngoại thành, hoạt ñộng sản xuất chủ yếu của dân cư là
sản xuất nông nghiệp, ñời sống phụ thuộc chính vào nông nghiệp. Do ñó,
GPMB cũng ñược tiến hành với những ñặc ñiểm riêng biệt.
- Tính phức tạp thể hiện: ñất ñai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan
trọng trong ñời sống kinh tế-xã hội ñối với mọi người dân. Ở khu vực nông thôn,
dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt ñộng sản xuất nông nghiệp mà ñất ñai lại là tư
liệu sản xuất quan trọng trong khi trình ñộ sản xuất của nông dân thấp, khả năng
chuyển ñổi nghề nghiệp khó khăn do ñó tâm lý dân cư vùng này là giữ ñược ñất
ñể sản xuất, thậm chí họ cho thuê ñất còn ñược lợi nhuận cao hơn là sản xuất
nhưng họ vẫn không cho thuê. Trước tình hình ñó ñã dẫn ñến công tác tuyên
truyền, vận ñộng dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ
chuyển nghề nghiệp là ñiều cần thiết ñể ñảm bảo ñời sống dân cư sau này. Mặt
khác, cây trồng, vật nuôi trên vùng ñó cũng ña dạng, không ñược tập trung một
loại nhất ñịnh nên gây khó khăn cho công tác ñịnh giá bồi thường.
ðối với ñất ở lại càng phức tạp hơn do những nguyên nhân sau:
+ ðất ở là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với ñời sống và sinh
hoạt của người dân mà tâm lý, tập quán là ngại di chuyển chỗ ở.
+ Nguồn gốc hình thành ñất ñai khác nhau do tồn tại chế ñộ cũ ñể lại và
do cơ chế chính sách không ñồng bộ dẫn ñến tình trạng lấn chiếm ñất ñai xây
nhà trái phép diễn ra thường xuyên.
+ Thiếu quỹ ñất do xây dựng khu tái ñịnh cư cũng như chất lượng khu
tái ñịnh cư thấp chưa ñảm bảo ñược yêu cầu.

tiền thuê một ñơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng.
ðể giải quyết nhà ở cho người dân khi giải phóng mặt bằng, phương
thức chủ yếu của Trung Quốc là trả tiền và hỗ trợ bằng cách tính ba khoản
sau: Một là, giá cả xây dựng lại, chênh lệch giữa giá xây dựng lại nhà mới và
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

6

nhà cũ; Hai là, giá ñất tiêu chuẩn; Ba là, trợ cấp về giá cả. Ba khoản này cộng
lại là tiền bồi thường về nhà ở.
Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường
cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu ñất ñai ở thành
thị và nông thôn. ðối với nhà ở của người dân thành phố, nhà nước bồi
thường bằng tiền là chính, với mức giá do thị trường bất ñộng sản quyết ñịnh
qua các tổ chức trung gian ñể ñánh giá, xác ñịnh giá. Với người dân nông
thôn, nhà nước thực hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo ñó, mỗi ñối
tượng khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng
ñất ñai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể.
Theo ñánh giá của một số chuyên gia tái ñịnh cư, sở dĩ Trung Quốc có
những thành công nhất ñịnh trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái ñịnh cư là
do thứ nhất, ñã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc ñối
với các hoạt ñộng tái ñịnh cư, ñảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho
người dân tái ñịnh cư, tạo các nguồn lực sản xuất cho những người tái ñịnh
cư. Thứ hai, năng lực thể chế của các chính quyền ñịa phương khá mạnh.
Chính quyền cấp tỉnh chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc thực hiện chương
trình bồi thường hỗ trợ tái ñịnh cư. Thứ ba, quyền sở hữu ñất tập thể làm cho
việc thực hiện bồi thường hỗ trợ tái ñịnh cư có nhiều thuận lợi, ñặc biệt là ở
nông thôn. Tiền ñền bù cho ñất ñai bị mất không trả cho từng hộ gia ñình mà
ñược cộng ñồng sử dụng ñể tìm kiếm, phát triển ñất mới hoặc mua của các
cộng ñồng sở tại hay dùng ñể phát triển kết cấu hạ tầng. Chính quyền thôn, xã

mình với giá cao hơn nhiều lần so với giá gốc.
* Ở Inñônêxia
Một khảo sát xã hội của trường ðại Học Padjadjaran ở một vùng hồ
ñào, trong nhiều năm, sau khi gia ñình ñược trả tiền ñền bù vào những năm 96
cho thấy sở hữu ñất ñai của những gia ñình này giảm còn 47% và thu nhập
còn 50%. Những ảnh hưởng của việc di chuyển chỗ ở khi sử dụng ñất làm ñập
Cirata cho thấy trong khi 59% hộ nghèo ñã cải thiện ñược thu nhập thì có
21% số hộ bị sa sút vì thấy ñất cùng với thu nhập so vớí trước giảm 25%.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

8

Di dân TðC, ñền bù thiệt hại khi thu hồi ñất vì mục ñích phát triển của
xã hội từ trước ñến nay vẫn bị coi là sự ‘hi sinh” mà một số người phải chấp
nhận vì lợi ích của số ñông và lợi ích cộng ñồng. Các chương trình ñền bù
TðC chỉ giới hạn trong phạm vi ñền bù theo Luật cho ñất bị dự án chiếm
dụng, hoặc cho một số ít trường hợp ñất TðC.
Tuy nhiên, quan ñiểm nhìn nhận về công tác ñền bù TðC ñang từng
bước thay ñổi, nhận thức về hậu quả xấu có thể xảy ra ñối với các vấn ñề kinh
tế, xã hội, môi trường trong qua trình thu hồi ñất và di dân, mặt khác, từ thực
tế khách quan và sự chuyển biến về nhận thức, người bị ảnh hưởng quan tâm
ngày càng lớn về quyền lợi và phúc lợi cho họ, vì vậy, TðC ngày càng ñược
xem như những chương trình phát triển của quốc gia. Kinh nghiêm thực tiễn
ñã giúp cho các nhà hoạch ñịnh chính sách, các chuyên gia lập kế hoạch và
các nhà thực thi ñi ñến thống nhất rằng chi phí phải trả cho những tổn thất do
sự thiếu quan tâm và ñầu tư trong quá trình thực hiện chính sách TðC có thể
lớn hơn rất nhiều chi phí TðC ñúng ñắn. Hơn nữa, những người bị bần cùng
hoá, ñến một thời ñiểm nhất ñịnh sẽ là nguyên nhân làm kiệt quệ nền kinh tế
quốc dân. Do vậy, tránh hay giảm thiểu việc di dân TðC, cộng với việc khôi
phục thoả ñáng cho những người bị ảnh hưởng, ngoài việc ñạt ñược lợi ích về

loại ñền bù khác tương xứng như trước khi có dự án phải ñược cấp cho ngươì
bị ảnh hưởng, chú trọng ñến người dân bản ñịa (các dự án nước ngoài) dân tộc
thiểu số, nông dân vì họ là những người có quyền lợi hoặc quyền hoa lợi theo
phong tục ñối với ñất và các tài sản khác bị dự án chiếm dụng;
- Bất cứ dự án nào về TðC cần có nhận thức và ý thức, thực hiện ñạt
hiệu quả ở mức càng cao càng tốt, các kế hoạch TðC phải ñược soạn thảo và
xác lập tương ứng với thời gian và ngân sách phù hợp, người di chuyển ñược
hưởng các cơ hội về nơi ở, nguồn sống, nguồn lực ổn ñịnh cuộc sống càng
nhanh càng tốt;
- Người bị ảnh hưởng phải ñược thông báo ñầy ñủ, ñược tham khảo ý
kiến chi tiết về các phương án ñền bù TðC - người bị ảnh hưởng phải ñược
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

10
hỗ trợ ở mức cao nhất về hoà nhập cộng ñồng dân cư ñịa phương bằng cách
mở rộng lợi ích của dự án ñến cả các cộng ñồng dân ñịa phương;
- Chú ý ñến người nghèo nhất, trong ñó có những người không hoặc
chưa có quyền hợp pháp về ñất ñai, tài sản, những hộ gia ñình do phụ nữ làm
chủ. ðồng thời, sớm có kế hoạch xác ñịnh quyền hợp pháp của họ, cố ngắng
hạn chế những trường hợp coi lý do ngăn trở ñền bù TðC là việc thiếu quyền
sở hữu, quyền sử dụng ñất hợp pháp;
- ðể không ngừng cải tiến sự hỗ trợ của ngân hàng với các dự án trong
lĩnh vực nhạy cảm này, cần chính thức thông qua và thực hiện một số chính
sách ñền bù TðC bắt buộc. Chính sách này không thể thiếu trong việc nêu rõ
các mục tiêu và phương pháp, ñịnh ra các tiêu chuẩn trong hoạt ñộng của các
tổ chức ngân hàng, mở ra một cách nhìn bao quát rõ ràng về tất cả các vấn ñề
ñó và vận dụng thủ tục chính thức ñể giải quyết có hệ thống những khía cạnh
này trong các hoạt ñộng của ngân hàng.
2.3. Công tác bồi thường, hỗ trợ GPMB và tái ñịnh cư ở Việt Nam qua
các thời kỳ

thành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, ñánh ñổ chế ñộ thực dân, phong
kiến ñịa chủ (với ñặc thù sản xuất nông nghiệp là chủ yếu). Trong giai ñoạn
này, nước ta tồn tại ba hình thức sở hữu về ñất ñai là sở hữu Nhà nước, sở hữu
tập thể, sở hữu tư nhân. ðể ñáp ứng nhu cầu xây dựng các công trình công
nghiệp, giao thông thương mại dịch vụ Nhà nước không thể ñơn phương
ban hành quyết ñịnh thu hồi ñất mà phải có những quy ñịnh, những chính
sách cụ thể vừa ñể ñáp ứng nhu cầu xây dựng của quốc gia, vừa bảo ñảm
ñược quyền lợi hợp pháp của người sử dụng ñất, ñồng thời tạo ñiều kiện,
khuyến khích công dân tham gia ñóng góp xây dựng ñất nước.
Hiến pháp năm 1959 ñã quy ñịnh rõ sự tồn tại của các thành phần kinh
tế. Về chính sách ñất ñai, Nhà nước ban hành các văn bản nội dung cơ bản là
công nhận sự tồn tại ñồng thời của ba hình thức sở hữu của ñất ñai bao gồm
sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân. Thời kỳ này, vấn ñề tái ñịnh
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

12
cư chưa ñược ñặt ra, mà người bị trưng dụng ñất tự chủ ñộng trong việc bố trí
nơi ở mới, nếu sau khi trưng dụng ñất họ phải di chuyển chỗ ở. Do ñất ñai
ñược coi như hàng hoá tham gia vào quá trình lưu thông dân sự nên Nhà nước
không ñặt vấn ñề ñền bù một cách chi tiết mà chỉ cho phép chủ các công trình
tự bàn bạc, thoả thuận với nhân dân. ðiều này cho thấy quan hệ dân sự ñược
thể hiện rất rõ trong quan hệ ñất ñai.
ðể ñáp ứng nhiệm vụ xây dựng ñất nước trong giai ñoạn cách mạng
mới, ngày 14/4/1959 Nghị ñịnh 151/TTg ban hành quy ñịnh thể lệ tạm thời
trưng dụng ruộng ñất. Sau ñó Thông tư liên bộ số 1424/TTLB ngày 06/7/1959
hướng dẫn việc thi hành nghị ñịnh 151/TTg của Chính phủ với nguyên tắc cơ
bản: “phải ñảm bảo kịp thời và ñủ diện tích cần thiết cho xây dựng ñồng thời
chiếu cố dùng mức quyền lợi và ñời sống của người có ruộng ñất. Chỉ ñược
trưng dụng số ruộng ñất cần thiết, không ñược trưng dụng thừa hết sức tiết
kiệm ruộng ñất cày cấy trồng trọt”.

phố. Thông tư này ra ñời trong bối cảnh yêu cầu phát triển kinh tế, mở rộng
các khu công nghiệp tập trung và hình thành một số thành phố ở các khu công
nghiệp này. Như vậy, hàng năm diện tích ñất nông nghiệp sẽ bị thu hẹp dần,
ảnh hưởng rất lớn ñến ñời sống của nhân dân, ñây là ñiều bất lợi cho mô hình
kinh tế tập trung của Nhà nước.
Về nguyên tắc bồi thường, thông tư hướng dẫn bồi thường phải thoả
ñáng quyền lợi kinh tế của các hợp tác xã và của nhân dân, nhưng không vì
thiên lệch về phía nhân dân mà nhà nước phải bồi thường quá.
Về thể thức bồi thường, trước hết là các ngành, các cơ quan xây dựng
phải ñến liên hệ với chính quyền các cấp ñể tiến hành thương lượng với nhân
dân, rồi căn cứ vào tài sản hiện có (Nhà cửa, sản lượng thu hoạch thường liên
và thời hạn hưởng hoa lợi cây quả) hoặc hoa màu, công sức bỏ ra khai phá và
phân loại ñất ñai của ñịa phương mà ñịnh giá bồi thường cho phù hợp.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

14
Về mức bồi thường, Thông tư số 1792/TTg quy ñịnh: ðối với nhà ở,
trước hết căn cứ vào diện tích chính và phụ, giá trị sử dụng của ngôi nhà ñể
ñịnh giá bồi thường; Giá cả bồi thường căn cứ vào giá quy ñịnh bình quân cho
một m
2
trong kế hoạch của nhà nước thời kỳ ñó ñối từng loại nhà, ñảm bảo số
tiền ñủ ñể xây dựng nhà khác có diện tích tương ñương như nhà cũ. ðối với
ñất ñai, căn cứ vào công khai phá và sản lượng thu hoạch của từng vùng mà
quy ñịnh giá bồi thường cho thoả ñáng ðối với cây lưu niên việc bồi
thường các cây ăn quả lâu dài và ngắn ngày phải căn cứ sản lượng thu hoạch
thường niên và thời hạn trồng, hoa lợi của mỗi loại cây ñể quy ñịnh giá bồi
thường.
Như vậy, thời kỳ này quan hệ về ñất ñai vẫn ñược giải quyết bằng các
quan hệ dân sự. ðó là sự thoả thuận bàn bạc, sau ñó thống nhất giá trị ñền bù

về ñất mà chỉ ñược ñền bù tài sản hoa màu. Theo quy ñịnh của Luật ñất ñai,
ñất ñai không có giá, mọi hành vi mua bán, cho thuê, thừa kế ñất ñai ñều bị
nghiêm cấm. ðất ñai là một loại tài sản ñặc biệt do nhà nước phân phối giao
ñất theo cơ chế hành chính, bao cấp xin bao nhiêu cấp bấy nhiêu mà người
ñược nhà nước cấp ñất không phải nộp tiền sử dụng ñất. Thị trường ngầm về
ñất ñai tuy ñã hình thành nhưng không sôi ñộng và hầu như người sử dụng ñất
ít nghĩ ñến khả năng sinh lợi của ñất.
ðể ñất ñai ñược sử dụng hợp lý, tiết kiệm và bù lại những thiệt hại về
ñất nông nghiệp, ñất có rừng khi chuyển sang sử dụng vào các mục ñích khác,
ngày 31/5/1990, Hội ñồng Bộ trưởng ban hành Nghị ñịnh 186 - HðBT về ñền
bù thiệt hại ñất nông nghiệp, ñất có rừng khi chuyển sang sử dụng vào mục
ñích khác, ðiều 1 của Nghị ñịnh quy ñịnh mọi tổ chức, cá nhân ñược giao ñất
nông nghiệp, ñất có rừng ñể sử dụng vào mục ñích khác phải ñền bù thiệt hại
về ñất nông nghiệp, ñất có rừng cho nhà nước- tiền bồi thường các tài sản trên
mặt ñất và tài sản trong lòng ñất (các công trình ngầm) cho chủ sử dụng ñất
hợp pháp không thuộc các khoản tiền ñền bù thiệt hại về ñất nông nghiệp, lâm
nghiệp - khung mức ñền bù ñể các tỉnh, thành phố, ñặc khu trực thuộc Trung
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp ……………………

16
ương quy ñịnh cụ thể mức ñền bù thiệt hại ñối với từng huyện, quận, thị xã,
thành phố trực thuộc Trung ương sát với giá ñất của ñịa phương nhưng không
ñược thấp hơn hoặc cao hơn khung ñịnh mức ñền bù của Chính phủ.
Qua nội dung Nghị ñịnh 186- HðBT, chúng ta thấy rằng, người sử
dụng ñất vẫn chưa ñược quan tâm ñầy ñủ về diện tích ñất sử dụng hợp pháp
dù ñất ñai thuộc sở hữu toàn dân nhưng nếu bị thu hồi ñể phục vụ nhu cầu
phát triển của ñất nước, người sử dụng ñất vẫn không ñược ñền bù thiệt hại về
ñất. Khoản tiền ñền bù thiệt hại về ñất nông nghiệp, ñất có rừng mà người
ñược nhà nước giao ñất phải nộp vào ngân sách nhà nước ñược hiểu là “tiền
sử dụng ñất”, trong khi ñó người có ñất bị thu hồi chỉ ñược ñền bù thiệt hại tài