ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐẶNG ĐÌNH BIỀNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VI PHẠM
HÀNH CHÍNH TRONG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG
NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TP. HẠ LONG, T. QUẢNG
NINH, GIAI ĐOẠN 2009 - 2013

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

tnu.edu.vn/

-


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐẶNG ĐÌNH BIỀNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VI PHẠM
HÀNH CHÍNH TRONG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG
NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TP. HẠ LONG, T. QUẢNG
NINH, GIAI ĐOẠN 2009 - 2013
Ngành: Quản lý đất đai

tnu.edu.vn/


ii

LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tác giả nhận
được sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình và ý kiến đóng góp quý báu của nhiều
tập thể, cá nhân.
Lời đầu tiên, xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS Nguyễn Khắc
Thái Sơn, giảng viên Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã trực tiếp
hướng dẫn trong suốt thời gian thực hiện đề tài.
Xin cảm ơn sự góp ý chân thành của các thầy giáo, cô giáo Khoa Tài
nguyên và Môi trường, phòng Quản lý Đào tạo Sau đại học, trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên đã quan tâm tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình
thực hiện đề tài.
Xin cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh
Quảng Ninh, Thanh tra Sở và các Phòng ban chuyên môn Sở Tài nguyên và
Môi trường, UBND thành phố Hạ Long; phòng Tài nguyên và Môi trường
thành phố Hạ Long, Đội thanh tra xây dựng và trật tự đô thị thành phố Hạ
Long, UBND các phường thuộc thành phố Hạ Long và các đồng nghiệp đã
tạo điều kiện giúp đỡ trong quá trình thu thập số liệu và nghiên cứu thực
hiện đề tài.
Cuối cùng xin cảm ơn gia đình, những người thân và bạn bè đã quan
tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình thực hiện đề tài./.
Người viết luận văn

Đặng Đình Biềng

Số hóa bởi Trung tâm Học

1.3. Khái quát tình hình vi phạm và xử lý vi phạm về đất đai cả nước và
tỉnh Quảng Ninh .............................................................................................. 26
1.3.1. Khái quát tình hình sử dụng đất trên cả nước ................................... 26

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


4

1.3.2. Tình hình vi phạm và xử lý vi phạm hành chính về đất đai ở
tỉnh Quảng Ninh .......................................................................................... 28
Chương 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU .......................................................................................... . 36
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................ 36
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu ....................................................................... 36
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu........................................................................... 36
2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu............................................................ 36
2.2.1. Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong 12
tháng, t
8 năm 2014. ................................... 36
2.2.2. Địa điểm nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành tại thành phố
Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh và được hoàn thiện tại Trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên.............................................................................. 36
2.3. Nội dung nghiên cứu ................................................................................ 36
2.4. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 37
2.4.1.
............................................... 37

tnu.edu.vn/


6

3.2.3. Đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong sử dụng đất
nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013
theo hình thức vi phạm................................................................................ 57
3.2.4. Đánh giá sự hiểu biết của người dân về vi phạm hành chính
trong sử dụng đất nông nghiệp.................................................................... 59
3.2.5. Đánh giá chung về thực trạng vi phạm hành chính trong sử
dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn
2009 -2013................................................................................................... 64
3.3. Đánh giá kết quả xử lý vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông
nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn 2009 - 2013...................... 66
3.3.1. Đánh giá kết quả xử lý vi phạm theo thời gian ................................. 66
3.3.2. Đánh giá kết quả xử lý vi phạm hành chính trong sử dụng
đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn 2009 2013 theo không gian ................................................................................. 68
3.3.3. Đánh giá kết quả xử lý vi phạm hành chính trong sử dụng đất
nông nghiệp tại thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013 theo hình
thức vi phạm ................................................................................................ 71
3.3.4. Đánh giá sự hiểu biết của người dân về xử lý vi phạm hành
chính trong sử dụng đất nông nghiệp .......................................................... 72
3.3.5. Đánh giá ảnh hưởng của vi phạm và xử lý vi phạm hành chính
trong sử dụng đất nông nghiệp đến công tác quản lý đất đai...................... 75
3.3.6. Đánh giá chung về kết quả xử lý vi phạm hành chính trong sử
dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn
2009 -2013................................................................................................... 77
3.4. Nguyên nhân vi phạm, khó khăn trong giải quyết, giải pháp hạn
chế và xử lý vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp tại

Uỷ ban nhân dân

- TNMT

:

Tài nguyên và Môi trường

- GCNQSDĐ

:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

- Stt

:

Số thứ tự

- Đvt

:

Đơn vị tính

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/

Bảng 3.2.

Tổng hợp số lượng cán bộ địa chính cấp phường ..................... 46

Bảng 3.3.

Số vụ vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp
trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013 theo
thời gian ..................................................................................... 49

Bảng 3.4.

Số vụ vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp tại
thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013 theo không gian ..........
53

Bảng 3.5.

Số vụ vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp
tại thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013 tính theo vùng..... 54

Bảng 3.6.

Số vụ vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp
trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013 theo
hình thức vi phạm ...................................................................... 57

Bảng 3.7.

Đánh giá sự hiểu biết về nguyên nhân vi phạm hành chính

Bảng 3.13. Kết quả xử lý vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông
nghiệp trên địa thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013
theo Vùng................................................................................... 69
Bảng 3.14. Thống kê kết quả xử lý vi phạm hành chính trong sử dụng đất
nông nghiệp giai đoạn 2009-2013 theo hình thức vi phạm............
71
Bảng 3.15. Đánh giá hiểu biết về các mức xử lý hành vi vi phạm hành
chính trong sử dụng đất nông nghiệp ........................................ 73
Bảng 3.16. Đánh giá sự hiểu biết về thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm
hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp ............................... 74
Bảng 3.17. Đánh giá về tình trạng và ảnh hưởng của vi phạm, xử lý vi
phạm đến công tác quản lý đất đai tại cơ sở .............................. 76
Bảng 3.18. Hình thức xử lý một số vụ vi phạm ........................................... 78

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


10

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1.

Bản đồ ranh giới các phường thành phố Hạ Long .................. 40

Hình 3.2.

Tổ chức cưỡng chế hoạt động khai thác than trái phép ở

Hình 3.8.

Số diện tích vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông
nghiệp tại thành phố Hạ Long giai đoạn 2009-2013 tính
theo vùng ................................................................................. 55

Hình 3.9.

Số vụ vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông
nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long giai đoạn 20092013 theo
hình thức vi phạm (%) .............................................................. 58

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


11

Hình 3.10.

Tỷ lệ các loại hình vi phạm trong sử dụng đất nông
nghiệp trên địa thành phố Hạ Long giai đoạn 20092013 (theo
hình thức vi phạm %) ............................................................... 58

Hình 3.11.

Các vụ vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông
nghiệp tại thành phố Hạ Long giai đoạn 2009 - 2013 bị

nông nghiệp giai đoạn 2009-2013 bị xử lý tính theo hình
thức vi phạm ............................................................................ 72

Hình 3.17.

Tổ chức cưỡng chế tháo dỡ công trình xây dựng trái
phép đối với ông Phạm Duy Đông của các cơ quan chức
năng thành phố Hạ Long ......................................................... 79

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


1

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


2

MỞ ĐẦU
1. Đặt vấn đề
Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc
biệt, là nguồn nội lực và nguồn vốn to lớn của đất nước; là nơi trên đó, con
người xây dựng nhà cửa, các công trình kiến trúc; là nơi diễn ra các hoạt động

với diện tích đất tự nhiên 271,95 km², dân số 234.592 người (số liệu thống kê
năm 2011) là thành phố Du lịch có tỷ lệ phát triển dân số nhanh, nhất là tỷ lệ
tăng dân số cơ học. Trong những năm vừa qua Thành phố đã khai thác tương
đối tốt nguồn lực từ đất đai cho phát triển kinh tế xã hội, tuy nhiên, bên cạnh
những kết quả đã đạt được, việc sử dụng tài nguyên đất đai theo quy hoạch
còn chưa hợp lý, hiệu quả và bền vững. Tình trạng lấn, chiếm đất đai, sử dụng
đất sai mục đích, nhất là chuyển sang làm nhà ở, công trình phục vụ kinh
doanh, dịch vụ trái phép diễn ra ở một số Phường trong Thành phố chưa được
xử lý dứt điểm. Một số cán bộ cấp uỷ, chính quyền cơ sở chưa quan tâm đúng
mức, thậm chí buông lỏng công tác quản lý đất đai dẫn đến tình trạng vi phạm
chưa được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật.
Động lực thúc đẩy, phát huy nguồn lực từ đất đai còn nhiều hạn chế đã làm
chậm quá trình phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn Thành phố.
Để nhìn nhận một cách khách quan dựa trên những cơ sở luận cứ khoa
học và nhằm góp phần làm sáng tỏ những vấn đề nêu trên tác giả tiến hành
nghiên cứu đề tài “Đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong sử dụng
đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh giai
đoạn 2009 - 2013”.
2. Mục tiêu của đề tài
2.1. Mục tiêu tổng quát
Đánh giá được thực trạng vi phạm và kết quả xử lý vi phạm hành chính
trong sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân nhằm chỉ ra được
những việc đã làm được, những việc chưa làm được; từ đó đề xuất một số giải
pháp góp phần hạn chế, từng bước đẩy lùi tình trạng vi phạm pháp luật về đất
đai trong sử dụng đất nông nghiệp, nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai
trên địa bàn thành phố Hạ Long.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá được thực trạng và nguyên nhân dẫn đến vi phạm hành
Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


Chương 1

TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
1.1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
Thành phố Hạ Long được xây dựng và phát triển trên nền thị xã Hồng
Gai, hình thành do công nghiệp khai thác than là chủ yếu. Trong quá trình
phát triển đến nay Thành phố đã thực sự thay đổi về chất, từ một Thành phố
than đã trở thành Thành phố Du lịch, Công nghiệp, Cảng biển và Thương mại
của vùng Đông Bắc Tổ quốc. Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long cùng
với giá trị đa dạng sinh thái đã khẳng định vẻ đẹp thiên nhiên kỳ vĩ, mang lại
cho Thành phố nguồn lợi nhuận lớn về Du lịch, đồng thời tạo ra một thách
thức không nhỏ về bảo vệ môi trường tự nhiên. [29, tr.29]
Đất đai là tiền đề cho mọi hoạt động phát triển kinh tế xã hội và đời
sống Nhân dân, đảm bảo quốc phòng an ninh. Vì vậy việc khai thác sử dụng
đất phải luôn phù hợp quy hoạch và gắn liền với định hướng phát triển kinh tế
xã hội của Thành phố, phát huy được nguồn lực, lợi thế của các địa phương
trên cơ sở, điều kiện cụ thể của đất đai, đồng thời phải phù hợp với chiến lược
phát triển chung của Tỉnh.
Xuất phát từ những yêu cầu trên, quan điểm sử dụng đất đai của Thành
phố như sau:
- Khai thác triệt để quỹ đất hiện có, sử dụng đất đai hợp lý, tiết kiệm và
có hiệu quả cao, đặc biệt tập trung khai thác quỹ đất chưa sử dụng, xây dựng
đô thị gắn liền với phát triển các khu Du lịch sinh thái đảm bảo nguyên tắc sử

ninh quốc gia theo quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. [29,
tr.75]

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

/>

Do đặc thù riêng của Thành phố, đất đai để sản xuất cây hằng năm
không nhiều, tập trung chủ yếu ở ba phường Đại Yên, Việt Hưng và Hà
Phong, để đảm bảo cho sự phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa, khả năng

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/


đất cho sản xuất nông nghiệp sẽ giảm đi để xây dựng đô thị, khu tái định cư,
các công trình công nghiệp, dịch vụ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật... Vì vậy hướng sử
dụng đất nông nghiệp của Thành phố đến năm 2020 là:
- Tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao hiệu quả
khai thác đất nông nghiệp, chuyển một phần diện tích đất trồng lúa kém hiệu
quả sang trồng rau, quả, hoa tươi phục vụ tiêu dùng của Thành phố. Tăng
cường chương trình nuôi trồng thủy sản và đánh bắt xa bờ, thâm canh tăng vụ,
nâng cao hệ số sử dụng đất. Lúa là loại cây lương thực có vị trí đặc
cao độ diện tích cây lương thực hiện có, đầu tư thâm canh tăng vụ, nâng cao
hệ số quay vòng sử dụng đất lên 2,5 lần/năm. Chuyển đổi diện tích đất trồng
lúa sang trồng hoa, rau là cần thiết, trong thời gian tới. Ổn định diện tích trồng
lúa khoảng 250 - 300 ha.

doanh, xây dựng nhà ở không phù hợp với quy hoạch, tình trạng khai thác
than trái phép diễn ra thường xuyên, khi mà công tác quản lý Nhà nước về đất
đai ở các Phương còn chưa được kiểm soát chặt chẽ; chính sách pháp luật về
đất đai có nhiều điểm còn bất cập, chồng chéo, thiếu đồng bộ; việc phát hiện,
xử lý các vi phạm về đất đai nhiều trường hợp còn chậm, thiếu cương quyết,
thậm chí vi phạm pháp luật về đất đai còn có dấu hiệu hình sự; công tác phổ
biến, tuyên truyền chính sách, pháp luật về đất đai trong nhân dân ở nhiều
Phường trong Thành phố chưa được làm tốt, ý thức chấp hành pháp luật của
người sử dụng đất chưa nghiệm…thì vi phạm hành chính trong quản lý sử
dụng đất đai nói chung và vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp
nói riêng trên địa bàn Thành phố Hạ Long đã, đang và sẽ tiếp tục xảy ra. Để
từng bước hạn chế tiến tới đẩy lùi tình trạng này, góp phần đưa công tác quản
lý, sử dụng đất đai đi vào nề nếp, tuân thủ các quy định của pháp luật thì việc
“Đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong sử dụng đất nông nghiệp trên
địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh” là vấn đề rất cần được nghiên
cứu.
1.1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

/>

Trong quá trình sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trên
địa bàn tỉnh Quảng Ninh nói chung và thành phố Hạ Long nói riêng tình trạng

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

tnu.edu.vn/