PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO VĨNH TƯỜNG
TRƯỜNG THCS YÊN LẬP
----------------

CHỦ ĐỀ: DẠY LUYỆN NÓI THEO HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG LỰC CỦA
HỌC SINH THCS

MÔN: NGỮ VĂN
GIÁO VIÊN: ĐỖ THỊ THU HƯƠNG


Yên Lập, tháng 11- 2018
TÁC GIẢ: ĐỖ THỊ THU HƯƠNG
MÔN: NGỮ VĂN
ĐƠN VỊ : TRƯỜNG THCS YÊN LẬP- VĨNH TƯỜNG

CHỦ ĐỀ: DẠY LUYỆN NÓI THEO HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG
LỰC CỦA HỌC SINH THCS
A. CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ

- Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới - mà trước hết là
chương trình tổng thể (Bộ Giáo dục và Đào tạo đăng tải lên mạng lần thứ
hai từ ngày 16/4/2017 đến ngày 20/5/2017, để tranh thủ sự đóng góp của
các nhà khoa học, nhà giáo và các tầng lớp nhân dân, trong đó có phụ
huynh học sinh và học sinh) được xây dựng theo định hướng tiếp cận
năng lực, phù hợp với xu thế phát triển chương trình của các nước tiên
tiến, nhằm thực hiện yêu cầu của Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc
hội: "tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo
dục phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp;
góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền
giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hoà trí,

kiến thức, kinh nghiệm không chỉ từ người thầy mà còn từ chính các bạn


trong lớp. Họ hạnh phúc khi được học, được sáng tạo, được thể hiện,
được làm. Nhờ học theo hướng tích cực mà họ ghi nhớ sâu kiến thức và
tăng khả năng áp dụng vào thực tế lên gấp 3-4 lần so với cách học thụ
động một chiều.
Từ những lợi ích trên tôi xin áp dụng chủ đề “Dạy tiết luyện nói
theo hướng phát huy năng lực của học sinh” vào tiết “Luyện nói: Kể
chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm” ở lớp 8 với cách
tổ chức sân khấu hóa tiết học.
C. NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN KHI THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ

1. Thuận lợi
- Giáo viên nắm được tinh thần của việc đổi mới phương pháp dạy
học theo hướng phát huy năng lực của HS.
- GV tích cực học hỏi và tìm tòi, mạnh dạn đưa ra các ý tưởng mới
cho việc dạy học theo phương pháp mới, ứng dụng công nghệ thông tin
vào dạy học.
- HS chủ động tiếp nhận kiến thức, hăng hái trong việc thực hiện
các hoạt động học tập, thích thú với giờ học.
- Ban giám hiệu nhà trường rất ủng hộ, tạo mọi điều kiện tốt nhất
để GV giảng dạy, áp dụng phương pháp dạy học mới.
2. Khó khăn
- Việc thiết kế một kế hoạch dạy học mất khá nhiều thời gian, vất
vả cho giáo viên. Việc viết một kịch bản chương trình cũng công phu và
không dễ nên nhiều GV sẽ thấy ngại.
- Với tiết học sân khấu hóa như thế này rất cần không gian lớp học
rộng, loa đài, tăng âm, mic... để biểu diễn văn nghệ, nếu không đủ điều
kiện cơ sở vật chất thì thật khó thực hiện.

- Năng lực nhận xét đánh giá.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.

1. Giáo viên:
- Thiết bị: Giáo án, SGK, SGV, máy vi tính, máy chiếu, loa đài…
- Học liệu: Kiến thức liên môn, kiến thức thực tế, nguồn internet,
tư liệu từ đồng nghiệp… Hình ảnh, vi deo một số bài hát... Sân khấu hóa
tiết dạy.
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học: Bài giảng
Powerpoint.
- Giao nhiệm vụ chung cho cả lớp và nhiệm vụ riêng cho từng
nhóm.
+ Soạn bài, chuẩn bị dụng cụ học tập, chuẩn bị kịch bản.
2. Học sinh:
- Đọc bài và chuẩn bị phần luyện nói của mình. Chuẩn bị các tiết
mục văn nghệ.
- Sưu tầm tư liệu liên quan đến nội dung bài học. Thực hiện yêu
cầu của giáo viên theo nhóm đã phân công.
- Trang phục biểu diễn.
- Sách vở, đồ dùng học tập.
Tiết 1, 2: LUYỆN NÓI: KỂ CHUYỆN THEO NGÔI KỂ KẾT HỢP
VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM.
ĐỐI TƯỢNG: LỚP 8
THỜI GIAN DỰ KIẾN: 90 PHÚT.
I. MỤC TIÊU CỤ THỂ.

1. Về kiến thức:


- Học sinh nói trước tập thể một cách rõ ràng, gãy gọn, lưu loát, tự

giải pháp giải quyết vấn đề và nhận ra sự phù hợp hay không phù hợp của
giải pháp thực hiện.
- Năng lực giao tiếp:
+ Sử dụng tiếng Việt: Nói lưu loát trước lớp, tự tin, bạo dạn. Nghe hiểu
nội dung chính hay nội dung chi tiết của bài học, lời giải thích, cuộc thảo luận;
có thái độ tích cực trong khi nghe; có phản hồi phù hợp,...


+ Xác định mục đích giao tiếp: Bước đầu biết đặt ra mục đích giao
tiếp và hiểu được vai trò quan trọng của việc đặt mục tiêu trước khi giao
tiếp.
- Năng lực hợp tác:
+ Xác định mục đích và phương thức hợp tác: Chủ động đề xuất
mục đích hợp tác khi được giao các nhiệm vụ; xác định được loại công
việc nào có thể hoàn thành tốt nhất bằng hợp tác theo nhóm với quy mô
phù hợp.
+ Đánh giá hoạt động hợp tác: Biết dựa vào mục đích đặt ra để
tổng kết hoạt động chung của nhóm; nêu mặt được, mặt thiếu sót của cá
nhân và của cả nhóm.
- Năng lực biểu diễn: Khả năng hát, múa, đóng vai để kể chuyện.
- Năng lực thẩm mỹ: Cảm nhận được cái hay, cái đẹp của các tiết mục
biểu diễn trong chương trình, phần kể chuyện của các HS dự thi, phần âm
nhạc...
- Năng lực nhận xét, đánh giá: HS tự đánh giá được bản thân, nhận xét và
đánh giá các bạn trong lớp.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.

1. Giáo viên:
- Thiết bị: Giáo án, SGK, SGK, chuẩn kiến thức kĩ năng Ngữ văn
8, bảng, máy vi tính, máy chiếu, loa đài, tăng âm, mic....

- Nội dung hoạt động: GV cho 2 HS khởi động bằng 2 yêu cầu, sau đó
GV giới thiệu về vai trò của luyện nói trong giao tiếp.
- Phương tiên: Máy chiếu
- Cách thức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ

NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

? Em hãy đứng tại chỗ gửi lời chào, lời
chúc thầy cô, các bạn, giới thiệu về bản
thân và sở thích của em?
? Em hãy đứng tại chỗ gửi lời chào, lời
chúc thầy cô, các bạn, giới thiệu về bản
thân và thần tượng của em?
GV: Gọi HS nhận xét phần giới thiệu
của 2 bạn ở trên.
GV: Xã hội càng hiện đại thì khả năng
nói tốt, diễn đạt tốt, trình bày tốt một
vấn đề để thuyết phục người nghe càng
cần thiết. Vì thế các tiết luyện nói trong
trương trình THCS trở thành rất quan
trọng đối với HS, nó rèn cho các em tự
tin nói trước đám đông, tự tin trình bày
vấn đề một cách mạch lạc, hấp dẫn. Tiết
học ngày hôm nay của chúng ta sẽ phần
nào giúp các em điều ấy.

- Nhận thức được nhiệm vụ cần giải
quyết của bài học.
- Tập trung cao và hợp tác tốt để giải

1. Ôn tập về ngôi kể.

? Như thế nào là kể theo ngôi thứ
ba? Nêu tác dụng của ngôi kể này?

? Lấy ví dụ về cách kể ngôi thứ
nhất và ngôi thứ 3 ở một vài tác
phẩm (đoạn trích) đã học.
? Tại sao người ta phải đổi ngôi kể.

- Kể theo ngôi thứ nhất là người
kể xưng tôi trong câu chuyện. Kể
theo ngôi này người kể có thể trực
tiếp kể ra những gì mình nghe,
mình thấy, mình trải qua, có thể
trực tiếp nói ra những suy nghĩ,
tình cảm của chính mình... kể như
là người trong cuộc làm tăng tính
chân thực, tính thuyết phục như
''là có thật'' của câu chuyện.
- Kể theo ngôi thứ 3 là người kể
tự giấu mình đi, gọi tên các nhân
vật bằng tên gọi của chúng. Cách
kể này giúp người kể có thể linh
hoạt, tự do những gì diễn ra với
nhân vật.
- Ngôi thứ nhất: Tôi đi học, Lão
Hạc, Những ngày thơ ấu
- Ngôi thứ 3: Tắt đèn, Cô bé bán
diêm, Chiếc lá cuối cùng...

? Xác định các yếu tố miêu tả và - Các yếu tố miêu tả:
nêu tác dụng của chúng?
+ Chị Dậu xám mặt...
+ Sức lẻo khẻo của anh chàng
nghiện ... nham nhảm thét.
+ Anh chàng hầu cận ...ngã nhào
ra thềm
 Nêu bật sức mạnh của lòng
căm thù
- Người đàn bà lực điền chiến
thắng anh chàng nghiện
- Người đàn bà con mọn chiến
thắng anh chàng hầu cận.
3. Dàn ý phần luyện nói
? Em hãy trình bày dàn ý phần
luyện nói?
? Phần mở đầu em giới thiệu - Phần mở đầu: Lời chào, giới
những gì?
thiệu về bản thân, vấn đề em sẽ
luyện nói.


? Phần nội dung em định nói - Phần nội dung:
những gì?
+ Sự việc: Chị Dậu đối đầu với
cai lệ và người nhà lí trưởng.
+ Đóng vai chị Dậu (hoặc anh
Dậu) kể lại đoạn trích.
+ Kể theo ngôi thứ nhất, thay đổi
từ xưng hô “tôi”, lời dẫn thoại là

bản GV đã chuẩn bị.
+ Bước 2: Văn nghệ chào mừng(hát, múa), GV cho HS thi.


+ Bước 3: Giới thiệu giám khảo là 2HS và GV. Giám khảo có nhiệm vụ
nhận xét, chấm điểm sau mỗi phần thi.
+ Bước 4: Các câu hỏi giao lưu với khán giả.
+ Bước 5: Giám khảo cộng điểm công bố giải. Văn nghệ ( hát). Trao giải.
- Phương tiện: SGK, máy chiếu.
- Cách thức thực hiện: Dùng kĩ thuật thảo luận nhóm, kỹ thuật đóng vai,
kỹ thuật biểu diễn.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ

NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

- Tiến hành phần luyện nói dưới hình thức II. Phần luyện nói
cuộc thi” Ai hùng biện giỏi nhất”. Có kịch - HS cần có năng lực nói, biểu diễn,
bản kèm theo.
múa, hát, dẫn chương trình, nhận xét.
- Tiêu chí:
+ Kể chuyện kết hợp miêu tả, biểu
cảm ( 10 điểm).
+ Về kĩ thuật nói: sử dụng đúng ngôi
kể, nói rõ ràng, diễn đạt tốt thái độ tình
cảm, ngữ điệu ... của nhân vật và người
kể( 10điểm)
+ Tác phong của người kể: bình tĩnh,
Sau khi HS thi xong, trao giải xong, GV
tự tin, phân biệt lời thoại với lời người
mời MC về chỗ và nhận xét chung những

GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện với
các vấn đề
Hoạt động 1: Em có cảm nhận gì về tiết
học này?
Hoạt động 2: Về nhà hãy luyện nói mỗi
ngày, đứng trước gương để luyện nói.

- HS trình bày những cảm nhận về tiết
học.
- Về nhà tiếp tục luyện nói để giao tiếp
tốt trong cuộc sống.

HOẠT ĐỘNG 5: MỞ RỘNG, SÁNG TẠO
- Mục tiêu, ý tưởng: Sau tiết học HS có thể tự sáng tác truyện ngắn.
- Nội dung hoạt động:
+ Bước : GV đưa ra yêu cầu cầu về nhà, hướng dẫn HS.
+ Bước 2: HS về nhà tự sáng tác truyện ngắn.
- Phương tiện: Máy chiếu
- Cách thức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ

GV giao nhiệm vụ về nhà cho HS:
Hoạt động 1: Về nhà tự sáng tác truyện
ngắn theo ngôi kể mà em thích với chủ đề
“ Viết về thầy cô và ngôi trường em yêu”.
Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS.

NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

- HS sáng tác được truyện ngắn theo