I HC QUC GIA H NI
TRNG I HC GIO DC

HONG TH KIM PHN

QUảN Lý HOạT ĐộNG DạY HọC MÔN TOáN ở TRƯờNG
TRUNG HọC CƠ Sở THị TRấN SóC SƠN, HUYệN SóC SƠN,
THàNH PHố Hà NộI THEO HƯớNG PHáT TRIểN
NĂNG LựC học sinh

LUN VN THC S QUN Lí GIO DC

H NI - 2019


I HC QUC GIA H NI
TRNG I HC GIO DC

HONG TH KIM PHN

QUảN Lý HOạT ĐộNG DạY HọC MÔN TOáN ở TRƯờNG
TRUNG HọC CƠ Sở THị TRấN SóC SƠN, HUYệN SóC SƠN,
THàNH PHố Hà NộI THEO HƯớNG PHáT TRIểN
NĂNG LựC học sinh
Chuyờn ngnh : Qun lý giỏo dc
Mó s
: 8 14 01 14

LUN VN THC S QUN Lí GIO DC

Ngi hng dn khoa hc: TS. V TH THUí HNG

thiện hơn.
Em xin trân trọng cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Hoàng Thị Kim Phấn

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..............................................................................................

i

LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC BẢNG ................................................................................ vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT................................................................ ix
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TOÁN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO
HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH .......................... 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ................................................................... 7
1.1.1. Nghiên cứu về dạy học theo hướng phát triển năng lực người học: ........... 7
1.1.2. Nghiên cứu về quản lý dạy học theo hướng phát triển năng lực người học .......
1.1.3. Nghiên cứu về dạy học và quản lý dạy học môn Toán theo hướng phát
triển năng lực học sinh .............................................................................
1.2. Một số khái niệm cơ bản ............................................................................
1.2.1. Hoạt động dạy học ....................................................................................

9

hướng phát triển năng lực học sinh ........................................................... 34
1.6. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Toán tại
trƣờng THCS theo hƣớng phát triển năng lực ..................................... 34
1.6.1. Các yếu tố về phía cán bộ quản lý ............................................................. 34
1.6.2. Các yếu tố về phía giáo viên dạy Toán ...................................................... 35
1.6.3. Các yếu tố về phía học sinh và gia đình học sinh ...................................... 35
1.6.4. Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ dạy học Toán ........................... 36
1.6.5. Hệ thống văn bản quy phạm liên quan đến dạy học môn Toán ở
trường THCS ............................................................................................
1.6.6. Xu thế hội nhập, sự tiến bộ về CNTT ........................................................
1.6.7. Xu hướng đổi mới dạy học môn Toán ở trường THCS ..............................
Kết luận chƣơng 1.............................................................................................

36
37
37
38

Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TOÁN Ở TRƢỜNG THCS THỊ TRẤN SÓC SƠN, SÓC SƠN,
HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC
SINH ..................................................................................................
2.1. Khái quát chung về trƣờng THCS Thị trấn Sóc Sơn, Sóc Sơn, Hà Nội ........
2.2. Giới thiệu về tổ chức khảo sát ...................................................................
2.2.1. Mục tiêu khảo sát ......................................................................................
2.2.2. Đối tượng khảo sát ....................................................................................

39
39
42

2.5. Đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng tới đến quản lý hoạt động dạy học
môn Toán ở Trƣờng THCS Thị trấn Sóc Sơn theo hƣớng phát
triển năng lực học sinh ở trƣờng hiện nay ............................................
2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở
trƣờng THCS Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội .........
2.6.1. Ưu điểm ....................................................................................................
2.6.2. Hạn chế: ...................................................................................................
2.6.3. Nguyên nhân .............................................................................................
Kết luận chƣơng 2.............................................................................................

59

60

60
65
70

71
73
73
74
76
77

Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TOÁN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ TRẤN SÓC
SƠN, HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO
HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH ............................... 78
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ............................................................. 78

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................... 111
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 116
PHỤ LỤC .......................................................................................................... 119

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Biểu hiện năng lực trong đường phát triển năng lực ........................... 20
Bảng 1.2: Chương trình Toán cấp THCS ............................................................ 22
Bảng 2.1: Đội ngũ GV Toán của trường THCS Thị trấn Sóc Sơn ....................... 39
Bảng 2.2: Kết quả hoạt động chuyên môn dự giờ theo định kỳ và đột xuất
của GV môn Toán trường THCS Thị trấn Sóc Sơn .............................. 40
Bảng 2.3: Số lớp và học sinh của nhà trường theo năm học ................................ 40
Bảng 2.4: Bảng tổng hợp số liệu HS khối 9 môn Toán thi vào THPT ................. 41
Bảng 2.5: Cơ sở vật chất - TBDH của trường (năm học 2018-2019) .................. 41
Bảng 2.6: Ý kiến của CBQL, giáo viên trường THCS Thị trấn Sóc Sơn về
dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ........ 44
Bảng 2.7: Ý kiến của GV, CBQL trường THCS Thị trấn Sóc Sơn về mục
tiêu năng lực Toán học cần phát triển cho học sinh ............................. 45
Bảng 2.8: Ý kiến của GV, CBQL về thực trạng chuẩn bị dạy học môn Toán của
GV trường THCS Thị trấn Sóc Sơn theo định hướng phát triển năng
lực HS ................................................................................................. 47
Bảng 2.9: Đánh giá của GV, CBQL về thực trạng thực hiện các nội dung
dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực HS .................... 50
Bảng 2.10a: Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng các PPDH trong dạy
học môn Toán ở trường THCS Thị trấn Sóc Sơn ................................ 51
Bảng 2.10b: Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng thiết lập các tương tác
với học sinh trong dạy học Toán ......................................................... 52
Bảng 2.11: Đánh giá của GV, CBQL về thực trạng sử dụng các PTDH

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGH

: Ban giám hiệu

CBQL

: Cán bộ quản lý

CNTT

: Công nghệ thông tin

CSVC

: Cơ sở vật chất

DH

: Dạy học

GD

: Giáo dục

GD&ĐT

: Giáo dục và đào tạo


: Kinh tế xã hội

NLTH

: Nguyên lý thực hành

NL

: Năng lực

NT

: Nhà trường

NV

: Nhân viên

PPDH

: Phương pháp dạy học

QL

: Quản lý

QLGD

: Quản lý giáo dục


Một trong những định hướng cơ bản của việc đổi mới giáo dục là chuyển từ nền giáo
dục mang tính hàn lâm, kinh viện, xa rời thực tiễn sang một nền giáo dục chú trọng việc
hình thành năng lực hành động, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học.
Công cuộc Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đòi hỏi Giáo dục phổ
thông phải có “chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả; góp phần
chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn
diện cả về phẩm chất và năng lực” (Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội). Trên thế
giới trong những thập kỉ gần đây, xu hướng dạy học chiếm ưu thế là chuyển từ phương
thức dạy học theo tiếp cận nội dung sang dạy học theo tiếp cận năng lực.
Tại Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ XI xác định nhiệm vụ trọng tâm
giai đoạn 2011 – 2020 là: "Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển
nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài". Để làm được điều đó chúng ta cần thiết phải đổi
mới trước tiên về tư duy dạy và học đã cố hữu suốt bao đời nay, đổi mới về nội dung,
phương pháp dạy, học, đổi mới hệ thống trường lớp, đổi mới về hệ thống quản lý giáo
dục và đào tạo. Tuy nhiên việc đổi mới đó vẫn phải đảm bảo tính hệ thống, phù hợp với
từng đối tượng và cấp học, có lộ trình và bước đi phù hợp.
Môn Toán có thể coi là một trong những môn học gắn bó dài nhất với cuộc đời
học sinh. Từ trước đến nay, dù yêu thích hay không các em học sinh vẫn phải học
toán, làm các bài kiểm tra, và vượt qua hàng loạt các kỳ thi quan trọng nhất với môn
toán. Vì vậy, Toán là một trong những môn học có vai trò, vị trí hết sức quan trọng
trong nhà trường ở bất kì cấp học nào.
Tuy được quan tâm nhưng chất lượng môn Toán vẫn còn thấp, chưa đáp ứng
được yêu cầu đề ra. Thực tế trong những năm qua tại trường THCS Thị trấn Sóc Sơn,

1


huyện Sóc Sơn, Hà Nội, chất lượng giáo dục đã từng bước được nâng lên, cùng với đó
công tác quản lý đã được quan tâm để hoạt động dạy học dần theo hướng phát huy tính
tích cực chủ động, sáng tạo của người học. Tuy nhiên, phương pháp dạy học theo lối


nhiều hạn chế. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý phù hợp, quan tâm đến quản lý
các yếu tố thuộc bối cảnh, đầu vào, quá trình, đầu ra của hoạt động dạy học môn Toán
sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực
học sinh ở trường THCS Thị trấn Sóc Sơn hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về QL hoạt động dạy học môn Toán tại trường
THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh.
6.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trường
Trung học cơ sở Thị trấn Sóc Sơn, Sóc Sơn, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học
sinh. Xác định nguyên nhân của thực trạng.
6.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trường
Trung học cơ sở Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nội theo hướng phát triển năng
lực học sinh.
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
7.1. Phạm vi nội dung
- Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý của Hiệu trưởng về các hoạt
động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS
Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội.
7.2. Phạm vi đối tượng khảo sát
Cán bộ quản lý, GV (GV tổ tự nhiên, GVCN) và học sinh trường THCS Thị
trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội.
7.3. Phạm vi thời gian
Đề tài nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở trường
THCS Thị trấn Sóc Sơn, Sóc Sơn, Hà Nội từ tháng 12/2018 đến tháng 6/2019.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Mục đích: xây dựng cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo
định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc
Sơn, Thành phố Hà Nội.

01 phiếu dùng để trưng cầu ý kiến CBQL, GV Toán, GVCN về thực trạng dạy học
môn Toán theo hướng phát triển năng lực HS ở trường THCS Thị trấn Sóc Sơn; 01
phiếu dùng để trưng cầu ý kiến GV Toán, CBQL về thực trạng quản lí dạy học môn
Toán theo hướng phát triển năng lực ở trường THCS Thị trấn Sóc Sơn.; 01 phiếu
dùng để trưng cầu ý kiến CBQL, GV Toán về tính cấp thiết và khả thi của các biện
pháp đề xuất.

4


8.2.2. Phương pháp phỏng vấn
- Mục đích phỏng vấn: Nhằm thu thập thông tin định tính, bổ sung một số thông
tin về thực trạng và nguyên nhân, khó khăn của giáo viên, cán bộ quản lí trong dạy học
và quản lí dạy học môn Toán theo hương phát triển năng lực học sinh ở trường THCS
Thị trấn Sóc Sơn. Đây là phương pháp nghiên cứu bổ trợ của đề tài.
- Đối tượng phỏng vấn: Cán bộ quản lý (chuyên viên PGD, Hiệu trưởng, Phó
Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên chủ nhiệm) và một số giáo viên Toán
của trường.
- Nội dung phỏng vấn: nguyên nhân và những khó khăn của dạy học môn Toán
và quản lý quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực học
sinh ở trường THCS Thị trấn Sóc Sơn. Đồng thời, tìm hiểu đánh giá tính cấp thiết và
tính khả thi của một số biện pháp, ý kiến và đề xuất một số biện pháp cụ thể.
- Công cụ: phiếu phỏng vấn cán bộ quản lí và giáo viên Toán.
8.2.3. Phương pháp quan sát
- Mục đích: Đây là phương pháp nghiên cứu bổ trợ của đề tài. Sử dụng phương
pháp này nhằm quan sát hoạt động dạy học môn Toán và những vấn đề có liên quan của
quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường
THCS Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội. Quan sát và ghi nhận mức
độ thực hiện quá trình quản lý hoạt dạy học môn Toán.
- Nội dung và cách thức tiến hành: Phương pháp này được thực hiện thông qua

THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh.
- Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trường Trung
học cơ sở Thị trấn Sóc Sơn huyện Sóc Sơn thành phố HN theo hướng phát triển năng
lực học sinh
- Đề xuất các biện pháp QL hoạt động dạy học ở Trường Trung học cơ sở Thị
trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn thành phố HN theo hướng phát triển năng lực học sinh.
10. Dự kiến cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo luận
văn dự kiến được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở trường
Trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý dạy học môn Toán ở Trường Trung học cơ sở
Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trường Trung học
cơ sở Thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh

6


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC HỌC SINH
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Nghiên cứu về dạy học theo hướng phát triển năng lực người học:
Từ thời cổ đại, hoạt động dạy học đã được các nhà triết học, các nhà giáo dục
quan tâm và nghiên cứu. Nhà giáo dục có ảnh hưởng lớn đến nền giáo dục phương
Đông, Khổng Tử (551 - 479 TCN) đã có quan điểm đề cao những phương pháp dạy
theo hướng phát triển năng lực tự học, phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo
của người học, áp dụng đến tận ngày nay. Trong cuốn “Khổng từ tinh hoa”, quan điểm

Cuốn Phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh phổ thông của tác giả
Huỳnh Văn Sơn (2017) tập trung làm rõ Lí luận về năng lực, phát triển năng lực học
sinh phổ thông, phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học theo định
hướng phát triển năng lực năng lực học sinh phổ thông. [28]
Cuốn Dạy học phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh phổ thông: lý thuyết
và thực hành của các tác giả Trần Thị Bích Liễu (chủ biên), Lê Kim Long, Hồ Thị
Nhật, Lê Thanh Huyền, Nguyễn Tùng Lâm:Trình bày những vấn đề chung về phát
triển năng lực sáng tạo cho học sinh. Tiêu chí đánh giá, mẫu bài soạn, mẫu quan sát
giờ dạy phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh. Hướng dẫn phát triển năng lực sáng
tạo cho học sinh trong một số môn học và qua câu lạc bộ sáng tạo. [26]
Cuốn Dạy học phát triển năng lực môn công nghệ trung học cơ sở của tác giả
Lê Huy Hoàng cùng các cộng sự đã cung cấp các vấn đề lý luận về dạy học phát triển
năng lực như khái niệm, mục đích, đặc điểm. Trình bày các đặc điểm, định hướng và
cách lập kế hoạch của việc dạy học phát triển năng lực môn công nghệ ở bậc trung học
cơ sở. Trình bày những vấn đề về kiểm tra, đánh giá năng lực trong môn công nghệ ở
bậc trung học cơ sở. [19]
Cuốn Dạy học phát triển năng lực môn ngữ văn THCS của tác giả ĐỖ Ngọc
Thống (tổng chủ biên), Phạm Thị Thu Hiền (chủ biên), Bùi Minh Đức, ĐỖ Thu Hà, Lê
Thị Minh Nguyệt (2018): Giới thiệu một số vấn đề về dạy học phát triển năng lực.
Trình bày phương pháp dạy học, kiểm tra và đánh giá năng lực học sinh môn ngữ văn
trung học phổ thông. [35]
Cuốn Dạy học phát triển năng lực môn Sinh THCS của tác giả Đinh Quang Báo
(chủ biên), Phan THị Thanh Hội, Nguyễn Thị Hằng Nga, Ngô Văn Hưng, Trần Thị

8


Gái (2018), Nxb Đại học Sư pHạm: Giới thiệu một số vấn đề về dạy học phát triển
năng lực. Trình bày phương pháp dạy học, kiểm tra và đánh giá năng lực môn sinh học
ở trung học cơ sở. [2]


Triệu Văn Hải với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực
người học ở các trường THPT huyện Sông Lô, tỉnh VĨnh Phúc. [16] đã hệ thống hóa
một số vấn đề lý luận về dạy học theo hướng phát triển năng lực và đề xuát một số
biện pháp quản lý dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh của Hiệu trưởng
nhà trường.
Các nghiên cứu về quản lý dạy học theo hương phát triển năng lực học sinh
giúp tác giả tổng quan và kế thừa một số vấn đề lý luận liên quan đến đặc điểm, tính
chất của quản lý dạy học theo hướng phát triển năng lực; nhận diện được một phần
thực trạng quản lý dạy học các môn học trong nhà trường theo hướng phát triển năng
lực học sinh trong bối cảnh trường phổ thông của Việt Nam hiện nay; Vai trò và biện
pháp quản lý của HIệu trưởng, của tổ chuyên môn để quản lý dạy học theo hướng phát
triển năng lực học sinh đạt mục tiêu mong đợi.
1.1.3. Nghiên cứu về dạy học và quản lý dạy học môn Toán theo hướng phát
triển năng lực học sinh
Tác giả Nguyễn Tiến Trung trong nghiên cứu “Dạy học phát triển năng lực
giao tiếp toán học cho học sinh THPT thông qua biểu diễn trực quan toán học” đã
khẳng định năng lực giao tiếp toán học là một năng lực thành phần của năng lực Toán
THPT. Biểu diễn trực quan toán học là một hình thức, một phương thức dạy học tích
cực có nhiều thế mạnh để giúp học sinh huy động nhiều giác quan, phát triển khả năng
tưởng tượng, học thông qua hành động. Trên cơ sở phân tích mối liên hệ giưa hình
thức dạy học với mục tiêu phát triển năng lực giao tiếp toán học tác giả đưa ra những
khuyến nghị, biện pháp tổ chức, biểu diễn trực quan toán học nhằm triển khai hiệu quả
dạy học phát triển năng lực giáo tiếp toán học cho học sinh. [30]
Tác giả Đỗ Đức Thái, Phạm Sĩ Nam trong cuốn “Dạy học phát triển năng lực môn
toán trung học phổ thông” (2018) đã giới thiệu một số vấn đề về dạy học môn Toán theo
tiếp cận phát triển năng lực. Trình bày phương pháp dạy học, kiểm tra và đánh giá trong
dạy học môn Toán trung học phổ thông theo tiếp cận phát triển năng lực. [32]
Tác giả Đỗ Đức Thái, Đỗ Đức Đạt, Lê Tuấn Anh, Đỗ Đức Bình, Phạm Xuân
Chung (2018) trong cuốn “Dạy học phát triển năng lực môn toán trung học cơ sở”

nhà trường. Các hoạt động khác, xét đến cùng là để hỗ trợ và nâng cao chất lượng hoạt
động dạy học.
Hoạt động dạy học là hoạt động đặc thù của nhà trường, là hoạt động có định
hướng, có chủ đích của nhà giáo dục (giáo viên) đến người được giáo dục (học sinh)
nhằm mục tiêu phát triển năng lực ở người học, đặc biệt là năng lực hoạt động trí tuệ,
thông qua dạy chữ thực hiện mục tiêu dạy người. [27]. Hoạt động dạy học bao gồm hai
hoạt động chính là hoạt động dạy của Thầy và hoạt động học của trò. Hai hoạt động

11


này thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết với nhau, xâm nhập vào nhau. Sự tương tác,
phối hợp cùng nhau của thầy và trò, dạy và học tạo nên hình thái của hoạt động dạy
học. Sự vận động và phát triển của thầy và hoạt động dạy, trò và hoạt động học tạo nên
sự vận động và phát triển của hoạt động dạy học. Như vậy, hoạt động dạy học là khái
niệm dùng để chỉ hoạt động chung của người dạy và người học. Hai hoạt động này có
cùng chủ thể: chủ thể dạy và chủ thể học. Hoạt động của chủ thể này là tiền đề, là điều
kiện tồn tại của chủ thể kia. Chúng tồn tại trong mối quan hệ qua lại, biện chứng với
nhau, có chung một mục đích là vì người học. Theo cách hiểu đầy đủ nhất, hoạt động
dạy học bao gồm toàn bộ việc giảng dạy, giáo dục của thầy và việc học tập, rèn luyện
của trò theo mục đích chung là phát triển toàn diện.
Hoạt động dạy là hoạt động giáo viên tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức
của học sinh, giúp học sinh tìm hiểu và khám phá tri thức, qua đó, thực hiện có hiệu
quả nhiệm vụ học của bản thân.
Hoạt động học là hoạt động học sinh tích cực, chủ động, tự giác, tự điều khiển
hoạt động nhận thức- học tập của người học nhằm tiếp nhận, xử lý và chuyển hóa
thông tin từ bên ngoài thành tri thức của bản thân. Qua đó người học thể hiện mình, tự
làm phong phú nhận thức, hiểu biết của bản thân
Như vậy, có thể khái quát: Hoạt động dạy học là hoạt động chung thống nhất
của thầy và trò nhằm thực hiện mục tiêu dạy học đề ra. Đó là quá trình mà trong đó

vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lý vào thực hiện thành công nhiệm vụ học tập,
giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho chính bản thân học sinh trong cuộc sống.
Phát triển năng lực HS là quá trình làm phát triển các thành phần thuộc cấu trúc
năng lực trong mối liên hệ chặt chẽ thông qua các hoạt động thực tiễn phong phú,
đa dạng.
1.2.3. Dạy học theo hướng phát triển năng lực
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là một bộ phận của giáo
dục theo hướng phát triển năng lực. Chức năng của dạy học là tạo ra sự phát triển, đặc
biệt là sự phát triển hệ thống năng lực và phẩm chất ở người học. Dạy học theo định
hướng phát triển năng lực học sinh là tiếp cận dạy học tập trung vào đầu ra của quá
trình dạy học, tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên - học
sinh theo hướng cộng tác, phát huy tính chủ động, tích cực, tự học, phát triển năng lực
học sinh. [29]
Dạy học theo định hướng PTNL học sinh là một quá trình gồm toàn bộ các thao
tác có tổ chức và có định hướng giúp học sinh từng bước có năng lực tư duy và năng
lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các giá trị tinh thần, các hiểu biết, các kỹ năng,

13


các giá trị văn hóa mà nhân loại đã đạt được để trên cơ sở đó có khả năng giải quyết
được các bài toán/vấn đề thực tế đặt ra trong toàn bộ cuộc sống của mỗi học sinh.
Theo định hướng PTNL, việc đánh giá kết quả học tập không lấy việc kiểm tra khả
năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánh giá, mà là khả năng vận dụng
sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau. Kết quả học tập của học sinh
được đánh giá dựa trên mục tiêu giáo dục và các mức năng lực đạt được như thế nào sau khi
kết thúc một chương trình giáo dục.
1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học
* Quản lý là một khái niệm được sử dụng rất phổ biến trong mọi lĩnh vực của
đời sống xã hội. Tùy vào từng giai đoạn phát triển của kinh tế xã hội và từng góc độ