ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN MINH TƯỜNG

QUẢN LÝ GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH
CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH THỦY,
TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN MINH TƯỜNG

QUẢN LÝ GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH
CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH THỦY,
TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành; Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. PHAN THỊ HỒNG VINH

học, các thầy, cô giáo trong và ngoài Trường đại học Thái Nguyên - Đại học sư
phạm đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong
suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo, PGS - TS Phan Thị Hồng Vinh người đã hướng dẫn tận tình em trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành
luận văn. Qua hướng dẫn nghiên cứu làm luận văn cô đã giúp em hiểu sâu hơn
về kiến thức và phương pháp nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục.
Tôi xin được gửi lời cảm ơn đến các đồng chí Lãnh đạo, chuyên viên Sở
Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, các thầy, cô giáo là giảng viên các khoa GDTC
của các Trường đại học sư phạm Hà Nội, đại học TDTT Hà Nội, Viện khoa học
TDTT, đại học Hùng Vương, Phú Thọ; Ban giám hiệu, các thầy, cô giáo, các
em học sinh của hai trường THPT: Thanh Thủy, Trung Nghĩa của tỉnh Phú
Thọ, những đồng nghiệp và bạn bè, người thân trong gia đình luôn quan tâm,
động viên, giúp đỡ để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu.
Mặc dù đã cố gắng rất nhiều trong quá trình nghiên cứu làm luận văn,
song không tránh khỏi những hạn chế nhất định. Tôi rất mong nhận được sự chỉ
dẫn, góp ý quý báu của các quý thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 10 tháng 4 năm 2014
Tác giả

Nguyễn Minh Tường
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

MỤC LỤC
Trang

Trang bìa phụ


1.1.2.Trên thế giới.......................................................................................... 14
1.2. Một số khái niệm cơ bản ......................................................................... 16
1.2.1. Khái niệm quản lý................................................................................ 16
1.2.2. Khái niệm giáo dục .............................................................................. 17
1.2.3. Khái niệm quản lý giáo dục ................................................................. 18
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

1.2.4. Khái niệm giáo dục thể chất ................................................................ 19
1.2.5. Khái niệm quản lý giáo dục thể chất ................................................... 20

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>

1.3. Giáo dục thể chất trong trường THPT .................................................... 21
1.3.1. Vị trí, vai trò của giáo dục thể chất trong trường THPT. .................... 21
1.3.2. Nhiệm vụ của GDTC trong trường THPT........................................... 23
1.3.3. Nội dung cơ bản của giáo dục thể chất trong trường THPT ............... 23
1.3.4. Chức năng cơ bản của giáo dục thể chất trong trường THPT ............. 24
1.4. Quản lý giáo dục thể chất ở trường THPT .............................................. 25
1.4.1. Nhiệm vụ quản lý giáo dục thể chất ở trường THPT .......................... 25
1.4.2. Nội dung quản lý giáo dục thể chất ở trường THPT ........................... 26
1.4.3. Chức năng quản lý giáo dục thể chất ở trường THPT......................... 28
1.4.4. Yêu cầu về đổi mới quản lý giáo dục thể chất ở các trường THPT ..........
29
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDTC ............................. 30
1.5.1. Các yếu tố chủ quan............................................................................. 30
1.5.2. Các yếu tố khách quan.......................................................................... 31

Chương 3. ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GDTC
TRONG CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH THỦY, TỈNH
PHÚ THỌ ......................................................................................................... 67
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động GDTC ................. 67
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học ..................................................... 67
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ......................................................... 68
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ....................................................... 69
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động GDTC trong các trường THPT
huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ......................................................... 70
3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng cơ chế và nội quy nhằm nâng cao nhận
thức của học sinh về vai trò và tác dụng của luyện tập TDTT.............. 70
3.2.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo phối hợp các lực lượng giáo dục trong và
ngoài trường cùng chăm lo công tác GDTC cho học sinh .................... 72
3.2.4. Biện pháp 4: Nâng cao hiệu quả quản lý cơ sở vật chất, trang
thiết bị phục vụ cho hoạt dộng giáo dục thể chất .................................. 83
3.2.5. Biện pháp 5: Kế hoạch hóa các hoạt động TDTT ngoài giờ lên lớp ........
84
3.3. Bước đầu thẩm định và đánh giá tính khoa học, tính khả thi của
các biện pháp quản lý hoạt động GDTC .............................................. 86
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 90
1. Kết luận.......................................................................................................... 90
2. Khuyến nghị................................................................................................... 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 92


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ĐƯỢC SỬ DỤNG
TRONG LUẬN VĂN
BGH

Ban giám hiệu


Hội khỏe Phù Đổng

NXB

Nhà xuất bản

TDTT

Thể dục thể thao

TKB

Thời khóa biểu

PPDH

Phương pháp dạy học

KTĐG

Kiểm tra đánh giá

RLTT

Rèn luyện thân thể

CBQL

Cán bộ quản lý

Bảng 2.12. Thực trạng về CSVC, trang thiết bị phục vụ hoạt động TDTT ..... 50


Bảng 2.13. Thống kê các loại hình hoạt động ngoại khóa TDTT của các
trường THPT huyện Thanh Thủy từ năm 2011 đến năm 2013 ................ 51
Bảng 2.14. Tổng hợp kết quả điều tra về hoạt động chỉ đạo công tác GDTC
của Ban Giám hiệu và trường THPT huyện Thanh Thủy ....................... 53
Bảng 2.15. Kết quả khảo sát công tác chỉ đạo phối hợp các lực lượng giáo
dục trong nhà trường để chăm lo cho công tác GDTC ............................ 54
Bảng 2.16. Kết quả khảo sát công tác chỉ đạo phối hợp các lực lượng giáo
dục ngoài nhà trường để chăm lo cho công tác GDTC ........................... 55
Bảng 2.17: Kết quả khảo sát thực trạng công tác tổ chức dạy học môn Thể
dục ở 2 trường THPT huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ ....................... 57
Bảng 2.18: Kết quả khảo sát thực trạng chỉ đạo kiểm tra đánh giá môn Thể
dục ở 2 trường THPT huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ ....................... 58
Bảng 2.19. Tổng hợp kết quả điều tra về thực trạng quản lý, chỉ đạo hoạt
động dạy và học môn Thể dục của BGH các trường THPT huyện
Thanh Thủy ............................................................................................ 60
Bảng 2.20. Kết quả khảo sát công tác bồi dưỡng giáo viên TDTT ở hai
trường THPT huyện Thanh Thủy ........................................................... 61
Bảng 2.21. Kết quả khảo sát về quản lý CSVC, trang thiết bị phục vụ cho
công tác GDTC ........................................................................................ 63
Bảng 2.22. Tổng hợp kết quả điều tra về vai trò quản lý và chỉ đạo của
BGH các trường THPT huyện Thanh Thủy đối với phong trào TDTT
ngoại khóa .............................................................................................. 64
Biểu đồ 2.1. So sánh cơ cấu kinh tế giữa các ngành các năm 2005, 2008,
2013......... 35


MỞ ĐẦU


chất, về kỹ năng vận động mà còn là sự chuẩn bị cho thế hệ trẻ một nền tảng thể
lực để thực hiện chức năng xã hội, chức năng nghề nghiệp trong tương lai. [22]
Hệ thống GDTC trường học trong những năm qua đã có sự phát triển
đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển giáo dục: đại đa số các nhà
trường phổ thông từ cấp tiểu học đến THPT và bậc đại học được biên chế đủ
số lượng giáo viên TDTT; chương trình môn học được thiết kế đảm bảo tính
liên thông giữa các cấp học, bậc học về nội dung và mục tiêu giáo dục, giáo
dưỡng ; tổ chức đào tạo đã đi vào nề nếp, kết quả môn học trở thành tiêu chí
đánh giá quá trình học tập của học sinh, sinh viên; Hội khỏe Phù Đổng các
cấp và Đại hội TDTT sinh viên đã từng bước khẳng định được vị trí và vai
trò đối với đời sống học đường, trở thành một trong những chương trình hoạt
động TDTT chính thức của quốc gia.
Tuy nhiên, chất lượng và tính bền vững của GDTC và thể thao trường
học vẫn đứng trước những cam go của nền kinh tế xã hội, của nhận thức trong
mỗi học sinh, thầy cô giáo và nhà trường: học sinh, sinh viên chưa tích cực tự
giác trong học tập và rèn luyện thân thể, kết quả học tập môn học GDTC chưa
cao; TDTT trường học chưa thực sự trở thành phong trào sâu rộng và bền
vững; hoạt động TDTT chưa trở thành nội dung của hoạt động giáo dục, hoạt
động đoàn thể trong nhà trường; cán bộ quản lý nhà trường, giáo viên chủ
nhiệm lớp chưa thực sự quan tâm và có nhận thức đúng đắn về vai trò và tác
dụng của công tác GDTC trường học.
Khắc phục tình trạng đó, không thể chỉ một sớm một chiều mà còn đòi hỏi
sự đồng lòng và góp sức của toàn xã hội. Trước hết giáo viên và nhà trường phải
là nhân tố khơi nguồn, thắp sáng niềm khao khát, sự say mê đối với hoạt động
TDTT cho thế hệ trẻ bằng chính nhân cách và sự quan tâm của mình; có những
giải pháp đồng bộ và hiệu quả tạo ra sự phát triển bền vững cho GDTC trường
học.



của tỉnh Phú Thọ. Điều đó đã hạn chế rất đáng kể đến điều kiện để phát triển và
nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của huyện nhà.
Giáo dục cấp THPT trên địa bàn huyện luôn được xác định là “tốp” đầu
của tỉnh về chất lượng mũi nhọn và chất lượng đại trà, tuy nhiên chất lượng


giáo dục toàn diện chưa được chú ý đúng mức, đặc biệt công tác GDTC còn bị
xem nhẹ. Nhà trường, giáo viên và bản thân học sinh còn mang nặng về tâm lý
thi cử, chỉ tập trung cho việc dạy và học những môn có trong nội dung thi tốt
nghiệp, thi đại học. Chính vì vậy, nội dung và chất lượng đào tạo thiếu toàn
diện, sản phẩm đào tạo của nhà trường chưa đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân
lực phục vụ sự nghiệp phát triển của địa phương và của đất nước.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý giáo
dục thể chất cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện Thanh
Thủy, tỉnh Phú Thọ”.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu và đề xuất biện pháp quản lý GDTC nhằm góp phần
nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động GDTC trong các nhà trường trung
học phổ thông huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy và học trong các nhà trường THPT huyện Thanh Thủy,
tỉnh Phú Thọ.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động GDTC cho học sinh trong các trường
THPT huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
4. Giả thuyết khoa học
Công tác GDTC cho học sinh trong ở các trường THPT huyện Thanh
Thủy, tỉnh Phú Thọ còn những hạn chế nhất định. Một trong những nguyên
nhân cơ bản của thực trạng đó là cơ chế quản lý GDTC trong các trường THPT

- Cán bộ quản lý giáo dục trong các nhà trường THPT tỉnh Phú Thọ.
- Cán bộ quản lý và chuyên viên GDTC các phòng giáo dục và sở giáo
dục tỉnh Phú Thọ.
- Các chuyên gia và nhà khoa học về lĩnh vực GDTC trường học của
Viện khoa học TDTT và một số trường Đại học Sư phạm.


7. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:
7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Thông qua hoạt động phân tích, tổng hợp tài liệu về các vấn đề:
- Quan điểm của Đảng và Nhà nước về GDTC trường học.
- Lý luận về quản lý giáo dục trong hệ thống các nhà trường thuộc hệ
thống giáo dục quốc dân.
- Lý luận về lĩnh vực GDTC trường học.
- Các công trình nghiên cứu khoa học đánh giá về thực trạng GDTC
trường học; các biện pháp nâng cao chất lượng GDTC trường học; thực trạng về
thể lực của học sinh, sinh viên…
Nhằm xác lập cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
Bằng phương pháp quan sát những hoạt động của học sinh, giáo viên,
cán bộ quản lý của hai trường THPT huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ để thu
thập thông tin và đánh giá:
- Thực trạng hoạt động GDTC nội và ngoại khóa trong hai trường THPT
huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
- Thực trạng công tác quản lý GDTC hai trường THPT huyện Thanh
Thủy, tỉnh Phú Thọ.
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
Đề tài sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp nhằm thu

để chăm lo công tác GDTC cho học sinh.
Hoạt động điều tra được tiến hành đối với các nhóm đối tượng:
- Nhóm 1: Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên gia GDTC.
- Nhóm 2: Giáo viên nhà trường.
- Nhóm 3: Phụ huynh và học sinh.
7.2.4. Phương pháp chuyên gia
Để đánh giá tính khả thi, tính hiệu quả và khoa học của các biện pháp
được đề xuất, đề tài đã sử dụng phương pháp thu thập ý kiến của các chuyên


gia giáo dục và GDTC đang công tác: Sở GD&ĐT Phú Thọ, một số khoa
GDTC của các trường Đại học sư phạm, Viện nghiên cứu khoa học TDTT.
7.2.5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
Phương pháp được sử dụng nhằm thu thập kinh nghiệm quản lý GDTC
của cán bộ quản lý các trường THPT trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
7.2.6. Phương pháp kiểm tra sư phạm
Sử dụng các Test đánh giá trình độ thể lực:
- Test chạy 30m xuất phát cao: để đánh giá sức mạnh tốc độ.
- Test tại chỗ bật xa: để đánh giá bột phát của chi dưới.
- Test chạy tùy sức 5 phút: để đánh giá sức bền.
- Test chạy con thoi 4 x 10m: để đánh giá sức nhanh và sự khéo léo.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, khuyến nghị, tài liệu tham khảo,
luận văn được cấu trúc làm 3 chương:
- Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG THPT.
- Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC THỂ CHẤT Ở
CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH THỦY, TỈNH PHÚ THỌ.
- Chương 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC THỂ
CHẤT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH THỦY,

số 221-CT/TW về công tác giáo dục ở miền Nam sau ngày hoàn toàn giải
phóng, trong đó nhấn mạnh: “Nội dung giáo dục phổ thông là toàn diện, bao


gồm giáo dục chính trị và đạo đức cách mạng, giáo dục văn hóa, khoa học, giáo
dục kỹ thuật, giáo dục lao động và giáo dục thể chất”.[5]
Tháng 11/1975, Ban chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành chỉ thị số
227- CT/TW về công tác thể dục thể thao trong tình hình mới, chỉ đạo công tác
TDTT trong nhà trường cần “Tổ chức tốt việc tập thể dục buổi sáng, thể dục
trước giờ, giữa giờ cho các trường học. Phát triển các trò chơi vận động trong
thiếu niên và học sinh… làm cho hoạt động TDTT phong phú và hấp dẫn”. [6]
Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ VI mở đầu cho công cuộc đổi
mới toàn diện đất nước, nghị quyết Đại hội đã chỉ rõ: “Cùng với công tác y tế,
công tác TDTT góp phần khôi phục và tăng cường sức khỏe nhân dân. Do đó,
phải mở rộng và nâng cao chất lượng phong trào TDTT quần chúng, nâng cao
chất lượng GDTC trong trường học”. [13]
Báo cáo chính trị tại Đại hội lần thứ VII của Đảng (tháng 6/1991) đã chỉ
rõ: “Cần coi trọng nâng cao giá trị GDTC trong trường học”. [14]
Ngày 24/3/1994, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị 36/CT-TW về
công tác TDTT trong giai đoạn mới đã chỉ rõ “Hiệu quả GDTC trong trường
học còn thấp”, “Thực hiện GDTC trong tất cả các trường học nhằm mục tiêu
làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của học sinh, sinh
viên”.[7]
Ngày 1/12/2011, Bộ Chính trị đã ban hành nghị quyết số 08-NQ/TW về
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến
năm 2020, nghị quyết đã chỉ rõ: “GDTC, hoạt động thể thao trong học sinh,
sinh viên chưa thường xuyên và kém hiệu quả”, phấn đấu đạt mục tiêu đến năm
2020 “90% học sinh, sinh viên đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể”. Nghị quyết
đã đề ra các giải pháp:
- TDTT trường học là bộ phận quan trọng của TDTT, một mặt giáo dục