Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
ĐẶT VẤN ĐỀ
Bác Hồ đã từng nói:
Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người
Lời dạy của Bác quả là đáng quý. Lời dạy ấy đã, đang và sẽ là kim chỉ nam cho
chúng ta và những thế hệ sau tiếp tục thực hiện. Thật vậy, để giáo dục một con người
không phải chỉ một sớm một chiều mà là cả một thời gian dài. Giáo dục một người
không phải chỉ cung cấp cho họ có kiến thức mà còn giúp họ tự trang bò kiến thức cho
mình, có được cái nhìn bao quát về cuộc sống để họ có thể tự tin, chủ động hoà nhòp
vào cuộc sống đang ngày càng phát triển.
Đã có một thời gian dài học trò chúng ta đến trường chỉ là để được nhồi nhét
những kiến thức của các môn học vào đầu. Các em tiếp nhận kiến thức đó như một
hình thức học vẹt để có cái “trả nợ” cho thầy cô mà không hiểu được nguyên nhân,
bản chất như thế nào, tại sao lại như vậy. Đến lớp, hình ảnh thường thấy nhất là thầy
đọc, trò chép. Tất cả diễn ra như một cỗ máy chạy đều đặn từ ngày này sang ngày
khác và cũng đến một ngày cỗ máy ấy mỏi mệt. Các em sẽ thấy nhàm chán với lượng
kiến thức được nhồi nhét mỗi ngày và sẽ trở nên quá tải. Còn thầy cô giáo cũng không
còn sự hứng khởi, sáng tạo trong giảng dạy.
Đã đến lúc chúng ta có cái nhìn mới về giáo dục. Chúng ta không phải là ngøi
đi tìm và đưa kiến thức cho các em vì như thế các em sẽ trở nên thụ động, chây ì mà
các em sẽ là người tự tìm, tự chiếm lónh kiến thức cho mình dưới sự hỗ trợ, giúp đỡ,
Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
dẫn dắt của người thầy – người mẹ thứ hai của các em. Chúng ta – những người thầy,
người cô phải làm sao để giúp học sinh cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một
niềm vui”, giúp các em có hứng thú trong học tập, trong việc tìm hiểu thế giới xung
quanh các em.
Tuy nhiên việc giúp các em chủ động, tích cực trong học tập không đơn giản như
chúng ta nghó. Đây quả là một công việc đòi hỏi rất nhiều công sức và tâm huyết ở
người thầy. Người giáo viên phải có tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, phải đặt mình vào vò
Trong đó có một số em tích cực, tham gia vào các hoạt động học tập rất tốt. Tuy nhiên
có một số em lại rất hiếu động, hay quậy phá trong lớp. Bên cạnh đó có nhiều em rất
ngoan, ngoan đến nỗi nhút nhát, thụ động, ít tham gia các hoạt động của lớp, không
dám chia sẻ, trình bày ý kiến cá nhân của mình trước mọi người. Trong tổng số 39 học
sinh thì có 3 học sinh học chậm và xếp loại học sinh trung bình ở năm học trước.
Đặc điểm của một số em trong lớp
Hay nói chuyện trong giờ học
Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
Hay làm việc riêng
Lơ là, không tập trung nghe cô giảng bài
Nhiều em thụ động, không dám giơ tay phát biểu xây dựng bài. Khi được cô
giáo mời đọc bài hay phát biểu thì nói lí nhí trong miệng, không biết trình bày như thế
nào cho đúng.
Ít trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến cá nhân và phản hồi lại ý kiến của bạn.
Lười học, ít chuẩn bò bài, xem bài trước khi đến lớp.
Hiện nay, chúng ta đang chú trọng đổi mới giáo dục. Vấn đề giúp học sinh học
tập tích cực, chủ động đang được phát huy. Tuy nhiên vẫn còn một số giáo viên vẫn
còn lúng túng trước việc làm thế nào để các em chủ động hơn trong học tập vì nhiều
yếu tố. Một số giáo viên do lớn tuổi nên việc làm thế nào để tổ chức lớp học vui tươi,
sinh động khiến họ gặp lúng túng. Bên cạnh đó cũng có thể họ đã quen với cách dạy
truyền thống nên việc thay đổi phương pháp mới cũng gây nên một số khó khăn nhất
đònh. Một số giáo viên vì một lí do nào đó mà việc chuẩn bò cho một hoạt động học
trên lớp có phần chưa được chu đáo lắm. Có giáo viên đến lớp lại mang một tâm trạng
không tốt sẽ gây ảnh hưởng đến không khí lớp học. Chính những điều này tác động
đến các em, làm các em cảm thấy không thoải mái, bò ức chế trong các hoạt động học
của mình, từ đó tính sáng tạo, tích cực của các em bò giảm dần.
Xã hội đang ngày càng phát triển, nếu các em chỉ
được cung cấp kiến thức theo một chiều mà không có sự
rèn luyện kó năng thì khi bước ra xã hội, các em sẽ bò hụt
1. Tìm hiểu về tâm lí, nhu cầu của trẻ
Để tạo được sự sáng tạo, chủ động, tích cực
nơi trẻ thì trước hết chúng ta cần phải hiểu trẻ, xem
trẻ suy nghó gì, mong muốn gì. Ngay ngày đầu, tôi đã
gặp giáo viên của hai lớp ba cũ để trao đổi tình hình,
đặc điểm của một số em trong lớp để tìm hiểu xem
bản tính của các em năm học trước như thế nào, các
em hiếu động kiểu nào, thụ động ra sao. Hãy tập quan
sát trẻ trong giờ học, chúng ta sẽ thấy tất cả hiện lên
trong từng ánh mắt, hoạt động của trẻ. Trẻ thích thú?
Trẻ chán? Trẻ mệt mỏi? Trẻ đang tò mò muốn xem
cô (thầy) của chúng đang chuẩn bò làm gì? Trẻ ở lứa tuổi tiểu học rất khác với người
lớn chúng ta. Chúng không thể ngồi yên một chỗ suốt nhiều giờ liền và chỉ làm một
việc lặp đi lặp lại. Điều đó dễ gây nên sự nhàm chán nơi trẻ. Lứa tuổi học sinh tiểu
học là lứa tuổi vẫn còn rất hiếu động. Chúng thích được chạy nhảy, thích được trò
chuyện, thích được làm một việc gì đó chứ không phải là ngồi yên một chỗ. Như vậy
có thể thấy là trẻ thích được hoạt động. Vậy tại sao chúng ta không tạo nên sự ham
thích nơi trẻ, sự khám phá nơi trẻ bằng việc tự tin giao quyền chủ động cho các em, tạo
cho các em những hoạt động mà ở đó các em được tham gia, được khám phá. Thật thú
vò biết bao khi tự mình phát hiện, tìm tòi ra một điều gì mà mình chưa biết. Trong giờ
học, tôi thường xuyên đặt ra những tình huống có vấn đề, tổ chức cho các em thảo
luận, hợp tác, chia sẻ để tìm hiểu vấn đề ấy. Có những vấn đề các em tự khám phá
được và tôi cảm nhận được niềm vui, sự tự hào trong đôi mắt các em. Có những vấn đề
Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm GV: Trần Thò Ánh Tuyết
khó các em cần có sự hướng dẫn và gợi mở của giáo viên nhưng khi tìm được kết quả,
tôi vẫn nhận thấy sự thích thú ở các em khi các em được tự mình hoạt động để tìm
kiếm tri thức.
2. Hãy biết lắng nghe học sinh
Ngày còn bé, khi còn học tiểu học, tôi rất ngại khi phải đứng trước mặt thầy cô