ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
–––––––––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN TIẾN MẠNH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ
ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
–––––––––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN TIẾN MẠNH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ
ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10


Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám
Hiệu, Phòng Đào tạo, Khoa Sau Đại học, cùng các thầy, cô giáo trong trường
Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tận tnh
giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Xin trân trọng cảm ơn PGS.TS. Chu Đức Dũng - Viện trưởng Viện kinh
tế và chính trị thế giới, với cương vị người hướng dẫn khoa học đã trực tiếp
chỉ bảo, hướng dẫn tận tnh và đóng góp nhiều ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi
hoàn thành luận văn này.
Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn ban Lãnh đạo Cục thuế tỉnh
Phú Thọ, gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện và động viên, giúp
đỡ để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn !
Tác giả luận văn

Nguyễn Tiến Mạnh

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


3

MỤC LỤC
................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ..................................................................................................... ii
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ................................................ vii DANH
MỤC CÁC BẢNG ................................................................................ viii DANH

1.2.1. Khái niệm quản lý thuế ......................................................................... 21

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


5

1.2.2. Các nội dung cơ bản của quản lý thuế đối với doanh nghiệp ............... 21
1.2.3. Yêu cầu về quản lý thuế đối với doanh nghiệp..................................... 30
1.3. Cơ sở thực tiễn ......................................................................................... 33
1.3.1. Kinh nghiệm quản lý thuế doanh nghiệp ở một số quốc gia trên thế giới
.. 33
1.3.2. Kinh nghiệm quản lý thuế doanh nghiệp ở một số tỉnh/thành tại
Việt Nam......................................................................................................... 38
1.3.3. Bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn về quản lý thuế doanh
nghiệp cho tỉnh Phú Thọ ................................................................................. 40
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU............................................. 42
2.1. Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết.............................................. 42
2.2. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 42
2.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.....................................................
42
2.2.2. Phương pháp thu thập thông tin ............................................................
42
2.2.3. Phương pháp tổng hợp thông tin ...........................................................
43
2.2.4. Phương pháp phân tích thông tin; Phương pháp thống kê mô tả;
Phương pháp so sánh....................................................................................... 43

NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CỤC THUẾ TỈNH PHỦ THỌ.......47
3.1. Giới thiệu khái quát về Cục thuế tỉnh Phú Thọ........................................ 47
3.1.1. Đặc điểm phát triển kinh tế và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
Phú Thọ........................................................................................................... 47
3.1.2. Tổ chức bộ máy tại cấp Cục Thuế ........................................................ 50
3.1.3. Tổ chức bộ máy tại cấp Chi cục thuế .................................................... 55
3.2. Thực trạng quản lý thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn
tỉnh Phú Thọ .................................................................................................... 58
3.2.1. Thực trạng triển khai thực hiện pháp luật, chính sách về thuế đối
với các doanh nghiệp trên địa bàn................................................................... 58
3.2.2. Thực trạng và kết quả thực hiện quy trình quản lý thuế đối với
doanh nghiệp nhỏ và vừa ................................................................................
59
3.2.3. Thực trạng hiện đại hoá quản lý thuế đối với doanh nghiệp trên địa
bàn tỉnh Phú Thọ ............................................................................................. 69
3.3. Một số kết quả, hạn chế trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp vừa
và nhỏ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ .................................................................... 71
3.3.1. Một số kết quả quản lý thuế đối với doanh nghiệp ...............................
71
3.3.2. Những hạn chế, trở ngại cho quản lý thế đối với doanh nghiệp nhỏ
và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ .................................................................... 74
3.4. Những nguyên nhân chủ yếu.................................................................... 76
3.4.1. Một số nguyên nhân chủ quan .............................................................. 76
3.4.2. Một số nguyên nhân khách quan........................................................... 77

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


4.2.4. Nâng cao chất lượng cán bộ làm công tác thanh tra, kiểm tra và đổi
mới hoạt động kiểm tra, thanh tra thuế đối với DN ........................................
87
4.2.5. Hiện đại hoá quản lý thuế đối với doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh .......
88
4.3. Một số kiến nghị....................................................................................... 89
4.3.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế ........................................ 89
4.3.2. Kiến nghị với chính quyền địa phương và các ngành hữu quan khác .. 90
KẾT LUẬN .................................................................................................... 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 93

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


vii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
DN

:

Doanh nghiệp

DNNN

:



Giá trị gia tăng

HTX

:

Hợp tác xã

KBNN

:

Kho bạc nhà nước NNT

:

Người nộp thuế NQD

:

Ngoài quốc doanh NSNN

:

Ngân sách nhà nước QLNN

:

Quản lý nhà nước SXKD


Tổ chức Thương mại thế giới

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


8

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Số lượng và tốc độ tăng trưởng bình quân của DN nhỏ và vừa
trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2008-2013 ............................. 48
Bảng 3.2. Thông kê công tác tuyền truyên, phổ biến chính sách pháp luật ... 58
Bảng 3.3. Kết quả đăng ký cấp mã số thuế trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đến
ngày 31/12/2013..............................................................................
60
Bảng 3.4. Tình hình nợ đọng thuế từ năm 2008 đến 31/12/2013 theo
sắc thuế............................................................................................ 63
Bảng 3.5. Tình hình nợ đọng thuế từ năm 2008 đến 31/12/2013 theo đối
tượng doanh nghiệp ........................................................................
64
Bảng 3.6. Kết quả thanh tra, kiểm tra thuế trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai
đoạn 2008-2013 .............................................................................. 65
Bảng 3.7. Kết quả thu thuế trên địa bàn tỉnh phú thọ giai đoạn 2008 đến 2013
... 66
Bảng 3.8. Kết quả thu thuế từ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh
Phú Thọ giai đoạn 2008-2013......................................................... 68


điều tiết và định hướng phát triển doanh nghiệp. Với vai trò của thuế,
cần thiết phải tổ chức tốt công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp.
Việt Nam đã tiến hành hai lần cải cách thuế, đó là cải cách thuế bước
một (1991-1995) và cải cách thuế bước hai (1996-2001). Kết quả đạt được
của hai cuộc cải cách này khá tốt, nhưng vẫn còn nhiều nhược điểm,
chưa phát huy được hiệu quả thực sự như:
Hệ thống chính sách thuế còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, phù hợp và
sát với thực tế gây không ít khó khăn trong quá trình thực hiện.
Ví dụ như Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ 01/7/2007, nhưng các văn
bản hướng dẫn lại được xây dựng rải rác từ cuối năm 2007 đến năm 2008 và
trong 6 tháng đầu năm 2009 mới tạm coi là đủ; Luật Doanh nghiệp mặc dù có
hiệu lực từ năm 2005, nhưng mãi tới năm 2008 mới có nghị định hướng dẫn
thực hiện. Chính sự không đồng bộ này đã dẫn đến hiện tượng chồng chéo
trong chỉ đạo và tổ chức thu thuế, do vừa phải theo cái mới, vừa theo cái cũ,
làm giảm hiệu quả của hoạt động quản lý thuế.
Hệ thống chính sách thuế chưa bao quát và điều tiết hết các nguồn thu
trong nền kinh tế và chưa thật sự đảm bảo bình đẳng, công bằng về nghĩa vụ
nộp thuế và phù hợp với thông lệ quốc. Điều đó đã dẫn đến những bất cập
khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO, gây khó khăn cho
người nộp thuế và người thu thuế, cụ thể là: Trong khi các nước trên thế
giới khi tính thuế giá trị gia tăng chỉ sử dụng một phương pháp tính thuế
(phương pháp khấu trừ), thì ở nước ta hiện nay vẫn sử dụng hai phương
pháp (khấu trừ và trực tiếp). Việc áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp
Số hóa bởi Trung tâm Học
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
liệu


2


Nhờ đó, số thu ngân sách Nhà nước tăng từ 1.164 tỷ đồng năm 2008 lên
2.973 tỷ đồng năm 2013 . Tuy vậy, bên cạnh những kết quả đạt được, quản lý
thuế đối với doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ vẫn còn nhiều hạn chế
trên nhiều mặt: từ việc triển khai thực hiện pháp luật, chính sách đến quy
trình nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển nguồn nhân lực.
Xuất phát từ thực tiễn đổi mới đặt ra yêu cầu phải không ngừng hoàn
thiện công tác quản lý thuế. Do vậy việc nghiên cứu để tm giải pháp nhằm
tăng cường công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
Số hóa bởi Trung tâm Học
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
liệu


4

là vấn đề quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Từ những nhận
thức lý luận và đòi hỏi của thực tiễn hiện nay, tác giả lựa chọn đề tài "Hoàn
thiện công

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


5

tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú
Thọ" làm luận văn thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành Quản lý kinh tế.
2. Mục têu nghiên cứu của đề tài


4. Ý nghĩa khoa học của đề tài
Luận văn có một số đóng góp về mặt khoa học như sau:
- Hệ thống hoá và có bổ sung, phát triển những vấn đề lý luận cơ bản về
thuế và quản lý thuế đối với DN nhỏ và vừa.

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


7

- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng quản lý thuế đối với DN nhỏ và
vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
- Đề xuất giải pháp sát thực và khả thi nhằm hoàn thiện quản lý thuế
đối với DN nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2011 đến
2020.
5. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn được chia thành 4 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý
thuế đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng công tác quản lý thuế đối với các DN nhỏ và vừa
tại
Cục thuế tỉnh Phú Thọ.
Chương 4: Hệ thống các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đối
với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Cục thuế tỉnh Phú Thọ.


Quan điểm hiện đại về thuế trong nền kinh tế thị trường:
- Quan điểm truyền thống (cổ điển) về thuế: Một cách truyền thống,
người ta thường quan niệm rằng, thuế là một biện pháp bắt buộc của
Nhà
Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


9

nước do Nhà nước có quyền lực trong tay và do yêu cầu tồn tại của Nhà
nước để thực hiện các chức năng của mình nên có thể và phải đặt ra, buộc
các tổ chức, cá nhân trích một phần thu nhập để nộp nhằm nuôi dưỡng và
duy trì các hoạt động của Nhà nước. Do quan điểm này nên khi nói đến thuế
là luôn chỉ

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


10

nhấn mạnh hai đặc trưng cơ bản đó là: Tính bắt buộc cao và không có đối
khoản trực tiếp của Nhà nước cho người nộp, tức đó chỉ là động thái một
chiều. Cũng từ quan điểm đó, đi đến nhận thức: Thuế là công cụ của giai cấp
thống trị sử dụng để bóc lột nhân dân lao động và thuế là một công cụ trong

dịch vụ công cộng điển hình (hàng hoá, dịch vụ công cộng thuần tuý), cùng
một lúc, tất cả mọi người trên lãnh thổ một quốc gia đều sử dụng - thụ
hưởng

Số hóa bởi Trung tâm Học
liệu

http://www.lrc-tnu.edu.vn/