BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*************

PHẠM ĐỨC NGUYÊN

THIẾT KẾ CẢNH QUAN TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN HUỆ
HUYỆN TÂN THÀNH TỈNH BÀ RỊA VŨNG TÀU

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGHÀNH CẢNH QUAN & KỸ THUẬT HOA VIÊN

Thành Phố Hồ Chí Minh
Tháng 7/2010


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*************

PHẠM ĐỨC NGUYÊN

THIẾT KẾ CẢNH QUAN TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN HUỆ
HUYỆN TÂN THÀNH TỈNH BÀ RỊA VŨNG TÀU

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
NGÀNH CẢNH QUAN VÀ KỸ THUẬT HOA VIÊN

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN : K.S CAO THỊ NGỌC CƯƠNG

Thành phố Hồ Chí Minh

trường tiểu học Nguyễn Huệ.
+ Đưa ra các ý tưởng thiết kế:
-

Mặt bằng tổng thể.

-

Mặt đứng

-

Mặt cắt

-

6 bản vẽ phối cảnh

+ Đề xuất những loại cây thích hơp sử dụng cho trường tiểu học

iii


SUMMARY
Thesis : “ Designing the landscape of Nguyen Hue Primary School in Tan
Thanh district, Ba Ria – Vung Tau province” was done at Tan Thanh district, Ba
Ria – Vung Tau province from April 2010 to July 2010.
The reults:
+ Surveying the construction state and the list of existing plants in
Nguyen Hue elementary school.

2.1

Điều kiện tự nhiên ..................................................................................................... 3

2.1.1 Vị trí địa lý và địa điểm xây dựng............................................................................ 3
2.1.2 Phân tích các yếu tố tự nhiên ................................................................................... 4
2.2

Lợi ích cây xanh ....................................................................................................... 5

2.2.1 Tác dụng cải thiện khí hậu ....................................................................................... 5
2.2.2 Công dụng trong kỹ thuật học môi sinh: .................................................................. 6
2.2.3 Công dụng trang trí mỹ quan và kiến trúc ............................................................... 7
2.3

Thiết kế cảnh quan ................................................................................................... 7

2.3.1 Khái niệm về thiết kế cảnh quan .............................................................................. 7
2.3.2 Các nguyên tắc thiết kế ............................................................................................ 8
2.4

Mục tiêu của thiết kế cảnh quan ngày nay ............................................................. 12

Chương 3 : MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............ 13
3.1.

Mục tiêu nghiên cứu.............................................................................................. 13

3.2


4.1

Kết quả điều tra các chủng loại cây trồng ............................................................ 15

4.2

Hiện trạng của trường tiểu học ............................................................................. 17

4.3

Đánh giá hiện trạng: ............................................................................................. 18

4.4

Mục tiêu thiết kế và nguyên tắc bố trí chung ....................................................... 19

4.4.1

Mục tiêu thiết kế................................................................................................... 19

4.4.2

Nguyên tắc bố trí chung ....................................................................................... 19

4.5

Ý tưởng thiết kế.................................................................................................... 20

4.5.1


vi


DANH SÁCH CÁC HÌNH VÀ CÁC BẢNG
Hình 2.1: Vị trí trường Tiểu học Nguyễn Huệ trên ảnh chụp vệ tinh ................................. 3
Bảng 4.1: Danh mục các loại cây trồng hiện trạng ........................................................... 16
Hình 4.1 Cây trồng hiện trạng .......................................................................................... 16
Hình 4.2 Sân trước trường ............................................................................................... 17
Hình 4.3 Sân sau trường .................................................................................................... 18
Hình 4.4: Mặt bằng phân khu chức năng .......................................................................... 21
Hình 4.5: Sân trường trước khi cải tạo .............................................................................. 25
Hình 4.6 Cải tạo sân trước của trường ............................................................................. 26
Hình 4.7: Góc vườn sân trường trước khi cải tạo .............................................................. 27
Hình 4.9: Góc vườn trí thức .............................................................................................. 27
Hình 4.10: Sân thể thao trước khi cải tạo .......................................................................... 28
Hình 4.11: Sân thể thao sau khi cải tạo ............................................................................. 28
Hình 4.12: Khu vực trước khi thiết kế hồ bơi và vườn cảnh ............................................ 29
Hình 4.13: Hồ bơi và vườn cảnh ....................................................................................... 29
Hình 4.14: Nơi thiết kế vườn thực vật .............................................................................. 30
Hình 4.15: Vườn thực nghiệm ........................................................................................... 31
Hình 4.16: Vườn học tập ................................................................................................... 31
Hình 4.17: Ảnh minh họa ................................................................................................. 32

vii


Chương 1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Tiểu học là bậc học thứ hai trong hệ thống giáo dục Việt nam sau bậc học mầm
non, đặt nền móng ban đầu cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ của

“ Thiết kế cảnh quan trường Tiểu học Nguyễn Huệ, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa –
Vũng Tàu ”

2


Chương 2
TỔNG QUAN
2.1 Điều kiện tự nhiên
2.1.1 Vị trí địa lý và địa điểm xây dựng
- Trường tiểu học thuộc khu Mỹ Xuân huyện Tân Thành , tỉnh Bà Rịa – Vũng
Tàu nằm ở vị trí thuận lợi cho việc sử dụng mạng lưới kỹ thuật hạ tầng cơ sở của khu
dân cư như đường sá, cấp thoát nước, điện, thông tin. Tuy nhiên trường được xây dựng
trên nền đất trồng nên hiện trạng cây xanh không có nhiều.

.
Hình 2.1: Vị trí trường Tiểu học Nguyễn Huệ trên ảnh chụp vệ tinh
(Nguồn:www.diadiem.com.vn)

3


- Nằm ở vị trí trung tâm của khu dân cư, vị trí thoáng mát, sạch sẽ, yên tĩnh phù
hợp cho việc giảng dạy-học tập, vui chơi của các em.
- Trường không nằm cạnh những cơ sở thường xuyên có tiếng ồn và chất độc
hại như cơ sở chăn nuôi, chợ, xí nghiệp, nhà máy nên không gây ảnh hưởng xấu
đến sức khỏe của các em.
- Giao thông thuận lợi đáp ứng việc đi lại hàng ngày của học sinh và giáo viên.
Trường không nằm trên những đường có mật độ giao thông lớn, đường tàu hỏa vì
vậy rất an toàn cho các học sinh nhỏ.

- Vai trò cây xanh trong môi trường sống có ý nghĩa vô cùng quan trọng và cần
thiết:
+ Cải thiện khí hậu
+ Kỹ thuật học môi sinh
+ Kiến trúc và trang trí cảnh quan
+ Các công dụng khác: cung cấp gỗ củi, hạt giống để bảo tồn nguồn gen, tạo ra
các khu vui chơi dạo mát, ngoài ra cây xanh được dùng như một chỉ dẫn về các biến cố
lịch sử...
2.2.1 Tác dụng cải thiện khí hậu
- Các yếu tố chính của khí hậu như bức xạ mặt trời, nhiệt độ không khí, chuyển
động của không khí và ẩm độ. Ở ngoài trời, cây xanh tạo ra một tiểu khí hậu để cải
thiện vi khí hậu một cách có hiệu quả
a) Điều chỉnh nhiệt độ
- Cây to, cây bụi và cỏ điều hòa nhiệt độ trong môi trường đô thị nhờ vào kiểm
soát bức xạ mặt trời. Lá cây ngăn chặn phản chiếu hấp thụ và truyền dẫn bức xạ mặt
trời. Hiệu quả của chúng tùy thuộc vào mật độ lá của loài cây, đa dạng của lá và cách
phân cành của cây.

5


- Cây và thực vật khác cũng giúp điều hòa không khí vào mùa hè thông qua sự
hô hấp, cây xanh còn được gọi là máy điều hòa không khí tự nhiên. Một cây mọc riêng
lẻ có thể chuyển đổi bốc hơi gần 400 lít nước mỗi ngày.
- Nước cung cấp đủ độ ẩm, lượng bốc hơi đó có thể so sánh với năm máy điều
hòa không khí, trung bình mỗi máy có công suất 2500kcal /1h, chạy 20 giờ trên một
ngày.
b) Điều chỉnh hướng gió và sự di chuyển không khí
- Cây cao và thấp kiểm soát gió bởi sự cản trở và định hướng, làm lệch hướng
gió và lọc gió. Hiệu quả và mức độ kiểm soát gió thay đổi theo kích thước loại cây,

công trình xây dựng
- Nó cũng được xem như một yếu tố kiến trúc riêng lẻ, hay tập hợp theo nhóm
để tạo ra các chức năng sau:
+ Giới hạn không gian, tạo ra các không gian kín mở.
+ Che chắn tầm nhìn không cần thiết để tạo mảng khuôn viên riêng.
+ Thu hút tầm nhìn với các kiểu thiết kế bố cục cây trong khuôn viên sân
vườn.
2.3 Thiết kế cảnh quan
2.3.1 Khái niệm về thiết kế cảnh quan
- Trước tiên là khái niệm của thuật ngữ “Kiến trúc cảnh quan”(landscape
architecture). Về mặt ngữ nghĩa thì “cảnh quan” là một phạm trù luôn biến đổi theo
không gian và thời gian trong khi “kiến trúc” lại đề cao tính ổn định và lâu dài.
- Nhưng “Kiến trúc cảnh quan” lại mang một ý nghĩa rộng hơn như vậy, nó
tham gia vào việc quy hoạch môi trường, thiết kế, quy hoạch đô thị, và tạo dựng môi
trường sống cho con người và thiên nhiên.
- Kiến trúc cảnh quan kết hợp tính đa dạng về mục tiêu và thể loại của đồ án
thiết kế cảnh quan với sự biến đổi không ngừng của các điều kiện môi trường. Có thể
nói kiến trúc cảnh quan là một chuyên ngành rộng nhất liên quan đến việc xây dựng
môi trường sống cho con người.

7


- Việc thiết kế cảnh quan phải được trang bị đầy đủ các kiến thức về cảnh quan
sinh thái, cảnh quan văn hóa để hoạt động trong các lĩnh vực về thiết kế, xây dựng cảnh
quan và những vấn đề liên quan đến môi trường.
- Tóm lại có thể nói định nghĩa về thiết kế cảnh quan là là một nghề độc lập,
thiết kế dựa trên văn hóa truyền thống gắn liền với thiên nhiên. Đó là sự kết hợp giữa
tính chất và văn hóa. Trong việc thực hành thiết kế đương đại thiết kế cảnh quan được
xem là sự gắn bó mật thiết giữa kiến trúc cảnh quan và thiết kế sân vườn.

khắp các khu vườn hay việc giữ trang trí ở mức tối thiểu trong một chủ đề, tính nhất
quán cũng là thực hành đơn giản.
c) Nguyên tắc cân bằng
- Nguyên tắc này có thể xem là một cảm giác quân bình. Về cơ bản có 2 loại cân
bằng trong thiết kế cảnh quan: đối xứng và bất đối xứng.
- Đối xứng cân bằng là nơi có nhiều hay ít các khoảng cách hay các yếu tố đối
xứng, cân bằng nhau sao cho thật phù hợp trong thiết kế sân vườn.
- Với một khu vườn chia đều hai bên có thể chia sẻ tất cả hay một phần của
cùng một hình dạng, hình thức, chiều cao cây trồng, màu sắc, chủ đề. Sự cân bằng đối
xứng được xem như là một số hình ảnh phản chiếu hay phản xạ.
- Mặt khác cân bằng không đối xứng là một trong những thiết kế có độ phức tạp
hơn, Trong khi kết cấu, hình thức, màu sắc có thể không thay đổi để tạo ra sự thống
nhất nhưng phần hình dáng hay việc sử dụng hình thức số dư thường tạo ra các chủ đề
riêng biệt và khác nhau về kiểu thu hút.
- Bất đối xứng được hiểu như sự không cân bằng, trừu tượng hoặc khác nhau về
hình thức trong khi vẫn tạo ra sự thống nhất và cân bằng thông qua sự lặp lại của một
số yếu tố.
d) Nguyên tắc màu sắc
- Màu sắc thêm những chiều hướng mới lạ của cuộc sống vào trong thiết kế
cảnh quan. Sự lựa chọn màu sắc được sử dụng trong thiết kế không nên xét ở góc độ
độc lập riêng biệt.

9


- Việc áp dụng các lý thuyết màu sắc cũng là điều rất cần thiết, nó không chỉ
làm thay đổi không gian mà cả tâm trạng của mỗi người.
- Màu sắc tươi sáng như đỏ, vàng, cam có thể tạo cho ta cảm giác một đối tiến
gần hơn với mình (khoảng cách ngắn hơn so với thực tế), và cảm thấy có vẻ gần gũi
hơn.

g) Nguyên tắc tỷ lệ
- Tỷ lệ đơn giản là chỉ đề cập đến kích thước của các yếu tố trong mối quan hệ
qua lại với nhau của thiết kế cảnh quan.
- Đây là một trong những nguyên tắc khá rõ ràng nhưng vẫn đòi hỏi cần phải
suy nghĩ và lập kế hoạch.
- Hầu hết các yếu tố cảnh quan được lên kế hoạch cho thiết kế để đáp ứng các
tỷ lệ thích hợp.
- Tỷ lệ là tương đối các yếu tố có thể mở rộng bằng cách tạo ra các kích thước
giữa chiều dài, chiều rộng, chiều cao và chiều sâu của mỗi khu vực.
h) Nguyên tắc lặp
- Lặp có liên quan trực tiếp đến sự thống nhất. Một loạt các yếu tố và các hình
thức trong vườn được lặp đi lặp lại nhưng vẫn cho phép các yếu tố này biểu hiện khác
nhau.
- Quá nhiều đối tượng không liên quan có thể làm cho khuôn viên vườn trở nên
lộn xộn và không có kế hoạch. Một yếu tố được lặp đi lặp lại quá nhiều cũng tạo nên sự
nhàm chán và đơn điệu.
- Tuy nhiên thống nhất vẫn có thể tạo ra được bằng cách sử dụng các yếu tố
khác nhau liên tục. Điều này sẽ tạo cho vườn cảm giác mới lạ, thú vị hơn.

11


2.4 Mục tiêu của thiết kế cảnh quan ngày nay
- Tạo ra một sân vườn đẹp mà ít công sức chăm sóc, bảo dưỡng hơn. Thông qua
một thủ thuật nhỏ đó là sân vườn được thiết kế với các vật liệu cứng khác nhau, thay
đổi cao độ nhưng vẫn trồng cây tươi xinh quanh năm.
- Chia không gian để các khu vực không bị chia nhỏ lại bằng cách thiết kế đơn
giản, thay đổi vật liệu sân, thêm chút màu sắc để tránh đơn điệu. Đồng thời có thể trồng
cây ở khu phân chia giữa hai vật liệu
- Chọn màu sắc cho khu vườn suốt năm có thể sử dụng các loại cây như tre, trúc

- Điều tra và khảo sát hiện trạng về vị trí cây trồng và các loài cây bản địa.
3.3.2 Phương pháp nội nghiệp
- Tham khảo một số tài liệu về:
+ Điều kiện tự nhiên ở huyện Tân Thành, Thị xã Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa – Vũng
Tàu.
+ Khảo sát các tài liệu để tìm ra chủng loại cây phù hợp với khu vực thiết
kế.

13


+ Tổng hợp, phân tích số liệu khảo sát về đo đạc để đưa ra bản đồ hiện trạng
phân vùng công năng của khu đất.
3.4 Thời gian và địa điểm
3.4.1 Thời gian thực hiện
- Thực hiện từ tháng 4/2010 đến tháng 7/2010.
3.4.2 Địa điểm
- Thực hiện tại trường Tiểu học Nguyễn Huệ, huyện Tân Thành, tỉnh Bà RịaVũng Tàu.

14


Chương 4
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1 Kết quả điều tra các chủng loại cây trồng
- Qua quá trình khảo sát hiện trạng thực tế và thu thập các số liệu cho thiết kế và
cải tạo lại các mảng xanh và hệ thống cây cối sao cho phù hợp đối với một trường tiểu
học hơn. Kết quả thu được như sau:
+ Việc phân bố các mảng xanh và trồng các loại cây ở đây còn rất thưa thớt,

Combretaceae

32

2

Phượng vĩ

Delonix regia

Ceasalpiniaceae

18

3

Dầu rái

Dipterocarpus alatus

Dipterocarpaceae

1

4

Trang đỏ

Ixora Coccinca L



4.2 Hiện trạng của trường tiểu học
- Diện tích toàn bộ khu đất của trường là 14735m2 trong đó diện tích công trình
khoảng 2300m2.
- Diện tích 12435m2 còn lại được dành cho thiết kế các mảng xanh, trồng các
cây xanh tạo bóng mát và mỹ quan và các sân chơi.
- Diện tích đất dành cho các khu vực so với diện tích đất toàn khu vực được tính
theo tỉ lệ sau:
+ Diện tích xây dựng công trình kiến trúc: 20-25%
+ Diện tích đất cho vườn thí nghiệm, khu thực hành: 16-20%
+ Diện tích đất làm sân chơi, bãi tập: 40-50%
+ Diện tích làm đường đi lại: 15%
- Trong khu đất xây dựng trường được bảo vệ bằng hàng rào cao 2 m.

Hình 4.2 Sân trước trường

17