MỤC LỤC
TT
NỘI DUNG
Trang
I
1
Mở đầu
Lí do chọn đề tài
1
1
2
Mục đích nghiên cứu
2
3
Đối tượng nghiên cứu
2
4
Giúp học sinh có kĩ năng sáng tác các câu chuyện theo chủ đề
7
3.3
Tổ chức lớp học theo các chủ đề áp dụng quy trình vẽ cùng
nhau và sáng tác các câu chuyện.
9
3.4
Tổ chức dạy học thực nghiệm
13
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
16
Kết luận, kiến nghị
16
1
Kết luận
mới phương pháp dạy học là việc làm thiết yếu và quan trọng. Bởi nguyên tắc
vàng trong dạy học ở Tiểu học là: Nhẹ nhàng, thoải mái, giờ học hiệu quả, học
sinh hứng thú học tập. Với môn học mĩ thuật trong trường tiểu học là môn học
giáo dục thẩm mĩ, tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc làm quen, cảm nhận được
vẻ đẹp của thiên nhiên, của đời sống và của các sản phẩm mĩ thuật.
Khi nhắc đến Mĩ Thuật chúng ta sẽ nghĩ ngay đến vẻ đẹp và sự sáng tạo
bởi đơn giản Mĩ thuật vốn là một môn học đặc trưng của nghệ thuật sáng tạo. Vì
vậy để môn học này đến với học sinh một cách hấp dẫn và phát huy được tối đa
tính tích cực, sáng tạo của học sinh, yêu cầu người thầy phải không ngừng đổi
mới về hình thức, phương pháp và nội dung dạy học.
Môn học Mỹ Thuật trong nhà trường Tiểu học không nhằm đào tạo các
em trở thành hoạ sỹ mà thông qua các hoạt động tạo hình để khơi gợi và phát
huy khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp tiến tới
hình thành thị hiếu thẩm mỹ của riêng mình trong cuộc sống hằng ngày.
Phương pháp dạy học của Đan Mạch là phương pháp nổi bật trong dạy học môn
Mỹ Thuật. Với phương pháp này giáo viên có thể chủ động theo từng nội dung
tiết dạy và kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài dạy như: Vẽ biểu cảm - Vẽ cùng
nhau - Vẽ theo nhạc - Xây dựng cốt chuyện - Xây dựng câu chuyện v.v….
Và đặc biệt thực hiện tốt phương pháp dạy học Đan Mạch sẽ phát huy khả năng
sáng tạo cao của học sinh, tiết học thoải mái, sinh động. Từ môn học này tạo cơ
hội cho học sinh thực hành, ứng dụng trong học tập và cuộc sống. Học sinh vừa
học, vừa chơi, vừa sáng tạo nên em nào cũng hững thú được học tiết học Mỹ
thuật. Với mỗi tiết học các em được tự do sáng tạo, khám phá những điều mới
mẻ hơn. Ngoài ra phương pháp này còn phát triển khả năng sáng tạo, khả năng
giao tiếp, kỹ năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông.
Trường Tiểu học Nga Lĩnh đã thực hiện dạy học môn mĩ thuật theo
phương pháp Đan Mạch bắt đầu từ học kì năm II năm học 2014 - 2015. Đến thời
điểm này đã có những kết quả nhất định trong quá trình thực hiện. Tuy nhiên
việc dạy học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch vẫn còn những bất cập và
hạn chế nhất định, hiệu quả chưa thực sự như mong muốn.
Lĩnh Nga Sơn, Thanh Hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, bản thân đã áp dụng một số
phương pháp chính sau đây:
* Phương pháp nghiên cứu lý luận:
- Tài liệu dạy học mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học
- Phương pháp giảng dạy mĩ thuật
- Tài liệu tập huấn mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch
(SAEPS)
- Đọc các tài liệu liên quan đến đề tài
*Phương pháp điều tra:
- Tìm hiểu về việc tổ chức áp dụng dạy học mĩ thuật theo phương pháp
mới của Đan Mạch (SAEPS) của các trường tiểu học trên địa bàn huyện Nga
Sơn
- Tìm hiểu về cảm nhận của các em học sinh sau khi được học mĩ thuật
theo phương pháp mới.
- Trao đổi, dự giờ, kiến tập, thảo luận, tọa đàm với đồng nghiệp.
*Phương pháp so sánh:
3
- So sánh các mặt ưu điểm và nhược điểm giữa hai phương pháp dạy học
mĩ thuật cũ và phương pháp dạy học mĩ thuật Đan Mạch.
- So sánh quá trình trước khi áp dụng phương pháp mới và sau khi áp
dụng phương pháp mới.
*Phương pháp thực nghiệm:
- Tiến hành dạy thực nghiệm, đối chứng, trao đổi rút kinh nghiệm, đánh
giá hiệu quả của việc vận dụng đổi mới nội dung phương pháp dạy học vào lớp
4A trường Tiểu học Nga Lĩnh, Nga Sơn, Thanh Hóa.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
câu chuyện:
4
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.1. Về phía nhà trường:
- Nhà trường còn thiếu phòng học riêng biệt cho môn Mĩ Thuật
- Các trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy theo phương pháp mới của
Đan mạch còn nhiều hạn chế.
2.2. Về phía giáo viên:
- Việc dạy của giáo viên còn chưa bài bản, chưa phát huy hết tính tích cực
chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập. Thêm vào đó việc đầu
tư cho nghiên cứu bài dạy chưa nhiều, việc đổi mới phương pháp chưa triệt để,
hình thức tổ chức dạy học còn rập khuôn, máy móc. Dẫn đến nội dung các tiết
dạy còn nghèo nàn, đơn điệu.
- Tài liệu tham khảo dành riêng cho bộ môn Mĩ thuật còn quá ít. Nhất là
những tài liệu nói về phương pháp dạy học Đan Mạch.
2.3. Về phía học sinh:
- Học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện vẽ bài tiến hành theo
các bước của một bài vẽ, các em thường vẽ theo cảm nhận rồi chỉnh sửa theo
yêu cầu và sự hướng dẫn của giáo viên.
- Khi tiến hành vẽ tranh đề tài các em thường bỏ qua, không thực hiện
được theo các bước vẽ tranh đề tài. Sau khi tìm được nội dung đề tài, các em vẽ
luôn hình ảnh chính, hình ảnh phụ, bài vẽ bị lỗi nhiều về bố cục và các em chỉnh
sửa lại bố cục theo hướng dẫn của thầy cô. Với yêu cầu mỗi tiết học phải hoàn
thành một bài vẽ trên lớp nên nhiều em không vẽ xong bài, áp lực về hoàn thành
bài khiến các em cảm thấy khó, ngại học, không còn thích thú với môn học…
- Với cách học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch đã thay đổi
quá trình dạy và học của cả thầy và trò các em tỏ ra thích thú với cách học mới,
25
5
20
12
48
8
32
Từ kết quả thực trạng và bảng số liệu trên cho thấy: Tỷ lệ học sinh hoàn
thành tốt rất ít. Học sinh chưa hoàn thành chiếm tỷ lệ cao. Các em còn gặp nhiều
khó khăn trong cách lựa chọn đề tài và vẽ các ngân hàng hình ảnh để xây dựng
cốt truyện, cụ thể là thể hiện qua các sản phẩm như bố cục chính phụ chưa rõ
ràng, hình ảnh còn dàn trải, màu sắc còn thiếu đậm, các nhóm thuyết trình sản
phẩm còn bó hẹp.
3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Qua nghiên cứu, khảo sát, phân tích thực trạng, bản thân đưa ra các giải
pháp sau:
3.1. Nâng cao nhận thức và hiểu biết về vai trò của môn học Mĩ Thuật trong
trường tiểu học cho phụ huynh và học sinh
Với những trăn trở để học sinh yêu thích và học tốt môn Mĩ thuật trong
nhà trường tôi luôn tìm cách để nâng cao hiểu biết của các em và phụ huynh về
vai trò của môn học Mĩ thuật trong nhà trường với những nội dung sau:
- Môn Mĩ Thuật trong nhà trường không nhằm đào tạo các em trở thành
họa sĩ mà tạo môi trường thẩm mĩ cho xã hội.
- Học Mĩ Thuật không đơn giản chỉ là học vẽ mà lấy hoạt động mĩ thuật
để nâng cao tầm hiểu biết của học sinh về nhiều mặt: đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ.
- Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh gíup các em hiểu biết về cái đẹp ở thiên
nhiên, trong đời sống xã hội và cái đẹp trong các tác phẩm mĩ thuật, tạo cho các
em biết tạo ra cái đẹp bằng chính khẳ năng của mình như vẽ tranh, biết làm đẹp
cho cuộc sống của mình: trang trí sách vở, góc học tập…
6
Hình ảnh HS của lớp 4A đang thảo luận nhóm
Như vậy khi ta thực hiện tốt việc tuyên truyền đối với phụ huynh và học
sinh về môn học sẽ giúp cho phụ có cái nhìn đúng hơn về môn học. Thấy được
vị trí và tầm quan trọng của môn học trong việc góp phần giáo dục toàn diện cho
học sinh trong trường tiểu học. Từ đó các em được bố mẹ quan tâm hơn, đầu tư
hơn về thời gian, đồ dùng học tập được tốt hơn. Các em sẽ quan tâm và chú
trọng hơn đến môn học. Điều đó sẽ giúp cho giáo viên thực hiện công tác dạy
học của mình đối với môn học đạt hiệu quả cao hơn.
3.2. Giúp học sinh có kĩ năng sáng tác các câu chuyện theo chủ đề.
Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy nhiều học sinh chưa có khẳ năng tự
xây dựng một câu chuyện theo chủ đề câu chuyện còn sơ sài, chưa có cấu trúc, ít
tình tiết khiến cho câu chuyện chưa hấp dẫn người nghe, chình vì vậy tôi đã tìm
cách để khắc phục những mặt hạn chế trên bằng cách:
- Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm về tình hình học tập của lớp, kĩ năng
sáng tác câu chuyện theo chủ đề của các em học sinh trong lớp, đề nghị giáo
viên chủ nhiệm quan tâm bồi dưỡng thêm kĩ năng sáng tác câu chuyện cho học
sinh còn kém trong các tiết Tiếng việt, các tiết sinh hoạt lớp …
- Tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp cùng với các em học sinh theo
các chủ đề, chủ điểm hàng tuần, hàng tháng. Các hoạt động do nhà trường và
liên đội tổ chức nhằm củng cố, khắc sâu và phát triển những kiến thức đã học,
tạo cơ hội cho các em rèn luyện kĩ năng nói, giao tiếp, kĩ năng diễn đạt suy nghĩ
của bản thân. Giúp các em có thêm nhiều những trải nghiệm trong cuộc sống
Ví dụ:
- Hoạt động văn hóa văn nghệ - Thể dục thể thao.
- Hoạt động vui chơi giải trí.
- Hoạt động lao động vệ sinh.
- Hoạt động xã hội, nhân đạo …
HĐ3: Tạo Ngân hàng hình ảnh
HĐ4: Sáng tác tranh, câu chuyện theo chủ đề
HĐ5: Chia sẻ nội dung câu chuyện
HĐ6: Vẽ màu làm phong phú câu chuyện
HĐ7: Tổ chức trưng bày và thuyết trình về bức tranh
Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy từ việc trưng bày ngân hàng hình
ảnh các nhóm thảo luận sáng tạo một câu chuyện theo chủ đề khiến các em lúng
túng, bị động. Để các em phát huy tốt tính chủ động, sáng tạo trong học tập và
năng lực hợp tác nhóm một cách có hiệu quả trong các tiết dạy học Mĩ Thuật tại
lớp 4A tôi mạnh dạn thay đổi, sắp xếp lại tiến trình trong quy trình vẽ cùng nhau
như sau:
HĐ1: Tìm hiểu về chủ đề ( Hoạt động trải nghiệm)
HĐ2: Sáng tác câu chuyện về chủ đề
HĐ3: Vẽ nhanh các dáng người, các hình ảnh liên quan tới câu chuyện
HĐ4: Tạo Ngân hàng hình ảnh
HĐ5: Sáng tác tranh minh họa câu chuyện theo chủ đề
HĐ6: Chia sẻ nội dung câu chuyện
HĐ7: Vẽ màu làm phong phú câu chuyện
HĐ8: Tổ chức trưng bày và thuyết trình về bức tranh
Ví dụ:
Chủ đề: HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
HĐ1: Tìm hiểu về chủ đề
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu về các hoạt động vui chơi của
các em đặc biệt là các hoạt động vui chơi trong mùa hè.
HĐ2: Sáng tác câu chuyện theo chủ đề
- Giáo viên hướng dẫn học sinh các nhóm thảo luận sáng tác một câu
chuyện về hoạt động vui chơi mà các em yêu thích.
Ví dụ: Câu chuyện “Ngày hè sôi động” Học sinh kể về những ngày hè
được về quê thăm ông bà, được ra đồng cùng các bạn nhỏ ở nông thôn, được
tham gia các trò chơi thả diều, đá bóng …
nhóm mình trước lớp
Hình ảnh HS lớp 4A đang chia sẻ nội dung câu chuyện
HĐ7: Vẽ màu làm phong phú câu chuyện
- Giáo viên hướng dẫn các nhóm mang bài vẽ của nhóm mình về vẽ màu
cho bức tranh vẽ màu tươi sáng, có màu đậm màu nhạt, có gam màu…
12
Hình ảnh các nhóm HS lớp 4A đang vẽ màu hoàn thiện bức tranh
HĐ8: Tổ chức trưng bày và thuyết trình về bức tranh
- Giáo viên hướng dẫn các nhóm cử đại diện nhóm lên trưng bày tranh vẽ
của nhóm mình
Hình ảnh HS lớp 4A trưng bày các bài vẽ của các nhóm
- GV hướng dẫn HS thuyết trình về bức tranh và câu chuyện của nhóm mình
13
Hình ảnh HS lớp 4A đang thảo luận xây dựng câu chuyện
- Giáo viên nhận xét đánh giá, xếp loại bài vẽ của các nhóm
Với cách làm trên học sinh các nhóm chủ động học tập hơn, các bước tiến
hành được thực hiện một cách nhịp nhàng, các em không bị gặp nhiều khó khăn
trong cách xây dựng nhân vật theo câu chuyện, các em tự tin hơn trong hơn
trong các tiết học mĩ thuật.
3.4. Tổ chức dạy học thực nghiệm
Với những cách làm trên trong các đợt thao giảng năm học 2017 – 2018 tôi đã
mạnh dạn áp dụng cách dạy học mới tại lớp 4A trường Tiểu học Nga Lĩnh.
Lớp 4A Chủ đề: CHÚNG EM VÀ THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT.
- GV sáng tác mẫu một câu chuyện về con vật thân quen cho HS nghe
Ví dụ: Câu chuyện về các con vật nuôi trong gia đình
Hình ảnh HS lớp 4A đang thảo luận xây dựng câu chuyện
HĐ3: Vẽ nhanh các con vật quen thuộc, các hình ảnh liên quan tới
câu chuyện (15’)
- GV hướng dẫn HS vẽ lại các con vật quen thuộc trong câu chuyện của
nhóm mình theo trí nhớ.
15
- HS vẽ lại các con vật thân quen trong câu chuyện của nhóm mình theo
trí nhớ
- GV trưng bày một số tranh các con vật thân quen cho HS quan sát
- HS quan sát tranh, ảnh các con vật thân quen
- GV hướng dẫn HS vẽ lại một số các con vật thân quen
- HS quan sát vẽ lại các con vật thân quen mà giáo viên trưng bày
- GV hướng dẫn HS vẽ thêm những hình ảnh xung quanh gần gũi với con
vật thân quen theo câu chuyện của nhóm mình
Ví dụ: Vẽ còn mèo thì có thể vẽ thêm cây cau, đĩa xương cá. Vẽ con chó
thì vẽ thêm khúc xương…
- HS vẽ thêm các hình ảnh phụ gắn liền với các con vật trong câu chuyện
của nhóm mình.
Hình ảnh HS lớp 4A đang vẽ các con vật theo câu chuyện của nhóm
* GV nhận xét tiết học
(1’)
- Khen ngợi cá nhân HS và các nhóm tích cực học tập, xây dựng bài.
Chấn chỉnh các nhóm và các HS chưa tích cực học tập.
- Dặn dò HS chuẩn bị cho các nội dung của tiết học sau:
học sinh cá biệt, ít quan tâm đến việc học lại trở nên hứng thú hơn, ham thích
hoạt động thể hiện rõ ở việc làm việc theo nhóm. Đối với học sinh có năng khiếu
thì được bộc lộ khả năng của mình, qua đó tinh thần hợp tác nhóm trong môn Mĩ
thuật và các môn học khác được nâng cao. Không những thế nó còn mang lại
niềm vui cho các thầy cô giáo, những người hàng ngày chứng kiến các em tìm
thấy niềm vui, sự sáng tạo, lòng đam mê trong từng sản phẩm do chính tay các
em và bạn làm ra.
Kết quả khảo sát qua thực tế học sinh khối 4A tại thời điểm tháng 4/2018
như sau:
Sĩ số
25
Hoàn thành tốt
SL
%
17
68
Hoàn thành
SL
%
8
32
Chưa hoàn thành
SL
%
0
Từ kết quả đạt được cho thấy khi vận dụng các giải pháp trên vào giảng
2. Kiến nghị:
- Phòng GD&ĐT tổ chức nhiều các chuyên đề về dạy học theo phương
pháp Đan mạch.
- Tăng cường cơ sở vật chất trường học đầu tư trang thiết bị và đồ dùng dạy
học hiện đại, để nâng cao chất lượng giảng dạy và đào tạo cho học sinh.
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng vào dạy môn Mĩ thuật
đối với học sinh khối 4 ở Trường tiểu học Nga Lĩnh - Nga Sơn - Thanh Hóa. Tuy
nhiên còn nhiều yếu tố khách quan và chủ quan và vẫn còn nhiều mặt hạn chế.
Rất mong được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp để tôi hoàn thiện hơn trong
quá trình giảng dạy.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Mai Thị Lan
Nga Sơn, ngày 15 tháng 5 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết
Mỵ Duy Hùng
18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật Giáo dục năm 2005
2. Nghị quyết số 29 về đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục đào tạo và Nghị
quyết Đại hội XII Đảng cộng sản Việt Nam.
Cấp đánh giá xếp
loại (Phòng, Sở,
Tỉnh...)
Phòng GD& ĐT
Nga Sơn
Sở GD&ĐT Thanh
Hóa
Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A,B,C)
Năm học
đánh giá
xếp loại
A
2012
C
2012
20