BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN HỌC
ĐƯỜNG CỦA HIỆU
TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG
THCS CÔNG LẬP QUẬN
CẦU GIẤY
Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt
động tư vấn học đường của Hiệu trưởng các trường THCS
công lập quận Cầu Giấy, luận văn đã chỉ ra những thành công
và hạn chế của công tác quản lý hoạt độngtư vấn học đường
trong các trường THCS công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy.
Đây là cơ sở quan trọng để tác giả đề xuất các biện pháp
nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý hoạt động tư
vấn học đường của Hiệu trưởng các trường THCS công lập
quận Cầu Giấy
- Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động
tư vấn học đường của Hiệu trưởng các trường THCS công
lập quận Cầu Giấy
- Nguyên tắc kế thừa
Công tác tư vấn học đường cho học sinh là một hoạt
động có ý nghĩa nhân văn và giáo dục sâu sắc. Vì vậy, người
quản lý (Hiệu trưởng) cần quan tâm, tổ chức và triển khai
hoạt động tư vấn học đườngtrong trường học. Điều đó cũng
có nghĩa tư vấn học đường cần được xác định như một nội
dung quan trọng trong kế hoạch và chương trình hành động
của nhà trường. Hiệu trưởng cần xây dựng và tiến hành các
biện pháp quản lý nhằm hiện thực hóa hoạt động tư vấn học
chuyên viên tư vấn học đường (chuyên trách hoặc giáo viên
kiêm nhiệm) trước hết là những nhà khoa học về giáo dục. Họ
được đào tạo bài bản và chuyên sâu về một lĩnh vực chuyên
môn nhất địnhtrong các trường Cao đẳng và Đại học Sư phạm.
Bên cạnh đó, để triển khai hoạt động tư vấn học đường trong
các nhà trường, Hiệu trưởng - người trực tiếp quản lý hoạt động
tư vấn học đường và các chuyên viên tư vấn học đường cũng
cần được trang bị những kiến thức và kỹ năng cơ bản hoặc
chuyên sâu về tư vấn học đường. Hoạt động tư vấn học đường
thường hướng vào việc giải quyết những tình huống cụ thể của
học sinh trong môi trường học đường nhất định. Để khắc phục
triệt để những vấn đề gặp phải của học sinh trong học tập cũng
như trong cuộc sống đòi hỏi hoạt động tư vấn học đường phải
được lồng ghép và tích hợp trong nhiều nội dung hoạt động, đặc
biệt những hoạt động có tính phòng ngừa. Đồng thời hoạt động
tư vấn học đường cần có sự quản lý rõ ràng, chặt chẽ, hệ thống
và đồng bộ với các tổ chức khác trong nhà trường (tổ chuyên
môn, công đoàn, đoàn thanh niên, hội cha mẹ học sinh...). Về
bản chất, nguyên tắc này đảm bảo sự phối kết hợp chặc chẽ và
thống nhất của các lực lượng giáo dục trong việc chăm sóc sức
khỏe tinh thần cho học sinh. Hoạt động tư vấn học đường luôn
bám sát môi trường giáo dục, mục tiêu, nội dung, kế hoạch giáo
dục và phương pháp giáo dục… Vai trò quản lý của Hiệu
trưởng THCS đảm bảo hoạt động tư vấn học đường và các hoạt
động giáo dục khác trong nhà trường liên tục có sự cải tiến, đổi
mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công
tác giáo dục trong các nhà trường phổ thông.
-. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
giữa các phần, các khâu của quá trình quản lý. Mỗi biện pháp
có một thế mạnh riêng, thực hiện chức năng, nhiệm vụ của
các bộ phận khác nhau, có thể bổ trợ cho nhau trong tổng thể
các biện pháp nhằm đạt được mục tiêu quản lý hoạt động tư
vấn học đường cho học sinh. Các biện pháp được đề xuất đảm
bảo tác động tích cực đến công tác quản lý hoạt động tư vấn
học đường cho học sinh, nâng cao nhận thức của đội ngũ quản
lý giáo dục, của các lực lượng cộng đồng tham gia hoạt động
tư vấn học đường cho học sinh và sự tham gia của học sinh
trong các trường THCS. Các giải pháp được đề xuất phải có
mối quan hệ gắn bó hữu cơmật thiết, tác động tương hỗ và bổ
sung cho nhau trong quá trình quản lý hoạt động tư vấn học
đường cho học sinh.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Các biện pháp được đề xuất hướng đến mục tiêu tổng thể
là nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục nói chung,
công tác chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh nói riêng
thông qua việc tăng cường công tác quản lý hoạt động tư vấn
học đường cho học sinh. Vì vậy, những biện pháp được đề xuất
phải đảm bảo tính khả thi, có thểứng dụng dễ dàng vào thực
tiễnvà mang lại hiệu quả cao. Do vậy, quy trình xây dựng các
biện pháp cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khoa học. Các biện
pháp cần được kiểm chứng và khảo nghiệm một cách khách
quan về tính hiệu quả của chúng. Khi đưa vào thực tiễn, các
biện pháp cần được triển khai một cách rộng rãi, trên cơ sở đó
có sự điều chỉnh theo hướng hoàn thiện.
- Biện pháp quản lý hoạt động tư vấn học đường của
Cung cấp những kiến thức và kỹ năng quản lý công tác tư vấn
học đường cho học sinhtrong trường THCS nhằm giúp Hiệu
trưởng trường THCStriển khai hiệu quả công tác này trong
thực tiễn.
Từ nhận thức đầy đủ và sâu sắc về tầm quan trọng của
việc quản lý hoạt động tư vấn học đường cho học sinh, Hiệu
trưởng các trường THCS có được những chủ trương, biện
pháp và việc làm cụ thể, thiết thực, kịp thời đối với vệc tổ
chức triển khai hoạt động tư vấn học đường cho học sinh.
-. Nội dung và cách thức thực hiện
Nâng cao trình độ quản lý và tinh thần trách nhiệm của
Hiệu trưởng các trường THCS đối với công tác quản lý hoạt
động tư vấn học đường cho học sinh trong các trường THCS.
Hiệu trưởng các trường THCS cần quán triệt các chủ
trương, đường lối chính sách của Đảng, văn bản của Bộ Giáo
dục & Đào tạo, Sở, Phòng Giáo dục & Đào tạo về công tác
giáo dục tư tưởng chính trị nói chung và công tác quản lý hoạt
động tư vấn học đường cho học sinh nói riêng. Hiệu trưởng
cần nắm bắt đầy đủ các nội dung quản lý hoạt động tư vấn
học đường cho học sinh trong trường THCS, bao gồm:
Quản lý mục tiêu, chương trình, kế hoạch tư vấn học
đường: Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm xác định mục
tiêu, xây dựng kế hoạch hoạt động tư vấn học đường, trong
đó cán bộ tư vấn học đường có trách nhiệm tham mưu. Căn
cứ vào mục tiêu và kế hoạch được xây dựng, Hiệu trưởng
quản lý việc tổ chức triển khai hoạt động tư vấn học đường
trong công tác quản lý, đặc biệt công tác quản lý hoạt động tư
vấn cho học sinh, một lĩnh vực còn khá mới mẻ ở Việt Nam.
Sự vào cuộc của các thành viên trong Ban giám hiệu,
Hội đồng giáo dục nhà trường, Ban Phụ huynh học sinh giữ
vai trò quyết định đối với sự thành công của việc triển khai
hoạt động tư vấn học đường. Bởi chính sự vào cuộc của tất cả
các thành viên trong nhà trường mới có thể tạo nên sức mạnh
tổng hợp, sự phối kết hợp chặt chẽ giữa nhiều nguồn lực để
hoạt động tư vấn học đường cho học sinh thực sự đi vào cuộc
sống và có hiệu quả.
- Nâng cao nhận thức về quản lý hoạt động tư vấn học
đường cho CBQL khác, GV và PH các trường THCS công lập
quận Cầu Giấy
Việc hiểu rõ công tác quản lý hoạt động tư vấn học
đường cho học sinh của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và
phụ huynh có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Bởi chính họ là các
lực lượng tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp trong hoạt động tư
vấn học đường. Vì vậy nhận thức của các lực lượng này tác
động rất lớn đến chất lượng và hiệu quả hoạt động tư vấn học
đường cũng như việc quản lý hoạt động tư vấn học đường của
Hiệu trưởng các trường THCS. Kết quả nghiên cứu cho thấy
nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh
về vấn đề này chưa cao. Do vậy, việc nâng cao nhận thức của
đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh về quản lý
hoạt động tư vấn học đường của Hiệu trưởng các trường
THCS là một yêu cầu cấp thiết.
-. Mục tiêu
Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo
thức hơn bao giờ hết về vai trò và tầm quan trọng của hoạt
động tư vấn học đường. Giáo viên chủ nhiệm cũng chính là
lực lượng chính trong việc kết nối với chuyên viên tư vấn học
đường và các lực lượng giáo dục khác trong việc trợ giúp học
sinh.
Đối với giáo viên: nâng cao nhận thức về hoạt động tư
vấn học đường và quản lý hoạt động tư vấn học đường của
Hiệu trưởng các trường THCS giúp họ ý thức tốt hôn về vai
trò và trách nhiệm của mình trong việc phối hợp với các lực
lượng giáo dục nhằm trợ giúp học sinh một cách tốt nhất.
Đối với phụ huynh: nâng cao nhận thức về hoạt động tư
vấn học đường và quản lý hoạt động tư vấn học đường của
Hiệu trưởng các trường THCS giúp phụ huynh ý thức tốt hơn
về trách nhiệm của mình trong việc phối hợp cùng nhà trường
hỗ trợ tâm lý cho học sinh khi các con có những khó khăn,
vướng mắc.
Thường xuyên tổ chức các Hội thảo chuyên đề về tư vấn
học đường và quản lý hoạt động tư vấn học đường đào tạo,
bồi dưỡng để trang bị những vấn đề cơ bản về quản lý công
tác TVHĐ cho các lực lượng giáo dục trong nhà trường (giáo
viên, GVCN, cán bộ công nhân viên ) hướng đến sự thống
nhất và đồng bộ trong công tác chăm sóc sức khỏe tinh thần
cho học sinh.
Tổ chức các hội thảo về tư vấn học đường theo các
chuyên đề chuyên sâu nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng cho
các bậc cha mẹ học sinh trong công tác giáo dục và nuôi dạy
con lứa tuổi vị thành niên.
Thường xuyên cập nhật những phản hồi từ phía học
khoa học, huy động được tối đa sự phối hợp tham gia của các
lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, đặc biệt là việc
kiện toàn bộ máy hoạt động tư vấn học đường.
- Mục tiêu
Xây dựng cơ chế hoạt động tư vấn và quản lý hoạt động tư
vấn học đường trong nhà trường; Xác định các lực lượng, thành
phần tham gia hoạt động tư vấn học đường và quản lý hoạt
động tư vấn học đường cũng như trách nhiệm của từng cá nhân,
bộ phận đối với công tác này; Huy động sự tham gia của các lực
lượng giáo dục trong và ngoài trường,kết nối các nguồn lực
khác nhau trong xã hội nhằm thực hiện tốt nhất hoạt động tư
vấn học đường trong nhà trường phổ thông.
- Nội dung và cách thức thực hiện.
Xây dựng bộ máy trên cơ sở tuyển chọn nhân sự phù hợp
với tính chất và yêu cầu của hoạt động tư vấn học đường; Sắp
xếp nhân sự, xác định chức năng nhiệm vụ và cơ chế phối hợp
giữa các cá nhân, bộ phận và các lực lượng giáo dục. Cụ thể là:
(1) Hiệu trưởng là người phụ trách chính, chỉ đạo chung các
hoạt động trong nhà trường trong đó có hoạt động tư vấn học
đường cho học sinh; (2) Phó Hiệu trường (phụ trách giáo dục
đạo đức trong nhà trường), quản lý trực tiếp hoạt động tư vấn
học đường. Trong đó, Phó Hiệu trưởng là người triển khai các
công việc cụ thể như tổ chức xây dựng và triển khai kế hoạch
hoạt động tư vấn học đường, phối hợp các lực lượng giáo dục
trong và ngoài trường, huy động nguồn lực phụ vụ hoạt độn tư
vấn học đường; kiểm tra giám sát hoạt động tư vấn học
tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân và tổ chức trong việc
tham gia công tác chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh.
Trong quá trình triển khai hoạt động tư vấn học đường
và quản lý hoạt động tư vấn học đường, những sai sót sẽ được
phát hiện và điều chỉnh kịp thời.
Huy động tối đa sự tham gia của các lực lượng giáo dục
trong và ngoài trường (giáo viên cốt cán, giáo viên chủ nhiệm,
giám thị, bảo vệ, Đoàn thanh niên, Công đoàn, Hội cha mẹ
học sinh...) đặc biệt là sự đóng góp và tài trợ về tài chính hỗ
trợ hoạt động tư vấn học đường.
- Điều kiện thực hiện
Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, công
nhân viên và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường về vai trò và trách nhiệm của mình trong hoạt động tư
vấn học đường và quản lý hoạt động tư vấn học đường.
Vai trò chủ đạo của Hiệu trưởng và ban giám hiệu nhà
trường đối với vấn đề xác định mục tiêu, nội dung, phương
thức, xây dựng kế hoạch và triển khai hoạt động tư vấn học
đường cho học sinh.
Uy tín, năng lực chuyên môn và sự tâm huyết của đội
ngũ cán bộ giáo viên và công nhân viên trong nhà trường đối
với sự nghiệp giáo dục, đặc biệt là năng lực và phẩm chất của
đội ngũ cán bộ tham gia hoạt động tư vấn học đường.
Sự phối kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với cha mẹ
học sinh và các lực lượng giáo dục khác tạo nên sự đồng bộ
trong việc triển khai hoạt động tư vấn học đường, là nền tảng
động này.
- Mục tiêu
Hoạch định được kế hoạch có tính thực tiễn và khả thi
định hướng cho công tác quản lý hoạt động tư vấn học
đường và hoạt động tư vấn học đường cho học sinh toàn
trường nhằm đảm bảo cho các em có được đời sống tinh
thần khỏe mạnh.
Kế hoạch quản lý hoạt động tư vấn học đường cho học
sinh đảm bảo tính khoa học, đáp ứng nhu cầu thực tiễn giúp
Hiệu trưởng các nhà trường chủ động trong quản lý hoạt động
tư vấn học đường: Xác định cơ chế phối hợp với các lực
lượng giáo dục trong nhà trường; Lựa chọn nội dung hoạt
động tư vấn học đường; Huy động các nguồn lực;... Kế hoạch
quản lý hoạt động tư vấn học đường thực hiện thường xuyên,
liên tục, toàn diện và đồng bộ dựa trên cơ sở quan điểm chỉ
đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo,
Phòng Giáo dục và đào tạo; bám sát vào đặc điểm tâm lý lứa
tuổi học sinh và thực tiễn những khó khăn tâm lý của các em
trong hoạt tập cũng như trong cuộc sống.
- Nội dung và cách thức thực hiện
Đánh giá nhu cầu hỗ trợ tâm lý học đường của học sinh
thông qua việc phân tích những khó khăn tâm lý của học sinh
trong quá trình phát triển ở nhiều khía cạnh: Sự phát triển tâm
sinh lý lứa tuổi; Hoạt động học tập; Lĩnh vực giao tiếp với cha
mẹ, thầy cô; Lĩnh vực giao tiếp với bạn bè; Tình bạn, tình
yêu; Hướng nghiệp...
Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của đơn vị nhà
trường đối với việc triển khai hoạt động tư vấn học đường: