ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG THỊ HỒNG THƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA TRẺ MẪU GIÁO Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO YÊU CẦU
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG THỊ HỒNG THƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA TRẺ MẪU GIÁO Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO YÊU CẦU
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON
Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Thùy Linh


nhận được sự quan tâm, chỉ bảo của các thầy cô giáo cũng như những ý kiến
của các bạn quan tâm.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Thái Nguyên, tháng 9 năm 2018
Tác giả luận văn
Hoàng Thị Hồng Thương

ii


MỤC LỤC

LỜI CAM ÐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN..................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH .................................................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 3
4. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
5. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON................7
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu .................................................................. 7

PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM
NON HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN................................................ 31
2.1. Khái quát về đặc điểm kinh tế xã hội và đặc điểm cấp học mầm non
huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .......................................................................... 31
2.1.1. Khái quát đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ...... 31
2.1.2. Giới thiệu về đặc điểm cấp học mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .... 32
2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................ 34
2.2.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 34
2.2.2. Đối tượng khảo sát................................................................................... 34
2.2.3. Nội dung khảo sát .................................................................................... 34

iv


2.3. Kết quả khảo sát ......................................................................................... 35
2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về hoạt động
đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo ............................................................. 35
2.3.2. Thực trạng hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo ở các
trường Mầm non huyện Nậm Pồ ....................................................................... 40
2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu
giáo ở các trường Mầm non huyện Nậm Pồ ...................................................... 53
2.3.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá sự
phát triển của trẻ mẫu giáo ở các trường Mầm non huyện Nậm Pồ .................. 60
2.4. Đánh giá chung về thực trạng ..................................................................... 62
2.4.1. Ưu điểm ................................................................................................... 62
2.4.2. Hạn chế .................................................................................................... 63
2.4.3. Nguyên nhân ............................................................................................ 64
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .................................................................................. 66
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ SỰ
PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ MẪU GIÁO Ở CÁC TRƯỜNG MẦM

2. Khuyến nghị................................................................................................... 84
2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên ........................................ 84
2.2. Đối với phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nậm Pồ .................................. 84
2.3. Đối với các trường mầm non trong huyện Nậm Pồ. .................................. 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 86
PHỤ LỤC

vi


NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Chữ viết tắt

STT

Nguyên nghĩa

1

BGH

Ban giám hiệu

2

CBQL

Cán bộ quản lý

3


ĐG

Đánh giá

9

ĐTB

Điểm trung bình

10

GD

Giáo dục

11

GD-ĐT

Giáo dục - Đào tạo

12

GDMN

Giáo dục mầm non

13


THCS-TH-MN

Trung học cơ sở - Tiểu học - Mầm non

iv


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Ý nghĩa của hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu ............... 36
Bảng 2.2. Nhận thức về mục tiêu của hoạt động đánh giá sự phát triển của
trẻ mẫu giáo ....................................................................................... 39
Bảng 2.3. Đánh giá về thực trạng mức độ đạt được mục tiêu đánh giá sự
phát triển của trẻ mẫu giáo ................................................................ 41
Bảng 2.4. Đánh giá trẻ hàng ngày ..................................................................... 44
Bảng 2.5. Đánh giá theo giai đoạn .................................................................... 45
Bảng 2.6. Ý kiến sử dụng phương pháp đánh giá trẻ mẫu giáo ........................ 47
Bảng 2.7. Đánh giá về mức độ đảm bảo các nguyên tắc đánh giá sự phát
triển của trẻ mẫu giáo ........................................................................ 50
Bảng 2.8. Ý kiến thực trạng lập kế hoạch quản lý hoạt động đánh giá sự
phát triển của trẻ mẫu giáo ................................................................ 53
Bảng 2.9. Ý kiến đánh giá về thực trạng tổ chức, chỉ đạo hoạt động đánh
giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo .................................................... 55
Bảng 2.10: Ý kiến đánh giá về kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá sự
phát triển của trẻ mẫu giáo ở trường Mầm non ................................. 58
Bảng 2.11. Ý kiến đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động
đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo ............................................. 61
Bảng 3.1. Ý kiến của giáo viên về nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên về
hoạt động đánh giá trẻ mẫu giáo ....................................................... 73
Bảng 3.2. Ý kiến đánh giá về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý

giới đều coi GDMN là nền tảng của giáo dục và đào tạo.
Ở nước ta, công tác GDMN đã được Đảng và nhà nước quan tâm. Văn
bản số 2417/TTg-KGVX ngày 31 tháng 12 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ
về việc kéo dài một số chính sách đối với trẻ em và giáo viên mầm non đã chỉ
rõ quan điểm: “Nhà nước có trách nhiệm quản lý, đầu tư phát triển giáo dục
mầm non, tăng cường hỗ trợ cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ giáo viên; ưu tiên
đào tạo các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng núi, vùng
sâu, vùng xa, hải đảo, biên giới theo hướng xây dựng các trường công lập kiên
cố, đạt chuẩn. Việc chăm lo để mọi trẻ em năm tuổi được đến trường, lớp mầm
non là trách nhiệm của các cấp, các ngành, của mỗi gia đình và toàn xã hội.
Đẩy mạnh xã hội hóa với trách nhiệm hơn của Nhà nước, của xã hội và gia
đình để phát triển giáo dục mầm non”. Nhà nước quy định một số chính sách
phát triển giáo dục mầm non trong đó có chính sách đối với trẻ em, giáo viên
mầm non và cơ sở giáo dục mầm non. Nhà nước có trách nhiệm quản lý, tăng
cường đầu tư cho GDMN; hỗ trợ cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ nhà giáo, đồng
thời đẩy mạnh xã hội hoá, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để mọi
tổ chức, cá nhân và toàn xã hội tham gia phát triển GDMN. Nhà nước ưu tiên
đầu tư cho các vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn; từng bước thực hiện

1


đổi mới nội dung, phương pháp GDMN, gắn với đổi mới giáo dục phổ thông
chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1, góp phần tích cực, thiết thực nâng cao chất lượng
giáo dục [8].
Đánh giá là khâu quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục,
trong đó đánh giá sự phát triển của trẻ ở các trường mầm non có ảnh hưởng
trực tiếp đến chất lượng hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ. Đánh giá sự phát
triển của trẻ nhằm xác định mức độ phát triển của trẻ so với mục tiêu của từng
độ tuổi để có biện pháp thích hợp giúp trẻ tiến bộ. Kết quả đánh giá sự phát

góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non của địa phương.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo ở trường
mầm non.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo ở
trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
4. Phạm vi nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu việc quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ
mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên theo tiếp cận
nội dung quản lý.
- Số liệu khảo sát năm 2017, 2018.
- Khách thể khảo sát: Khảo sát 77 người (22 cán bộ quản lý, 55 giáo viên) ở
11 trường mầm non trên địa bàn Huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên bao gồm: Trường
Mầm non Si Pa Phìn, Trường Mầm non Phìn Hồ, Trường Mầm non Chà Nưa,
Trường Mầm non Chà Cang, Trường Mầm non Nậm Khăn, Trường Mầm non Pa
Tần, Trường Mầm non Na Cô Sa, Trường Mầm non Nà Khoa, Trường Mầm non
Nà Hỳ, Trường Mầm non Nà Bủng, Trường Mầm non Chà Tở.
5. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo góp phần quan
trọng vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non. Ở các trường mầm non

3


huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên, hoạt động đánh sự phát triển của trẻ mẫu giáo
và quản lý hoạt động đánh giá còn tồn tại nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến chất
lượng thực hiện mục tiêu giáo dục. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý
phù hợp với điều kiện thực tế của các trường mầm non và của địa phương thì

giá trẻ , … từ đó, rút ra được những nhận xét về thực trạng đánh giá và thực
trạng quản lý hoạt động đánh giá.
- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động giáo viên và trẻ mẫu giáo
trong giờ học và giờ chơi để thu thông tin hỗ trợ cho việc đánh giá thực trạng
vấn đề nghiên cứu.
- Phương pháp phỏng vấn/trò chuyện: Tiến hành gặp gỡ và trao đổi với
giáo viên đang thực hiện nhiệm vụ chăm sóc - giáo dục trẻ và tiến hành đánh
giá trẻ tại các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên; Ban giám hiệu,
Tổ trưởng chuyên môn.
7.3. Các phương pháp khác
- Lấy ý kiến của các chuyên gia trong đánh giá và quản lý hoạt động
đánh giá để làm sáng tỏ những thêm những những vấn đề lý luận và thực tiễn
của đề tài.
- Phương pháp xử lí số liệu và đánh giá bằng thống kê: Để xử lí định lượng
số liệu điều tra thực trạng làm căn cứ đánh giá định tính kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục; luận văn được cấu trúc thành ba chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của
trẻ mẫu giáo ở trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên theo yêu cầu
chương trình giáo dục Mầm non.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ
mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên theo yêu cầu
chương trình giáo dục Mầm non.

5


Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ
mẫu giáo ở trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên theo yêu cầu

hình tròn và xác định các chữ cái, con số [15].
Ở Đức, mức độ sẵn sàng cho lớp một lại được đánh giá hoàn toàn khác,
trẻ được yêu cầu đếm đồ vật thay cho việc phải nhận diện mặt số. Trẻ được

7


kiểm tra khả năng phân biệt giữa các hình dạng khác nhau và vẽ một số vật thể
đơn giản [15].
Các nhà giáo dục mầm non ở Úc dùng các chiến lược đa dạng nhằm thu
thập, ghi chép, tổ chức, tổng hợp và diễn dịch thông tin thu được để đánh giá
việc học của trẻ tại lớp. Những quy trình đánh giá liên tục bao gồm nhiều
phương pháp đa dạng ghi nhận và đánh giá các cách khác nhau mà trẻ sử dụng
để đạt được những kết quả này. Các quy trình này không chỉ tập trung duy nhất
vào những giai đoạn cuối cùng trong việc học của trẻ mà cũng còn để xem xét
những tiến bộ từng bước của từng trẻ, ghi nhận và trân trọng không chỉ những
bước tiến bộ vượt bậc mà trẻ đạt được trong việc học mà cả những tiến bộ nhỏ
của trẻ nữa [15].
Điều đặc biệt của hệ thống giáo dục mầm non ở Hàn Quốc là “Giáo dục
phụ mẫu”. Vào cuối mỗi kì học, từng gia đình đăng kí để họp một buổi riêng
với cô giáo phụ trách. Tương tự, ở Singapore, theo quy định bắt buộc của nhà
trường, hàng tháng phải có sự giao lưu giữa giáo viên và phụ huynh. Trong
những buổi gặp gỡ đó, giáo viên làm nhiệm vụ thông báo, trao đổi cặn kẽ với
bố mẹ về tất cả kết quả học tập cũng như các vấn để của từng trẻ. Điều đó có
nghĩa là giáo viên mầm non ở Hàn Quốc, ở Singapore sẽ phải thường xuyên
thu thập thông tin (phương pháp portiolio) về những khả năng của cá nhân trẻ
trong trường mầm non, về sự phát triển của trẻ để trao đổi với phụ huynh
nhằm phối hợp cùng nhau trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ một cách phù hợp
và hiệu quả [15].
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước

lực mạnh mẽ khích lệ sự vươn lên trong học tập của người học, thúc đẩy sự tìm tòi
sáng tạo không ngừng của người học. Đối với chương trình giáo dục phổ thông ở
Việt Nam hiện nay, mục tiêu đánh giá được phân chia thành ba lĩnh vực là kiến
thức, kỹ năng và thái độ. Mỗi mục tiêu thuộc lĩnh vực lại được diễn tả cụ thể hơn
bởi các chuẩn kiến thức, kỹ năng. Bên cạnh mục tiêu được phân chia như trên, cần
hướng tới mục tiêu đánh giá theo cách tiếp cận năng lực” [1].

9


Trong công trình nghiên cứu “Về việc chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo đến
trường phổ thông” do phòng Tâm lý-Viện nghiên cứu trẻ em trước tuổi học tiến
hành năm 1992-1993 đã sử dụng bộ test “Đến tuổi học” và một số trắc nghiệm
thích hợp để đánh giá sự chuẩn bị của trẻ đã học mẫu giáo với việc đến trường
phổ thông.
Phan Lan Anh “Đánh giá trong giáo dục mầm non” (Tài liệu bồi dưỡng
thường xuyên cho giáo viên Mầm non, Bộ Giáo dục và Đào tạo) Tác giả đã
giới thiệu những vấn đề chung về đánh giá trong giáo dục mầm non và đưa ra
các chỉ dẫn cụ thể về việc xây dựng công cụ cho giáo viên mầm non tiến hành
đánh giá sự phát triển của trẻ với hai hình thức đánh giá là: đánh giá hàng ngày
và đánh giá sau chủ đề đối với trẻ mẫu giáo [1]
Có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá người học
nhưng lại tập trung vào bậc học phổ thông và giáo dục đại học như:
Tác giả Ngô Quang Sơn với luận án “Biện pháp quản lý công tác đánh giá
kết quả học tập của HV trong đào tạo trực tuyến ở các trường đại học, cao đẳng
hiện nay” [20]; tác giả Cấn Thị Thanh Hương với luận án “Nghiên cứu quản lý
kiểm tra đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam” [13]; tác
giả Mai Danh Huấn với luận án “Xây dựng và quản lý quy trình kiểm tra đánh
giá thành tích học tập của sinh viên hệ chính quy, phù hợp với phương thức đào
tạo theo tín chỉ” [12]… Những nghiên cứu trên của các tác giả mặc dù đã tiếp

hoạch, có tổ chức của các cơ quan QLGD các cấp tới thành tố của quá trình dạy
học - giáo dục nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục
tiêu giáo dục nhà nước đề ra” [5].
Từ các nhận xét trên, có thể kết luận như sau: QLGD là những tác động có
hệ thống, có ý thức hợp với quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau lên
tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục
vận hành liên tục, phát triển mở rộng cả về số lượng cũng như chất lượng.
QLGD được tiếp ở góc độ vĩ mô và góc độ vi mô:
Ở góc độ vĩ mô: Chủ thể QLGD là hệ thống các cơ quan QLGD trong hệ
thống GD quốc dân, đối tượng của QL là hệ thống GD quốc dân và hệ thống QL,

11


mục tiêu của QL là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho
đất nước.
Tiếp cận góc độ vĩ mô: quản lý giáo dục là những tác động có hệ thống,
có ý thức, hợp quy luật của chủ thể quản lý các cấp khác nhau đến tất cả các
mắt xích của hệ thống giáo dục, nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục vận hành
đúng quy luật và liên tục phát triển, mở rộng cả về số lượng cũng như chất
lượng, thực hiện mục tiêu của nền giáo dục: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
Ở góc độ vĩ mô: Chủ thể QLGD là chủ thể QL nhà trường (Hiệu trưởng,
giám đốc cơ sở GD), đối tượng của QL là các quá trình dạy học, quá trình giáo
dục và các thành tố tham gia vào các quá trình đó (GV, HS-SV, các lực lượng
khác, cơ sở vật chất, tài chính, ...)
Quản lý nhà trường là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp
quy luật của chủ thể quản lý nhà trường làm cho nhà trường vận hành theo
đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của
nhà trường Việt Nam, đưa nhà trường tới mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái

sở cho việc đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Đánh giá là một quá trình bao gồm việc chuẩn bị cho đánh giá, thu thập,
phân tích, xử lý các thông tin thu được, chuyển giao kết quả đến những người
liên quan để có được những quyết định thích hợp. Sản phẩm của đánh giá là các
thông tin và bằng chứng thu được trong quá trình đánh giá, các nhận định rút ra
trên cơ sở các thông tin và bằng chứng thu được, các kết luận. Đánh giá trong
giáo dục bao gồm việc trả lời các câu hỏi như: mục đích của đánh giá; những gì
cần được đánh giá; ai đánh giá; những thủ tục của đánh giá; phương pháp nào
được sử dụng; đánh giá bằng những tiêu chuẩn nào...
1.2.1.2. Đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non
Đánh giá trong giáo dục mầm non là quá trình hình thành những nhận
định, những phán đoán về kết quả của quá trình giáo dục: phân tích những
thông tin thu được, đối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra nhằm cải thiện
thực trạng và điều chỉnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục trẻ [4].

13


Đánh giá sự phát triển của trẻ trong giáo dục mầm non là quá trình thu
thập thông tin về trẻ một cách có hệ thống, phân tích, đối chiếu với mục tiêu
của Chương trình giáo dục mầm non nhằm theo dõi sự phát triển của trẻ và điều
chỉnh kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ [3].
1.2.3. Quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non
Quản lý hoạt động đánh giá trong giáo dục là những tác động có hệ
thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng tới đích của chủ thể quản lý lên đối
tượng quản lý để thực hiện quá trình đánh giá đã được ban hành.
Quản lý hoạt động đánh giá trong giáo dục mầm non về thực chất là quá
trình định hướng và kiểm soát hoạt động đánh giá của giáo viên nhằm duy trì
và nâng cao chất lượng giáo dục theo mục tiêu giáo dục đã đề ra.
Quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non là tổng thể các