B GIO DC V O TO
TRNG I HC VINH
NGUYN VIT THNG
MộT Số BIệN PHáP QUảN Lý HOạT ĐộNG
RèN LUYệN Kỹ NĂNG NGHề CủA SINH VIÊN ĐIềU DƯỡNG
TạI TRƯờNG CAO ĐẳNG Y Tế Hà TĩNH
LUN VN THC S KHOA HC GIO DC
NGH AN - 2013
B GIO DC V O TO
TRNG I HC VINH
NGUYN VIT THNG
MộT Số BIệN PHáP QUảN Lý HOạT ĐộNG
RèN LUYệN Kỹ NĂNG NGHề CủA SINH VIÊN ĐIềU DƯỡNG
TạI TRƯờNG CAO ĐẳNG Y Tế Hà TĩNH
Chuyờn ngnh: Qun lý giỏo dc
Mó s: 60.14.05
LUN VN THC S KHOA HC GIO DC
Ngi hng dn khoa hc:
PGS. TS. NGUYN TH M TRINH
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN
LUYỆN KỸ NĂNG NGHỀ CỦA SINH VIÊN ĐIỀU DƯỠNG TẠI TRƯỜNG
CAO ĐẲNG Y TẾ..............................................................................................13
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..........................................................................13
1.1.1. Ởnước ngoà.........................................................................................13
i
1.1.2. ỞViệt Nam...........................................................................................14
1.2. Một số khái niệm cơ bản............................................................................16
1.2.1. Quản lý và quản lý giáo dục...............................................................16
1.2.2. Nghề; Nghề điều dưỡng......................................................................21
1.2.3. Kỹ năng; Kỹ năng nghề và kỹ năng nghề điều dưỡng......................24
1.2.4. Hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều dưỡng..........27
1.2.5. Quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều dưỡng
.........................................................................................................................28
1.3. Một số vấn đề về hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên Điều
dưỡng tại trường Cao đẳng Y tế.........................................................................29
1.3.1. Mục tiêu rèn luyện kỹ năng nghề.......................................................29
1.3.2. Nội dung rèn luyện kỹ năng nghề......................................................29
1.3.3. Phương pháp tổ chức rèn luyện kỹ năng nghề...................................30
1.3.4. Hình thức tổ chức hoạt động RLKNN...............................................31
1.3.5. Đánh giá kết quả rèn luyện kỹ năng nghề.........................................32
1.4. Quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên Điều dưỡng tại
trường Cao đẳng Y tế..........................................................................................33
1.4.1. Mục tiêu quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề........................33
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề.......................33
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên
Đề
i u dưỡng ở trường Cao đẳng Y tế...................................................................36
1.5.1. Phát triển chương trình rèn luyện kỹ năng nghề...............................36
1.5.2. Đội ngũ giảng viên hướng dẫn kỹ năng nghề.....................................36
2.4.1. Thành công...........................................................................................73
2.4.2. Hạn chế................................................................................................73
2.4.3. Nguyên nhân của các hạn chế............................................................74
Kết luận chương 2..............................................................................................76
Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KỸ
NĂNG NGHỀ CỦA SINH VIÊN ĐIỀU DƯỠNG TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG
Y TẾ HÀ TĨNH...................................................................................................78
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp.............................................................78
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu.......................................................................78
3.1.2. Đảm bảo tính hệ thống.......................................................................78
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn........................................................................79
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả và khả thi.....................................................80
3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh
viên điều dưỡng..................................................................................................81
3.2.1. Nâng cao nhận thức về hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề và quản lý
hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề................................................................81
3.2.2. Đổi mới công tác lập kế hoạch hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề.. 83
3.2.3. Làm tốt công tác tổ chức thực hiện kế hoạch rèn luyện kỹ năng nghề
.........................................................................................................................84
3.2.4. Chỉ đạo sát sao việc thực hiện kế hoạch rèn luyện kỹ năng nghề....86
3.2.5. Làm tốt công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch rèn
luyện kỹ năng nghề........................................................................................87
3.2.6. Đẩy mạnh công tác thi đua, khen thưởng, tạo động lực cho giảng viên
và sinh viên tham gia hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề...........................88
3.2.7. Tăng cường phối hợp và quản lý tốt sự phối hợp giữa trường và bệnh
viện trong hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều dưỡng...89
3.3. Thăm dò tính cần thiết và khả thi của các biện pháp được đề xuất........90
Kết luận chương 3..............................................................................................94
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.............................................................................95
1. Kết luận..........................................................................................................95
ĐD
Điều dưỡng
GV
Giảng viên
HSSV
Học sinh sinh viên
KNN
Kỹ năng nghề
KCT
Không cần thiết
KT
Khả thi
KKT
Không khả thi
RLKNN
Bảng 2.2. Nhận thức về vai trò của hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề..............46
Bảng 2.3. Ý kiến của cán bộ quản lý và giảng viên về mục tiêu, chương trình rèn
luyện kỹ năng nghề..............................................................................................47
Bảng 2.4. Ý kiến giảng viên và sinh viên về hình thức và phương pháp hướng
dẫn kỹ năng nghề trên lớp...................................................................................48
Bảng 2.5. Ý kiến giảng viên và sinh viên về hình thức và phương pháp hướng
dẫn kỹ năng tại bệnh viện....................................................................................49
Bảng 2.6. Số lượng sinh viên trong mỗi tổ thực hành trên lớp...........................51
Bảng 2.7. Số lượng sinh viên trong mỗi buổi rèn luyện tại khoa........................52
Bảng 2.8. Ý kiến của GV và SV về thực hiện nhiệm vụ của giảng viên............52
Bảng 2.9. Ý kiến GV và SV về các điều kiện phục vụ RLKNN.........................54
Bảng 2.10. Ý kiến của giảng viên và sinh viên về hình thức và phương pháp
đánh giá kết quả rèn luyện kỹ năng nghề............................................................56
Bảng 2.11. Ý kiến của sinh viên về mục đích, động cơ RLKNN.......................58
Bảng 2.12. Tự đánh giá của SV về các biện pháp tự RLKNN............................59
Bảng 2.13. Ý kiến của GV và SV về hoạt động RLKNN của sinh viên.............60
Bảng 2.14. Ý kiến của sinh viên về những khó khăn trong hoạt động RLKNN.61
Bảng 2.15. Các biện pháp tăng cường bồi dưỡng ý thức nghề nghiệp, động cơ
rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên.................................................................62
Bảng 2.16. Thực trạng các biện pháp lập kế hoạch rèn luyện kỹ năng nghề......63
Bảng 2.17. Các biện pháp tổ chức thực hiện kế hoạch rèn luyện kỹ năng nghề. 64
Bảng 2.18. Các biện pháp chỉ đạo thực hiện kế hoạch RLKNN.........................65
Bảng 2.19. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kế hoạch RLKNN.............................67
Bảng 2.20. Thực trạng năng lực, đạo đức nghề nghiệp của giảng viên..............70
Bảng 2.21. Kết quả quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị...................................70
Bảng 2.22. Ý kiến của CBQL và GV về sự phối hợp Viện -Trường..................71
Bảng 2.23. Nguyên nhân hạn chế và mức độ ảnh hưởng đến công tác quản lý
hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề.......................................................................76
Bảng 3.1. Mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý rèn luyện kỹ năng nghề 92
Bảng 3.2. Mức độ khả thi của các biện pháp quản lý rèn luyện kỹ năng nghề...92
10
Xuất phát từ những lý do và yêu cầu nêu trên, chúng tôi chọn đề tài “Một
số biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều
dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh” làm luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ
chuyên ngành Quản lý Giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều dưỡng tại trường Cao đẳng Y tế Hà
Tĩnh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.
3. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều dưỡng tại
Trường Cao đẳng Y tế.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều
dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung khảo sát thực trạng quản lý hoạt động rèn luyện kỹ
năng nghề của sinh viên hệ cao đẳng chính qui ngành Điều dưỡng tại Trường
Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh trong năm học 2012-2013.
Thời gian áp dụng các biện pháp được đề xuất: Năm học 2013-2015.
4. Giả thuyết khoa học
Có thể nâng cao chất lượng hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề cho sinh
viên điều dưỡng Trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh nếu đề xuất và thực hiện được
một số biện pháp quản lý có tính khoa học, khả thi.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động rèn luyện kỹ
năng nghề của sinh viên điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế.
12
nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của sinh viên điều
dưỡng tại trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh góp phần nâng cao chất lượng đào tạo
đáp ứng yêu cầu của các cơ sở y tế hiện nay.
7.3. Là một trong những tài liệu tham khảo cho các trường đào tạo nghề
điều dưỡng.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,
nội dung của luận văn được bố trí trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng
nghề của sinh viên điều dưỡng tại trường Cao đẳng Y tế.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề của
sinh viên điều dưỡng tại trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh.
Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề
của sinh viên điều dưỡng tại trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh.
13
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG NGHỀ CỦA SINH VIÊN ĐIỀU DƯỠNG
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Ở nước ngoài
Hoạt động rèn luyện kỹ năng nghề đã được các nhà giáo dục nghiên cứu
dưới nhiều góc độ và bình diện khác nhau. Có hai vấn đề của hoạt động rèn
luyện kỹ năng nghề luôn được nghiên cứu song hành với nhau, đó là: (1) Nghiên
cứu về kỹ năng nghề; (2) Nghiên cứu cách thức tổ chức quản lý hoạt động rèn
Nguyễn Quang Uẩn (1987) nhằm hướng dẫn về lý luận trong việc rèn luyện kỹ
năng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên [39].
Trong những năm gần đây đã có một số đề tài nghiên cứu về công tác quản
lý thực hành, thực tập và quản lý rèn luyện tay nghề của người học như sau:
Đề tài “Một số giải pháp tăng cường rèn luyện kỹ năng tay nghề của học
sinh Trường Trung học Kỹ thuật - Nghiệp vụ Phú Lâm”, Luận văn Thạc sỹ của
Võ Thị Hường Vi (2001) nghiên cứu thực trạng đào tạo nghề ở giai đoạn học
thực hành, thực tập tốt nghiệp và đề xuất giải pháp tăng cường rèn luyện kỹ
năng tay nghề cho học sinh [44].
Đề tài “Thực trạng công tác quản lý việc RLKNN của học sinh trường
Trung học Kinh tế - Kỹ thuật tỉnh Long An”, Luận văn Thạc sỹ của Ngô Văn
Phước (2007) đánh giá thực trạng công tác quản lý việc RLKNN của học sinh,
đề ra những biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý việc rèn luyện kỹ
năng nghề của học sinh trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật tỉnh Long An [28].
16
Đề tài “Nhận xét khả năng thực hành nghề của sinh viên cao đẳng điều
dưỡng chính quy khóa VIII, trường Đại học Điều dưỡng Nam Định” của Lê
Thanh Tùng (2008), Đại học Điều dưỡng Nam Định nhằm xác định khả năng
thực hành nghề của sinh viên cao đẳng điều dưỡng được đào tạo tại trường Đại
học Điều dưỡng Nam Định năm học 2007 -2008 [36].
Đề tài “Thực trạng quản lý thực tập tại trường Đại học Y khoa Phạm
Ngọc Thạch, Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Thị Kim Thoa (2009) nhằm phân
tích thực trạng của việc quản lý thực tập tại trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc
Thạch, những nguyên nhân của thực trạng, đưa ra những giải pháp giải quyết
vấn đề, góp phần vào việc nâng cao chất lượng đào tạo [34].
Đề tài “Thực trạng quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng - Kỹ thuật Y học,
Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh” Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Doãn
Cường (2011) tập trung khảo sát thực trạng công tác quản lý thực tập của sinh
- “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý
tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra” [22, tr.11].
- Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của
từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội [26].
- Theo Các Mác thì quản lý có một tầm quan trọng đặc biệt vì mọi sự
phát triển của xã hội đều thông qua hoạt động của con người và thông qua
quản lý. Các Mác ví hoạt động quản lý như công việc của người nhạc trưởng,
“Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc
trưởng” [9, tr.23].
Từ những điểm chung của các định nghĩa trên và xét quản lý với tư cách
là một hành động, có thể hiểu Quản lý là sự tác động có hướng đích của chủ thể
quản lý lên khách thể quản lý trong một tổ chức thông qua việc thực hiện một
cách sáng tạo các chức năng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm
18
năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến
động của môi trường, làm cho tổ chức hoạt động có hiệu quả.
Các chức năng cơ bản của quản lý: Có nhiều cách khác nhau trong việc
phân loại và đặt tên cho các chức năng quản lý. Tuy nhiên, nếu xem xét hoạt
động quản lý theo quan điểm hệ thống, thì hoạt động quản lý gồm bốn chức
năng cơ bản, với nội dung cụ thể như sau:
* Lập kế hoạch: Là quá trình xác lập mục tiêu, nội dung công việc, thời
gian, biện pháp, dự kiến nguồn lực, phác thảo tiến trình thực hiện các công việc
và quyết định phương thức để thực hiện mục tiêu đó.
Để thực hiện tốt chức năng này, đòi hỏi nhà quản lý phải có cái nhìn
tổng thể về nội dung công việc, đồng thời xác định nguồn lực, đảm bảo nguồn
lực và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu của tổ chức.
Có ba loại kế hoạch: Kế hoạch chiến lược (giải quyết mục tiêu chiến lược); kế
hoạch chiến thuật (giải quyết mục tiêu chiến thuật) và kế hoạch tác nghiệp (giải
động một cách đúng hướng.
Kiểm tra phải theo chuẩn, chuẩn phải xuất phát từ mục tiêu, là đòi hỏi
bắt buộc đối với mọi thành viên của tổ chức.
Trong chu trình quản lý, cả bốn chức năng trên phải được thực hiện liên
tiếp, đan xen vào nhau; phối hợp bổ sung cho nhau tạo sự kết nối từ chu kỳ này
sang chu kỳ sau theo hướng phát triển. Trong đó yếu tố thông tin luôn giữ vai trò
xuyên suốt, không thể thiếu trong việc thực hiện các chức năng quản lý và là cơ
sở cho việc ra quyết định quản lý.
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
Về khái niệm quản lý giáo dục cũng có nhiều định nghĩa. Do giáo dục là
một lĩnh vực hoạt động xã hội nên quản lý giáo dục được xem là quản lý xã hội.
Quản lý giáo dục luôn bám sát việc thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội, phát
20
triển kinh tế trong từng thời kỳ, giai đoạn lịch sử của mỗi quốc gia. Quản lý giáo
dục được xem như một khoa học nhằm góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng
đào tạo.
“Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch,
hợp với qui luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo
đuờng lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà
trường xã hội chủ nghĩa của Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học,
giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng
thái mới về chất” [29].
“Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến
khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở
nhận thức vận dụng đúng những qui luật khách quan của hệ thống giáo dục
quốc dân” [32].
Tác giả Trần Kiểm (2006) quan niệm Quản lý giáo dục được phân chia
thành 2 cấp vĩ mô và vi mô.
1.2.2.1. Nghề: Nghề là thuật ngữ để chỉ một hình thức lao động sản xuất
nào đó trong xã hội.
Theo giáo trình Kinh tế Lao động của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
thì nghề “là một dạng xác định của hoạt động trong hệ thống phân công lao động
của xã hội, là toàn bộ kiến thức (hiểu biết) và kỹ năng mà một người lao động
cần có để thực hiện các hoạt động xã hội nhất định trong một lĩnh vực lao động
nhất định” [43, tr.152].
Từ điển Tiếng Việt, (Hoàng Phê chủ biên) định nghĩa “Nghề là công việc
chuyên làm, theo sự phân công lao động của xã hội” [27].
Ở Nga, nghề được định nghĩa là một loại hoạt động lao động đòi hỏi có
đào tạo nhất định và thường là nguồn gốc của sự sống. Ở Pháp, nghề là một loại
22
lao động có thói quen và kỹ năng, kỹ xảo của một người để từ đó tìm được
phương tiện sống. Ở Đức, nghề là hoạt động cần thiết cho xã hội ở một lĩnh vực
lao động nhất định, đòi hỏi phải được đào tạo ở một trình độ nào đó [28].
Từ các khái niệm trên chúng ta có thể hiểu nghề nghiệp như một dạng lao
động vừa mang tính xã hội (sự phân công xã hội) vừa mang tính cá nhân (nhu
cầu bản thân) trong đó con người với tư cách là chủ thể hoạt động đòi hỏi để
thoả mãn những yêu cầu nhất định của xã hội và cá nhân. Nghề nghiệp nào cũng
hàm chứa trong nó một hệ thống giá trị kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo nghề, truyền
thống nghề, hiệu quả do nghề mang lại.
1.2.2.2. Nghề điều dưỡng
Điều dưỡng là một ngành học và khoa học về chăm sóc. Bản chất của
nghề điều dưỡng là chăm sóc, nuôi dưỡng, đáp ứng nhu cầu cơ bản cho người
bệnh. Do đặc thù của nghề điều dưỡng là làm các công việc từ đơn giản như
thay ga trải giường đến các công việc nghiên cứu, quản lý, đào tạo và chuyên
gia lâm sàng do đó ngành điều dưỡng được đào tạo nhiều cấp trình độ để đáp
ứng yêu cầu công việc. Ngày nay, do sự phát triển của y học đòi hỏi tính
của người điều dưỡng tại Việt Nam, chúng tôi cho rằng Điều dưỡng là sự phối
hợp điều trị, chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng và tư vấn, giáo dục sức
khoẻ nhằm đáp ứng nhu cầu cơ bản của người bệnh. Người điều dưỡng phải có
năng lực nghề nghiệp để giúp đỡ người bệnh và cộng đồng trong việc nâng cao
sức khoẻ, phòng ngừa bệnh tật, giảm đau đớn về thể chất và tinh thần, đồng thời
biết cách tự chăm sóc sức khỏe.
Tổ chức y tế thế giới đánh giá: “Điều dưỡng là một trong những trụ cột
của hệ thống dịch vụ y tế. Dịch vụ điều dưỡng vừa mang tính phổ biến, vừa
mang tính thiết yếu, có tác động lớn đến sự hài lòng của người bệnh”. Vì thế,
phát triển nguồn nhân lực điều dưỡng có trình độ được coi là một chiến lược
24
quan trọng nhất để tăng cường sự tiếp cận của người nghèo đối với các dịch vụ y
tế cũng như đảm bảo sự công bằng trong y tế [51].
Hiện nay nghề điều dưỡng ở Việt Nam đã có hệ thống đào tạo từ trung
cấp đến sau đại học, có hệ thống quản lý từ Bộ Y tế đến các bệnh tuyến huyện.
Nhưng nhìn chung nghề điều dưỡng vẫn chưa được coi trọng do quan niệm "y tá
chỉ là người giúp việc cho bác sỹ", là nghề vất vả, độc hại và có thu nhập thấp.
1.2.3. Kỹ năng; Kỹ năng nghề và kỹ năng nghề điều dưỡng
1.2.3.1. Kỹ năng
Về khái niệm kỹ năng, trong Tâm lý học có hai quan niệm:
Quan niệm thứ nhất, coi kỹ năng là mặt kỹ thuật của thao tác, hành động
hay hoạt động nào đó. Đại diện quan điểm này là: V.A. Cruchetxki, A.G.
Côvaliov, V.S. Kudin…Theo V.A. Cruchetxki và V.S. Kudin thì chỉ cần nắm
vững phương thức hành động là con người đã có kỹ năng [16].
Quan niệm thứ hai, coi kỹ năng là một biểu hiện năng lực con người.
- Từ điển tiếng Việt (2002) định nghĩa: “Kỹ năng là khả năng vận dụng
những kiến thức thu nhận được trong lĩnh vực nào đó vào thực tế” [27].
- Từ điển Tâm lý học do tác giả Vũ Dũng chủ biên (2008) định nghĩa: “Kỹ
Theo David M. Kaplan thì “kỹ năng nghề là khả năng nắm vững những
kỹ thuật để tiến hành một chuỗi các yêu cầu hành động, hoạt động, trong một
nghề, một công việc nào đó” [47, tr.33].
Theo James, C. Hansen thì “kỹ năng nghề là những khả năng mà con
người có thể sử dụng những hiểu biết để đạt được những mục đích, những yêu
cầu trong nghề nghiệp đề ra. Sự hiểu biết này phải là sự hiểu biết rất chuyên
nghiệp” [50, tr.49].
Theo Klimov, Lomov, Phạm Tất Dong, Đặng Danh Ánh, Ngô Công
Hoàn... thì kỹ năng nghề là những khả năng phù hợp với đòi hỏi riêng của nghề
đó. Ngoài trình độ học vấn nói chung, nhất thiết phải có những kiến thức cơ sở,
Copyright: Tài liệu đại học ©