ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
---------------------------------

NGUYỄN KHẮC HÙNG

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN BÓN LÁ
VÀ CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG BƯỞI
ĐẠI MINH HUYỆN YÊN BÌNH, TỈNH YÊN BÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CÂY TRỒNG

THÁI NGUYÊN - NĂM 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN KHẮC HÙNG

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN BÓN LÁ
VÀ CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG BƯỞI
ĐẠI MINH HUYỆN YÊN BÌNH, TỈNH YÊN BÁI
Ngành: Khoa học cây trồng
Mã số ngành: 8.62.01.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CÂY TRỒNG
Người hướng dẫn khoa học: 1. TS. Hà Duy Trường
2. TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nguyễn Khắc Hùng


iii
MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................................ ii
DANH MỤC CÁC BẢNG.......................................................................................................... vii
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................................................ ix
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu đề tài .....................................................................................2
3. Yêu cầu của đề tài........................................................................................................................ 3
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................................3
4.1. Ý nghĩa khoa học...................................................................................................................... 3
4.2. Ý nghĩa thực tiễn....................................................................................................................... 3
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ....................................................................................... 4
1.1. Cơ sở khoa học của đề tài ........................................................................................................ 4
1.1.1. Cơ sở khoa học của việc sử dụng phân bón lá.................................................................. 5
1.1.2. Cơ sở khoa học của việc sử dụng chất điều hòa sinh trưởng.......................................... 6
1.2. Nguồn gốc của cây bưởi.......................................................................................6
1.3. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước ...............................................7
1.3.1. Tổng quan tình hình sản xuất bưởi trên thế giới ................................................... 7
1.3.2. Tình hình sản xuất bưởi ở Việt Nam................................................................................... 8
1.3.3. Tình hình sản xuất bưởi tại Yên Bái ............................................................................. 13
1.4. Các nghiên cứu về cây bưởi trên thế giới và trong nước.................................................... 15
1.4.1. Các nghiên cứu về dinh dưỡng đối với cây bưởi trên thế giới........................................ 15
1.4.2. Các nghiên cứu về dinh dưỡng đối với cây bưởi trong nước ......................................... 18
1.5. Nghiên cứu về sử dụng phân bón lá và chất điều hòa sinh trưởng.................................... 23

Đại Minh............................................................................................................................. 47
3.1.7. Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sâu hại của bưởi Đại Minh ..................... 49
3.1.8. Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến hiệu quả kinh tế của bưởi Đại Minh ...... 50
3.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến sinh trưởng, năng suất và
chất lượng bưởi Đại Minh tại huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái ........................................ 51


v
3.2.1. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến thời gian sinh trưởng và các đợt lộc
của bưởi Đại Minh............................................................................................................... 51
3.2.2. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến đặc điểm lộc thuần thục của bưởi
Đại Minh............................................................................................................................... 54
3.2.3. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến thời gian ra hoa và tỷ lệ đậu quả của
bưởi Đại Minh...................................................................................................................... 55
3.2.4. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến năng suất và các yếu tố cấu thành
năng suất của bưởi Đại Minh ............................................................................................. 57
3.2.5. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến đặc điểm quả của bưởi Đại Minh ....... 58
3.2.6. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến chất lượng quả của bưởi Đại Minh .... 59
3.2.7. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến sâu hại của bưởi Đại Minh .................. 60
3.2.8. Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến hiệu quả kinh tế của bưởi Đại Minh... 61

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ........................................................................... 66
1. Kết luận ................................................................................................................. 66
2. Đề nghị .................................................................................................................. 67
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 68


vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ĐC



vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1:

Diện tích, năng suất và sản lượng bưởi ở các châu lục trên thế
giới năm 2016 ........................................................................................ 7

Bảng 1.2:

Tình hình sản xuất cây bưởi ở Việt Nam (2012 - 2016) ....................... 8

Bảng 1.3:

Lượng phân bón hàng năm cho một số giống bưởi đặc sản ở Việt Nam........ 21

Bảng 3.1:

Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến thời gian sinh trưởng
và các đợt lộc xuân của bưởi Đại Minh .............................................. 37

Bảng 3.2:

Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến thời gian sinh trưởng
và các đợt lộc hè của bưởi Đại Minh .................................................. 39

Bảng 3.3:

Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến thời gian sinh trưởng

bưởi Đại Minh ..................................................................................... 48

Bảng 3.10:

Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá sâu hại của bưởi Đại Minh ......... 49

Bảng 3.11:

Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến hiệu quả kinh tế của
bưởi Đại Minh ..................................................................................... 50

Bảng 3.12:

Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến thời gian sinh
trưởng và các đợt lộc xuân của bưởi Đại Minh ................................... 51


viii
Bảng 3.13:

Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến thời gian sinh
trưởng và các đợt lộc hè của bưởi Đại Minh ....................................... 52

Bảng 3.14:

Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến thời gian sinh
trưởng và các đợt lộc thu của bưởi Đại Minh ..................................... 53

Bảng 3.15:


Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến sâu hại của bưởi
Đại Minh.............................................................................................. 60

Bảng 3.22:

Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến hiệu quả kinh tế
của bưởi Đại Minh............................................................................... 61


ix
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1.

Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến năng suất của bưởi
Đại Minh .......................................................................................................... 45

Hình 3.2:

Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến năng suất của bưởi
Đại Minh.............................................................................................. 57


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cây bưởi (Citrus grandis L. Osbeck) là một loại cây ăn quả rất quen thuộc
với người dân Việt Nam. Bưởi là loại quả tươi dễ vận chuyển, bảo quản được nhiều
ngày mà vẫn giữ nguyên hương vị, phẩm chất. Bưởi được nhiều người ưa chuộng vì không
những có giá trị kinh tế và giá trị dinh dưỡng cao mà còn có giá trị trong y học.
Bưởi là loài có phổ thích nghi rộng, từ mặt biển lên đến độ cao 2000m

Hiện có một số loại phân bón hữu cơ được chế biến truyền thống như phân
chuồng, phân gia cầm, phân bò... Ngoài những ưu điểm thì phân bón hữu cơ truyền
thống cũng có nhược điểm như: hàm lượng chất dinh dưỡng thấp nên phải bón
lượng lớn, đòi hỏi chi phí lớn để vận chuyển và nếu không chế biến kỹ có thể mang
đến một số nấm bệnh cho cây trồng, nhất là khi phân bón hữu cơ được chế biến từ
nguyên liệu là chất thải sinh hoạt và công nghiệp. Các vi sinh vật gây hại có trong
phân bón gồm: E.coli, Salmonella, Coliform là những loại gây nên các bệnh đường
ruột nguy hiểm hoặc ô nhiễm thứ cấp do có chứa các kim loại nặng hoặc vi sinh vật
gây hại quá mức quy định.
Khác với các loại phân trên việc sử dụng phân bón lá để bổ sung kịp thời
nguồn dinh dưỡng thiếu hụt cho cây, đặc biệt là phân vi lượng giúp cây cân bằng
dinh dưỡng, tăng khả năng chống chịu, tăng tỷ lệ đậu quả. Chất điều hòa sinh
trưởng ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, sự lớn lên của quả, tạo quả ít hạt, ngăn cản
sự rụng của các cơ quan như lá, hoa, quả, làm chậm quá trình già hóa của toàn cây
và sự chín của quả, kích thích kéo dài thân, dóng, kích thích sự nảy mầm của hạt,
củ, NAA có tác dụng kích thích cây trồng ra rễ, ra hoa đồng loạt, kết nhiều trái, trái
có phẩm chất tốt, ngăn ngừa rụng trái non, cho sản lượng tốt.
Do đó cần phải có những nghiên cứu sâu về phân bón, bổ sung dinh dưỡng
đảm bảo sự cân bằng dinh dưỡng cho cây là rất cần thiết. Để giải quyết những vấn
đề nêu trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của phân
bón lá và chất điều hòa sinh trưởng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng
bưởi Đại Minh, Huyện Yên Bình, Tỉnh Yên Bái”.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
Xác định được nồng độ chất điều hòa sinh trưởng và phân bón lá thích
hợp đến sinh trưởng, phát triển và năng suất chất lượng bưởi Đại Minh tại
huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái.


3
3. Yêu cầu của đề tài

với sinh trưởng phát triển bình thường của cây có múi, còn có ưu thế nổi bật so với
một số vùng khác trong nước là có mùa đông lạnh, biên độ nhiệt độ ngày đêm và
giữa các tháng chênh lệch lớn làm cho quả đẹp, chất lượng tốt, thể hiện đặc trưng
của giống.
Trải qua lịch sử phát triển lâu dài, cây trồng nói chung và bưởi nói riêng chịu
sự tác động của quá trình chọn lọc tự nhiên và chọn lọc nhân tạo mà ngày càng trở
nên phong phú hơn và có nhiều ưu việt hơn.
Bưởi là cây ăn quả lâu năm, quá trình sinh trưởng, ra hoa kết quả chịu ảnh
hưởng của nhiều các yếu tố nội tại (di truyền) và các yếu tố ngoại cảnh như nhiệt độ,
ánh sáng, đất đai và chế độ chăm sóc; hay sự biểu hiện của kiểu hình là kết quả của
sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường (Trần Như Ý và cộng sự, 2000) [19].
Theo tác giả Nguyễn Thế Đặng và Nguyễn Thị Mão (2010) [6], lượng chất
dinh dưỡng cây hút thể hiện yêu cầu chất dinh dưỡng của cây. Cây yêu cầu chất
dinh dưỡng theo một tỷ lệ cân đối nhất định. Lượng dinh dưỡng cây hút thay đổi
theo loại cây trồng, năng suất thu hoạch, yêu cầu của người trồng trọt. Trong cùng
một loại cây trồng thì lượng chất dinh dưỡng do cây hút phụ thuộc vào điều kiện
sinh thái (đất đai, thời tiết khí hậu: Nhiệt độ và lượng mưa).
Cũng theo tác giả, mỗi nguyên tố dinh dưỡng cây sử dụng đều có các giá trị tối
ưu và tối đa. Tại lượng bón mà cây trồng cho năng suất cao nhất gọi là giá trị tối đa
về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, mục đích của người sản xuất không phải chỉ nhằm đạt
năng suất cao nhất mà còn là tìm lợi nhuận cao nhất. Lượng bón đạt lợi nhuận cao
nhất là lượng phân bón mà ở đó hiệu suất 01kg phân bón đủ bù đắp được chi phí
sản xuất tăng lên Nguyễn Thế Đặng và Nguyễn Thị Mão (2010) [6].


5
Việc tăng năng suất, chất lượng bưởi phụ thuộc rất lớn vào các biện pháp kỹ
thuật, đặc biệt là bón phân. Sử dụng phân bón là một trong bốn yếu tố quan trọng
hàng đầu trong thâm canh sản xuất nông nghiệp. Bón phân qua lá được sử dụng để
bổ sung thêm dinh dưỡng cho cây trồng một cách kịp thời các nguyên tố đa lượng,

6
1.1.2. Cơ sở khoa học của việc sử dụng chất điều hòa sinh trưởng
Cây trồng nói chung và bưởi nói riêng luôn tồn tại các cơ chế điều khiển các
quá trình sinh trưởng và phát triển nhằm thích ứng với các điều kiện ngoại cảnh,
duy trì sự sống. Chất điều hòa sinh trưởng chính là các chất điều tiết các cơ chế này
và thông qua tác động của các chất điều hòa sinh trưởng phôi có thể hình thành phát
triển thành quả không qua quá trình thụ phấn thụ tinh do vậy quả được tạo thành do
tác động của các chất này thường không hạt hoặc ít hạt. Các chất này được tổng hợp
với một lượng rất nhỏ ở các cơ quan đến một bộ phận nhất định của cây, từ đó
chuyển sang các bộ phận khác để điều tiết hoạt động sinh lý của cây. Trong chất
điều hòa sinh trưởng có Gibberellin (GA3) và Naphthalene aceticd NAA được tổng
hợp ở tất cả các bộ phận còn non của cây và được vận chuyển không phân cực. Tác
dụng sinh lý của GA3 là ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, sự lớn lên của quả, tạo quả
không hạt, ngăn cản sự rụng của các cơ quan như lá, hoa, quả, làm chậm quá trình
già hóa của toàn cây và sự chín của quả, kích thích kéo dài thân, dóng, kích thích sự
nảy mầm của hạt, củ. NAA có tác dụng kích thích cây trồng ra rễ, ra hoa đồng loạt,
kết nhiều trái, trái có phẩm chất tốt, ngăn ngừa rụng trái non, cho sản lượng tốt.
1.2. Nguồn gốc của cây bưởi
Cây bưởi có tên khoa học là Citrus grandis (L). Osbeck. Trong hệ thống phân
loại, bưởi thuộc họ cam (Rutaceae), họ phụ Aurantioideae, chi Citrus, Chi phụ:
Eucitrus, loài grandis (Đỗ Đình Ca và cs, 2002) [1].
Bưởi có nguồn gốc từ Malaysia và quần đảo Ấn Độ và được phân bố rộng tới
quần đảo Fiji, châu Âu và cả các nước vùng Địa Trung Hải (Đỗ Đình Ca và cs,
2005) [2], Có một loài khác gọi là bưởi chùm (C. paradisi), có thể là biến dị hoặc một
dạng lai của chúng. Bưởi chùm chủ yếu được sản xuất ở các nước thuộc châu Mỹ,
vùng Địa Trung Hải, Úc và châu Phi, các nước châu Á rất ít trồng loài bưởi này.
Cây bưởi có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới. Theo tác giả Robert, (1967) [29]
bưởi là cây bản xứ của Malaysia và quần đảo Polynesia, sau đó được di thực sang
Ấn Độ, phía nam Trung Quốc và các nước châu Âu, Mỹ. Tác giả Giucovki cho rằng
nguồn gốc của bưởi có thể là quần đảo Laxongdơ, tuy nhiên để có tài liệu chắc chắn

TT

Quốc gia

Diện tích thu

Năng suất

Sản lượng

hoạch (ha)

(tạ/ha)

(tấn)

1

Thế giới

358.724

252,957

9.074.176

2

Châu Phi


3.140

276,329

86.760

6

Châu Đại Dương

889

102,373

9.096

(Nguồn: FAOSTAT, 2018)[25]


8
Qua bảng 1.1 cho thấy: về diện tích trồng bưởi của 5 châu lục trong năm 2016
thì châu Á là châu lục có diện tích trồng bưởi lớn nhất với 222.244 ha (chiếm 46 %
tổng diện tích của toàn thế giới). Đứng thứ 2 là châu Mỹ (77.349 ha), tiếp đến là
châu Phi, châu Âu và vùng có diện tích nhỏ nhất là châu là châu Đại Dương với 889
ha (chiếm 0,32 % tổng diện tích bưởi của toàn thế giới).
Về năng suất, châu Á là châu lục có năng suất cao nhất với 291,943 tạ/ha, sau
đó châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và vùng có năng suất thấp nhất là châu Đại Dương
với năng suất 102,373 tạ/ha. Châu Á cũng là châu lục có sản lượng cao nhất với
6.488.281 tấn. Sau đó đến châu Mỹ, châu Phi, châu Âu và vùng có sản lượng thấp
nhất là châu Đại Dương với 9.096 tấn.


437.436

2013

37.733

116,505

439.602

2014

38.813

120,225

466.630

2015

39.547

119,195

471.380

2016

42.100

không có hạt mẩy, chỉ có hạt lép nhỏ li ti. Tỷ lệ phần ăn được khoảng 55%, độ Brix
từ 9 - 12. Thời vụ thu hoạch từ tháng 9 dương lịch (Trần Như Ý và cs (2000) [19].
- Bưởi Diễn: Có nguồn gốc từ Đoan Hùng (Phú Thọ), trước đây được trồng
nhiều ở xã Phú Diễn, xã Phú Minh huyện Từ Liêm (Hà Nội), hiện nay đã được trồng
và phát triển tốt tại một số địa phương như: Hà Nội (Đan Phượng, Phúc Thọ, Hoài
Đức, Phần Mỹ, Quốc Oai,...); Bắc Giang (Hiệp Hoà, Tân Yên, Yên Thế,...); Hưng
Yên (Văn Giang, Tiên Lữ,...) với diện tích ước khoảng 1.000 ha và đang tiếp tục
được mở rộng. Quả bưởi Diễn tròn, vỏ nhẵn, khi chín vỏ có màu vàng cam, trọng
lượng trung bình từ 0,8 - 1 kg/quả. Múi và vách múi dễ tách rời nhau. Thịt quả màu
vàng xanh, ăn giòn, ngọt. Độ Brix từ 12 - 14. Thời gian thu hoạch muộn hơn bưởi
Đoan Hùng, thường trước tết Nguyên đán khoảng nửa tháng (Trần Như Ý và cs
(2000) [19].


10
- Bưởi Phúc Trạch: Nguồn gốc ở xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê, tỉnh Hà
Tĩnh. Hiện nay được trồng ở hầu hết 28 xã trong huyện và các vùng phụ cận. Bưởi
Phúc Trạch được coi là một trong những giống bưởi ngon nhất ở nước ta hiện nay.
Quả hình cầu hơi dẹt, vỏ quả màu vàng xanh, khối lượng trungbình từ 1 - 1,2 kg, tỷ
lệ phần ăn được 60-65%, số hạt từ 50 lượng - 80 hạt, màu sắc thịt quả và tép múi
phớt hồng, vách múi giòn dễ tách rời, thịt quả mịn, đồng nhất, vị ngọt hơi chua, độ
brix từ 12 - 14. Thời gian thu hoạch vào tháng 9 [43].

- Bưởi Đoan Hùng: trồng tập trung chủ yếu ở các xã Chí Đám, Bằng Luân và
Cát Lâm của huyện Đoan Hùng (Phú Thọ), trên đất phù sa ven sông Lô và sông
Chảy. Bưởi Đoan Hùng có 2 giống là bưởi Tộc Sửu, nguồn gốc ở xã Chí Đám và
bưởi Khả Lĩnh, nguồn gốc ở thôn Khả Lĩnh xã Đại Minh huyện Yên Bình tỉnh Yên
Bái với diện tích cây cho quả khoảng trên 300 ha. Trong những năm gần đây bưởi
Đoan Hùng liên tục mất mùa, năng suất, sản lượng suy giảm một cách rõ rệt, sản
phẩm hiện không đủ cho tiêu thụ nội tỉnh (Nguyễn Đình Tuệ, 2010) [15].

Phố và Ngàn Sâu thuộc hai huyện Hương Sơn và Hương Khê tỉnh Hà Tĩnh. Hai
giống điển hình là bưởi Phúc Trạch (Hương Khê) và bưởi đường Hương Sơn. Lá
và quả bưởi đường Vinh đều to hơn bưởi Đoan Hùng, vỏ mỏng hơn, ngọt và khô
hơn bưởi Đoan Hùng (Vũ Việt Hưng, 2010) [8].
Bưởi Lông Cổ Cò: là giống bưởi đặc sản của huyện Cái Bè tỉnh Tiền Giang.
Hiện nay, diện tích bưởi Lông Cổ Cò vào khoảng 1.700 ha, sản phẩm chủ yếu dùng
tiêu thụ nội địa. Hiện nay bưởi lông cổ cò được trồng nhiều ở các xã Mỹ Lương,
Tân Thanh, Tân Hưng, An Hữu, An Thái Trung, Hòa Khánh, An Thái Đông,... của
huyện Cái Bè với diện tích 1.600 - 1.700 ha, sản lượng hằng năm khoảng 32.000 35.000 tấn, sản phẩm chủ yếu dùng để tiêu thụ nội địa. Ngoài ra do tính thích nghi
rộng, sinh trưởng mạnh, năng suất cao, phẩm chất khá ngon nên bưởi lông cổ cò
được trồng khá nhiều nơi trong tỉnh [44].

- Bưởi Thanh Trà: là một trong những đặc sản của tỉnh Thừa Thiên Huế, đã
trở thành biểu trưng của văn hoá ẩm thực Cố Đô Huế. Diện tích bưởi Thanh Trà
ước khoảng 1.114 ha, phân bố chủ yếu tại các huyện Hương Trà, Phong Điền,
Hương Thủy và thành phố Huế. Trong quy hoạch của tỉnh, diện tích bưởi Thanh Trà
tiếp tục được mở rộng, tiến tới ổn định ở mức 1.400ha.
- Bưởi Biên Hoà: vùng trồng nổi tiếng là ở cù lao Phố và cù lao Tân Triều
trên sông Đồng Nai. Quả to, hình quả lê, vỏ dày, cùi xốp trắng, múi dễ tách, ăn
giòn, ngọt dôn dốt chua. Khối lượng quả trung bình từ 1,2 - 1,5 kg, tỷ lệ phần ăn
được trên 60%. Thời vụ thu hoạch bắt đầu từ tháng 9 dương lịch (Vũ Việt Hưng,
2010) [9].
Bưởi Đỏ (Bưởi Đào): Giống bưởi này có nhiều dạng khác nhau, điển hình là
bưởi đỏ Mê Linh được trồng nhiều ở huyện Mê Linh - Vĩnh Phúc, bưởi Gấc ở Đại


12
Hoàng - Nam Định, Hoài Đức - Hà Tây và một số tỉnh trung du miền núi phía Bắc,
bưởi Xiêm Vang ở tỉnh Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Quả có 2 dạng là hình cầu hơi dẹp và
thuôn dài, khối lượng trung bình từ 1 - 1,2 kg, khi chín cả vỏ quả, cùi và thịt quả



13
Năm 2008, bộ môn Rau - Hoa - Quả, khoa Nông học thuộc trường ĐH Nông
lâm Thái Nguyên đã thu thập giống bưởi Sa Điền (một trong những giống bưởi
ngon của Trung Quốc tại thôn Sa Điền - huyện Dung - tỉnh Quảng Tây) và trồng thử
nghiệm tại 3 tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng và Bắc Giang. Các nghiên cứu ban đầu
của Lương Thị Kim Oanh, Lê Quang Ưng cho thấy rằng bưởi Sa Điền có khả năng
sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện miền Bắc Việt Nam.
Trồng bưởi mang lại giá trị kinh tế cao. Người ta tính được hiệu quả của việc
2

trồng bưởi Diễn gấp 4 - 5 lần trồng lúa, giá trị thu nhập của 1 sào bưởi (360m )
khoảng trên 10 triệu đồng. Đối với bưởi Đoan Hùng, thông thường những nhà trồng
30 cây bưởi thu từ 15 - 20 triệu đồng/năm. Với các giống bưởi Năm Roi, Da Xanh
thu nhập lên tới 120 - 150 triệuđồng/ha.
Như vậy, tập đoàn bưởi ở nước ta rất đa dạng, mỗi vùng sinh thái được đặc
trưng bởi những giống nhất định với các đặc điểm nông sinh học khác nhau.
1.3.3. Tình hình sản xuất bưởi tại Yên Bái
Yên Bái là một tỉnh trung du miền núi phía Bắc, và cũng là địa phương rất
thành công trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, tăng thu
nhập cho người nông dân rất tốt. Từ lâu đời đã được một số xã trong huyện Yên
Bình tỉnh Yên Bái mạnh dạn đầu tư phát triển, có những hộ đã trồng với quy mô lớn
200 - 400 cây. Tuy nhiên, diện tích cây ăn quả thường dựa vào quỹ đất của kinh tế hộ,
trồng theo kinh nghiệm hoặc nhu cầu tự phát của từng chủ hộ, nên mức độ tập trung,
sản lượng chưa cao chưa xây dựng được cơ sở chế biến trái cây hay bảo quản đơn
giản mà thường bán ngay sau khi thu hoạch, giá trị thương phẩm thấp...
Tuy vậy, cách đây khoảng 15 năm, nhiều vườn cây ăn quả có múi chết hàng loạt
làm điêu đứng các nhà vườn, qua đánh giá của các nhà khoa học đây là bệnh gân xanh
lá vàng (do vi rút Greenning gây bệnh) không có thuốc kháng chữa trị đặc hiệu.

vào giai đoạn kinh doanh và sẽ đạt năng suất cao; khi khí hậu bất lợi cây sẽ sinh
trưởng kém.
Đặc trưng của khí hậu Yên Bái là nhiệt đới gió mùa, nắng và mưa nhiều, nền
nhiệt cao. Nhiệt độ trung bình ít biến động trong năm (khoảng 18 - 200C), cao nhất 37 390C, thấp nhất 2 - 40C. Gió thịnh hành là gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam.
Mưa nhiều nhưng phân bố không đều, lượng mưa trung bình 1.800 - 2.000 mm/năm,
cao nhất tới 2.204 mm/năm và thấp nhất cũng đạt 1.106mm/năm. Một số vùng tiểu khí
hậu vào tiết xuân thường có mưa dầm triền miên.