MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến giải quyết công tác bồi thường và hỗ trợ
khi nhà nước thu hồi đất ........................................................................................ 2
3. Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................................... 3
3.1. Mục tiêu nghiên cứu ....................................................................................... 3
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................................... 3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ..................................................................... 3
4.1. Đối tượng nghiên cứu..................................................................................... 3
4.2. Phạm vi nghiên cứu:....................................................................................... 4
5. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................... 4
6. Ý nghĩa của nghiên cứu..................................................................................... 4
7. Bố cục luận văn ................................................................................................. 4
CHƢƠNG 1.......................................................................................................... 6
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA BỒI THƢỜNG VÀ HỖ TRỢ KHI
NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT ............................................................................. 6
1.1. Cơ sở lý luận của bồi thƣờng và hỗ trợ khi nhà nƣớc thu hồi đất .......... 6
1.1.1. Các khái niệm chung ................................................................................. 6
1.1.2. Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thƣờng và hỗ trợ khi thu
hồi đất trong hệ thống quản lý nhà nƣớc về đất đai ........................................ 8
1.1.3. Lƣợc sử công tác bồi thƣờng và hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất từ
Luật Đất đai năm 2003 đến nay ......................................................................... 9
1.2. Căn cứ pháp lý của bồi thƣờng và hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất theo
Luật Đất Đai năm 2013 ..................................................................................... 10
1.2.1. Nguyên tắc bồi thƣờng thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất .... 11
1.2.2. Điều kiện bồi thƣờng thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất ....... 12
1.2.3. Hỗ trợ khi nhà nƣớc thu hồi đất ............................................................ 13
1.2.4. Trách nhiệm của cơ quan thực hiện bồi thƣờng và hỗ trợ khi Nhà
nƣớc thu hồi đất................................................................................................. 13
1.3. Trình tự và thủ tục hành chính xử lý hồ sơ trong công tác bồi thƣờng

thu hồi đất .......................................................................................................... 50
3.1.4. Giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và
tìm kiếm việc làm............................................................................................... 52
3.2. Giải pháp cụ thể.......................................................................................... 53
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thƣờng và hỗ trợ về đất
nông nghiệp của hộ bà Nguyễn Thị Nuôi ........................................................ 53


3.2.2. Giải pháp hoàn thiện công tác xử lý hồ sơ bồi thƣờng, hỗ trợ về tài
sản gắn liền với đất của hộ ông Hoàng Thanh Việt ....................................... 55
3.2.3. Các giải pháp hoàn thiện công tác bồi thƣờng, hỗ trợ của dự án nâng
cấp đƣờng 18B phƣờng Bình Hƣng Hòa A, quận Bình Tân ......................... 56
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 59
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................... 61
PHỤ LỤC ........................................................................................................... 63


DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

CHỮ VIẾT TẮT

NỘI DUNG

1

UBND

Ủy ban nhân dân


7

TNMT

Tài nguyên và Môi trường


DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi ..................................................... 23
Bảng 2.2: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất có tài sản gắn liền với đất ..... 24
Bảng 2.3: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất ............................................... 24
Bảng 2.4: Tổng hợp các đối tượng bị thu hồi đất được nhận hỗ trợ .................. 24
Bảng 2.5: Thống kê hồ sơ bồi thường, hỗ trợ về đất .......................................... 28
Bảng 2.6: Thống kê hồ sơ bồi thường, hỗ trợ tài sản gắn liền với đất ............... 29
Bảng 2.7: Thống kê hồ sơ không được bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản gắn
liền với đất. .......................................................................................................... 29
Bảng 2.9: Mức hỗ trợ bằng tiền đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu
hồi ........................................................................................................................ 32
Bảng 2.10: Phương án bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho bà Nguyễn Thị Nuôi. .... 35
Bảng 2.11: Bảng giá trường hợp di dời đồng hồ nước hiện hữu cho từng chiều
dài ống nhánh. ..................................................................................................... 40
Bảng 2.12: Phương án bồi thường, hỗ trợ chi tiết cho ông Hoàng Thanh Việt. 44
Bảng 2.13: Kết quả bồi thường về đất tính đến ngày 01/03/2017 ...................... 45
Bảng 2.14: Kết quả bồi thường về tài sản gắn liền với đất tính đến ngày
01/03/2017 ........................................................................................................... 46
Bảng 3.1: Mức hỗ trợ tạm tính theo đề xuất cho hộ bà Nguyễn Thị Nuôi ......... 54
Bảng 3.2: Phương án giải pháp bồi thường, hỗ trợ cho bà Nguyễn Thị Nuôi ... 54
Bảng 3.3: Phương án giải pháp bồi thường, hỗ trợ cho ông Hoàng Thanh Việt 56

DANH SÁCH CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ

lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt đối với người bị thu hồi đất. Trong điều
kiện quỹ đất có hạn, giá đất ngày càng cao thì lợi ích của người sử dụng đất khi
nhà nước giao đất và thu hồi đất vẫn đang là một vấn đề hết sức nóng bỏng và
cấp bách.
Do đó, đánh giá những quy định của pháp luật hiện hành, đồng thời, chỉ ra
những vướng mắc nảy sinh trong quá trình áp dụng các quy định của pháp luật
về lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất, trên cơ sở đó đưa ra
những định hướng hoàn thiện pháp luật về lĩnh vực này có ý nghĩa lý luận và
thực tiễn cấp thiết. Hơn nữa, việc nghiên cứu, tìm hiểu về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất là cần thiết trong giai đoạn hiện nay, nhất là
địa bàn quận Bình Tân, một trong những quận của TPHCM đang đổi mới và
phát triển mạnh mẽ, nhu cầu sử dụng đất đai của quận cho việc đầu tư phát triển
kinh tế - xã hội là rất lớn.
Nằm án ngữ phía Tây thành phố Hồ Chí Minh, với nhiều khu công nghiệp
lớn, có quốc lộ 1 chạy qua theo hướng Bắc - Nam nối với các tỉnh miền Tây
Nam Bộ, nên quận Bình Tân có vị trí quan trọng về kinh tế và quốc phòng - an
ninh. Nhận thức r tầm quan trọng đó, Quận ủy, Ủy ban nhân dân Quận luôn
quan tâm, quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả hai nhiệm vụ
chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chính sự phát triển không ngừng đó,
1


nên đã thu hút rất nhiều các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến đây để thực hiện
các dự án lớn như các dự án về nhà ở, các công trình công cộng, các hệ thống
giao thông đã và đang được mở rộng để nâng cao cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ
thuật. Nên công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất xảy ra khá
phổ biến trong những năm trở lại đây.
Xuất phát từ những vấn đề thực tiễn như trên tại địa phương, em xin thực
hiện đề tài “Xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ khi nhà nước thu
hồi đất thực hiện dự án nâng cấp mở rộng đường 18B, Phường Bình Hưng

về thực trạng triển khai công tác bồi thường của dự án, đề tài đã rút ra những
hạn chế còn tồn động và đưa ra những đề xuất nhằm hoàn thiện hơn công tác bồi

2


thường của dự án, đồng thời góp phần làm cho công tác bồi thường của các dự
án sau trên địa bàn tốt và có hiệu quả hơn.
+ Luận văn thạc sĩ: “Đánh giá việc phân cấp quản lý Nhà nước trong việc
thực hiện chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trường hợp
nghiên cứu tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu” của Nguyễn Đức Bình, Trường Đại học
Kinh Tế TPHCM, 2013.
Luận văn xác định r quyền hạn và trách nhiệm ở từng cấp chính quyền,
có thể giảm thiểu những rủi ro phát sinh trong công tác thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư. Hướng tới quản lý đất đai và xử lý các quan hệ liên quan
đến đất một các tối ưu, hiệu quả, hạn chế việc tạo ra các xung đột xã hội do đất
đai trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nói riêng và cả nước nói chung. Đất đai
trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng và công bằng xã hội.
Các công trình nghiên cứu nêu trên chỉ đề cập đến việc giải quyết các vấn
đề về chính sách bồi thường, hỗ trợ; thực thi phát luật đất đai và quyền hạn,
trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện bồi thường, hỗ
trợ còn việc xử lý hồ sơ trong công tác bồi thường và hỗ trợ tại các dự án cụ thể
thì chưa được làm r để thấy được những khó khăn mà cán bộ thụ lý hồ sơ gặp
phải.
3. Mục tiêu nghiên cứu
3.1. Mục tiêu nghiên cứu
Tổng hợp và phân loại hồ sơ bồi thường và hỗ trợ; xác định được căn cứ
pháp lý, đối tượng, các hình thức, mức bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi
đất để thực hiện các dự án theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

hiện dự án Nâng cấp mở rộng đường 18B, phường Bình Hưng Hòa A, quận
Bình Tân TPHCM. Chọn lọc các số liệu có độ tin cậy cao, sát với thực tế địa
phương, phân tích xử lý các số liệu cho phù hợp và chính xác.
- Phương pháp thống kê: thống kê những tài liệu, số liệu thu thập được
dưới nhiều dạng, nhiều hình thức riêng lẽ hoặc liên kết.
- Phương pháp so sánh: so sánh việc tổ chức thực hiện và thực tiễn của dự
án so với pháp luật, các cơ chế chính sách, trình tự, thủ tục quy định của pháp
luật so với thực tế địa phương, từ đó rút ra những vấn đề trong giải quyết hồ sơ
hỗ trợ (thừa, thiếu, chồng chéo...) và đề xuất hướng giải quyết.
- Phương pháp phân tích tổng hợp: phân tích các thông tin, tài liệu, số liệu
thu thập được để phân loại tư liệu theo từng vấn đề của nội dung nghiên cứu và
tổng hợp lại mối quan hệ giữa các thông tin, tư liệu để đưa ra đánh giá cho nội
dung nghiên cứu.
6. Ý nghĩa của nghiên cứu
Làm r được các trường hợp vướng mắc trong việc xử lý hồ sơ bồi thường
và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất khi thực hiện dự án Nâng cấp mở rộng đường
18B, phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân TPHCM. Vận dụng các quy
định pháp luật đất đai hiện hành đề xuất được các giải pháp xử lý hồ sơ bồi
thường và hỗ trợ nhằm đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất, đảm bảo được quyền lợi
của người sử dụng đất hiện tại cũng như quyền lợi của nhà đầu tư thực hiện dự
án.
7. Bố cục luận văn
Luận văn bao gồm 63 trang với kết cấu như sau:
- Mở đầu
- Chương 1. Cơ sở lý luận và pháp lý của bồi thường và hỗ trợ khi Nhà
nước thu hồi đất.
4


- Chương 2. Thực trạng công tác bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu

bồi thường về đất quy định tại Điều 75 của LĐĐ 2013 thì được bồi thường về
đất (Khoản 1 Điều 74 LĐĐ 2013); đối với các trường hợp không được bồi
thường về đất quy định tại Khoản 1 Điều 76 LĐĐ 2013, người sử dụng đất được
bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại; đối với diện tích đất nông nghiệp vượt
hạn mức quy định tại điều 129 LĐĐ 2013 của hộ gia đình, cá nhân thì không
được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại
(Điểm b Khoản 1 Điều 77 LĐĐ 2013); khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu
tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường
(Khoản 1 Điều 88 LĐĐ 2013) nếu không thuộc trường hợp không được bồi
thường tài sản gắn liền với đất quy định tại Điều 92 LĐĐ 2013; khi Nhà nước
xây dựng công trình công cộng, quốc phòng, an ninh có hành lang bảo vệ an
toàn mà không thu hồi đất nằm trong phạm vi hành lang an toàn thì người sử
dụng đất được bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài
sản gắn liền với đất theo quy định của Chính phủ (Điều 94 LĐĐ 2013).
+ Ngoài việc được bồi thường theo quy định người sử dụng đất còn được
Nhà nước xem xét hỗ trợ (Điểm a Khoản 1 Điều 83 LĐĐ 2013), theo Khoản 2
Điều 83 LĐĐ 2013, các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm hỗ trợ
ổn định đời sống và sản xuất; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc
làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực
tiếp sản xuất nông nghiệp, thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia
đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu

6


hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà
phải di chuyển chỗ ở; hỗ trợ khác.
+ Trường hợp cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì
khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi
thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm

nước ngoài; thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị
trấn.

7


• Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp
thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; thu hồi đất ở của
người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
• Trường hợp trong khu vực, dự án thu hồi đất có cả đối tượng UBND cấp
tỉnh và huyện thu hồi thì UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền
cho UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất.
1.1.2. Vị trí và vai trò của công tác thu hồi đất, bồi thƣờng và hỗ trợ khi thu
hồi đất trong hệ thống quản lý nhà nƣớc về đất đai
 Vị trí và vai trò của thu hồi đất
Công tác thu hồi đất là một trong những việc quan trọng phải làm trên con
đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Sự cần thiết triển khai xây dựng
nhiều công trình cơ sở hạ tầng, nhiều khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công
nghệ cao, theo đó các cơ sở văn hóa giáo dục, thể dục thể thao cũng được phát
triển, tốc độ đô thị hóa cũng diễn ra nhanh chóng. Công tác thu hồi đất mang
tính quyết định đến tiến độ của dự án, là khâu quan trọng trong việc thực hiện dự
án. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, chủ đầu tư mà còn
ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần của người bị thu hồi đất.
Việc thu hồi đất trước hết các tác dụng bảo vệ quyền sở hữu toàn dân đối
với đất đai vì nó sẽ làm chấm dứt hành vi xâm hại đất đai của những chủ thể vi
phạm pháp luật đất đai. Thu hồi đất là một khâu quan trọng của quá trình điều
phối đất đai. Là một quốc gia đang phát triển, việc vận hành đất đai từ chủ thể
này sang chủ thể khác, mục đích sử dụng này sang mục đích sử dụng khác rất
thường xuyên xảy ra. Do đó, thu hồi đất là hoạt động hỗ trợ đắc lực nhất cho
Nhà nước để thực hiện quá trình này.

Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 quy định bổ sung việc cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự
thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết
khiếu nại về đất đai; Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/08/2009 quy định bổ
sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư. Tinh thần chung của các Nghị định này là quy định cụ thể chi tiết
những nội dung liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất như: những trường hợp được bồi thường, không được bồi
thường nhưng được hỗ trợ, bồi thường về đất ở, đất nông nghiệp, cũng như tài
sản gắng liền với đất... Bên cạnh việc bồi thường còn xem xét hỗ trợ đối với
người bị Nhà nước thu hồi đất. Việc đưa ra mức giá bồi thường hết sức quan
trọng đó là bảng giá UBND cấp tỉnh ban hành hàng năm, nhiều trường hợp
người dân không chấp nhận do giá bồi thường quá thấp so với giá thị trường, tạo
nên một làn sóng phản ứng dự dội, chậm hoặc thậm chí không bàn giao mặt
bằng, khiếu nại, hay không chịu hợp tác với cơ quan có thẩm quyền trong công
tác bồi thường để thực hiện dự án đúng tiến độ.
+ Giai đoạn từ sau khi Luật đất đai 2013 có hiệu lực cho đến nay
Đến khi Luật đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành đã có những thay đổi
cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả trong thu hồi đất, khắc phục những điểm hạn
chế chưa được quy định trong luật cũ và giải quyết được những vấn đề còn khó
khăn trong thực tiễn về bồi thường và thu hồi đất. Một số điểm mới so với luật
cũ như về thẩm quyền thu hồi đất, trình tự thực hiện thông báo thu hồi đất, ban
hành giá đất, các điểm mới trong nội dung bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu
hồi đất.
Về thẩm quyền thu hồi đất có điểm mới so với Luật đất đai năm 2003 là
trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng thu hồi đất thuộc thẩm
quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp huyện thì Ủy ban
nhân dân cấp tỉnh quyết định quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban
nhân dân cấp huyện thu hồi đất, Luật đất đai năm 2013 đã cho phép việc được
ủy quyền về thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, điều này giúp việc thực

Các quy định về bồi thường, thu hồi đất đã nâng cao quyền của người
dân, hộ gia đình và với cơ chế thu hồi r ràng đã khắc phục những hạn chế của
Luật đất đai năm 2003. Với các quy định mới, người dân được tiếp cận với
những quy định mới đảm bảo quyền của người dân và những đảm bảo của nhà
nước khi thu hồi đất. Luật đất đai năm 2013 được thực hiện sẽ giảm số lượng
khiếu nại, khiếu kiện do đã có quy định r ràng và nâng cao hơn nữa quyền của
cá nhân, hộ gia đình đối với quyền sử dụng đất và được nhà nước bồi thường, hỗ
trợ khi thu hồi đất.
1.2. Căn cứ pháp lý của bồi thƣờng và hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất theo
Luật Đất Đai năm 2013
- Luật Đất đai được Quốc hội thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013;
- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ
về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai;
- Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ
quy định về giá đất;

10


- Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ
quy định về thu tiền sử dụng đất;
- Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ
về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
- Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06 tháng 01 năm 2017 của Chính
phủ về sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật đất đai;
- Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 06 năm 2014 của Bộ
Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất;
- Quyết định số 23/2015/QĐ-UBND ngày 15 tháng 5 năm 2015 của Ủy
ban nhân dân thành phố về ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư


+ Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với
đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường.
+ Khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt
Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng
sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại.
1.2.2. Điều kiện bồi thƣờng thiệt hại về đất và tài sản gắn liền với đất
- Điều kiện bồi thường về đất: Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà
nước thu hồi đất (quy định tại Điều 75, Luật Đất Đai năm 2013) với các đối
tượng là:
+ Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền
thuê đất hàng năm.
+ Người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu
nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam.
+ Cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đang sử dụng đất mà
không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê.
+ Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu
tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê;
nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công
nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế.
+ Tổ chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất
trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất,
nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận
chuyển nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước.
+ Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê
đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.
+ Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để
thực hiện Dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc để bán kết hợp cho thuê;
cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.

nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở;
+ Hỗ trợ khác.
1.2.4. Trách nhiệm của cơ quan thực hiện bồi thƣờng và hỗ trợ khi Nhà
nƣớc thu hồi đất
• Bộ Tài nguyên và Môi trường:
- Chỉ đạo, tổ chức, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện việc bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư và giải quyết các vướng mắc phát sinh theo đề nghị
của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
- Hướng dẫn, kiểm tra, tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về
bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất; hướng dẫn, kiểm tra việc xác định
người sử dụng đất thuộc đối tượng được bồi thường, được hỗ trợ hay không
được bồi thường, không được hỗ trợ.
- Hướng dẫn, kiểm tra việc thu hồi đất, phát triển quỹ đất, đấu thầu dự án
có sử dụng đất.
• Sở Tài nguyên và Môi trường:
- Chủ trì cùng các Sở - ngành liên quan xác định giá đất cụ thể để tính bồi
thường, hỗ trợ và giá giao đất ở tái định cư và trình thẩm định, phê duyệt theo
quy định
- Chủ trì phối hợp với các cơ quan để hướng dẫn các vướng mắc liên quan
13


đến pháp lý đất đai; giá đất.
- Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, phát sinh, Ủy ban nhân
dân cấp huyện, Sở - ngành có liên quan và các chủ đầu tư kịp thời báo cáo, đề
xuất gửi Sở Tài nguyên và Môi trường để tổng hợp, trình Ủy ban nhân dân
Thành phố xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện:
- Tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn.
- Ban hành Thông báo thu hồi đất, Quyết định thu hồi đất đối với trường

14


nhân dân cấp huyện kịp thời báo cáo, đề xuất cụ thể với các cơ quan Nhà nước
có thẩm quyền là các Sở, ngành chức năng quản lý chuyên ngành của Thành phố
xem xét, hướng dẫn thực hiện.
• Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng:
- Lập phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư báo cáo
thẩm định và trình duyệt theo quy định;
- Giúp Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án thực hiện
nhiệm vụ
- Hướng dẫn, giải đáp thắc mắc của người sử dụng đất về những vấn đề
liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; kiểm kê thực tế so sánh với tờ
khai có sự tham gia của người được bồi thường và chủ sử dụng đất. Xác định
tổng mức phải bồi thường cho toàn bộ diện tích đất thu hồi, toàn bộ tài sản hiện
có trên đất và các khoản bồi thường, hỗ trợ khác. Xác định mức bồi thường, hỗ
trợ cho từng đối tượng, lưu trữ hồ sơ bồi thường, hỗ trợ của dự án theo quy định;
- Tổng hợp các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, báo cáo,
đề xuất Hội đồng Bồi thường của dự án hoặc Ủy ban nhân dân cấp huyện xem
xét giải quyết;
- Thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và phối hợp với các đơn vị có
liên quan để bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất chính xác, đúng đối
tượng;
• Ủy ban nhân dân cấp xã:
- Tổ chức tuyên truyền, vận động về mục đích thu hồi đất, chính sách bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án;
- Phối hợp với Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án thực
hiện xác nhận đất đai, tài sản của người bị thu hồi.
- Phối hợp và tạo điều kiện hỗ trợ cho việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ
và bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất và tạo điều kiện cho việc giải


Bƣớc 8
Bàn giao mặt bằng, cưỡng chế thu hồi đất

16


- Bước 1. Thông báo thu hồi đất
Trước khi có quyết định thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất
nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, cơ quan nhà nước có
thẩm quyền phải thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi biết. Nội dung
thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc,
kiểm đếm.
Thông báo thu hồi đất phải được gửi đến từng người có đất thu hồi, họp
phổ biến đến người dân trong khu vực có đất thu hồi và thông báo trên phương
tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm
sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi.
Sau khi thông báo thu hồi đất theo đúng thủ tục nói trên, nếu người sử
dụng đất trong khu vực thu hồi đất đồng ý thì UBND cấp có thẩm quyền có thể
ra Quyết định thu hồi đất và thực hiện các chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư mà không cần chờ hết thời hạn thông báo.
- Bước 2. Kiểm kê đất đai, tài sản
Sau khi có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, UBND cấp xã
có trách nhiệm phối hợp với Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt
bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm
đếm. Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi
thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định
diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư.
Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực có đất thu hồi không phối

Việc tổ chức lấy ý kiến phải được lập thành biên bản có xác nhận của đại
diện UBND cấp xã, đại diện Ủy ban MTTQVN cấp xã, đại diện những người có
đất thu hồi.
Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm
tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản, ghi rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng
ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư; phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức đối thoại
đối với trường hợp còn có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư; hoàn chỉnh phương án trình cơ quan có thẩm quyền.
- Bước 5. Hoàn chỉnh phương án bồi thường
Trên cơ sở ý kiến góp ý của các đối tượng có đất bị thu hồi, đại diện chính
quyền, đoàn thể ở cơ sở, tổ chức bồi thường tiếp thu, hoàn chỉnh phương án chi
tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trình cơ quan chuyên môn thẩm định và trình
cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Bước 6. Quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi
thường
Việc quyết định thu hồi đất, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư được quy định như sau: UBND cấp có thẩm quyền
quy định tại Điều 66 của Luật đất đai năm 2013 quyết định thu hồi đất, quyết
định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày.
Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm
phối hợp với UBND cấp xã phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê
duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã và địa
điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; gửi quyết định bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư đến từng người có đất thu hồi, trong đó ghi rõ về mức
bồi thường, hỗ trợ, bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có), thời gian, địa điểm
chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ; thời gian bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có)
và thời gian bàn giao đất đã thu hồi cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải
phóng mặt bằng.


cũng quy định rõ tại Điều 30, cụ thể là: khoản tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài
chính về đất đai bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp cho Nhà nước
nhưng đến thời điểm thu hồi đất vẫn chưa nộp; số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ
tài chính này được xác định theo quy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất;
thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. Trường hợp số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài
chính đến thời điểm có quyết định thu hồi đất lớn hơn số tiền được bồi thường,
hỗ trợ thì hộ gia đình, cá nhân tiếp tục được ghi nợ số tiền chênh lệch đó; nếu hộ
gia đình, cá nhân được bố trí tái định cư thì sau khi trừ số tiền bồi thường, hỗ trợ
vào số tiền để được giao đất ở, mua nhà ở tại nơi tái định cư mà số tiền còn lại
nhỏ hơn số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính thì hộ gia đình, cá nhân tiếp
tục được ghi nợ số tiền chênh lệch đó.
Lưu ý: tiền được bồi thường để trừ vào số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài
chính gồm tiền được bồi thường về đất, tiền được bồi thường chi phí đầu tư vào
đất còn lại (nếu có). Không trừ các khoản tiền được bồi thường chi phí di
19