THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM MỘT
SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT
ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG
TẠO TRONG DẠY HỌC MÔN
GDCD PHẦN CÔNG DÂN VỚI
ĐẠO ĐỨC TẠI TRƯỜNG
PTDTBT ĐINH NÚP, HUYỆN
ĐỒNG XUÂN, TỈNH PHÚ YÊN


- Thực nghiệm sư phạm
* Mục đích thực nghiệm
- Để kiểm nghiệm trong thực tế về hiệu quả và tính khả
thi của một số hình thức, biện pháp tổ chức học tập trải
nghiệm sáng tạo của học sinh trong dạy học môn GDCD phần
công dân với đạo đức mà đề tài đã đề xuất, chúng tôi tiến
hành thực nghiệm sư phạm ở trường PTDTBT Đinh Núp. Qua
đó để khẳng định vai trò, ý nghĩa của những hình thức, biện
pháp tổ chức đã trình bày ở trên.
- Căn cứ vào đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài,
chúng tôi tiến hành thực nghiệm ở lớp 10A1 và 10A2 trường
PTDTBT Đinh Núp, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên. Mỗi
lớp có 37 học sinh.
- Thời gian thực nghiệm tháng 4 năm 2018
* Nội dung thực nghiệm
Để bài thực nghiệm đạt kết quả cao, phản ánh thực chất,
chính xác và khẳng định tính khả thi của đề tài, chúng tôi tiến
hành thực nghiệm dạy học bài 15: Công dân với sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thông qua hoạt động trải nghiệm



gần đây trên các phương tiện thông tin đại chúng;
+ Đưa ra được giải pháp, cách giải quyết vấn đề do GV
nêu ra nhưng cần có sự gợi ý, hướng dẫn và giám sát, nhắc
nhở của GV
- Mức 3: Khá, giỏi (7 - 8 điểm): + Phát hiện và giải quyết
vấn đề đạo đức về lòng yêu nước và trách nhiệm của công dân
với tổ quốc nảy sinh với sự gợi ý của GV.
+ Huy động kiến thức đã học, kinh nghiệm, vốn sống để
phân tích, xem xét vấn đề từ những khía cạnh khác nhau với
sự gợi ý của GV;


+ Chủ động đưa ra giải pháp, cách thức giải quyết phù
hợp với sự gợi ý của GV;
+ Chủ động lựa chọn, điều chỉnh thái độ, hành vi một
cách phù hợp với sự gợi ý của GV.
- Mức 4: Xuất sắc (9 - 10 điểm):
+ Chủ động ứng xử và giải quyết vấn đề liên quan đến
lòng yêu nước và trách nhiệm của công dân với tổ quốc phù
hợp với các giá trị, chuẩn mực đạo đức mà không cần có sự
gợi ý, nhắc nhở.
+ Huy động kiến thức đã học, kinh nghiệm, vốn sống để
phân tích, xem xét vấn đề từ những khía cạnh khác nhau mà
không có sự gợi ý của GV;
+ Chủ động đưa ra giải pháp, cách thức giải quyết phù
hợp, hiệu quả mà không có sự gợi ý của GV;
+ Chủ động lựa chọn, điều chỉnh cách ứng xử và thực
hiện các hành vi đạo đức mà không cần tới sự gợi ý, nhắc nhở
của người khác.


điểm

%

hiện

0

0

0

0.0%

0

0

0.0%

1

0

0

0.0%

0


4.1%

4

6

24

9.4%

4

16

5.5%


5

12

60

23.4%

10

50

17.2%


3

24

9.4%

5

40

13.8%

9

3

27

10.5%

4

36

12.4%

10

2

(Nguồn: Khảo sát)

- Biểu đồ tần suất (%) biểu diễn phân loại kết quả bài kiểm
tra của lớp TN và ĐC trước TN

(Nguồn: Khảo sát)
- Mức độ đánh giá của hai nhóm TN và ĐC trước TN


Nhó
m

Số
bài

Mức độ%

ĐC

45

13,5

46,8

20,3

18,3

TN

29,6%). Giá trị điểm trung bình ở lớp ĐC là 5,7 ở lớp TN là
6,4. Độ lệch chuẩn giữa lớp ĐC và TN là 0,7.


Như vậy, qua kết quả khảo sát năng lực đầu vào của hai
khối lớp ĐC và TN cho thấy năng lực của HS trước khi có tác
động sư phạm là tương đương nhau, đây là cơ sở khách quan
để đánh giá kết quả TN sau này.
- Đo kết quả đầu ra sau thực nghiệm
- Bảng phân phối tần suất điểm của lớp ĐC và TN sauTN
Lớp đối chứng
Điể
m

Tần số
xuất
hiện

tổng
điểm

Lớp thực nghiệm
Tần số

%

xuất
hiện

Tổng

0

2

0

0

0

0

0

0

3

1

3

1.1%

1

3

0.9%



12

72

26.9%

5

30

8.6%

7

4

28

10.4%

5

35

10.1%

8

5


14.9%

12

120

34.6%

Tổng

45

268

100.0%

45

347

100.0%

ĐTB

6.0

7.7
(Nguồn: Khảo sát)



36,2

25,3

28,2

TN

45

3,2

14,4

40,1

42,4

(Nguồn: Khảo sát)
- Biểu đồ đánh giá năng lực của hai nhóm ĐC và TN trước
TN

(Nguồn: Khảo sát)
Số liệu tổng hợp tại bảng 3.3; 3.4 và hình 3.3 ; 3.4 chỉ ra sự
khác biệt về năn lực của nhóm ĐC và HS nhóm TN sau khi tiến
hành dạy trải nghiệm môn GDCD phần công dân với đạo đức
bằng hình thức tham quan, dã ngoại, cụ thể:
+ Tỷ lệ HS đạt mức 1 (
động chứ không dùng theo nghĩa trái với tiêu cực. PPDH tích
cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động
nhận thức của người học, tức là tập kết vào phát huy tính tích
cực của người học chứ không phải là tập kết vào phát huy tính
tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương
pháp tích cực thì thầy giáo phải nỗ lực nhiều so với dạy theo
phương pháp thụ động. Giáo viên tích cực tổ chức các hoạt
động nhóm, trình bày 1 phút, kỹ năng mảnh ghép... để học
sinh có thể trình bày một cách tự tin ý kiến của mình. Rèn
luyện khả năng nói và phong thái tự tin. Tạo tiền đề để cho
học sinh không còn ngại ngùng khi trình bày ý kiến hay thái
độ của mình với thầy cô.
GV cần mạnh dạn giảm bớt những kiến thức môn học dài,
khó, tăng cường những tiết dạy thực hành cho học sinh để học
sinh có thể tham gia những hoạt động trải nghiệm một cách


chủ động, sáng tạo.
Hai là: Tổ chức nhiều chương trình ngoại khóa trong học
tập GDCD nhất là khi dạy phần công dân với đạo đức. Cụ thể
chúng tôi đã đề xuất với BCH Đoàn Trường tổ chức chương
trình: Ngoại khóa về vấn đề môi trường và chương trình
“Thanh niên tình nguyện”. Trong chương trình các bạn học
sinh rất tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường,
khu di tích, thu gom rác thải ở một số làng nghề. Qua đó, các
bạn học sinh có thể biết được thực trạng vấn đề môi trường ở
xung quanh mình, từ đó thấy được kiến thức sách vở rất gần
gũi với thực tiễn.
Trong chương trình GD phổ thông thời gian tới, hoạt
động dạy học trải nghiệm cần được thiết kế thành một chương



phí nhưng nhà trường không thể đáp ứng nên rất cần công tác
xã hội hóa. Bên cạnh đó, việc liên hệ với cơ sở đưa HS đi đôi
khi cũng không thuận lợi như nhà máy hạn chế số lượng HS
đến...vv. Ngoài ra, nhà trường còn gặp khó khăn trong khâu tổ
chức, kiểm tra, đánh giá hoạt động trải nghiệm của HS.
Thông qua việc tiến hành thực nghiệm thực tế tại 2 lớp
thực nghiệm và đối chứng tại trường PTDTBT Đinh Núp, kết
quả là nhóm thức nghiệm đã có kết quả học tập cao hơn so
với nhóm lớp đối chứng, chúng tôi nhận thấy các phương
pháp học trải nghiệm mà mình nêu ra có đã tác dụng nhất
định đối với việc hình thành nên thái độ và ý thức của học
sinh đối với môn học GDCD nhất là phần công dân với đạo
đức.
Các hình thức và biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm
môn GDCD phần công dân với đạo đức được trình bày ở đề
tài là những gợi ý để nhà trường có thể tổ chức được nhiều
nhất, hiệu quả nhất hoạt động giáo dục của mình, đáp ứng nhu
cầu và mục tiêu giáo dục.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần
GDCD là một bộ phận của quá trình giáo dục trong nhà


trường, là sự tiếp nối hoạt động dạy trên lớp, có vai trò quan
trọng trong việc tạo nên sản phẩm đáp ứng mục tiêu giáo dục
trong thời kỳ hội nhập. Trước xu thế hội nhập, giáo dục phải
đào tạo nên những con người mới có được những phẩm chất
đáp ứng với nền kinh tế tri thức, hoạt động trải nghiệm trong
môn sinh học là con đường gắn lý thuyết với thực hành, gắn

Hoạt động trải nghiệm môn GDCD cần phải coi trọng các
hoạt động thực tiễn mang tính tự chủ của học sinh, vậy nên
khi tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm, học sinh và giáo
viên cùng tham gia bàn bạc, nêu ý kiến hoặc tự học sinh xây
dựng kế hoạch và phân chia công việc, nhiệm vụ rồi thực
hiện. Cách thức tổ chức dạy học trải nghiệm môn GDCD
phần công dân với đạo đức rất đa dạng, phong phú. Giáo viên


cần linh hoạt, sáng tạo và sử dụng có hiệu quả thời gian, các
yếu tố nhân, vật lực ở địa phương mình. Trong phạm vi của
luận văn này, chúng tôi nêu ra một số hình thức và biện pháp
tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm môn GDCD phần công
dân với đạo đức: 1. Học trải nghiệm bằng hinhd thức tình
huống; 2. Học trải nghiệm bằng hình thức tham quam, dã
ngoại; 3. Học trải nghiệm bằng hình thức trò chới, đóng vai;
4. Học trải nghiệm bằng hình thức thông qua bàm bài tập dự
án.
Thông qua việc tiến hành thực nghiệm thực tế tại 2 lớp
thực nghiệm và đối chứng tại trường PTDTBT Đinh Núp, kết
quả là nhóm thức nghiệm đã có kết quả học tập cao hơn so
với nhóm lớp đối chứng, chúng tôi nhận thấy các phương
pháp học trải nghiệm mà mình nêu ra có đã tác dụng nhất
định đối với việc hình thành nên thái độ và ý thức của học
sinh đối với môn học GDCD nhất là phần công dân với đạo
đức.
Các hình thức và biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm
môn GDCD phần công dân với đạo đức được trình bày ở đề
tài là những gợi ý để nhà trường có thể tổ chức được nhiều
nhất, hiệu quả nhất hoạt động giáo dục của mình, đáp ứng nhu

thiết bị - kế hoạch sử dụng kinh phí dành cho hoạt động trải
nghiệm
- Tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức, trình độ chuyên
môn và kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm trong nhà
trường, phát huy sự tham gia của tập thể giáo viên. Tăng
cường hơn nữa mối quan hệ giữa các bộ phận trong tổ chức
nhà trường để thống nhất về nội dung, cách thức tổ chức gắn
kiến thức môn học với giáo dục kỹ năng sống.
- Đa dạng hoá nội dung và hình thức thực hiện hoạt động
trải nghiệm.
- Hàng năm tổ chức các hội nghị chuyên đề bàn về việc tổ
chức hoạt động trải nghiệm, nghe báo cáo kinh nghiệm của


các giáo viên làm tốt, tổ chức các hoạt động giao lưu học hỏi
kinh nghiệm quản lý, tổ chức hoạt động trải nghiệm với các
trường bạn.
- Làm tốt công tác kiểm tra, đánh giá việc tổ chức thực
hiện hoạt động trải nghiệm, khen thưởng động viên kịp thời,
kết quả hoạt động trải nghiệm là một trong những tiêu chí
bình xét danh hiệu thi đua hàng năm.
- Để hoạt động trải nghiệm có kết quả thì cần có sự phối
hợp giữa nhà trường với các lực lượng trong và ngoài nhà
trường bởi hoạt động trải nghiệm của HS tốn kém, cần kinh
phí nhưng nhà trường không thể đáp ứng nên rất cần công tác
xã hội hóa
* Về phía giáo viên và học sinh
- Tăng cường tự học, tự đào tạo nhằm nâng cao nhận
thức, kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm để tổ chức tốt
hoạt động dạy học trier nghiệm cho học sinh.