VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ LÊ THU

PH¸P LUËT VÒ C¸N Bé ë viÖt nam HIÖN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2019


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ LÊ THU

PH¸P LUËT VÒ C¸N Bé ë viÖt nam HIÖN NAY
Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 9 38 01 02

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS Lê Văn Long
2. TS. Hoàng Thị Ngân

HÀ NỘI - 2019



23

Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ CÁN BỘ
Ở VIỆT NAM

27

2.1. Quan niệm về cán bộ và pháp luật về cán bộ ở Việt Nam

27

2.2. Yêu cầu và nội dung của pháp luật về cán bộ ở Việt Nam

45

2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật về cán bộ ở Việt Nam

57

Chƣơng 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CÁN BỘ Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY

64

3.1. Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về cán bộ ở Việt
Nam từ năm 1945 đến nay

64

3.2. Những nội dung cơ bản của pháp luật hiện hành về cán bộ ở Việt Nam


150

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

151


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước ở bất cứ quốc gia nào,
thời kỳ nào, yếu tố con người cũng luôn có vai trò đặc biệt quan trọng. Vì vậy, coi
trọng công tác nhân sự nhằm tập hợp những người có năng lực, trình độ chuyên
môn và ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ là yếu tố nền tảng. Tuy nhiên,
công tác nhân sự luôn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của
mỗi quốc gia trong từng giai đoạn nhất định.
Ở nước ta, sau Cách mạng tháng Tám thành công, Nhà nước Việt Nam dân
chủ cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vai trò của đội ngũ cán
bộ, công chức trong quản lý nhà nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: "Cán bộ là
cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù
tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt. Cán bộ là những người đem chính sách của
Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay
cũng không thể thực hiện được", "Muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ
tốt hoặc kém" [101, tr. 240] và "cán bộ là cái gốc của mọi công việc" [101, tr. 269].
Chính vì vậy, cùng với quá trình hoàn thiện bộ máy nhà nước, hệ thống các văn bản
pháp luật về đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta cũng được luôn được chú trọng
sửa đổi, bổ sung, tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ,
công chức; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ nhân
dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước, bên cạnh những kết
quả đạt được, quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cũng còn

chưa gắn với kết quả, sản phẩm cụ thể, không ít trường hợp còn cảm tính, nể nang,
dễ dãi hoặc định kiến. Quy hoạch cán bộ thiếu tính tổng thể, liên thông giữa các
cấp, các ngành, các địa phương; còn dàn trải, khép kín, chưa bảo đảm phương châm
"động" và "mở". Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chậm đổi mới, chưa kết hợp
chặt chẽ giữa lý luận với thực tiễn, chưa gắn với quy hoạch và theo chức danh. Luân
chuyển cán bộ và thực hiện chủ trương bố trí một số chức danh không là người địa
phương, trong đó có bí thư cấp uỷ các cấp còn bất cập, chưa đạt yêu cầu. Việc sắp
xếp, bố trí, phân công, bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử vẫn còn tình trạng đúng
quy trình nhưng chưa đúng người, đúng việc. Tình trạng bổ nhiệm cán bộ không đủ

2


tiêu chuẩn, điều kiện, trong đó có cả người nhà, người thân, họ hàng, "cánh hẩu"
xảy ra ở một số nơi, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Công tác tuyển dụng, thi
nâng ngạch công chức, viên chức còn nhiều hạn chế, chất lượng chưa cao, chưa
đồng đều, có nơi còn xảy ra sai phạm, tiêu cực. Chủ trương thu hút nhân tài chậm
được cụ thể hoá bằng các cơ chế, chính sách phù hợp; kết quả thu hút trí thức trẻ và
người có trình độ cao chưa đạt yêu cầu. Chính sách cán bộ giữa các cấp, các ngành
có mặt còn thiếu thống nhất, chưa đồng bộ; chính sách tiền lương, nhà ở và việc
xem xét thi đua, khen thưởng chưa thực sự tạo động lực để cán bộ toàn tâm, toàn ý
với công việc [71, tr. 2].
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực tế trên, trong đó phải kể đến nguyên
nhân pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức nói chung, pháp luật về cán bộ nói
riêng còn tản mạn, chưa đầy đủ, chưa đồng bộ, đặc biệt là dưới góc độ thể chế, pháp
luật hiện hành chưa phân biệt rõ các đối tượng là cán bộ, công chức. Xuyên suốt
quá trình hình thành, phát triển của pháp luật của cán bộ, công chức ở Việt Nam kể
từ 1945 đến nay, các quy định về địa vị pháp lý và nội dung quản lý đối với cán bộ,
công chức luôn được Nhà nước chú trọng bổ sung, hoàn thiện tương đối đồng bộ và
đầy đủ, nhưng do chưa có sự phân định, xác định cụ thể các đối tượng là cán bộ và

nhằm hoàn thiện pháp luật về cán bộ ở Việt Nam trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý
luận cũng như thực trạng pháp luật về cán bộ ở Việt Nam hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích trên, luận án có nhiệm vụ:
- Tập hợp các công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài luận án đã
được công bố; Phân tích, nhận xét để xác định những vấn đề đã được các tác giả giải
quyết mà luận án có thể kế thừa và những khoảng trống luận án sẽ phải giải quyết.
- Hệ thống hóa nhận thức lý luận và pháp luật về cán bộ thông qua phân
tích khái niệm cán bộ, pháp luật về cán bộ; đặc điểm, vai trò, nội dung của pháp luật
về cán bộ; các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật về cán bộ…
- Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về cán bộ ở Việt Nam dưới các
góc độ: Sự hình thành, phát triển pháp luật về cán bộ; các quy định của pháp luật
hiện hành về cán bộ. Trên cơ sở đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của
ưu điểm và hạn chế để làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp
luật về cán bộ ở Việt Nam hiện nay.

4


- Chứng minh tính tất yếu khách quan của việc hoàn thiện pháp luật về cán
bộ ở Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở đó xác định quan điểm và đề xuất các giải pháp
cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật về cán bộ ở nước ta hiện nay.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là những vấn đề lý luận và pháp luật về
cán bộ ở nước ta hiện nay, bao gồm các quy định pháp luật cơ bản điều chỉnh đối
tượng cán bộ làm việc trong các cơ quan Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị - xã
hội ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp huyện, không nghiên cứu về cán bộ ở cấp xã.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Pháp luật về cán bộ là vấn đề lớn với nhiều nội dung, trong

nhằm phân tích, hệ thống hóa các vấn đề nghiên cứu đặt ra của pháp luật về cán bộ
trong mối quan hệ với pháp luật về công chức, công vụ nói chung.
- Phương pháp lịch sử được sử dụng trong tất cả các chương của luận án để
phân tích, đánh giá quá trình hình thành, phát triển và những yêu cầu hoàn thiện của
pháp luật về cán bộ.
- Phương pháp thống kê được sử dụng trong Chương 3 của luận án khi đánh
giá thực trạng pháp luật về cán bộ.
- Phương pháp so sánh được sử dụng trong Chương 1 và Chương 4 của luận
án khi đề cập tới những công trình nghiên cứu, những bài viết về cán bộ và pháp
luật về cán bộ để so sánh, rút ra những giá trị tham khảo để từ đó định hướng những
giải pháp hoàn thiện pháp luật về cán bộ ở Việt Nam hiện nay.
- Phương pháp khái quát hóa được sử dụng trong Chương 4 của luận án
nhằm đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật về cán bộ và giải pháp tổ chức thực
hiện pháp luật về cán bộ.
5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
Luận án là công trình nghiên cứu chuyên biệt pháp luật về cán bộ. Những
đóng góp mới của luận án thể hiện trên các khía cạnh sau đây:
Thứ nhất, tiếp cận từ góc độ công vụ, luận án nghiên cứu một cách toàn
diện các vấn đề lý luận và pháp luật về cán bộ. Trên cơ sở phân tích về mặt khoa
học, pháp lý, thực tiễn và chọn lọc tiếp thu các kết quả của các công trình nghiên
cứu đã được công bố, luận án phân tích, đưa ra khái niệm, đặc điểm của cán bộ. Từ
đó, luận án tiếp tục xây dựng khái niệm pháp luật về cán bộ, chỉ ra những đặc thù

6


của pháp luật về cán bộ và phân tích vai trò cũng như những nội dung cơ bản của
pháp luật về cán bộ ở nước ta.
Thứ hai, luận án đã khái quát hoá, phân tích làm rõ những nội dung điều
chỉnh của pháp luật về cán bộ qua các giai đoạn, đặc biệt là pháp luật hiện hành về

VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN

1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Việc nghiên cứu pháp luật về cán bộ, công chức nói chung và pháp luật về
cán bộ nói riêng đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu với nhiều công trình
khoa học đã được công bố. Các công trình nghiên cứu này có thể chia thành các
nhóm sau đây.
1.1.1. Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến chế độ công vụ và
cán bộ, công chức
Đội ngũ cán bộ, công chức luôn là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong quá
trình xây dựng Đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà
nước. Trước yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước theo
nguyên tắc pháp quyền, vấn đề cán bộ đã được nghiên cứu, tiếp cận ở nhiều góc độ
khác nhau.
- Đề tài cấp Nhà nước "Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu
của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân" do TS. Thang
Văn Phúc làm chủ nhiệm [109]. Đề tài đã làm rõ một số vấn đề về chất lượng đối
với đội ngũ cán bộ, công chức nói chung, đội ngũ cán bộ nói riêng, trong đó đề cập
đến phẩm chất đạo đức của cán bộ được thể hiện ở lý tưởng, ý thức, niềm tin vào
con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; quyết tâm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh; ý thức tôn trọng, giữ gìn kỷ luật, kỷ
cương, sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật, lối sống lành mạnh, không tham
ô lãng phí, có trách nhiệm cao trong thi hành công vụ… Đề tài cũng xác định tiêu
chuẩn đối với đội ngũ cán bộ, công chức, đó là tiêu chuẩn về đức và tài; những yêu
cầu đổi mới các tiêu chuẩn của đội ngũ cán bộ trước các yêu cầu xây dựng và phát
triển đất nước trong từng thời kỳ, giai đoạn nhất định.

8


9


công chức. Trên cơ sở đó, UNDP đã đưa ra khuyến nghị về việc cần xây dựng thể
chế công vụ hay bộ quy tắc công vụ quy định quy tắc ứng xử của công chức, những
điều công chức không được làm; đồng xây dựng được một cơ chế khiếu nại độc lập
để tránh lạm dụng và cho phép khiếu nại.
- Sách "Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới"
của Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương và Nguyễn Thu Huyền (đồng chủ
biên), Nxb Chính trị quốc gia, năm 2004 [110]. Cuốn sách giới thiệu cơ bản về bộ
máy hành chính, lịch sử nền công vụ, đặc biệt là chế độ quản lý công chức của
Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Liên bang Nga, Cộng hòa Pháp, Cộng hòa Liên
bang Đức, Vương quốc Anh và Mỹ, trong đó đề cập, so sánh chi tiết về chính sách
công vụ, công chức của từng quốc gia theo các hệ thống pháp luật khác nhau. Trên
cơ sở so sánh, phân tích kinh nghiệm của một số nước về hệ thống công vụ và cải
cách công vụ, các tác giả đưa ra một số kiến nghị có thể tham khảo cho việc hoàn
thiện thể chế công chức, công vụ ở Việt Nam.
- Luận án tiến sĩ Luật học "Giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức
hành chính trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt
Nam" của Nguyễn Quốc Sửu, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2010 [136].
Luận án đề cập khá toàn diện về vai trò, đặc điểm của giáo dục pháp luật cho đội
ngũ cán bộ, công chức hành chính và yêu cầu, yếu tố ảnh hưởng tới giáo dục pháp
luật cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính; đánh giá thực trạng, những ưu điểm,
tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán
bộ, công chức hành chính để từ đó luận giải một số quan điểm và giải pháp nâng
cao hiệu quả giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính ở nước
ta. Những kết quả nghiên cứu của luận án về vấn đề này có giá trị tham khảo quan
trọng cho việc đưa ra các chính sách, quy định về giáo dục pháp luật cũng như công
tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta.
- Luận án tiến sĩ Quản lý hành chính công "Cơ sở lý luận và thực tiễn về

năng lực thực tế của cán bộ, công chức lãnh đạo cần đào tạo và tiến hành đào tạo
cán bộ, công chức lãnh đạo theo vị trí việc làm. Những kiến nghị của tác giả có
giá trị tham khảo cho việc đổi mới công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ, công chức đáp ứng yêu cầu đổi mới, cải cách tổ chức và hoạt động của bộ máy
nhà nước.

12


- Bài viết "Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đủ năng lực đáp
ứng yêu cầu của cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020" của Lưu Hải Đăng, Tạp
chí Tổ chức nhà nước, số 4/2012 [72]. Tác giả bài viết đã đánh giá thực trạng đội
ngũ cán bộ, công chức, viên chức và phân tích các giải pháp tăng cường năng lực
cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Các giải pháp mà tác giả đưa ra là cơ sở
tham khảo cho việc hoàn thiện thể chế để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên
chức đáp ứng các yêu cầu cải cách hành chính.
- Bài viết "Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức từ góc nhìn chuỗi kết quả và
chỉ số đánh giá", của Đoàn Văn Dũng, Tạp chí Tổ chức nhà nước, số 7/2012 [51].
Tác giả bài viết đề cập đến vấn đề quan trọng trong hoạt động của bộ máy nhà nước
là làm thế nào để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức? Vì vậy, tác giả đã
phân tích thực trạng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức từ góc nhìn chuỗi kết quả
đầu ra và gắn với những chỉ số đánh giá cụ thể. Từ đó tác giả kiến nghị công tác đào
tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cần phải hướng đến mục tiêu thay đổi hiện trạng
mặt bằng chất lượng của cán bộ, công chức và cần thay đổi tư duy về công tác đào
tạo, bồi dưỡng. Những phân tích, kiến nghị của tác giả là cơ sở cho việc nghiên cứu,
hoạch định chính sách quản lý và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta
trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và cải cách nền
hành chính ở nước ta hiện nay.
- Bài viết "Nâng cao năng lực thực thi công vụ của cán bộ, công chức - Một
thách thức của cải cách hành chính Việt Nam hiện nay", PGS.TS Võ Kim Sơn, Tạp

khu vực tư vào quản lý công; "Decentralizing the Civil Service" (Phi tập trung hóa
nền công vụ) của A. Massey, J. McMillian, P. Carmichael, R.A. WRhodes, McGraw
Hill, 2003, bàn đến quá trình cải cách công vụ ở Anh; "Civil Service Reform in the
State" (Đổi mới nền công vụ Nhà nước) của J. Edward Kellough, Lloy G.Nigro,
nghiên cứu quá trình cải cách công vụ ở Mỹ những năm 1990…
Nhìn chung, các công trình này tập trung phân tích cơ sở lý luận, trong đó
nhấn mạnh việc áp dụng các quy tắc của quản lý khu vực tư vào quản lý khu vực công,
chuyển từ nền hành chính truyền thống sang nền hành chính hiện đại, phát triển…
- "La gestion des resources humaines dans le secteur public" "Quản lý
nguồn nhân lực trong khu vực nhà nước" của tác giả Christian Batal [173]. Cuốn
sách đã trình bày cơ sở lý thuyết và đưa ra các phương pháp tổ chức điều hành hiện
đại để điều hành nguồn nhân lực trong khu vực nhà nước có hiệu quả hơn, góp phần
thúc đẩy cải cách, đổi mới nền hành chính của các quốc gia. Cuốn sách đã làm sáng
tỏ khái niệm quản lý nguồn nhân lực cũng như mục đích, ý nghĩa của quản lý nguồn

16


nhân lực và các vấn đề nổi cộm trong trong quản lý nguồn nhân lực nói chung và
quản lý nguồn nhân lực trong khu vực công nói riêng, đồng thời nghiên cứu việc
quản lý dự báo công việc, năng lực và nguồn nhân lực để hoạch định chính sách và
xây dựng mô hình quản lý nguồn nhân lực trong khu vực nhà nước.
1.1.2. Các công trình nghiên cứu liên quan đến pháp luật cán bộ, công chức
- Đề tài khoa học cấp Bộ "Hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của người
đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam hiện nay - Vấn đề và giải
pháp", năm 2009 của Viện Nhà nước và Pháp luật thuộc Học viện Chính trị - Hành
chính quốc gia Hồ Chí Minh [164]. Đề tài đã phân tích cơ sở lý luận hoàn thiện
pháp luật về trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước,
phân tích thực trạng pháp luật về trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan hành
chính nhà nước và luận giải những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, trên cơ sở đó đưa ra

của công chức trong thực thi công vụ nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành
chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
- Luật án tiến sĩ Luật học "Hoàn thiện chế định pháp luật về công vụ, công
chức ở Việt Nam hiện nay" của Lương Thanh Cường, Khoa Luật, Đại học Quốc gia
Hà Nội, năm 2008 [48]. Luận án đã phân tích, làm rõ nhiều vấn đề lý luận về công
vụ, công chức; xác định và phân tích các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của
chế định pháp luật về công vụ, công chức; đánh giá thực trạng các quy định pháp
luật về công vụ, công chức và những yêu cầu, sự cần thiết và những giải pháp hoàn
thiện chế định pháp luật về công vụ, công chức ở nước ta. Những phân tích, luận
giải của luận án cả về mặt lý luận và thực tiễn là cơ sở quan trọng cho việc nghiên
cứu các quy định pháp luật về cán bộ trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa, của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân ở Việt Nam.
- Luận án tiến sĩ Luật học "Đổi mới và hoàn thiện pháp luật về công chức ở
nước ta", của Nguyễn Văn Tâm, năm 1997 [137]. Đây là công trình nghiên cứu
pháp luật về công chức nhưng trong đó tác giả chủ yếu đề cập đến thực trạng đội
ngũ công chức nước ta qua các thời kỳ (tính đến năm 1997). Luận án cũng đã đưa ra
các đề xuất khoa học nhằm hoàn thiện pháp luật về công chức nhưng phần nhiều là
các giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức.

18


- Luận án tiến sĩ Luật học "Hoàn thiện pháp luật về tuyển chọn và bổ nhiệm
công chức ở nước ta" của Nguyễn Quốc Hiệp, Viện Nhà nước và Pháp luật - Viện
Khoa học Xã hội Việt Nam, năm 2006 [82]. Luận án tập trung nghiên cứu về thể
chế tuyển chọn, bổ nhiệm công chức và chủ yếu đi sâu vào hoạt động tuyển dụng
công chức nhà nước. Những tiêu chuẩn, điều kiện tuyển chọn công chức cũng là cơ
sở lý luận và thực tiễn cho việc quy định, áp dụng trong tuyển chọn cán bộ.
- Luận án tiến sĩ Luật học "Hoàn thiện pháp luật công chức, công vụ đáp
ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước", của Tạ Ngọc Hải, Học viện Khoa học

Quốc gia năm 2015 [98]. Công trình đã nghiên cứu tương đối có hệ thống về trách
nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước cả trên bình diện lý luận
và thực tiễn thông qua khái niệm "người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước và
luận giải về đặc điểm vị trí pháp lý của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà
nước cũng như khái niệm "trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà
nước" với cách tiếp cận mới khi cho rằng nội hàm thuật ngữ "trách nhiệm" cần có
sự thống nhất tương thích giữa ba yếu tố nghĩa vụ, quyền và việc chịu trách nhiệm.
- Bài viết "Bàn về cải cách pháp luật tiền lương cán bộ, công chức, viên
chức ở Việt Nam hiện nay" của Lê Thị Thanh, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số
1/2013 [149]. Bài viết của tác giả đề cập đến tiền lương - vấn đề quan trọng đối với
cán bộ, công chức, viên chức. Tiền lương là vấn đề có vai trò động lực cho việc xây
dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời cũng là một nội
dung trong quá trình hoàn thiện pháp luật về cán bộ, công chức. Tác giả bài viết đã
chỉ ra những bất cập về các quy định về tiền lương hiện hành (quy định về trả lương
chưa phù hợp, sự hạn chế về nguồn trả lương; chưa có sự tách bạch về lương trả cho
cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước và viên chức trong các đơn vị sự
nghiệp công lập; việc trả lương chưa phù hợp với vị trí chức danh, chất lượng và
hiệu quả công việc của người được hưởng) và đưa ra những kiến nghị cụ thể để
hoàn thiện pháp luật về tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức...
- Bài viết "Sự điều chỉnh của pháp luật về đạo đức công vụ ở Việt Nam" của
GS.TS Phạm Hồng Thái, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 5/2010 [141]. Bài viết đã
phân tích sự cần thiết điều chỉnh đạo đức công vụ bằng pháp luật và khái quát nội
dung điều chỉnh của pháp luật đối với đạo đức công vụ qua các quy định của Hiến

20


pháp, của luật và các văn bản dưới luật. Trên cơ sở đó tác giả đặt ra yêu cầu cần
thiết thể chế hóa các chuẩn mực đạo đức công vụ thành pháp luật đáp ứng yêu cầu
đổi mới ở Việt Nam.