GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
TRAO DUYÊN
(Trích “Truyện Kiều”)
Nguyễn Du
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp HS:
1. Cảm nhận được tình yêu và nỗi đau khổ của Thuý Kiều trong đêm 'Trao
Duyên"
2. Thấy được tài nghệ tuyệt vời của Nguyễn Du trong việc miêu tả diễn
biến tâm lý nhân vật
B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
- SGK, SGV.
- Thiết kế bài học.
C. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sách sáng
tạo, gợi tìm; kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi .
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* Ổn định tổ chức
1. KIỂN TRA BÀI CŨ: Không
2. BÀI MỚI


* Lời vào bài (1’)
Trong bài thơ "tâm sự nàng Thuý Vân" nhà thơ Trương Nam Hương bày tỏ cảm
xúc:
Xót thương lời chị dặn dò
Mười lăm năm đắm con đò xuân xanh
Chị yêu lệ chảy đã đành
Chớ em nước mắt đâu dành chàng Kim
Ô kìa sao chị ngội im
Máu còn biết chảy về tim để hồng

mình thì lỡ dở. Chỉ còn lại một đêm ở nhà,
ngày mai phải đi theo Mã Giám Sinh, Thuý
Kiều đã cậy nhờ Thuý Vân trả nghĩa cho Kim
Trọng.
- Đoạn trích từ câu 723 đến 756 trong tác
phẩm “Truyện Kiều”. Tiêu đề do người soạn
sách tự đặt ra.
2. Đọc - Giải thích các từ khó (3’)

(HS đọc SGK)

3. Bố cục (2’)
Đoạn trích có thể chia làm 2 đoạn:

(?) Xác định bố cục và nội dung + Đoạn 1: 10 câu đầu: Thuý Kiều trao duyên,
mỗi đoạn nói gì?

cậy nhờ Thúy Vân trả nghĩa cho Kim Trọng.
+ Đoạn 2: Còn lại: Diễn biến tâm trạng của
Thúy Kiều sau khi trao duyên. Đó là lưu


luyến những kỉ vật, với tình duyên của mình,
nàng coi hạnh phúc của mình đã chấm dứt,
nàng càng đau đớn về tình yêu tan vỡ, vì
buộc phải phụ tình Kim trọng.
II. Đọc – hiểu (25’)
(?) Trao duyên là chuyện tế nhị, - Đem tình yêu của mình trao cho người khác
khó nói. Kiều đã nói và làm như là một chuyện bất đắc dĩ. Trường hợp của
thế nào để Thuý Vân chấp nhận? Kiều không thể đành được, buộc nàng phải

cùng hệ trọng với hạnh phúc của em mình.
(?) Ngoài lời nói và cử chỉ, trong
"Trao duyên" Kiều còn nói những
gì?

Kiều không chỉ lựalời mà chử chỉ thông qua
lời thoại.
"Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa"
- Tại sao chị lại phải lạy em? Làm như thế có
trái với đạo lý không? Kiều lạy là lạy đức hy
sinh cao cả của Thuý Vân. Bởi rồi đây Thuý
Vân phải chấp nhận lấy người mình không
được yêu, cụ thể là "lấy người yêu chị làm
chồng"

(?) Em có suy nghĩ gì về lời lẽ
ấy?

Hai câu mở đầu đoạn trích, ta nhận ra dù
trong hoàn cảnh tan nát lòng Thúy Kiều vẫn
bộc lộ sự đoan trang tế nhị.
- Nàng có nói về mối tình của mình, hoàn
cảnh của mình:
Kể từ khi gặp chàng Kim
Khingày quạt nước, khi đêm chém thề
Sự đâu sóng gió bất kỳ
Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai
Tình sâu mà hiếu cũng nặng. Hoàn cảnh này
buộc Kiều phải lựa chọn. Lẽ tất nhiên Kiều



cho em chứng tỏ trong tình yêu và vì tình
yêu, Kiều đã đặt hạnh phúc của tình yêu lên
trên hết.
- Có người cho rằng, trao kỉ vật tâm trạng
Thuý Kiều chứa đầy mâu thuẫn. Đó là mâu
thuẫn giữa hoàn cảnh bắt buộc và nội tam của
Kiều. Nàng đã vượt qua mâu thuẫn ấy để
nhận nỗi đau về mình.
- Nàng coi như mình đã chết. Đó là cái chết
của tâm hồn. Vì nàng ý thức tình yêu của
mình là hết rồi, đã chấm dứt. Từ đây ngôn
ngữ trong lời thoại của Kiều gợi ra cuộc sống
ở cõi âm, đầy ma mị.
Trông ra ngọn cỏ lá cây
Thấy hiu hiu gió là hay chị về
Hồn còn mang nặng lời thề
Nát thân bồ liễu đền ghì trúc mai
Dạ đài cách mặt khuất lời

(?) Trao kỉ vật xong, Kiều cảm
nhận gì về thân phận?

Dưới xin giọt nước cho người thác oan
- Những từ ngữ và hình ảnh: Cách mặt khuất
lời, dạ đài, người thác oan, hồn, nát, thân bồ


liễu, hiu hiu gió là hay chị về…
=> Nàng đã ý thức được thân phận của mình.

III. Tổng kết (4’)
- Đoạn trích miêu tả cách xử sự của Thúy
Kiều khi cậy nhờ Thúy Vân trả nghĩa cho
Kim Trọng. Đồng thời làm rõ diễn biến tâm
trạng đầy đau khổ tuyệt vọng của Thuý Kiều
khi tình yêu tan vỡ, vì buộc phải phụ tình
Kim trọng.
- Đoạn trích cũng thể hiện nỗi đau đớn cực độ
(?) Nêu nội dung và nghệ thuật
đoạn trích?

khi phải tự nguyện lìa bỏ mối tình đầu của
mình.
- Nghệ thuật của đoạn trích thể hiện Nguyễn
Du rất thấu hiểu về con người qua lời thoại
thể hiện tâm trạng của Kiều.
III. Luyện tập (4’)
* Bi kịch của tình yêu trong đoạn thể hiện:
Khát vọng lớn lao của Kiều là xây dựng tình
yêu và hạnh phúc với Kim Trọng. Song thực
tế xã hội phong kiến đã không để cho nàng


thực hiện khát vọng ấy. Nó như một trở lực,
một thế lực đè nặng lên bi kịch, buộc nàng
phải từ bỏ mối tình đầu.
Vì thế cơ sở của bi kịch tình yêu ấy là sự hi
(?) Đoạn trích "Trao duyên" thể sinh. Trong tác phẩm, Kiều đã hai lần hi sinh
hiện bi kịch của tình yêu. Hãy tình yêu của mình. Lần thứ nhất nàng chọn
chobiết thực chất của kịch là gì?