GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
TRAO DUYÊN
(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)
A. Mục tiêu bài học:
Giúp hs:- Hiểu đợc diễn biến tâm trạng đầy mâu thuẫn, phức tạp, bế tắc
của Thúy Kiều trong đêm trao duyên. Qua đó, thấy đợc sự đồng cảm
mạnh mẽ, sâu sắc của Nguyễn Du đối với hoàn cảnh đau khổ và phẩm
chất cao quý của nhân vật: đức hi sinh, lòng vị tha.
- Nắm đợc nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: độc thoại nội
tâm, phân tích tâm lí bậc thầy, kết hợp ngôn ngữ dân gian và bác học đặc
sắc.
- Rèn kĩ năng đọc thơ trữ tình, thể lục bát, diễn xuôi và phân
tích tâm lí nhân vật trong thơ trữ tình.
B. Sự chuẩn bị của thầy trò:
- Sgk, sgv, Truyện Kiều và các tài liệu tham khảo.
- Hs soạn bài.
- Gv soạn thiết kế dạy- học.
C. Cách thức tiến hành:
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các hình thức đọc diễn cảm,
trao đổi thảo luận, phát vấn- đàm thoại.
D. Tiến trình dạy- học:
1. Ổn định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nêu các đặc trng của phong cách ngôn ngữ nghệ thuật? VD?


3. Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Mộng Liên Đờng chủ nhân đã khái quát về thân
thế Thúy Kiều: “Khi la láng tình thơ, ngời tựa án khen tài châu ngọc; khi
duyên a kim cải non biển thề bồi; khi đất nổi ba đào, của nhà tan tác; khi
lầu xanh, khi rừng tía cõi đi về nghĩ cũng chồn chân; khi kinh kệ, khi can

Trọng,

bán

mình

để

tiền

có

chuộc cha và em
khỏi đòn tra khảo dã
man. Việc bán mình
thu xếp xong xuôi,
Kiều ngồi thao thức


trắng đêm nghĩ đến
thân phận và tình
yêu lỡ dở của mình.
Nàng khẩn khoản
nhờ Thúy Vân thay II. Đọc- hiểu văn bản:
mình trả nghĩa cho 1. Đọc.
chàng Kim...

2. Bố cục:3 phần.

Yêu cầu hs đọc diễn + P1: 12 câu đầu " Thúy Kiều tìm cách thuyết

vỡ òa thành tiếng

+ P2: 14 câu tiếp " Thúy Kiều trao kỉ vật cho em
và dặn dò em.
+ P3: 8 câu còn lại " Tâm trạng đau đớn, tuyệt
vọng của Thúy Kiều.


thét,

tiếng

khóc, 2. Tìm hiểu văn bản:

ngất lặng đi.
-

Theo

a. 12 câu đầu:

dõi

câu * 2 câu đầu: hoàn cảnh đặc biệt khác thờng.
chuyện Thúy Kiều- Cậy " nhờ (cậy- thanh trắc" âm điệu nặng nề gợi
Thúy Vân, có thể
sự quằn quại, đau đớn, khó nói; nhờ- thanh bằng).
ngắt dòng tâm sự
" hàm ý hi vọng tha thiết của một lời trăng
của Thúy Kiều thành

lời”,

“lạy”,

“tha” có gì khác thờng? Có thể thay từ
“cậy” bằng “nhờ”,
“chịu” bằng “nhận”
ko? Vì sao?
Gv dẫn dắt: 10 câu
tiếp là câu chuyện
cần

nói

và

ớc

nguyện của Kiều. * 10 câu tiếp:
Ngay sau thái độ - Tơng t: tình yêu nam nữ; “gánh tơng t”" ngời xa
khẩn thiết yêu cầu ở xem tình yêu là một gánh nghĩa vụ, gánh nặng,
hai câu trên, Thúy chữ tình đi liền với chữ nghĩa, giữa những ngời
Kiều đa ra ớc yêu nhau có mối duyên tiền định, sẵn có từ kiếp
nguyện của mình:


mong Thúy Vân thay trớc.
mình nối duyên cùng
Kim Trọng " giải
thích ngay cho thái


phẩm chất gì đặc
biệt?

" Lí do thứ nhất: Thúy Vân còn trẻ.
+ Tình máu mủ" tình cảm chị em ruột thịt.

Hs thảo luận, phát + Lời nớc non " lời nguyện ớc trong tình yêu.
biểu.

" Lí do thứ hai: Viện đến tình cảm chị em ruột

Gv nhân xét, bổ thịt, Kiều mong Vân thay mình trả nghĩa với
sung: Qua cách nói, chàng Kim.
lập luận chặt chẽ, + Thành ngữ “thịt nát xơng mòn”, “ngậm cời
hợp lí, đạt tình của
chín suối” " chỉ cái chết.
Thúy Kiều, chúng ta
" Lí do thứ ba: Đợc vậy thì Kiều có chết cũng đ-


thấy ở nàng vẻ sắc ợc mãn nguyện, thơm lây vì em đã giúp mình
sảo khôn ngoan ngay sống trọn nghĩa với chàng Kim.
cả trong bi kịch lớn " Phẩm chất của Thúy Kiều:
nhất của đời mình.
+ Sắc sảo khôn ngoan.
Đồng thời, nàng
cũng luôn là ngời + Luôn nghĩ đến ngời khác hơn cả bản thân mình
nghĩ cho ngời khác " đức hi sinh, lòng vị tha.
đến quên bản thân

thể trao " ko thanh thản " nghĩ đến cái chết.
- Của tin: phím đàn, mảnh hơng nguyền " những
vật gắn bó, gợi tình yêu Kim- Kiều.
- Phân tích cách cảm Trao kỉ vật cho em, lí trí Kiều bảo phải trao nhng
nhận thời gian của tình cảm thì muốn níu giữ. Biết bao giằng xé
Kiều qua các trạng trong hai chữ “của chung” ấy. Biết bao tiếc nuối,
từ ngày xa, bây giờ? đớn đau. Nàng tự nhận mình là “ngời mệnh bạc”Tâm trạng của nàng ngời có số phận bất hạnh. Nàng chỉ có thể phó
thác cho Vân việc nối mối duyên dang dở với
đợc bộc lộ ntn?
Kim Trọng để trả nghĩa cho chàng chứ ko thể trao
tình yêu. Nên sau khi trao kỉ vật, trao duyên rồi
nhng nàng ko tìm đợc sự thanh thản. Nàng coi
mình nh đã chết...
* Câu 15-24:
- Cảnh sum họp của Kim Trọng - Thúy Vân ợớ
Linh hồn cô độc, bất hạnh của Thúy Kiều.
" tình yêu thủy chung, mãnh liệt.
" ý thức ngày càng rõ hơn về bi kịch của Thúy
Kiều.
- Ngày xa " thời gian quá khứ xa xôi" thời gian
tâm lí, chia cuộc đời Kiều làm hai mảng đối lập:
Quá khứ
hạnh phúc, tơi

ợớ

Hiện tại
chia li, tan vỡ đột ngột,