Giáo án Ngữ văn 10
VĂN BẢN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Giúp HS: - Nắm được khái niệm, đặc điểm, các loại VB phân
chia theo lĩnh vực và mục đích giao tiếp.
2. Kĩ năng: - Nâng cao kĩ năng thực hành phân tích và tạo lập VB trong
giao tiếp.
3. Thái độ: - Biết phân biệt, sử dụng các loại VB phù hợp, linh hoạt trong
các lĩnh vực khác nhau của đời sống.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1. Giáo viên: - Sách gáo khoa,sách giáo viên và một số tài liệu tham khảo
2. Học sinh: Đọc và chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi SGK.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Hoạt động 1:(5phút)
1. Kiểm tra bài cũ:(5phút)
Hãy nêu các nhân tố giao tiếp trong hoạt động giao tiếp?
1. Nội dung bài mới:

Hoạt động của gv
Hoạt động 2:

Hoạt động của hs

Nội dung ghi bảng
I- Khái niệm và đặc điểm:

Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu khái niệm và
đặc điểm của văn bản.

1. Khái niệm:

do.  trao đổi về thông tin
chính trị - xã hội

GV: Mỗi văn bản được

Câu hỏi 1:

người nói tạo ra trong

- Văn bản tạo ra trong hoạt động

những hoạt động nào?

giao tiếp chung. Quan hệ giữa

Để đáp ứng nhu cầu gì ?


Giáo án Ngữ văn 10
người và người.
GV: Chốt lại vấn đề.

- Nhu cầu:
+ VB (1): trao đổi về một kinh
nghiệm sống
+ VB(2): trao đổi về tâm tư tình
cảm

GV: Số câu ở mỗi văn HS: Trả lời.
bản như thế nào ?


người với người

+ VB(1) Là quan hệ giữa người với

+ VB(2) Lời than thân của người
cô gái

+ VB(2) Lời than thân của cô gái

+ VB(3) Lời kêu gọi toàn + VB(3) Lời kêu gọi toàn quốc
quốc kháng chiến

kháng chiến


Giáo án Ngữ văn 10
GV: Vấn đề đó có được - Cách triển khai:
triển khai nhất quán Mỗi văn bản đều tập trung - Cách triển khai:
trong mỗi văn bản nhất quán vào một chủ đề
Mỗi văn bản đều tập trung nhất
không ?
và triển khai chủ đề đó một quán vào một chủ đề và triển khai
GV: Như vậy, một văn cách trọn vẹn.
chủ đề đó một cách trọn vẹn.
bản thường có đặc điểm
gì?

HS: Trả lời.


a. Phần mở đầu: “ Hỡi
đồng bào toàn quốc”
b.

toàn quốc”
d.

Thân bài:“ Chúng ta

hoà bình … nhất định về dân tộc

muốn hoà bình … nhất
định về dân tộc ta”

Thân bài:“ Chúng ta muốn
ta”

e.

Kết bài: Phần còn lại.

HS: Trả lời.
- Mở đầu: Tiêu đề và Lời hô
gọi

Câu hỏi 4:


Giáo án Ngữ văn 10
 dẫn dắt, giới thiệu vấn đề Văn bản (3):

Mục đích:

nghiệm sống.

- VB(1): Truyền đạt kinh nghiệm

- VB (2): Lời than thân để sống.
gợi sự hiểu biết và cảm
- VB (2): Lời than thân để gợi sự
thông của mọi người với số
hiểu biết và cảm thông của mọi
phận người phụ nữ.
người với số phận người phụ nữ.
- VB(3): Kêu gọi, khích lệ
- VB(3): Kêu gọi, khích lệ thể hiện
thể hiện quyết tâm của mọi
quyết tâm của mọi người trong
người trong kháng chiến
kháng chiến chống Pháp.
chống Pháp.
 mỗi văn bản có một mục đích
 mỗi văn bản có một mục
nhất định
đích nhất định
2. Đặc điểm của văn bản:


Giáo án Ngữ văn 10
HS: Trả lời.



(1) Cuộc sống xã hội

ngữ liệu SGK.

(2) Cuộc sống xã hội

a. Vấn đề, lĩnh vực:

GV: So sánh văn bản (1) Cuộc sống xã hội

(3) Chính trị.

1,2,3, Vấn đề được đề (2) Cuộc sống xã hội
cập trong mỗi văn bản
(3) Chính trị.
này là gì ? Thuộc lĩnh

b. Từ ngữ:

vực nào trong cuộc

(1) và (2): Thông thường


Giáo án Ngữ văn 10
sống?
GV:

HS: Trả lời.


văn bản thuộc phong (1) và (2): thuộc loại văn => Phong cách ngôn ngữ:
bản nghệ thuật.
(1) và (2): thuộc loại văn bản nghệ
cách ngôn ngữ nào?
thuật.
(3): thuộc loại văn bản chính luận.
GV: Các loại văn bản

HS: Trả lời

được sử dụng trong .a. Phạm vi sử dụng:

- Câu 2: So sánh các văn bản
a. Phạm vi sử dụng:

những lĩnh vực nào của + (2): giao tiếp có tính chất + (2): giao tiếp có tính chất nghệ
xã hội?
nghệ thuật
thuật
+ (3): chính trị, xã hội

+ (3): chính trị, xã hội

+ SGK: Khoa học

+ SGK: Khoa học


Giáo án Ngữ văn 10

vọng, xác nhận sự việc

HS: Trả lời.

c. Lớp từ ngữ:

+ (2): Thông thường

+ (2): Thông thường

+ (3): Chính trị, xã hội

+ (3): Chính trị, xã hội

+ SGK: Khoa học

+ SGK: Khoa học

GV:

Lớp từ ngữ riêng + Đơn nghỉ học, giấy khai
+ Đơn nghỉ học, giấy khai sinh:
cho mỗi loại văn bản sinh: Hành chính
Hành chính
như thế nào ?
d. Kết cấu, trình bày:
HS: Trả lời.
+ (2): thơ (ca dao, thơ lục

+ (2): thơ (ca dao, thơ lục bát)


bản nào?
GV: Ngoài các loại văn
bản trên, ta còn có thể
gặp các loại văn bản nào
khác?
như:
thư, nhật kí  thuộc
phong cách ngôn ngữ
sinh hoạt
Bản tin, phóng sự,
phỏng vấn  thuộc

Ghi nhớ, SGK trang 25


Giáo án Ngữ văn 10
phong cách ngôn ngữ
báo chí
* Hoạt động 4:
GV: Cho học sinh đọc
kỹ phần ghi nhớ ở
SGK.Theo lĩnh vực và
mục đích giao tiếp,
người ta phân biệt các
loại văn bản:
- Văn bản thuộc phong
cách sinh họat.
- Văn bản thuộc phong
cách nghệ thuật.