LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và
chưa được sử dụng để bảo vệ một học hàm học vị nào.
Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và
các thông tin trích trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày
tháng 5 năm 2017
TÁC GIẢ
Phạm Đức Huy
i
LỜI CẢM ƠN
Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật chuyên ngành Quản lý xây dựng với đề tài: “Đề xuất giải
pháp tăng cường công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng công trình thủy
lợi của Công ty TNHH một thành viên thủy lợi Bắc Sông Mã-Thanh Hóa” được hoàn
thành với sự giúp đỡ của Phòng Đào tạo Đại học và Sau Đại học, các thầy cô của Khoa
Công trình, Bộ môn Công nghệ và Quản lý xây dựng, Khoa Kinh tế và Quản lý Trường Đại học Thủy lợi, cùng các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Học viên xin cám ơn chân thành đến Ban giám đốc Công ty TNHH MTV thuỷ lợi Bắc
Sông Mã, thầy cô và cán bộ ở các cơ quan khác đã hết lòng giúp đỡ cho học viên hoàn
thành Luận văn.
Đặc biệt, học viên xin cám ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú đã trực
tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tận tình cho học viên trong quá trình thực hiện Luận văn này.
Với thời gian và trình độ còn hạn chế, tác giả không thể tránh khỏi những thiếu sót và
rất mong nhận được hướng dẫn và đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, của đồng
nghiệp.
Hà Nội, ngày
1.5.1. Vai trò của hệ thống công trình thủy lợi trong nền kinh tế.................................. 14
1.5.2 Tình hình đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi ở nước ta trong thời gian qua
....................................................................................................................................... 16
1.5.3 Tình hình quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi ở nước
ta trong thời gian qua ..................................................................................................... 18
1.6 Những bài học kinh nghiệm về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình ở Việt
Nam ............................................................................................................................... 22
Kết luận chương 1 ......................................................................................................... 26
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ
CHI PHÍ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH ....................................... 27
2.1 Cơ sở lý luận về công tác quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình. ........ 27
2.1.1 Các giai đoạn xây dựng dự án .............................................................................. 27
iii
2.1.2 Nội dung chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình. ........................................... 27
2.1.3 Những yêu cầu, nội dung và nguyên tắc quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng.29
2.1.4 Các văn bản pháp qui hiện hành về quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công
trình. .............................................................................................................................. 61
2.2 Thực tiễn về công tác quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình. .............. 65
2.2.1 Tình hình đầu tư xây dựng và thực trạng quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng
của tỉnh Thanh Hóa và các Công ty khai thác công trình thủy lợi của Tỉnh ................. 65
2.2.2 Những bài học kinh nghiệm rút ra từ việc quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng
công trình ở tỉnh Thanh Hóa. ........................................................................................ 67
Kết luận chương 2 ......................................................................................................... 70
CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN
LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH THỦY LỢI THUỘC CÔNG
TY TNHH MTV THỦY LỢI BẮC SÔNG MÃ. ....................................................... 71
3.1 Giới thiệu chung về Công ty TNHH MTV thủy lợi Bắc Sông Mã. ........................ 71
v
DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ BẢNG BIỂU
Hình 2.1. Cơ cấu các thành phần chi phí của chi phí đầu tư XDCT .............................. 28
Bảng 2.1. Tổng hợp dự toán xây dựng công trình ........................................................ 42
Bảng 2.2. Tổng hợp chi phí thiết bị ............................................................................... 43
Bảng 2.3. Tổng hợp dự toán chi phí hạng mục chung .................................................. 43
Bảng 2.4: Định mức chi phí quản lý dự án......................................................................... 52
Bảng 2.5: Định mức chi phí một số công việc thuộc hạng mục chung không xác định
được khối lượng từ thiết kế .................................................................................................. 53
Bảng 2.6: Định mức tỷ lệ (%) chi phí chung ..................................................................... 54
Bảng 2.7: Định mức chi phí chung tính trên chi phí nhân công ...................................... 55
Bảng 2.8: Định mức thu nhập chịu thuế tính trước ........................................................... 56
Bảng 2.9: Danh mục các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây
dựng công trình đến nay ....................................................................................................... 62
Bảng 3.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý công ty. ............................................................. 73
Bảng 3.2: Tổng mức đầu tư dự án Lắp đặt bổ sung máy bơm cho trạm bơm Hoằng
Giang phục vụ chống hạn chiêm xuân 2016 ...................................................................... 75
Bảng 3.3: TMĐT Công trình Nạo vét sông Gồng đoạn K2+068 - K4+238 trữ nước
chống hạn và tiêu úng huyện Hoằng Hóa ........................................................................... 76
Bảng 3.4: TMĐT dự án Nâng cấp trạm bơm tưới giã chiến Nga Thắng - Nga Sơn ..... 77
Bảng 3.5: TMĐT dự án Nạo vét kênh Thúy Cầu Kiều trữ nước chống hạn và tiêu úng
Huyện Nga Sơn ...................................................................................................................... 78
Bảng 3.6: TMĐT dự án Nâng cấp trạm bơm tưới giã chiến Nga Thắng - Nga Sơn ..... 79
Bảng 3.7: Tổng mức đầu tư với công trình Nạo vét kênh Đình Vịnh trữ nước chống
hạn và tiêu úng huyện Nga Sơn (Đoạn K0+00 ÷ K2+177 ; kênh nhánh 1 đoạn K0+00 ÷
K0+507,3; kênh nhánh 2 đoạn K0+00 ÷K0+711,6) gói thầu số 1 .................................. 90
vi
XDCB
Xây dựng cơ bản
XDCT
Xây dựng công trình
vii
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động đầu tư vô cùng quan trọng, tạo ra cơ sở hạ tầng
phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội, là tiền đề cơ bản để thực hiện công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước. Những hoạt động quản lý chi phí dự án nói chung và quản
lý dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi nói riêng bao gồm: quản lý tổng mức đầu
tư, quản lý dự toán công trình, quản lý định mức xây dựng và giá xây dựng công trình
là rất phức tạp và luôn bị biến động trong điều kiện hiện nay của nước ta.
Tại Thanh Hóa, sông Mã giữ hướng Tây Bắc - Đông Nam chảy qua các huyện phía
Bắc của tỉnh, hội lưu với sông Chu rồi đổ ra vịnh Bắc Bộ theo 2 nhánh sông (nhánh
phía Nam vẫn gọi là sông Mã, nhánh phía Bắc gọi là sông Lèn) ở Lạch Hới (cửa Hới)
nằm giữa huyện Hoằng Hóa và thị xã Sầm Sơn cùng Lạch Sung (cửa Sung) nằm giữa
huyện Hậu Lộc và Nga Sơn. Do đặc điểm dòng chảy trên sông Mã vào mùa kiệt mực
nước xuống thấp, độ mặn xâm nhập sâu gây khó khăn cho việc lấy nước của các công
trình thủy lợi ven sông ảnh hưởng lớn tới năng suất và sản lượng nông nghiệp của
người dân.
Trong những thành tựu đạt được của tỉnh Thanh Hóa thì thành tựu nông nghiệp đóng
công tác quản lý chi phí của dự án là những gợi ý, thiết thức hữu ích cho việc quản lý
chi phí dự án thuộc Công ty TNHH MTV thủy lợi Bắc Sông Mã.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
a. Đối tượng nghiên cứu: “Công tác quản lý chi phí của dự án đầu tư xây dựng
công trình thủy lợi”
b. Phạm vi nghiên cứu:
Không gian: Tập trung vào các hoạt động quản lý chi phí các dự án đầu tư xây
dựng công trình thủy lợi trên toàn địa bàn thuộc Công ty TNHH MTV thủy lợi
Bắc Sông Mã-Thanh Hóa quản lý .
Thời gian: Luận văn đi vào phân tích đánh giá tình hình công tác quản lý chi phí
các dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi thuộc Công ty TNHH MTV thủy lợi
Bắc Sông Mã trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2016
5. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
Tiếp cận và ứng dụng các Nghị định, Thông tư, Luật xây dựng của nhà nước;
Tiếp cận mô hình quản lý thông qua sách báo và thông tin internet;
Tiếp cận các thông tin dự án;
Phương pháp điều tra thu thập thông tin;
Phương pháp thống kê số liệu;
2
Phương pháp phân tích tổng hợp
6. Kết quả đạt được
Phân tích thực trạng công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư nâng cấp, cải tạo công
trình thủy lợi do Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc Sông Mã thực hiện.
Đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng công
trình thủy lợi thuộc Công ty TNHH MTV thủy lợi Bắc Sông Mã.
3
mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt đựơc sự tăng trưởng về
số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ trong
4
khoảng thời gian xác định
+ Dự án đầu tư là tổng thể các biện pháp nhằm sử dụng các nguồn lực tài nguyên hữu
hạn vốn có thể đem lại lợi ích thực cho xã hội càng nhiều càng tốt.
+ Dự án đầu tư là tổng thể các hoạt động dự kiến với các nguồn lực và chi phí cần
thiết, được bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch thời gian và địa điểm xác định để
tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những đối tượng nhất định nhằm thực hiện những mục
tiêu kinh tế - xã hội nhất định.
- Như vậy về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi
tiết, có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch nhằm đạt được những kết
quả và thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai; Về mặt quản lý: Dự án đầu
tư là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn, vật tư, cán bộ để tạo ra các kết quả tài
chính, kinh tế - xã hội trong một thời gian dài; Về mặt nội dung: Dự án đầu tư là tổng
thể các hoạt động và chi phí cần thiết, được bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch
thời gian và địa điểm xác định để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất
nhất định nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai.
1.1.2 Dự án đầu tư xây dựng công trình.
Dự án đầu tư xây dựng công trình được hiểu là các dự án đầu tư có liên quan tới hoạt
động xây dựng cơ bản như xây dựng nhà cửa, đường giao thông, cầu cống,… Xét theo
quan điểm động, có thể hiểu dự án đầu tư xây dựng công trình (ĐTXDCT) là một quá
trình thực hiện các nhiệm vụ từ ý tưởng ĐTXDCT thành hiện thực trong sự ràng buộc
về kết quả (chất lượng), thời gian (tiến độ) và chi phí (giá thành) đã xác định trong hồ
sơ dự án và được thực hiện trong những điều kiện không chắc chắn (rủi ro).
Dự án ĐTXDCT xét về mặt hình thức là tập hợp các hồ sơ về bản vẽ thiết kế kiến trúc,
thiết kế kỹ thuật và tổ chức thi công công trình xây dựng và các tài liệu liên quan khác
xác định chất lượng công trình cần đạt được, tổng mức đầu tư của dự án và thời gian
toán, dự toán công trình, giá thanh toán và quyết toán vốn đầu tư khi kết thúc xây
dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng.
1.2.2 Các quy định về lập và quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình.
Quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo mục tiêu đầu tư, hiệu
quả dự án đã được phê duyệt, phù hợp với trình tự ĐTXD theo quy định tại khoản 1
điều 50 luật Xây dựng và nguồn vốn sử dụng. Chi phí đầu tư xây dựng phải được tính
đúng, tính đủ cho từng dự án, công trình, gói thầu xây dựng, phù hợp với yêu cầu thiết
kế, chỉ dẫn kỹ thuật, điều kiện xây dựng, mặt bằng giá thị trường tại thời điểm xác
định chi phí và khu vực xây dựng công trình.
6
Nhà nước thực hiện quản lý chi phí đầu tư xây dựng thông qua việc ban hành, hướng
dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật; hướng dẫn phương pháp lập và
quản lý chi phí đầu tư xây dựn.
Chủ đầu tư chịu trách nhiệm quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình từ giai đoạn
chuẩn bị dự án đến khi kết thúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sử
dụng trong phạm vi tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt gồm cả trường hợp
tổng mức đầu tư được điều chỉnh theo quy định. CĐT được thuê tổ chức, cá nhân tư
vấn quản lý chi phí đủ điều kiện năng lực về quản lý dự án đầu tư xây dựng để lập,
thẩm tra, kiểm toán và quản lý chi phí ĐTXD
Việc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán chi phí ĐTXD phải được thực hiên theo các căn cứ,
nội dung, cách thức, thời điểm xác định tổng mức ĐTXD, dự toán xây dựng, dự toán
gói thầu xây dựng, định mức xây dựng, gia xây dựng, chỉ số giá xây dựng của công
trình đã được người quyết định đầu tư, chủ đầu tư thống nhất sử dụng phù hợp với các
giai đoạn của quá trình hình thành chi phí theo quy định về quản lý chi phí ĐTXD tại
nghị định 32/2015/NĐ-CP
1.2.3 Các vấn đề về quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình.
Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm chi phí bồi thường về đất, nhà, công
trình trên đất, các tài sản gắn liền với đất, trên mặt nước và chi phí bồi thường khác
Quyền và nghĩa vụ của người quyết định đầu tư
1. Người quyết định đầu tư có các quyền sau đây:
a) Phê duyệt hoặc ủy quyền phê duyệt tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình;
tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình điều chỉnh;
b) Quyết định giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu, loại, hình thức hợp đồng;
c) Chấp thuận thực hiện lựa chọn tổ chức tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng đủ
điều kiện năng lực theo quy định tại Nghị định về quản lý dự án đầu tư xây dựng để
thực hiện thẩm tra tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình làm cơ sở cho việc
thẩm định, phê duyệt;
d) Các quyền khác liên quan đến quản lý chi phí theo quy định khác của pháp luật có
liên quan.
2. Người quyết định đầu tư có nghĩa vụ sau đây:
a) Đảm bảo đủ nguồn vốn đầu tư để thanh toán cho dự án, công trình theo thời gian,
tiến độ đã được phê duyệt;
b) Phê duyệt quyết toán vốn đầu tư theo đúng thời hạn quy định;
c) Các nghĩa vụ khác liên quan đến quản lý chi phí theo quy định khác của pháp luật
có liên quan.
Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư
8
1. Chủ đầu tư có các quyền sau đây:
a) Quyết định phương pháp xác định tổng mức đầu tư. Điều chỉnh cơ cấu các khoản
mục chi phí trong tổng mức đầu tư nhưng không làm vượt tổng mức đầu tư đã được
phê duyệt;
b) Điều chỉnh và phê duyệt dự toán xây dựng công trình điều chỉnh không làm vượt dự
toán xây dựng công trình đã phê duyệt;
c) Tổ chức thẩm định hoặc thẩm tra, phê duyệt dự toán gói thầu xây dựng làm cơ sở
lập Hồ sơ mời thầu hoặc Hồ sơ yêu cầu để lựa chọn nhà thầu;
d) Tổ chức xác định giá xây dựng công trình; chỉ số giá xây dựng cho công trình, gói
thầu xây dựng;
đ) Tạm ứng, thanh toán và quyết toán hợp đồng theo các quy định trong hợp đồng đã
ký kết với nhà thầu;
e) Tổ chức kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng công trình theo quy định;
g) Quyết định và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp lý của giá trị đề nghị cơ quan
thanh toán vốn đầu tư thanh toán vốn cho nhà thầu;
h) Tổ chức lập Báo cáo quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình hoàn thành theo
đúng quy định tại Điều 29 Nghị định này;
i) Mua bảo hiểm công trình đối với các công trình có quy định phải mua bảo hiểm;
k) Các nghĩa vụ khác liên quan đến quản lý chi phí theo quy định khác của pháp luật
có liên quan.
Quyền và nghĩa vụ của nhà thầu tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng
1. Nhà thầu tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng có các quyền sau đây:
a) Thực hiện tư vấn các công việc quản lý chi phí phù hợp với điều kiện năng lực và
phạm vi hoạt động theo quy định tại Nghị định về quản lý dự án đầu tư xây dựng công
trình;
b) Yêu cầu chủ đầu tư và các bên liên quan cung cấp các thông tin, tài liệu phục vụ cho
công việc tư vấn quản lý chi phí;
c) Từ chối thực hiện các yêu cầu ngoài nhiệm vụ tư vấn quản lý chi phí theo hợp đồng
đã ký kết;
d) Yêu cầu chủ đầu tư thanh toán các khoản chi phí theo hợp đồng đã ký kết; được
thanh toán các khoản lãi vay do chậm thanh toán;
đ) Các quyền khác theo quy định hợp đồng tư vấn quản lý chi phí và quy định khác
của pháp luật có liên quan.
2. Nhà thầu tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng có các nghĩa vụ sau đây:
a) Thực hiện các công việc tư vấn quản lý chi phí theo hợp đồng đã ký kết;
10
1.3.1 Các nhân tố chủ quan.
1.3.1.1 Nhân tố con người
11
Quản lý chi phí ĐTXD công trình là vấn đề rất khó khăn trong công tác quản lý, nhân
tố con người là nhân tố hàng đầu quyết định đến công tác quản lý chi phí ĐTXD công
trình thông qua hoạt động kiểm soát các khoản chi phí của dự án từ giai đoạn quyết
sách đầu tư cho tới giai đoạn kết thúc xây dựng, đưa công trình vào khai thác sử dụng.
1.3.1.2 Nhân tố khoa học công nghệ
- Trong thời kỳ khoa học công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay, việc áp dụng khoa
học công nghệ vào trong xây dựng công trình là một trong những giải pháp quan trọng
nhằm đảm bảo chất lượng, tiến độ công trình, làm giảm chi phí, nhân lực lao động
trong thi công. Giúp con người sử dụng máy móc thiết bị vật liệu mới một cách nhẹ
nhàng và chính xác cao, giảm được thời gian, nhân lực, chi phí.
- Khoa học công nghệ đã nghiên cứu sử dụng vật liệu mới, đưa máy móc thi công hiện
đại giúp giảm chi phí giá thành nhân công, máy móc nhằm đẩy nhanh tiến độ thi xây
dựng công trình.
1.3.1.3 Nhân tố thị trường
- Sự biến động về giá cả, tiền lương, vật tư vật liệu thiết bị làm cho chi phí ĐTXD
công trình tăng lên so với chi phí tính toán ban đầu của dự án gây ảnh hưởng đến
TMĐT xây dựng công trình.
1.3.2. Các nhân tố khách quan.
1.3.2.1 Nhân tố pháp lý, chính sách
- Các quy định, pháp lệnh, các luật và nghị định quy định về công tác quản lý chi phí
xây dựng còn chưa thống nhất giữa các văn bản luật và nghị định. Các văn bản quy
định giữa trung ương và địa phương còn chưa thông nhất, các quy định giữa các
ngành cũng xảy ra sự chồng chéo dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng các quy định
vào trong công tác quản lý. Chính vì vậy việc áp dụng các văn bản luật và nghị định
vào công tác quản lý chi phí xây dựng còn gặp nhiều bất cập gây khó khăn trong việc
chất, luyện kim vì vậy khi lập dự toán công trình đòi hỏi phải định giá tốt mới có thể
tiết kiệm được chi phí thực hiện dự án.
Điều kiện thi công khó khăn, công tác thi công công trình thủy lợi có khối lượng lớn,
phạm vi xây dựng rộng lại tiến hành trên lòng sông suối, địa hình chật hẹp, mấp mô,
địa chất xấu và chịu ảnh hưởng của nước mưa, nước ngầm, thấm do đó thi công rất
khó khăn, xa dân cư, điều kiện kinh tế chưa phát triển nên phải sử dụng lực lượng lao
động rất to lớn trong thời gian thi công dài. Điều này dẫn đến vốn hay bị ứ đọng hay
gặp rủi ro trong quá trình thi công.
Sản phẩm xây dựng mang tính chất tổng hợp về kỹ thuật, kinh tế, văn hoá, xã hội,
nghệ thuật và quốc phòng. Đặc điểm này đòi hỏi phải có sự đồng bộ giữa các khâu từ
13
khi chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị xây dựng cũng như quá trình thi công, từ công tác thẩm
tra, thẩm định dự án, đấu thầu xây lắp, mua sắm thiết bị, kiểm tra chất lượng, kết cấu
công trình... đến khi nghiệm thu từng phần, tổng nghiệm thu và quyết toán dự án hoàn
thành đưa vào khai thác sử dụng để kiểm soát chi phí ĐTXD công trình.
Việc sản xuất xây dựng luôn luôn biến động, thiếu ổn định theo thời gian và đặc điểm.
Đặc điểm này xuất phát từ tính chất của sản phẩm xây dựng là cố định. Điều này gây
khó khăn cho việc tổ chức thi công xây dựng công trình, quá trinh thi công thường hay
bị gián đoạn. Đòi hỏi trong công tác quản lý phải lựa chọn hình thức tổ chức linh hoạt,
sử dụng tối đa lực lượng xây dựng tại nơi công trình xây dựng đặc biệt là lao động phổ
thông để tiết kiệm chi phí nhân công. Mặt khác có những địa điểm lại rất khó khăn cho
việc cung ứng vật liệu nên phải chuyển từ nơi khác đến gây tổn thất chi phí cho việc
xây dựng.
Nhìn chung đặc điểm của các dự án ĐTXD công trình thủy lợi có ảnh hưởng rất lớn
đến công tác quản lý dự án, đặc biệt vấn đề về chi phí của dự án [9].
1.5 Tình hình đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi ở nước ta
1.5.1. Vai trò của hệ thống công trình thủy lợi trong nền kinh tế
1.5.1.1 Những ảnh hưởng tích cực
trồng, vật nuôi, làm tăng giá trị tổng sản lượng của khu vực
+ Cải thiện chất lượng môi trường và điều kiện sống của nhân dân nhất là những vùng
khó khăn về nguồn nước, tạo ra cảnh quan mới
+ Thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác như công nghiệp, thuỷ sản, du lịch ...
+ Tạo công ăn việc làm, góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân, giải quyết nhiều
vấn đề xã hội, khu vực do thiếu việc làm, do thu nhập thấp. Từ đó góp phần nâng cao
đời sống của nhân dân cũng như góp phần ổn định về kinh tế và chính trị trong cả
nước
+ Thuỷ lợi góp phần vào việc chống lũ lụt do xây dựng các công trình đê điều,... từ đó
bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi cho họ tăng gia sản
xuất .
- Tóm lại thuỷ lợi có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của nhân dân nó góp
phần vào việc ổn định kinh tế và chính trị tuy nó không mang lại lợi nhuận một cách
trực tiếp nhưng nó cũng mang lại những nguồn lợi gián tiếp như việc phát triển ngành
này thì kéo theo rất nhiều ngành khác phát triển theo. Từ đó tạo điều kiện cho nền kinh
tế phát triển và góp phần vào việc đẩy mạnh công cuộc CNH-HĐH đất nước.
1.5.1.2 Những ảnh hưởng tiêu cực
- Mất đất do sự chiếm chỗ của hệ thống công trình, kênh mương hoặc do ngập úng khi
xây dựng hồ chứa, đập dâng lên.
- Ảnh hưởng đến vi khí hậu khu vực, làm thay đổi điều kiện sống của người, động thực
vật trong vùng, có thể xuất hiện các loài lạ, làm ảnh hưởng tới cân bằng sinh thái khu
15
vực và sức khoẻ cộng đồng
- Làm thay đổi điều kiện địa chất, địa chất thuỷ văn gây ảnh hưởng tới thượng, hạ lưu
hệ thống, hoặc có thể gây bất lợi đối với môi trường đất, nước trong khu vực
- Trực tiếp hoặc gián tiếp làm thay đổi cảnh quan khu vực, ảnh hưởng tới lịch sử văn
hoá trong vùng
1.5.2 Tình hình đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi ở nước ta trong thời gian
sinh hoạt cho 2,5 triệu dân, cấp nước với lưu lượng 8 m3/s cho sản xuất công nghiệp,
phát điện với công suất lắp máy 97 MW; hồ Tả Trạch phục vụ chống lũ cho Thành
phố Huế, cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, tưới, đẩy mặn, cải thiện môi trường, nuôi
trồng thủy sản, phát điện.
Vùng Nam Trung bộ và Tây nguyên đã đầu tư xây dựng nhiều hệ thống công trình có
quy mô lớn như: Các công trình hồ Nước Trong, Định Bình - Vân Phong, Ia Mlá, Ia
Mơr, Krông Pách Thượng, Ea Súp… Từ năm 2008 trở lại đây, đã xây dựng thêm 40
công trình thủy lợi, nâng diện tích tưới thiết kế lên hơn 287.030 ha, góp phần quan
trọng vào việc nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc Nam Trung Bộ và Tây
Nguyên. Công trình hồ Định Bình được thi công bằng công nghệ bê tông trọng lực
đầm lăn đầu tiên ở Việt Nam, có nhiệm vụ chống lũ, cấp nước cho nông nghiệp, công
nghiệp, dân sinh, nuôi trồng thủy sản, bảo vệ môi trường, phát điện và kết hợp du lịch.
Ở Nam bộ, vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều công trình có quy mô lớn đã được
xây dựng: hệ thống công trình thủy lợi Dầu Tiếng - Phước Hòa (mở rộng HTTL Dầu
Tiếng), hệ thống công trình sông Ray (Bà Rịa - Vũng Tàu), ở Đồng bằng sông Cửu
Long cải tạo và xây dựng khép kín các công trình Ô Môn - Xà No, kênh Nguyễn Văn
Tiếp, hệ thống Phước Hoà, đê Bờ Hữu sông Sài Gòn, kênh Hà Giang, kênh Phước
Xuyên - Hai Tám, kênh nối sông Tiền - sông Hậu… và đang khẩn trương triển khai dự
án chống ngập úng khu vực Thành phố Hồ Chí Minh - là một hệ thống công trình lớn,
phức tạp chưa từng được xây dựng ở nước ta.
Để bảo đảm an toàn và nâng cao hiệu quả khai thác các hồ chứa, năm 2003 Thủ tướng
Chính phủ đã phê duyệt Chương trình bảo đảm an toàn hồ chứa nước. Đến nay, cả
nước đã đầu tư gần 12.000 tỷ đồng để sửa chữa 633 hồ chứa các loại, trong đó tập
trung chủ yếu để sửa chữa các hồ chứa lớn như Cấm Sơn, Kẻ Gỗ, Phú Ninh, Yên Lập,
Vực Mấu, ... [14].
Công tác tổ chức quản lý các dự án xây dựng thủy lợi đã nhận được sự quan tâm của
các lãnh đạo Bộ và các cấp chính quyền, hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro trong quá
trình thực hiện Dự án; Các cơ quan chức năng từ Quản lý dự án, tư vấn, nhà thầu xây
lắp, nhà thầu giám sát đã có nhiều cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao, tuân thủ
17