THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG
GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ CÁC DI SẢN VĂN
HÓA CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN KIẾN THỤY, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG


- Sơ lược đặc điểm kinh tế - xã hội và công tác bảo vệ các
di sản văn hóa của huyện Kiến Thụy, thành phố Hải
Phòng
- Sơ lược đặc điểm kinh tế - xã hội
Theo báo cáo của phòng táo nguyên Môi trường huyện
Kiến Thụy : “Kiến Thụy là một huyện ven đô nằm về phía
Đông Nam thành phố Hải Phòng, cách trung tâm thành phố
Hải Phòng 22 km. Huyện có diện tích tự nhiên 102,56 km²,
với dân số trên 12,5 vạn người. Phía Bắc và phía Đông giáp
các quận Dương Kinh, Đồ Sơn và Vịnh Bắc bộ, phía Nam
giáp huyện Tiên Lãng, phía Tây giáp quận Kiến An và
huyện An Lão. Trên địa bàn huyện có đường cao tốc Hà Nội Hải Phòng đi qua dài hơn 10 km và có dự án Đường cao tốc
Ninh Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh đi qua”.
Theo quyết định của Thủ tướng chính phủ : “Ngày 12
tháng 9 năm 2007, tách 6 xã: Anh Dũng, Hưng Đạo, Đa Phúc,
Hòa Nghĩa, Hải Thành, Tân Thành để thành lập quận Dương
Kinh và xã Hợp Đức nhập vào thị xã Đồ Sơn để thành lập
quận Đồ Sơn.”


Kiến Thụy cũng là đất địa linh nhân kiệt, nơi phát tích
vương triều nhà Mạc với Dương Kinh sầm uất một thời vào
thế kỷ 16. Trong cuốn Kiến Thụy Xưa và nay : “Một số di tích
về thành cổ và cung điện của Dương Kinh cũng mới được
phát hiện tại đây tại thôn Cổ Trai, xã Ngũ Đoan. Kiến Thụy

Thuận Thiên được mở vào 14-16 tháng Giêng hằng năm. Trải
qua nhiều biến cố, thăng trầm lịch sử, lễ hội bị gián đoạn thời
gian khá dài, được phục dựng vào năm 2002, song lễ hội vẫn
lưu giữ hầu hết cái hay và tinh tuý. Ban tổ chức duy trì lễ
dâng hương, chủ tế thực hiện nghi lễ “chỉ trời vạch đất” và
đọc lời thề chí công, vô tư. Lễ hội trở thành cầu nối những giá
trị đạo đức của quá khứ với hiện tại, ngày càng mang tính
giáo dục, nhân văn cao. Từ mồng 6 đến hết rằm tháng Giêng,


du khách còn được tham dự lễ khai bút đầu xuân tại Khu
tưởng niệm các vua nhà Mạc với các nghi lễ rước bút, khai
hội bút, nghe diễn xướng, hát chèo, hát văn; màn trình diễn
viết chữ học, bình chữ của nhà thư pháp và được sáng tác thơ
xuân, câu đối, bình thư pháp để gửi gắm mong ước, cầu chúc
năm mới an lành, hạnh phúc. Hay như lễ hội vật Cầu Kim
Sơn, xã Tân Trào. Văn hoá vật thể và phi vật thể của xã rất
phong phú mang đậm bản sắc riêng của làng quê miền ven
biển với nhiều lễ hội truyền thống và trò chơi dân gian như:
cúng cá Mối của ngư dân Ngọc Tỉnh; rước lợn ông Bồ, chạy
đá, hát đúm ở Kỳ Sơn; vật cầu, múa Cờ, múa Tứ linh ở Kim
Sơn. Hiện, các lễ hội được phục dựng và tổ chức luân phiên 3
năm 1 lần vào dịp đầu xuân mới với nghi thức trang trọng.
Nhờ vậy, công tác chuẩn bị lễ hội được chu đáo hơn, tạo sự
háo hức cho đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Cùng với đó, huyện Kiến Thụy có nhiều lễ hội truyền
thống vừa mang tính tín ngưỡng vừa là trò chơi dân gian
mang tính thể thao, rèn luyện sức khoẻ như lễ hội đua thuyền
rồng thôn Nam Hải (xã Đoàn Xá), lễ hội đua thuyền rồng trên
sông Đa Độ..., tạo nét đẹp văn hóa dân gian đặc trưng trong

cao và bền vững, quy hoạch phát triển các vùng sản xuất rau,
hoa màu có giá trị kinh tế cao; đẩy mạnh ứng dụng khoa học
kỹ thuật, đưa cơ giới vào các khâu sản xuất nhằm phát triển
hàng hóa lớn, có năng suất, chất lượng cao, tăng khả năng
cạnh tranh trên thị trường. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng
phục vụ sản xuất, nhất là hạ tầng giao thông nông thôn. Cùng
với đó đặc biệt ưu tiên huy động mọi nguồn lực đầu tư xây
dựng phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.
Công Nghiệp
Tăng cường thu hút đầu tư, đẩy mạnh phát triển hạ tầng
giao thông và bảo đảm an sinh xã hội” với nhiều dự án, công
trình được triển khai. Nhờ vậy, phát triển hạ tầng giao thông
được đẩy mạnh, nhiều công trình trọng điểm được trung
ương, thành phố đánh giá cao. Trong đó có việc khánh thành
Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc đúng dịp Đại lễ 1000 năm
Thăng Long- Hà Nội, dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải


Phòng, đường 403, Lai – Sàng – Họng, xây dựng khu neo đậu
tránh trú bão tàu cá tại bến Quán Chánh ; Nhà thi đấu Đa
năng, nâng cấp Bệnh viện Đa khoa Kiến Thụy và cơ sở 2 tại
Tú Sơn; triển khai xây dựng 16 trường chuẩn quốc gia ở 3 cấp
Mầm Non. Tiểu học, THCS , xây dựng Phân hiệu đại học
Hàng hải tại Đoàn Xá.công nghiệp- dịch vụ. Trong năm, tập
trung xây dựng và hoàn thiện các quy hoạch trọng điểm để
thu hút đầu tư và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực. Lập,
triển khai quy hoạch chi tiết phát triển các tiểu vùng, ngành,
lĩnh vực kinh tế trọng điểm theo quy hoạch tổng thể kinh tếxã hội của huyện đến năm 2020 mà thành phố đã phê duyệt.
Trong đó, ưu tiên xây dựng quy hoạch chi tiết các khu, cụm
công nghiệp gắn với ưu tiên phát triển hạ tầng kỹ thuật; tập


Học sinh THCS huyện Kiến Thụy Thành phố Hải Phòng
là học sinh ở khu vựng thuần nông , nên các em đều ngoan
ngoãn lễ phép kính thầy mến bạn, sẵn sàng tham gia vào các
hoạt động giáo dục của nhà trường, tham gia tích cực vào các
hoạt động xã hội. Trong nhựng năm gần đây các em năng
động sáng tạo , chủ động tiếp cận với khoa học kỹ thuật, với
công nghệ thông tin để rèn luyện đạo đức , học tập tri thức để
ngày mai lập nghiệp. Các em thích đị trải nghiệm để khám
phá thế giới, để mở mạng trị thức. Nói chung học sinh THCS
huyện Kiến Thụy ham học hỏi, say mê khao học, tôn trong
pháp luật.
Mặt khác huyện Kiến Thuỵ đang hội nhập mạnh mẽ với
phát triển kinh tế, chính vì vậy học sinh Kiên Thụy đang hội
nhập nhanh chóng cả về yếu tố tích cực, và những yếu tố
không tích cực. một số tệ nạn xã hội đã len lỏi vào các trường
học đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên. đòi hỏi công tác giáo
dục ý thức của các nhà trường nên một tầm cao mới, và yếu tố
tham gia tích cực của cộng đồng xã hội và gia đình giòng họ
vào công tác giáo dục ý thức cho học sinh thì mới có thể ngăn
chăn đẩy lùi các tệ nạn xâm nhập vào nứa tuối thanh thiếu
niên.


Chất lượng giáo dục
Hạnh kiểm
UBND HUYỆN KIẾN

KẾT QỦA XẾP LOẠI HẠNH KIỂM CẢ



h

bỏ

nữ

học
)

họ

46

h
bỏ

6 817

8

46

172 888

SL

TL

160


Khá

sin

8 811

7

Tốt

c

168
6

Hạnh kiểm

152
1

5
162

5.

0.

96 85 04


0


9

38

8

3

92

4 02

06

0

134

127

94.

4.

0.

0.0


94. 26
35

4.

0.

8 19

8 13

0.0
0

0

- Về di sản văn hóa trên địa bàn huyện
Di sản văn hóa cấp quốc gia
TT Tên di sản

Địa điểm

1

Hôi Minh Thề

Xã Thuận Thiên

2


Khu di tich đầm Bầu

Xã Tân Phong

4

Chùa Hòa Liễu

Xã Thuận Thiên

5

Chùa khánh

Thi Trấn Đối

6

Khu tưởng niệm vương chiều nhà Mạc

Xã Ngũ Đoan

7

Chùa Hàm Long

Xã Tân Phong

8

Ngày nay, các nghi lễ chính của lễ hội vẫn được tiến
hành trang trọng. Đầu tiên, chủ lễ và các vị bồi lễ đọc chúc
văn lai lịch công đức của Thánh vương. Sau đó là lễ tế dâng
hương, dâng rượu, dâng nước. Tế thần xong : “các bô lão,
quan khách và dân làng, chức dịch, quần áo chỉnh tề tập trung
quanh sân miếu theo thứ bậc.
Chủ tế dùng động tác “chỉ trời vạch đất” mô phỏng theo
phép biến trong Kinh dịch rồi vẽ một vòng tròn lớn đường
kính khoảng 2m ở giữa sân miếu gọi là Đài thề. Trước Đài thề
đặt một bàn thờ hướng về cửa miếu thâm nghiêm”.


Ngày 8/5, Bộ trưởng Bộ Văn hóa –Thể thao & Du lịch
Nguyễn Ngọc Thiện đã ký Quyết định công nhận 12 Di sản
văn hoá phi vật thể quốc gia, trong đó huyện Kiến Thụy Hội
Minh thệ thôn Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy.
- Lễ Hội đền Mõ
Lễ hội Đền,Mõ : “thuộc xã Ngũ Phúc huyện Kiến Thụy,
Hải Phòng, Đền Mõ thờ Quỳnh Trân công chúa, người đã có
công khai hoá mảnh đất này..Lễ hôi được dieen ra vào đầu
tháng 2 âm lich hàng năm, thu hút đông đảo khách thâp
phương tham gia tương nhớ công ơn của công chúa đã khai
phá văn minh trong lúa nước cho nơi này.
- Lễ hội vật cầu Kim Sơn xã Tân Trào.
Địa điểm: Làng Kim Sơn, xã Tân Trào. Thời gian: Tổ
chức vào ngày 6 tháng giêng của năm "Phong đăng hoa cốc",
3 năm mới tổ chức một lần.
Tương truyền : “Sau khi chiến thăng quân nguyên trở
về tướng quân Pham Ngũ Lão cùng quân sĩ đã dùng củ
chuối hốt làm quả cầu và chơi trò vật cầu để rèn luyện quân

huyện Kiến Thụy) vào ngày mùng 6 tháng Giêng.
Lễ hội Khai bút đầu xuân tại Khu tưởng niệm Vương
triều Mạc mang ý nghĩa tri ân Đức Mạc Thái tổ và các tiên đế
Vương triều Mạc đã có công cao, đức lớn trong việc đào tạo
nhân tài cho đất nước đồng thời giáo dục tinh thần hiếu học
cho thế hệ trẻ ngày nay.
- Lễ Hội Đua Thuyền
Có thể nói, lễ hội đua thuyền rồng là nét độc đáo của
người dân Kiến Thụy áo của những người đi biển và vung
ven biển với mục đích cầu mong cho mưa thuận, gió hòa,
sóng yên biển lặng trong năm để ngư dân ra khơi đánh cá đầy
khoang, làm ăn phát đạt đã tạo nên nét văn hóa biển độc đáo ở
Hải Phòng


Hội đua thuyền là dịp để các tay chèo phô diễn sức
mạnh, cũng là ngày hội truyền thống cầu mong một năm mưa
thuận, gió hòa, gặp nhiều may mắn và đánh bắt thủy sản, sản
xuất nông nghiệp thành công của huyện Kiến Thụy.
-Lễ hội Rước lơn Ông bồ Tân Trào
Từ xưa, lễ hội rước lợn ông Bồ đã trở thành truyền
thống, một nét văn hóa tốt đẹp của người dân nơi đây (xã Kỳ
Sơn, huyện Kiến Thụy). Theo Ban tổ chức, năm nay lễ hội
được tổ chức an toàn, tiết kiệm nhưng vẫn giữ nguyên mọi
nghi thức độc đáo và diễn ra vào mùng 5 và mùng 6 tháng 1
âm lịch.
Để chuẩn bị cho những ngày lễ hội đầu năm được vẹn
toàn, ngay từ tháng 10 âm lịch năm 2015, các bậc cao niên
trong làng đã phải dày công tuyển chọn “ông Bồ”. Tiêu chuẩn
để trở thành lợn ông Bồ là phải to, khỏe, có dáng và đạt đến

nguyên bản. Huyện cũng thành lập 18 câu lạc bộ di sản văn
hóa ở tất cả xã, thị trấn, quy tụ các nghệ nhân, những người
tâm huyết với văn hoá dân tộc và lãnh đạo xã tham gia. Hằng
năm, huyện phối hợp với các ngành chuyên môn mở lớp bồi
dưỡng nâng cao chất lượng hoạt động. Đến nay, các câu lạc
bộ duy trì và hoạt động hiệu quả trong các buổi sinh hoạt văn
hoá, văn nghệ thôn, xã, các lễ hội truyền thống và tham gia
một số chương trình của huyện, thành phố tổ chức. Từ năm
2007 đến nay, Kiến Thụy còn phối hợp Sở Văn hóa, thông tin,
Bảo tàng thành phố tổ chức sưu tầm tư liệu và phục dựng
thành công một số lễ hội như : “lễ hội vật cầu ở làng Kim
Sơn; lễ hội chạy đá, hát đúm, rước lợn Ông Bồ ở làng Kỳ
Sơn; lễ hội rước cá Sủ ở làng Ngọc Tỉnh; lễ hội Minh Thề ở
làng Hòa Liễu; lễ hội đua thuyền ở Nam Hải, Quần Mục; vật
cầu quân ở đền Mõ (Ngũ Phúc); lễ hội đua thuyền rồng ở
Đoàn Xá; lễ hội khai bút đầu xuân, lễ tiến Vua ở khu tưởng
niệm các vua nhà Mạc…”
Các lễ hội này ngày càng đi vào nền nếp, bảo đảm vui
tươi, lành mạnh, sôi nổi, trong đó hai lễ hội của huyện là lễ


hội Minh Thề và lễ hội tưởng niệm Vương Triều Mạc vừa
được quy hoạch là lễ hội cấp thành phố, khẳng định những nỗ
lực trong việc bảo tồn, phục dựng lễ hội truyền thống của
huyện Kiến Thụy, góp phần xây dựng sản phẩm du lịch mang
đậm bản sắc văn hoá địa phương, từng bước hình thành các
điểm đến tham quan du lịch độc đáo, hấp dẫn thu hút du
khách trong và ngoài nước.
- Tổ chức khảo sát thực trạng
- Mục đích, nội dung, đối tượng khảo sát

văn hóa huyện Kiến Thụy.
- Cách xử lí số liệu khảo sát


Sử dụng phương pháp toán học thống kê xử lý các dữ
liệu, các thông tin liên quan trong qua trình nghiên cứu, điều
tra xác định được một cách khách quan về biện pháp huy
động cộng đồng trong việc giáo dục ý thức bảo vệ các di sản
văn hóc trên địa bàn huyện Kiến Thụy.
*Về điều tra thực trạng chất lượng giáo dục ý thức học
sinh bảo vệ các di sản văn hoá :
Mức đánh giá:
- Rất tốt/ rất hiệu quả: 3 điểm
- Tốt/ hiệu quả: 2 điểm
- Không tốt/ Không hiệu quả: 1 điểm
* Về điều tra thực trạng tham gia của cộng đồng với
công tác giáo dục ý thức học sinh :
Mức đánh giá
- Rất quan trọng: 3đ
- Bình thường: 2đ
- Không quan trọng: 1 điểm


Công thức chung để tính giá trị trung bình cộng = :
X=

å x1®i
N

X

xử lý số liệu cụ thể theo thống kê như sau:

-Nhận thức của các đối tượng về bảo tồn di sản văn hóa
CBQL
ST
T

MỨC ĐỘ

CBQL

KHU

TRƯỜNG

CÓ DI

Học sinh

TỔNG

SẢN
SL

%

SL

%