LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình để hoàn thành đề tài tốt nghiệp này, ngoài sự cố
gắng từ bản thân, tôi còn nhận được sự quan tâm giúp đỡ hết sức tận tình và
quý báu từ nhiều tập thể và cá nhân.
Trước hết tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới
thầy PGS. TS Nguyễn Hồng Minh – Giám đốc trung tâm nghiên cứu và phát
triển rau chất lượng cao Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, giảng viên bộ môn
Di truyền – Chọn giống cây trồng và anh Nguyễn Tiến Long – nhân viên
trung tâm nghiên cứu và phát triển rau chất lượng cao Học Viện Nông
Nghiệp Việt Nam, đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo và tạo mọi điều
kiện để tôi hoàn thành báo cáo.
Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ công nhân viên thuộc Trung tâm
nghiên cứu và phát triển rau chất lượng cao – Học Viện Nông Nghiệp Việt
Nam, đã nhiệt tình giúp đỡ trong suốt quá trình tôi thực tập tại Trung tâm.
Đồng thời tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong
bộ môn Di truyền – Chọn giống cây trồng, Khoa Nông học, Học Viện Nông
Nghiệp Việt Nam đã nhiệt tình dạy dỗ, chỉ bảo cho tôi trong suốt thời gian tôi
học tập tại trường.
Cuối cùng tôi xin được chân thành cảm ơn những người thân, bạn bè
đã hết lòng giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn
thành báo cáo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 7 năm 2017
Sinh viên
Tống Thị Huyền Trang

1


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN....................................................................................................i

PHẦN III: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.......................26
1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu................................................................26
2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu...............................................................26
3. Phương pháp nghiên cứu.............................................................................27
4.1 Kỹ thuật trồng trọt.....................................................................................27
4.1.1 Thời vụ và mật độ trồng.........................................................................27
4.1.2 Kỹ thuật trồng và chăm sóc vườn ươm..................................................27
4.1.3 Kỹ thuật trồng trên ruộng.......................................................................27
4.2 Các chỉ tiêu theo dõi..................................................................................28
4.2.1 Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển trên đồng ruộng...........................28
4.2.2 Một số chỉ tiêu về sinh trưởng và cấu trúc cây.......................................28
4.2.3 Đặc điểm nở hoa và tỉ lệ đậu quả...........................................................29
4.2.4 Tình hình nhiễm một số sâu bệnh hại trên đồng ruộng..........................29
4.2.5 Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất.........................................29
4.2.6 Một số chỉ tiêu về hình thái quả.............................................................30
4.2.7 Một số chỉ tiêu về chất lượng quả..........................................................30
4.3.8 Xử lý thống kê số liệu............................................................................30
PHẦN IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.............................31
4.1 Các giai đoạn sinh trưởng của các tổ hợp lai cà chua vụ Xuân hè 2017...31
4.1.1. Thời gian từ trồng đến ra hoa................................................................31
4.1.2 Thời gian từ trồng đến đậu quả..............................................................34
4.1.3 Thời gian từ trồng đến khi quả bắt đầu chín...........................................34
4.2 Động thái tăng trưởng chiều cao và số lá trên thân chính.........................36
4.2.1 Động thái tăng trưởng chiều cao cây......................................................36
4.2 Động thái tăng trưởng số lá trên thân chính..............................................39
4.3 Một số đặc điểm về cấu trúc cây của các THL cà chua vụ Xuân hè 2017.......42
4.3.1 Số đốt từ gốc đến chùm hoa thứ nhất.....................................................42
4.3.2 Chiều cao từ gốc đến chùm hoa thứ 1....................................................43
4.3.3 Chiều cao cây.........................................................................................45
3

4.8.6 Độ nứt của quả.......................................................................................68
4


4.9 Chọn lọc một số tổ hợp lai cà chua triển vọng vụ xuân hè 2017..............68
PHẦN V KẾT LUẬN VÀ ĐÊ NGHỊ.............................................................71
5.1 KẾT LUẬN...............................................................................................71
5.2. ĐÊ NGHỊ..................................................................................................71
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................72
I. Tài liệu tiếng việt.........................................................................................72
II. Tài liệu tiếng anh........................................................................................74
III. Các trang web tham khảo:.........................................................................75

DANH MỤC BẢNG BIỂ

5


Bảng 2.2 : Nhiệt độ tối ưu cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cà chua....11
Bảng 2.1: Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới từ năm 2005- 2012..........14
Bảng 2.1: Diện tích, sản lượng và năng suất cà chua của các Châu lục trên
Thế giới năm 2014................................................................................15
Bảng 2.2: Các nước có sản lượng Cà chua cao nhất Thế giới năm 2014........15
Bảng 2.5.1 Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua giai đoạn 2005 – 2008......20
Bảng 2.5.2 : Sản xuất cà chua tại một số tỉnh thành trong cả nước năm 2008......21
Bảng 4.1: Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng của các THL cà chua vụ
xuân hè trung 2017................................................................................33
Bảng 4.2: Động thái tăng trưởng chiều cao cây (cm) của các THL cà chua vụ
Xuân Hè năm 2017...............................................................................37
Bảng 4.3: Động thái tăng trưởng số lá trên thân chính (lá) của các THL cà



DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Đ/C: đối chứng
KLTB: khối lượng trung bình
NSCT: năng suất cá thể
STT: số thứ tự
THL: tổ hợp lai
TB: trung bình
TLĐQ: tỉ lệ đậu quả

8


PHẦN I: MỞ ĐẦU
1.1 ĐẶT VẤN ĐÊ
Rau là loại thực phẩm không thể thiếu trong mỗi bữa ăn hằng ngày.
Cùng với thức ăn động vật, rau cung cấp những dinh dưỡng cần thiết cho sự
tồn tại và phát triển của con người. Nó là nguồn cung cấp các loại vitamin,
các axit hữu cơ, các chất khoáng, vi lượng, chất xơ… cho cơ thể con người
mà không thể thay thế. Ngoài ra trong rau còn chứa một lượng đáng kể như:
Ca, Fe, Mg, P,,, có nhiều tác dụng trong việc bồi bổ sức khoe, chống thiếu
máu, tăng cường sức dẻo dai và kháng bệnh rất tốt.
Đời sống ngày càng cao thì nhu cầu về rau càng phong phú và đa dạng.
Để đáp ứng được yêu cầu người tiêu dùng thì cần có những loại rau giàu dinh
dưỡng, đủ về số lượng, tốt về chất lượng và an toàn đối với con người. Trong
đó, cà chua là loại rau có thể đáp ứng được tất cả các yêu cầu trên.
Cây cà chua có tên khoa học (Lycopesium esculentum) thuộc họ Cà
(Solanaceae), có nguồn gốc từ Nam Mỹ là loại rau ăn quả rất giàu dinh dưỡng

chua vụ Xuân Hè trung năm 2017 tại Gia Lâm- Ha Nội”
1.2 Mục đích và yêu cầu
1.2.1 Mục đích
- Đánh giá các đặc điểm về sinh trưởng, năng suất, chất lượng của các
THL cà chua ở vụ Xuân hè trung. Từ đó tuyển chọn ra được các THL cà chua
có triển vọng thích hợp trồng ở vụ Xuân hè.
1.2.2 Yêu cầu
- Đánh giá đặc điểm sinh trưởng, cấu trúc cây và một số tính trạng hình
thái của các THL cà chua.
- Đánh giá các yếu tố cấu thành năng suất của các THL cà chua vụ
Xuân hè 2017.
- Đánh giá mức độ nhiễm một số sâu bệnh hại chính trên cây Cà chua
trên đồng ruộng.
- Đánh giá các chỉ tiêu về hình thái và một số đặc điểm có liên quan
đến chất lượng quả của các THL cà chua vụ Xuân hè 2017.


PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Nguồn gốc, phân bố và phân loại cây Cà chua
2.1.1 Nguồn gốc
Nhiều nghiên cứu cho rằng Cà chua có nguồn gốc từ Nam Mỹ. Các
nhà nghiên cứu có nhiều ý kiến khác nhau về nguồn gốc của cây cà chua
trồng. Một số tác giả cho rằng cây cà chua trồng có nguồn gốc từ
L.esculentum var.pimpinellifolum, tuy nhiên nhiều tác giả khác nhận định
L.esculentum var,cerasiforme ( cà chua anh đào) là tổ tiên của loài cà chua
trồng. Theo các nghiên cứu của Jenkins (1948), có thể dạng này được chuyển
từ Pêru và Ecuado tới nam Mehico [3]. Trước khi Crixitop Colong tìm ra
Châu Mỹ thì ở Peru và Mehico đã có trồng cà chua, ở đó nó đã được người
dân bản xứ thuần hóa và cải tiến. Các nhà thực vật học Decadolle (1984),
Mulle (1940), Luckwill (1943), Breznev (1955), Becker- Dilinggen (1956)…

ngày càng trở thành một cây trồng có giá trị kinh tế và giá trị sử dụng cao ở
Việt Nam.
Ở Việt Nam, một số nghiên cứu cho rằng cà chua được du nhập vào
Việt Nam từ thời thực dân Pháp chiếm đóng tức là vào khoảng hơn 100 năm
trước đây và được người dân thuần hóa trở thành cây bản địa [1]. Từ đó cùng
với sự phát triển của xã hội thì cây cà chua đang ngày càng trở thành một cây
trồng có giá trị kinh tế và giá trị sử dụng cao ở Việt Nam.
2.1.2 Phân loại
Cây cà chua có tên khoa học là Lycopersicon esculentum,Mill thuộc họ
cà (Solanceae), chi Lycopersicon với bộ nhiễm sắc thể (2n = 24) gồm có 12
loài, Trường Đại học Nông Nghiệp Michigan , Lyberty Hyde Bailey đã khởi
đầu chương trình thử nghiệm phân loại các giống cà chua vào năm 1886, sau
đó nhiều nhà khoa học cũng đi sâu phân loại cà chua. Cà chua được nghiên
cứu và lập thành hệ thống phân loại theo quan điểm riêng của nhiều tác giả:
H.J.Muller (1940), Daskalov và Popov (1941), Luckwill (1943), Lehmann


(1953), Brezhnev (1955, 1964). Ở Mỹ thường dùng phân loại của Muller, ở
Châu Âu, Liên Xô (cũ) thường dùng phân loại của Bzezhnev.
Theo H.J.Muller (1940) thì loài cà chua trồng trọt hiện nay thuộc chi phụ
Eulycopersicon C,H,Muller. Tác giả phân loại chi phụ này thành 7 loài, loài cà
chua trồng trọt hiện nay (Lycopersicon esculentum Mill) thuộc loài thứ 1.
Theo Daskalov (1941) phân loại Lycopersicon thành 2 loài, cà chua
trồng hiện nay thuộc loài thứ 2.
Theo Bailey-Dilingen (1956) thì phân loại Lycopersicon thành 7 loài,
cà chua trồng thuộc loài thứ 7, trong loài thứ 7 có 10 biến chủng (thứ) khác
nhau[6].
Trên thế giới có rất nhiều quan điểm khác nhau về phân loại cà chua.
Tuy nhiên hiện nay, hệ thống phân loại của Breznep (1964) được sử dụng đơn
giản và rộng rãi nhất. Chi Lycopersicon Tourn được phân làm 3 loài thuộc 2

- Lycopersicum peruviarum Mill: loại này thường mọc ở miền Nam
Pêru, bắc Chilê, có xu hướng thụ phấn chéo cao hơn so với loài Lycopersicon
esculentum Mill. Trong điều kiện ngày ngắn cây ra quả tốt hơn ngày dài, nó
không có đặc tính của L. hisrutum, có khả năng chống bệnh cao hơn các loài
khác. Loại này thường sống ở độ cao 300 – 2000m so với mặt nước biển.
2.2 Giá trị của cây cà chua
2.2.1 Giá trị dinh dưỡng
Cà chua là loại rau ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều gluxit,
nhiều axit hữu cơ và nhiều loại vitamin cần thiết cho cơ thể con người. Màu
đo tươi trong mỗi trái cà chua thể hiện hàm lượng vitamin A thiên nhiên cao,
trung bình chỉ cần 100g cà chua chín còn tươi sẽ đáp ứng được 13% nhu cầu
hằng ngày về vitamin A, 8% nhu cầu vitamin B6, 33-50% nhu cầu vitamin C.
Ngoài ra, Cà chua còn có vitamin B1( 0,06mg), B2( 0,04mg), PP( 0,05mg).
Các khoáng vi lượng có trong cà chua như canxi, sắt, kali, photpho,
magnesium, lưu huỳnh, nickel, cobalt ,… Chính nhờ các yếu tố này, cà chua
được coi là một thức ăn giàu chất dinh dưỡng, dễ tiêu hoá, tăng cường sức đề
kháng của cơ thể.


Theo phân tích thành phần hoá học của Viện vệ sinh dịch tễ ( Bộ Y tế),
trong 100g cà chua có: 94g nước, 0,6g protit, 4,2g gluxit, 0,8g xenlulô, 0,4g
tro,12mg canxi, 26mg photpho, 1,4mg sắt, các loại vitamin caroten, vitamin
B1, B2, PP, C,,, cung cấp được 20kcal.
2.2.2 Giá trị kinh tế
Theo FAO (1999) Đài Loan hàng năm xuất khẩu cà chua tươi với tổng
trị giá là 952000 USD và 48000 USD cà chua chế biến. Lượng cà chua trao
đổi trên thị trường thế giới năm 1999 là 36,7 tấn trong đó cà chua được dùng
ở dạng ăn tươi chỉ 5 - 7%. Ở Mỹ (1997) tổng giá trị sản xuất 1ha cà chua cao
hơn gấp 4 lần so với lúa nước, 20 lần so với lúa mì (Tạ Thu Cúc, 2002).
Ở Việt Nam, cà chua đã trở thành một loại rau phổ biến và được sử

Từ cà chua, có thể chế ra nhiều thứ nước giải khát vừa bổ dưỡng vừa có công
dụng phòng chống bệnh tật hết sức độc đáo. Trong cà chua có chất Lycopenthành phần tạo nên màu đo của quả cà chua- giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim
mạch. Hàm lượng chất này nhiều hay ít phụ thuộc vào độ hin của quả và
chủng loại cà chua.
2.3 Đặc điểm thực vật học và các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát
triển của cây cà chua
2.3.1 Đặc điểm thực vật học
Cà chua là cây trồng hàng năm, than bụi, phân nhánh mạnh, có lớp long
bao phủ, trên than có nhiều đốt và khả năng ra rễ bất định. Chiều cao và số nhánh
rất khác nhau phụ thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Cà chua là cây nhị bội
với bộ NST 2n = 24, Cà chua có các đặc điểm thực vật học như sau:
 Rễ
Rễ cà chua thuộc hệ rễ chùm, có khả năng ăn sâu trong đất. Khi gieo
thẳng rễ cà chua có thể ăn sâu tới 1,5 m, nhưng ở độ sâu dưới 1m rễ ít, hệ rễ
phân bố chủ yếu ở tầng đất 0-30 cm. Khả năng tái sinh của hệ rễ mạnh, khi rễ
chính bị đứt, rễ phụ phát triển mạnh. Cây cà chua còn có khả năng ra rễ bất
định, loại rễ này tập trung nhiều nhất ở đoạn thân dưới 2 lá mầm. Loài cà


chua trồng khi tạo hình, tỉa cành, lá hạn chế sự sinh trưởng của cây thì sự
phân bố của hệ rễ hẹp hơn khi không tỉa cành, lá. Trong quá trình sinh trưởng,
hệ rễ chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện môi trường như nhiệt độ đất và độ ẩm
đất… [3]
 Thân
Thân cà chua thuộc loại thân thảo, có đặc điểm chung là có nhiều đốt
trên thân và phân nhánh mạnh. Tùy theo điều kiện môi trường và giống, thân
cà chua có độ dài khác nhau. Thân cà chua có nhiều lông nho và mịn, ở giai
đoạn cây con thân có màu trắng hoặc tím tùy theo giống .
Chiều cao cây có thể phân ra 3 loại:
- Loại lùn (dưới 65cm)

Quả cà chua thuộc loại quả mọng bao gồm: vo, thịt quả, vách ngăn, giá
noãn. Quả thường có 2, 3 hay nhiều ngăn hạt. Hình dạng và màu sắc quả phụ
thuộc vào từng giống. Ngoài ra màu sắc quả chín còn phụ thuộc vào điều kiện
nhiệt độ, phụ thuộc vào hàm lượng caroten và lycopene. Ở nhiệt độ 30 0 C trở
lên, sự tổng hợp lycopen bị ức chế, trong khi đó sự tổng hợp β caroten không
mẫn cảm với tác động của nhiệt, vì thế trong mùa nóng cà chua có màu quả
chín vàng hoặc đo vàng. Trọng lượng quả cà chua dao động rất lớn từ 3 – 200
gam phụ thuộc vào giống [12].
2.3.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng va phát triển của cây ca chua
2.3.2.1 Nhiệt độ
Cà chua có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới khô, ưa khí hậu ấm áp, chịu
được nhiệt độ cao nhưng mẫn cảm với rét. Cà chua sinh trưởng bình thường ở
nhiệt độ 15 0 C – 35 0 C, nhiệt độ thích hợp 22 0 – 24 0 C. Giới hạn nhiệt độ
tối thấp và tối cao là 10 0 C và 35 0 C. Hạt nảy mầm tốt ở 25 0 C – 30 0 C,
nhiệt độ đất thích hợp là 29 0 C. Giới hạn nhiệt độ từ 15,5 0 C – 29 0 C thì
nhiệt độ càng cao, tốc độ nảy mầm càng cao. Ngoài ngưỡng này tỷ lệ nảy
mầm của hạt cà chua giảm hoặc nảy mầm chậm.
Điều kiện cần thiết cho hình thành và phân hóa mầm hoa : nhiệt độ ban
ngày 20 – 25 0 C, nhiệt độ ban đêm 13 - 15 0 C, độ ẩm đất 60 -70%, độ ẩm
không khí 55- 65%, cường độ ánh sáng trong phạm vi 2000lux thì số hoa
phân hóa được nhiều. Khi ở nhiệt độ 20 0 C thì hoa to, tỷ lệ ra hoa cao, hoa ít
bị rụng. Quá trình phát triển của hạt phấn chịu ảnh hưởng nhiều bởi nhiệt độ.
Khi nhiệt độ thấp dưới 13 0 C và cao trên 35 0 C hạt phấn bị ức chế, gây ra
hiện tượng thụ phấn không đầy đủ, quả bị nhăn nheo,dị hình. Nhiệt độ thích
hợp cho hạt phấn phát triển 21 – 24 0 C.


Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến quá trình chín của quả. Nhiệt độ
thích hợp nhất cho quả chín là 22 0 C, ban đêm trên 13 0 C, ban ngày khoảng
24 0 C –30 0C. Nhiệt độ dưới 10 0 C quả không phát triển màu đo và vàng,

26-32
27 (ngày) 13-22( đêm)
20-33
10-14
13-14
26 (ngày) và 22 (đêm)
20-26
22-27
22-27
30-35
24-28

Cà chua là cây trồng không phản ứng chặt chẽ với thời gian chiếu sáng
trong ngày, nhưng cây cà chua là cây ưa ánh sáng mạnh. Cường độ ánh sáng
cho cà chua sinh trưởng, phát triển từ 4000 – 10000 lux.
Ở thời kỳ cây con, nếu thiếu ánh sáng cây sẽ vươn lóng cao, lóng dài
nên dễ đổ. Thời kỳ từ phân hoá hoa đến hình thành chùm hoa thứ nhất nếu
gặp ánh sang yếu thì quá trình này bị phá huỷ hoàn toàn hoặc làm giảm đáng
kể số lượng hoa trên chum. Thiếu ánh sáng nghiêm trọng dẫn đến rụng nụ,
rụng hoa, rụng quả.


Cường độ ánh sáng yếu làm cho nhụy bị co rút lại, phát triển không
bình thường, giảm khả năng tiếp thu hạt phấn của núm nhụy. Ánh sáng đầy
đủ, cây con sinh trưởng tốt, ra hoa quả thuận lợi, năng suất chất lượng quả tốt.
Trong điều kiện thiếu ánh sáng có thể điều khiển sự sinh trưởng, phát triển
của cây thông qua chế độ dinh dưỡng khoáng.
Chất lượng quả cà chua phụ thuộc nhiều bởi chất lượng, thời gian và
cường độ ánh sang. Vì trong điều kiện chiếu sáng không đầy đủ lượng axit
ascorbic trong quả giảm, do đó trong điều kiện này cần tăng cường bón phân

Cà chua sử dụng 60% lượng đạm, 59-60% K 2 O và 15-20% P 2 O 5
tổng lượng phân bón vào đất suốt vụ trồng.
- N: có tác dụng thúc đẩy sinh trưởng thân lá, phân hóa hoa sớm, số
lượng hoa trên cây nhiều, hoa to, tăng khối lượng quả.
- P: có tác dụng kích thích hệ rễ cà chua sinh trưởng nhất là thời kỳ cây
con. Bón P đầy đủ rút ngắn thời gian sinh trưởng, cây ra hoa sớm, tăng tỉ lệ
đậu quả, quả chín sớm, tăng chất lượng quả. P khó hòa tan nên thường bón
trước khi trồng.
- K: cần thiết để hình thành thân, bầu quả, K làm cho thân cây cứng
chắc, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất thuận, tăng quá
trình quang hợp, tăng cường quá trình vận chuyển các chất hữu cơ và đường
vào quả, đặc biệt K có tác dụng tốt đối với hình thái quả, quả nhẵn, thịt quả
chắc, do đó làm tăng khả năng bảo quản và vận chuyển quả chin. Cây cần
nhiều K nhất vào thời kỳ ra hoa, hình thành quả. Các yếu tố vi lượng: tác
dụng quan trọng đối với sự sinh trưởng và phát triển của cây đặc biệt là cải
thiện chất lượng quả. Cà chua phản ứng tốt với các nguyên tố vi lượng B, Mn,
Zn… Trên đất chua nên bón phân Mo.
2.4 Tình hình nghiên cứu và sản xuất cà chua trên thế giới
2.4.1 Tình hình sản xuất ca chua trên thế giới
Cà chua là 1 loại rau ăn quả mọng, có thành phần dinh dưỡng phong
phú cân đối, năng suất cao khả năng thích ứng rộng với nhiều điều kiện sinh
thái, đặc tính di truyền tương đối ổn định. Có tác dụng lớn về mặt dinh


dưỡng,y học cũng như kinh tế. Ngày nay nó rất được ưa chuộng đã trở thành
một trong những cây trồng chính và chiếm vị trí số một trong nghành sản xuất
rau của nhiều nước trên thế giới.
Theo số liệu của Tổ chức Nông lương Liên hiệp quốc ( FAO ,2016) ,
diện tích cà chua sản xuất trên thế giới năm 2014 đạt 5,024 triệu ha, năng suất
33,99 tấn/ha, sản lượng 170,75 triệu tấn.

28,049
127,920545
28,063
130,011481
32,791
137,056140
33,286
140,941769
34,839
153,976606
34,378
151,699405
33,536
159,347031
33,68
161,793,834
Nguồn : Thống kê của FAO 2012

Bảng 2.1: Diện tích, sản lượng và năng suất cà chua
của các Châu lục trên Thế giới năm 2014
Tên
Thế giới
Châu Á
Châu Phi
Châu Âu
Châu Mỹ

Diện tích
(nghìn ha)
5,023,81

Có thể thấy, Châu Á là khu vực có diện tích trồng cà chua lớn nhất Thế
giới chiếm 56,45% , sản lượng chiếm 59,52%.
Bảng 2.2: Các nước có sản lượng Cà chua cao nhất Thế giới năm 2014
ST
T
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

QUỐC GIA

SẢN LƯỢNG

(nghìn tấn)
Trung Quốc
52,722,97
Ấn Độ
18,735,91
Mỹ
14,516,06
Thổ Nhĩ Kỳ
11,850,0
Ai Cập

chua trồng trọt, A,W,Livingston là người Mỹ đầu tiên nhận thức được việc
phải chọn tạo giống cà chua. Từ năm 1870 đến năm 1893 ông đã giới thiệu 13
giống được chọn lọc theo phương pháp chọn lọc cá thể. Năm 1900, Moore và
Simon đã chọn tạo được giống cà chua “Xẻ Khoan”. Tiếp đó vào năm 1908,
G,W, Midleton chọn được mẩu giống càchua “ Chân thiện Mỹ” từ giống “Xẻ
Khoan”. Năm 1914, B,Goeft chọn được mẩu giống Cooper Specisl có loại
hình sinh trưởng vô hạn, thích hợp cho việc trồng dày và sử dụng máy khi thu
hoạch (trích theo Tạ Thu Cúc ,1983) . Cà chua dược nghiên cứu và tập trung
chủ yếu theo hướng:
- Chọn tạo giống cà chua chịu nóng
- Chọn tạo giống cà chua chống chịu với sâu bệnh hại
- Chọn tạo giống cà chua có chất lượng cao, phục vụ ăn tươi và chế
biến
Trước năm 1925 việc cải tiến giống cà chua được thực hiện bằng cách
chọn các kiểu gen ngay từ bản thân các giống – từ các đột biến tự nhiên, lai tự
do hoặc tái tổ hợp bản thân các biến thể di truyền đang tồn tại trong tự nhiên.
Hàng loạt các tính trạng di truyền đơn giản được chú ý trong quá trình cải tiến
giống và thay đổi kỹ thuật trồng nhờ sự phát hiện của đột biến tự nhiên – gen
sp – là gen xác định tập tính sinh trưỡng hữu hạn ở giống Florida vào năm
1914 và được dùng trong lai tạo với mục đích giảm bớt công lao động cho
việc tỉa cành. Vào những năm 1970, hàng loạt giống cà chua mới có đặc điểm
sinh trưởng hữu hạn, thấp cây, cây gọn, chín sớm, chín tập trung và thích hợp
cho thu hoạch bằng máy ra đời làm tăng mật độ, diện tích và năng suất cà
chua (Tigchelaar E,C). Ngoài các phương pháp chọn tạo giống thông thường,
nhiều dòng, giống cà chua được tạo ra từ các xử lý đột biến: xử lý bằng dung
dịch hóa học (CuSO 4 (0,2%), axit Boric (0,02%), Colchisin (0,01%)), các tác
nhân vật lý (tia cực tím, tia lazer (10 ’ với E= 0,02VT/cm 3 ) đã tạo ra sự thay
đổi cấu trúc quần thể phân ly bằng cách kích thích sự sống của hạt F 1 . Việc