Giáo án Đại số 10 – Nâng cao
Năm học: 2008 - 2009
Tuần : 7
Tiết PPCT : 19 Ngày dạy :
HÀM SỐ BẬC NHẤT
I . MỤC TIÊU :
1. Về kiến thức : Tái hiện và củng cố các tính chất đồ thò hàm số bậc
nhất mà học sinh đã học ở lớp dưới, đặc biệt là điều kiện để hai đường
thẳng song song .
- Hiều cấu tạo và cách vẽ đồ thò hàm số bậc nhất trên từng khoảng mà hàm
số y =
ax b+
là một trường hợp riêng.
2. Về kó năng : + Khảo sát thành thạo hàm số bậc nhất và vẽ đồ thò của
chúng
+ Biết vận dụng các tính chất của hàm số bậc nhất để
khảo sát sự biến thiên – lập bảng biến thiên của hàm số trên từng khoảng,
đặc biệt đối với hàm số dạng : y =
ax b+

3. Về thái độ : Hiểu được tính chất và đặc điểm của đồ thò hàm số dạng
y = ax + b ,vẽ được đồ thò hàm số bậc nhất trên từng khoảng - đặc biệt đối
với hàm số dạng : y =
ax b+
.
Có ý thức tự học , hứng thú và tự tin trong học tập – có đức tính cần cù
trung thực , cẩn thận, chính xác và sáng tạo ,vượt khó.
II. CHUẨN BỊ :
 Giáo viên : Hình vẽ đồ thò hàm số y = ax + b, bảng tóm tắt phương
trình đường thẳng // Ox, // Oy, phương trình tổng quát. Phiếu bài tập phục
vụ cho các hoạt động nhóm

đ đ
x x
f x f x
E
x x x x
x x
x R
x x
− − −
−
= =
− −
−
= = > ∀ ∈
−

Vậy hàm số tăng trên R
3. Giảng bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY TRÒ NỘI DUNG BÀI DẠY
Hoạt động 1 : Củng cố kiến thức về
hàm số bậc 1
* Nêu đònh nghóa hàm số bậc nhất
* Cho biết TXĐ của hàm số.
* Xét xem hàm số đồng biến
nghòch biến khi nào ?.
* Lập bảng biến thiên cho hàm số
cho 2 trường hợp a > 0 và a < 0.
HS trả lời các câu hỏi theo y/c và
đúc lết kiến thức như SGK
Hoạt động 2 : GV: Nêu câu hỏi :

y ax b= +
đồng
biến trên R.
+ Nếu a < 0 : hàm số
y ax b= +
nghòch
biến trên R.
BBT :
a > 0 a < 0
Đồ thò :
GV: Nguyễn Hoài Phúc
x -∞ +∞
y +∞
-∞
x -∞ +∞
y +∞

-∞

2
Giáo án Đại số 10 – Nâng cao
Năm học: 2008 - 2009
được 2 điểm của đồ thò hàm số để
vẽ được đồ thò hàm số bậc nhất.
+ Thự c hiện tònh tiến các đồ thò
hàm số theo phương thẳng đứng
hoặc phương ngang ta được các đồ
thò mới có cùng hệ số góc.
* Y/c HS đóng khung phần kiến
thức cuối muc 1 về VTTĐ của 2

hệ số góc của đường thẳng .
+ b ≠ 0 : Đồ thò cắt trục hoành tại A(-
b
a
; 0) và cắt trục tung tại B(0; b).
+ b = 0 : y = ax có đồ thò đi qua gốc tọa
độ O(0; 0) và điểm C(1; a).
Chú ý : Đồ thò
y ax b= +
gọi tắt là
đường thẳng :
y ax b= +
.
Cho (d) : y = ax + b và (d
/
) : y = a
/
x + b
/
trong mặt phẳng tọa độ Oxy – khi đó :
D // d
/

⇔
a = a
/
và b
≠
b
/

x x
y f x x x
x x
+ ≤ <


−

= = + ≤ ≤


− < ≤


b/. Đồ thò và sự biến thiên của
hs : y =
ax b+
1/. Xét hàm số : y =
x
Đồ thò hàm số này là sự lắp ghép của 2
GV: Nguyễn Hoài Phúc
3
O
x
y
2
4 5
1
3
4

công thức rồi bỏ phần đồ thò ở dưới
Ox hoặc vẽ đồ thò y = ax + b rồi giữ
lại phần đồ thò ở trên trục Ox và lấy
đối xứng phần đồ thò ở dưới trục Ox
qua trục Ox
đồ thò : y = x với x > 0 và y = - x với x
< 0
2/. Hàm số : y =
ax b+
Cách vẽ và tính chất của hàm số
y =
ax b+
thực chất cũng là hàm số
trên từng khoảng vì :
y =
0
0
nếu
nếu
ax b ax b
ax b
ax b ax b
+ + ≥

+ =

− − + <

4. Củng cố và luyện tập : Nêu tính chất tăng giảm của hàm số bậc nhất, đặc
điểm đồ thò của nó.

II. CHUẨN BỊ :  Giáo viên : Các tình huống bài tập. Bảng phụ; phiếu
học tập.
 Học sinh : Dụng cụ học tập. Làm bài tập.
III .PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC :
- Dùng phương pháp vấn đáp
IV. TIẾN TRÌNH :
1.Ổn đònh lớp : ổn đònh trật tự, kiểm tra só số,vệ sinh.
2. Kiểm tra bài cũ :
Câu hỏi : Nêu TXĐ, tính biến thiên và vẽ đồ thò
y ax b= +
.
GV: Nguyễn Hoài Phúc
5
Giáo án Đại số 10 – Nâng cao
Năm học: 2008 - 2009
Đáp án và biểu điểm : TXĐ : D = R (2đ). Tính biến thiên : a > 0 : hàm
số đồng biến (1,5đ), a < 0 : hàm số nghòch biến (1,5đ); Đồ thò : xác đònh 2
điểm
( )
0; , ;0
b
A b B
a
 
−
 ÷
 
(2đ), vẽ (2đ)
4. Giảng bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY TRÒ NỘI DUNG BÀI DẠY

là 1 nhóm thảo luận giải bài tập
I. SỬA BÀI TẬP CŨ :
Bài 17/51 :
Có 3 cặp đt song songlà :
a/.
1
1
2
y x= ±
b/.
2 2y x= ±

c/.
1 1
3 1
2 2
y x y x= − + ∧ = − +
Bài 18/51 :
a/. TXĐ : [-2 ; 3]
Đồ thò :
b/. Hàm số đồng biến : (-2 ; -1) ; (1 ; 3) ;
Nghòch biến : (-1; 1)
Bài 19/52 :
Hàm số f
2
(x) =
1
2 5 2 2,5 ( 2,5)x x f x+ = + = +
Đồ thò f
2

là 1 nhóm thảo luận giải bài tập
24/p54
Giáo viên gọi nhóm nhanh nhất
lên trình bày bài giải; các nhóm
khác có ý kiến; giáo viên tóm
tắt phương pháp giải.
Giáo viên hướng dẫn nhanh bài
tập 25/p54
- Giáo viên chỉ đọc kết quả để
học sinh đối chiếu với kết quả
bài làm ở nhà
- Giáo viên gọi học sinh nêu
cách vẽ đồ thò hàm số cho bằng
nhiều công thức : vẽ toàn phần,
có thể vẽ toàn bộ đường thẳng,
sau đó chỉ lấy phần đường
thẳng thỏa điều kiện x cho
trước
* Hoạt động nhóm : chia 1 bàn
là 1 nhóm thảo luận giải bài tập
24/p54
) 2 3
) 2 1
) 2 2 1
a y x
b y x
c y x
= +
= +
= − −


≥


II. LUYỆN BÀI TẬP MỚI:
Bài tập :Tìm a để 3 đường thẳng sau đồng
quy:
2 ; 3; 5y x y x y ax= = − − = +
Giải : Hoành độ giao điểm của hai đường
thẳng :
2 ; 3y x y x= = − −
là nghiệm phương
trình :
GV: Nguyễn Hoài Phúc
7
-1
1
y
x
O
6
-4
Giáo án Đại số 10 – Nâng cao
Năm học: 2008 - 2009
Giáo viên gọi nhóm nhanh nhất
lên trình bày bài giải; các nhóm
khác có ý kiến; giáo viên tóm
tắt phương pháp giải.
- Nêu phương pháp tìm giao
điểm 2 đồ thò hoặc 2 đường

5.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : : Ôn tập tính tăng giảm của
hàm số. Xem lại các bài tập đã giải
Xem lại phương pháp xét tính tăng, giảm của hàm số . n hàm số
2
y ax=
học cấp 2.
V. RÚT KINH NGHIỆM :
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
Tuần : 7
Tiết PPCT : 21 Ngày dạy :
GV: Nguyễn Hoài Phúc
8
Giáo án Đại số 10 – Nâng cao
Năm học: 2008 - 2009
HÀM SỐ BẬC HAI
I. MỤC TIÊU:
1. Về kiến thức : -Hiểu quan hệ giữa đồ thò của hàm số y = ax
2
+ bx + c
và đồ thò của hàm số y = ax
2
. Hiểu và ghi nhớ các tính chất của hàm số y =
ax
2
+ bx + c
2. Về kó năng :
Khi cho một hàm số bậc hai, biết cách xác đònh toạ độ đỉnh, phương

Giáo án Đại số 10 – Nâng cao
Năm học: 2008 - 2009
Hoạt động của HS
Hoạt động của GV
1/ Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ
thò hàm số: y = -2x + 3
2/ Vẽ đồ thò hàm số
3 2y x= −
* GV Giao nhiệm vụ cho HS
- Gọi 2 HS lên bảng giải 1/. Và 2/.
- Kiểm tra bài cũ các HS khác
* Nhận xét, đánh giá, củng cố lại
kiến thức còn sai sót (nếu có).
3. Giảng bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY TRÒ NỘI DUNG BÀI DẠY
Hoạt động 2: HS : Nêu đònh nghóa
hàm số bậc nhất ?

,
0
a b R
y ax b
a
∈

= +

≠

GV dẫn từ đònh nghóa hàm số bậc

II. ĐỒ THỊ HÀM SỐ BẬC HAI :
a), Đồ thò hàm số y = ax
2
:
- Hàm số
2
y ax=
là hàm số chẵn nên
đồ thò đối xứng qua trục Oy.
- Đồ thò là một parabol có đỉnh là
gốc tọa độ O(0;0), qua các điểm
( ) ( )
1; , 2;4a a± ±
.
+ a > 0 : bề lõm (P) quay lên
+ a < 0 : bề lõm (P) quay xuống
b), Đồ thò hàm số y = ax
2
+ bx + c
Y = ax
2
+ bx + c =
= a
2
2 2
4
( ) ( )
2 4 2 4
b b ac b
x a x

qua trục Oy.
- Đỉnh O(0; 0)
Nếu tònh tiến Parabol y = ax
2
(
0a ≠
) một cách thích hợp ta được đồ thò
hàm số bậc hai y = ax
2
+ bx + c
GV biến đổi hàm số (Để tìm ra
phép tònh tiến thích hợp):
Cho HS trực quan các phép tònh tiến
trên bằng tranh vẽ sẵn.
Đồ thò hàm số y = ax
2
+ bx + c là
đường gì ?
- HS rút ra kết luận dạng đồ thò của
hàm số y = ax
2
+ bx + c cũng là một
parabol
o Trục đối xứng của Parabol là
đường thẳng đi qua đỉnh và
song song vơí oy. Vậy trục đối
xứng của parabol (P) có
phương trình là gì ?
Trục đối xứng:
2

Lần 1: tònh tiến (P
0
) sang phải
p
đơn vò nếu p > 0, sang trái
p
đơn vò
nếu p < 0 ta được đồ thò (P
1
): y = a(x
- p)
2

Lần 2: Tònh tiến (p
1
) lên trên
q
đơn vò nếu q > 0 xuống dưới
q
đơn
vò nếu q < 0. Ta được (P): y = a(x -
p)
2
+ q. (*)
Kết luận : Đồ thò của hàm số y =
ax
2
+ bx + c là một parabol có đỉnh
I(
,

số :
y = ax
2
+ bx + c
-Tìm toạ độ đỉnh I(
,
2 4
b
a a
− −∆
)
- Trục đối xứng
2
b
x
a
−
=
và hướng bề
lõm
-Lập bảng giá trò đặc biệt
-Vẽ parabol.
Ví dụ : Vẽ đồ thò hàm số: y = -x
2
+
4x –3
-Đỉnh I(2:1)
GV: Nguyễn Hoài Phúc
11
Giáo án Đại số 10 – Nâng cao

Giáo viên giới thiệu cách vẽ đồ thò
hàm số bậc hai
-Trục đối xứng x = 2. Parabol có bề
lõm hướng xuống (a = -1 < 0).
- Hàm số đồng biến trên khoảng (-
∞
; 2); nghòch biến (2 ; +
∞
)
BBT:
-Điểm đặc biệt:
x 0 1 2 3 4
y -3 0 1 0 -3
-Vẽ parabol (P)
4. Củng cố và luyện tập :
Cho bảng sau đây:
GV: Nguyễn Hoài Phúc
Parabol Toạ độ đỉnh
(P
1
):
2
1
2
x
y x= − +
(P
2
):
2

2
), (P
3
), (P
4
) với một trong bốn
điểm A, B, C, D.
5.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
Về học thuộc bài và xem kỉ các ví dụ
Bài tập về nhà : 27, 28, 29SGK
HD: bài tập 27. Thực hành theo công thức
Bài tập 28, 29 lập hệ phương trình bậc nhất hai ẩn
trục hoành.
V. RÚT KINH NGHIỆM
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
Tuần : 8
Tiết PPCT : 22 Ngày dạy :
HÀM SỐ BẬC HAI
I. MỤC TIÊU:
1. Về kiến thức : -Hiểu quan hệ giữa đồ thò của hàm số y = ax
2
+ bx + c
và đồ thò của hàm số y = ax
2
. Hiểu và ghi nhớ các tính chất của hàm số y =
ax

Cơ bản dùng phương pháp gợi mở vấn đáp thông qua các hoạt động
nhóm .Trực quan mô hình.
IV. TIẾN TRÌNH :
1. Ổn đònh lớp : ổn đònh trật tự, kiểm tra só số,vệ sinh.
2. Kiểm tra bài cũ :
1) Nêu công thức tính toạ độ đỉnh (P) là đồ thò hàm số bậc hai, phương
trình của trục đối xứng và hướng bề lõm của parabol.
2) Vẽ (P) : y = x
2
+ 4x – 5
3. Giảng bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY TRÒ NỘI DUNG BÀI DẠY
Hoạt động 4:
Giới thiệu phần III: Sự biến thiên
của hàm số bâc hai
HS căn cứ vào hướng bề lõm lên
trên hay xuống dưới để rút ra kết
luận về sự biến thiên hàm số bậc
hai
GV hướng dẫn cách lập bảng biến
:
- Parabol đổi chiều biến
thiên khi đi qua đỉnh
III. SỰ BIẾN THIÊN CỦA HÀM SỐ
BẬC HAI : Từ đồ thò hàm số bậc hai
suy ra BBT :
A > 0 a < 0
Nếu a > 0 0 thì
y ≤
4a

Năm học: 2008 - 2009
- Tìm toạ độ đỉnh
- Dựa vào a > 0 hay a < 0
để xác đònh chiều biến
thiên
Họat động 5: Thực hành khảo sát
và vẽ đồ thò hàm số bậc hai.
Giáo viên chia một bàn là một
nhóm
GV giao nhiệm vụ HS theo nhóm,
gọi đại diện 2 nhóm lên trình bày.
HS khảo sát sự biến thiên và vẽ
đồ thò hàm số
Hoạt động 8: Giáo viên giới
thiệu cách vẽ đồ thò hàm số
2
y ax bx c= + +
GV đưa ra nhận xét:
- Đồ thò hàm số
2
y ax bx c
= + +

tương tự như cách vẽ của đồ thò
hàm số
y ax b= +
+ Vẽ đồ thò hàm số (P
1
): y = ax
2

−∆

∀
x
∈

¡
⇒
là
GTLN của hàm số là
4
y
a
−∆
=
hay I(
,
2 4
b
a a
− −∆
) là điểm cực đại của (P).
Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thò hàm
số
1/
2
4 3y x x= − + −
2/
2
4 3y x x= − +

3
3
- 1
1
2
x
1
O