Thực hiện chính sách xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn huyện quế sơn, tỉnh quảng nam - Pdf 55

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ MINH TUẤN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ
NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, năm 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ MINH TUẤN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG KHU DÂN
CƯ NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM

Ngành : Chính sách công
Mã số : 834.04.02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. LÊ VĂN ĐÍNH

Cuối cùng, tôi hết lòng biết ơn đến những người thân trong gia đình đã động
viên và tạo động lực để tôi hoàn thành luận văn này một cách tốt đẹp.
Đà Nẵng, ngày

tháng

Tác giả luận văn

Lê Minh Tuấn

năm 2019

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU.................................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC HIỆN XÂY DỰNG KHU DÂN
CƯ NÔNG THÔN KIỂU MẪU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH
QUẢNG NAM........................................................................................................ 10
1.1. Một số khái niệm cơ bản................................................................................... 10
1.2. Quản lý nhà nước về nông thôn........................................................................ 11
1.3. Vai trò, ý nghĩa xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu........................13
1.4. Các tiêu chí trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây
dựng nông thôn mới................................................................................................ 14
1.5. Nội dung quản lý nhà nước về xây dựng khu dân cư kiểu mẫu........................21
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc xây dựng khu dân cư kiểu mẫu trong xây dựng
nông thôn mới tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam............................................... 25
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN
MỚI KIỂU MẪU TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN
QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM......................................................................... 32
2.1. Tổng quan về Văn phòng điều phối chương trình Nông thôn mới huyện Quế

Bộ Tài nguyên môi trường

HĐND

Hội đồng nhân dân

NN & PTNT

Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

NTM

Nông thôn mới

UBND

Ủy ban nhân dân

UVBTV

Ủy viên ban thường vụ

DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
bảng
1.1.

C

Hàng rào th

2.8.

Hàng rào c

2.9.

Đường giao

2.10.

Nhà văn hó

2.11.

Khu thể tha

2.12.

Hệ thống đ

2.13.

Trò chơi tru

2.14.

Trường mầ

nông thôn chưa thực sự an toàn; cơ sở vật chất về giáo dục, y tế, văn hoá còn rất hạn
chế, mạng lưới chợ nông thôn chưa được đầu tư đồng bộ, trụ sở xã nhiều nơi xuống
cấp. Mặt bằng để xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn đạt chuẩn quốc gia rất khó
khăn, dân cư phân bố rải rác, kinh tế hộ kém phát triển. Do sản xuất nông nghiệp
manh mún, nhỏ lẻ, bảo quản chế biến còn hạn chế, chưa gắn chế biến với thị trường
tiêu thụ sản phẩm; chất lượng nông sản chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp còn
chậm, tỷ trọng chăn nuôi trong nông nghiệp còn thấp; cơ giới hoá chưa đồng bộ.Do
thu nhập của nông dân thấp; số lượng doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông
thôn còn ít; sự liên kết giữa người sản xuất và các thành phần kinh tế khác ở khu
vực nông thôn chưa chặt chẽ. Kinh tế hộ, kinh tế trang trại, hợp tác xã còn nhiều
yếu kém. Tỷ lệ lao động nông nghiệp còn cao, cơ hội có việc làm mới tại địa

1

phương không nhiều, tỷ lệ lao động nông lâm nghiệp qua đào tạo thấp; tỷ lệ hộ
nghèo còn cao.Do đời sống tinh thần của nhân dân còn hạn chế, nhiều nét văn hoá
truyền thống đang có nguy cơ mai một (tiếng nói, phong tục, trang phục…); nhà ở
dân cư nông thôn vẫn còn nhiều nhà tạm, dột nát. Hiện nay, kinh tế - xã hội khu vực
nông thôn chủ yếu phát triển tự phát, chưa theo quy hoạch.Do yêu cầu của sự
nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, cần 3 yếu tố chính: đất đai, vốn và
lao động kỹ thuật. Qua việc xây dựng NTM sẽ triển khai quy hoạch tổng thể, đào
tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa.Mặt khác, mục tiêu sớm đưa
nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp. Vì vậy, một nước công nghiệp không
thể để nông nghiệp, nông thôn lạc hậu, nông dân nghèo khó.
Từ năm 2014, tỉnh Quảng Nam nói chung cũng như huyện Quế Sơn nói riêng
đã bắt đầu thực hiện chương trình Nông thôn mới theo Quyết định số 800/QĐ-TTg
phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2010- 2020.
Huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam là huyện đặc thù là huyện vùng núi, nền kinh tế

X của Bộ Chính trị” do PGS.TSKH. Lê Đình Thắng chủ biên, NXB Chính trị Quốc
gia ấn hành năm 1998 đã đề cập nhiều nội dung quan trọng liên quan đến chủ đề
nghiên cứu, như phân tích quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn của Việt
Nam dưới sự tác động của hệ thống chính sách, phân tích một số chính sách cụ thể
như chính sách đất đai, chính sách phân phối trong phát triển nông nghiệp, nông
thôn ở nước ta.
- Công trình nghiên cứu: “Bảo hộ hợp lý nông nghiệp Việt Nam trong quá

trình hội nhập kinh tế quốc tế” do GS. TS Bùi Xuân Lưu chủ biên, NXB Thống kê
ấn hành năm 2004. Trong công trình này, các tác giả đã phân tích những đặc trưng
cơ bản của hội nhập kinh tế quốc tế trong nông nghiệp; phân tích khái quát những
thành tựu cũng như hạn chế của nông nghiệp nước ta trong hội nhập kinh tế quốc tế;
đồng thời khuyến nghị việc sửa đổi các chính sách và hoàn thiện vai trò của Nhà
nước để nông nghiệp, nông thôn nước ta hội nhập kinh tế quốc tế thành công.
- Công trình nghiên cứu: “Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới”

của PGS.TS. Nguyễn Sinh Cúc, NXB Thống kê, năm 2003. Đây là công trình
nghiên cứu rất công phu của tác giả bởi ngoài những phân tích có tính thuyết phục
về quá trình đổi mới nông nghiệp Việt Nam sau gần 20 năm, công trình còn cung
cấp hệ thống tư liệu về phát triển nông nghiệp, nông thôn nước ta như là một Niên

3

giám thống kê nông nghiệp thu nhỏ. Công trình đã luận giải rõ quá trình đổi mới,
hoàn thiện chính sách nông nghiệp, nông thôn nước ta trong những năm đổi mới,
những thành tựu và những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển nông nghiệp,
nông thôn Việt Nam. Những gợi mở về những vấn đề cần giải quyết của phát triển
nông nghiệp, nông thôn nước ta như vấn đề đầu tư, vấn đề phân hoá giàu nghèo,

với bài viết Xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu, lấy vai trò của cộng đồng dân cư
là chính với nội dung: Xây dựng NTM là nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, quan trọng và
có tính chiến lược để thực hiện thành công Nghị quyết 26-NQ/TW của Hội nghị lần thứ
7 BCHTƯ Đảng khóa X về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đây là chủ
trương đúng đắn, hợp lòng dân của Đảng, Nhà nước, đã được nhân dân đồng tình và
hưởng ứng tích cực. Khuyến khích các địa phương chủ động, sáng tạo xây dựng mô
hình xã NTM kiểu mẫu, khu dân cư NTM kiểu mẫu. Thực hiện chủ trương đó, nhiều
tỉnh, Thành phố đã tích cực, chủ động trong tổ chức nâng cao chất lượng tiêu chí NTM,
xây dựng khu dân cư NTM và ban hành tiêu chí xã NTM kiểu mẫu.
- Phương Nhi, Xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, vườn mẫu,

Chinhphu.vn (11/5/2018). Bài báo đã phân tích các nội dung trong Kết luận số
173/TB-VPCP của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ tại Hội nghị toàn
quốc triển khai xây dựng mô hình khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, vườn mẫu
năm 2018: Việc xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, vườn mẫu sẽ tạo nền
tảng quan trọng để hướng tới xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu và huyện nông
thôn mới kiểu mẫu, trong đó, cốt lõi là nâng cao vượt bậc đời sống vật chất và tinh
thần cho người dân nông thôn. Xây dựng và ban hành tiêu chí, chỉ tiêu cụ thể xây
dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, vườn mẫu, làm căn cứ để chỉ đạo, thực
hiện, xét công nhận mức đạt chuẩn phù hợp với điều kiện thực tiễn và phát huy tối
đa lợi thế của địa phương. Khi triển khai xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu
mẫu phải lấy vai trò của cộng đồng dân cư là chính, phải để cộng đồng dân cư tự
bàn bạc, thống nhất lựa chọn lĩnh vực phù hợp, là điểm mạnh của cộng đồng để
phấn đấu trở thành kiểu mẫu; Nhà nước chỉ là người hướng dẫn, hỗ trợ, đưa ra các
tiêu chí phù hợp để xét, công nhận và công bố.
- Lê Văn Phụng, Thực trạng và giải pháp xây dựng khu dân cư nông thôn mới

kiểu mẫu trên địa bàn huyện, Cổng Thông tin điện tử huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng
Nam, ngày 24 tháng 02 năm 2019. Bài báo đã phân tích thực trạng và xác định rõ

trọng tâm, trọng điểm. Quyết tâm xây dựng thành công khu dân cư NTM kiểu mẫu trên
quê hương Tiên Phước.

Những công trình nghiên cứu khoa học trên cùng nghiên cứu về chương trình
xây dựng NTM là những tài liệu quý giá giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu về

6

vấn đề xây dựng NTM. Tuy nhiên những đề tài, luận văn trên chưa có đề tài nào
nghiên cứu về tình hình xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong xây
dựng NTM, khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu là một sáng tạo của Quảng Nam
trong quá trình xây dựng NTM, để thực hiện tốt hơn và hiệu quả hơn 19 tiêu chí của
xây dựng nông thôn mới. Vì vậy, đề tài của em đã có sự thay đổi về: chủ thể nghiên
cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu. Đề tài
nghiên cứu cơ sở lý luận của xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong
xây dựng NTM, về thực trạng xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong
xây dựng NTM, để từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm góp phần vào việc nâng cao
hiệu quả trong quá trình xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu nói riêng và
xây dựng NTM nói chung trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả chương trình xây dựng NTM
nói chung và Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu nói riêng trên địa bàn huyện Quế
Sơn, tỉnh Quảng Nam
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khái quát cơ sở lý luận về xây dựng NTM và xây dựng khu dân cư nông

thôn mới kiểu mẫu.

hợp và phân tích số liệu, so sánh
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
6.1. Ý nghĩa lý luận

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về xây dựng NTM và xây dựng khu dân cư nông
thôn mới kiểu mẫu.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Góp phần cụ thể hóa Nghị quyết Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông

dân, nông thôn (Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5-8-2008); Chương trình mục tiêu
quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 được Thủ tướng Chính
phủ Việt Nam phê duyệt ngày 4 tháng 6 năm 2010; Quyết định số 691/QĐ-TTg
ngày 05 tháng 6 năm 2018 về tiêu chí xã nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 20182020; Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 19 tháng 5 năm 2009 của BCH Đảng bộ tỉnh
về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Quảng Nam giai đoạn 2009-2015 và định
hướng đến năm 2020; Quyết định số: 2663 /QĐ-UBND ngày 26 /7/2016 của UBND
tỉnh Quảng Nam về 10 tiêu chí xây dựng khu dân cư nông thôn kiểu mẫu.
- Đề xuất một số giải pháp và đề xuất góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng

chương trình nông thôn mới ở tỉnh Quảng Nam nói chung và xây dựng khu dân cư
nông thôn mới kiểu mẫu nói riêng trên địa bàn huyện Quế Sơn nói riêng.

8

7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung chính của luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học về thực hiện xây dựng khu dân cư nông thôn kiểu
mẫu trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
Chương 2: Thực trạng xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong
xây dựng Nông thôn mới tại tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.

nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội.
1.1.2. Xây dựng nông thôn mới
Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng
đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang
trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ);
có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời
sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao.

10

Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của
cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn
đề kinh tế - chính trị tổng hợp.
Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực,
chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ,
văn minh.
1.1.3. Đặc trưng của nông thôn mới
- Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được

nâng cao;
- Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện

đại, môi trường sinh thái được bảo vệ;
- Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy;
- An ninh tốt, quản lý dân chủ.
- Chất lương hệ thống chính trị được nâng cao... [23]

1.2. Quản lý nhà nước về nông thôn
1.2.1. Khái niệm quản lý

của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự
logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích”.
- Ngoài ra còn có quan niệm cho rằng: Quản lý là hoạt động có tính tổ chức

nhằm duy trì và phát triển một tập hợp người để cùng nhau thực hiện có hiệu quả
các nhiệm vụ và mục tiêu đã được đặt ra: “Quản lý là quá trình phối hợp các hoạt
động liên quan đến mục đích công việc để chúng được triển khai một cách có hiệu
quả và hiệu xuất tốt thông qua những người khác”; “Quản lý là việc thực hiện các
mục tiêu của tổ chức một cách hiệu quả và đạt hiệu xuất tốt, thông qua việc lập kế
1

hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các nguồn lực của tổ chức” . Tác giả Nguyễn
Minh Đạo cho rằng: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của
chủ thể lên khách thể về các mặt chính trị, văn hoá xã hội, kinh tế…. bằng một hệ
thống các luật lệ, các chính sách các nguyên tắc, các phương pháp cụ thể nhằm tạo
ra các môi trường và các điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [38].
Tóm lại, quản lý (Management) là sự tác động có tổ chức, có mục đích, có kế
hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử
dụng có hiệu quả các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) bằng một hệ thống các
chính sách, luật lệ, nguyên tắc, các phương pháp cụ thể nhằm đạt được các mục
tiêu đặt ra một cách hiệu quả nhất
1Robin và cộng sự. 2003

12

1.2.2. Khái niệm quản lý nhà nước
Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà
nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và
phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức

Xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, không chỉ góp phần tạo dựng
các khu dân cư xanh, sạch, đẹp mà ý thức của người dân với cộng đồng càng được
nâng cao. Người dân tham gia hội họp, bàn bạc, đóng góp tích cực hơn, trách nhiệm
hơn. Các hủ tục về tang lễ, cưới hỏi đã giảm hẳn và mang tính cộng đồng. Quy định
về xử lý rác thải được bà con chấp hành nghiêm. Các nhóm hộ được phân công
quản lý từng đoạn đường và đều tiến hành vệ sinh hằng ngày… Đến nay, nhiều
người dân ở trong tỉnh Quảng Nam nói chung và huyện Quế Sơn nói riêng đang tính
giữ hồn quê bằng những ngôi nhà xinh xắn nằm trong khuôn viên xanh.
1.4. Các tiêu chí trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu
trong xây dựng nông thôn mới
Bảng 1.1. Các tiêu chí trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu
TT
1

Tên
tiêu chí
Giao thông

14

TT

2

Tên

Điện

Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Thực hiện chính sách xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn huyện quế sơn, tỉnh quảng nam - Pdf 55

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Học thêm