1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ THANH HIẾU

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH NHÀ Ở CHO
NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI - NĂM 2017


2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA


trong phần tài liệu tham khảo.
Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
về nội dung luận văn của mình.
Hà Nội, ngày 15 tháng 03 năm 2017
Học viên thực hiện

Lê Thị Thanh Hiếu


LỜI CÁM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn đến PGS.TS.Đỗ Phú Hải – Người đã trực tiếp
hướng dẫn, giúp tôi tiếp cận những tư liệu khoa học cần thiết để tôi thực hiện và
hoàn thành luận văn này.
Tôi xin cảm ơn các Thầy giáo, Cô giáo trong Khoa Chính sách công cùng
Tập thể các Thầy Cô Khoa Sau đại học – Học viện Hành chính Quốc gia đã nhiệt
tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại Trường.
Cuối cùng Tôi xin cảm ơn các bạn lớp CS1.B1 đã đồng hành cùng tôi trong
suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp này.
Hà Nội, ngày 15 tháng 03 năm 2017
Học viên thực hiện

Lê Thị Thanh Hiếu


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU....................................................................................................................... 1
Chương 1..................................................................................................................... 11
............................... 11
NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP................................................................. 11
............................ 11

Ninh............................................................................................................................. 36


1.6. Những bài học được rút ra để giải quyết vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp .. 37

Tiểu kết chương 1........................................................................................................ 38
Chương 2……………………………………………………………. .………………47
THẤP TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI............................................................................. 40
2.1. Những đặc điểm kinh tế, xã hội có ảnh hưởng đến nhà ở cho người thu nhập thấp
trên địa bàn thành phố Hà Nội..................................................................................... 40
2.2. Đánh giá thực hiện chính sách và các giải pháp công cụ
ở cho người thu nhập thấp tại Thành phố Hà Nội........................................................ 44
i thu nhập thấp..............................53
thấp.............................................................................................................................. 53
thấp.............................................................................................................................. 57
thấp.............................................................................................................................. 64
......... 66

nhập thấp..................................................................................................................... 67
69
người thu nhập thấp............71
2.4. Kết quả thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp............................... 72
thấp tại Thành phố Hà Nội.......................................................................................... 76
Tiểu kết chương 2........................................................................................................ 78
Chương 3..................................................................................................................... 79
THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI................................... 79
thành phố Hà Nội........................................................................................................ 79
3.1.1. Mục tiêu thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp ở nước ta..........79
3.1.2. Mục tiêu thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp tại Hà Nội.........80
......... 82

Thành phố, nhất là nhà ở cho các đối tượng di dân, giải phóng mặt bằng Nhà
nước lấy làm dự án, người nghèo, người thu nhập thấp với các cơ chế, chính
sách đa dạng, linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của Thành phố.

1


Năm 2005, Quốc hội đã thông qua Luật Nhà ở và Luật Nhà ở bổ sung, sửa
đổi năm 2014. Trên cơ sở các quy định của Luật, Chính phủ đã ban hành Quyết
định phê duyệt Chiến lược phát triển nhà ở Quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn
đến năm 2030 số 2127/QĐ-TTg ngày 30 tháng 11 năm 2011 của Thủ tướng
Chính phủ có nêu rõ quan điểm: “Có chỗ ở thích hợp và an toàn là một trong
những quyền cơ bản, là điều kiện cần thiết để phát triển con người một cách
toàn diện, đồng thời là nhân tố quyết định để phát triển nguồn nhân lực phục vụ
cho sự nghiệp phát triển đất nước. Phát triển nhà ở là trách nhiệm của Nhà
nước, của xã hội và của người dân” trong đó đề cập đến “Phát triển nhà ở là
một trong những nội dung quan trọng của chính sách phát triển kinh tế - xã hội;
Nhà nước ban hành chính sách thúc đẩy thị trường nhà ở phát triển, đồng thời
có chính sách để hỗ trợ về nhà ở cho người thu nhập thấp nhằm góp phần ổn
định chính trị, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị, nông thôn theo
hướng văn minh hiện đại” để từ đó:“Giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp
tại khu vực đô thị theo hướng ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi để khuyến
khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng nhà ở thu nhập thấp để
bán, cho thuê, thuê mua” theo phương thức xã hội hóa.
Kể từ khi Quyết định số 2127/QĐ-TTg được thực thi, đã phần nào giải quyết
được nhu cầu nhà ở cho người dân lao động ngoại tỉnh tại các khu vực đô thị
trên địa bàn cả nước. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chính sách còn gặp
nhiều bất cập và khó khăn, đã gây ra không ít những vướng mắc cho người dân
khi làm thủ tục đăng ký mua nhà và bộ máy quản lý thực hiện chính sách. Cụ
thể:

được nhu cầu và mong mỏi của đại đa số người dân có thu nhập thấp bởi: chính
sách khó tiếp cận, nhiều thủ tục mang tính đối phó, người có thu nhập cao vẫn
mua được nhà dành cho người thu nhập thấp và ngược lại người có thu nhập
thấp lại khó tiếp cận mua được nhà điều này gây ra bất cập trong xã hội. Bên
cạnh đó lãi suất vay ưu đãi vẫn còn quá cao, điều này gây ra một khó khăn lớn
cho thủ tục vay mua đối với người thu nhập thấp cũng như việc giải ngân đối với
các khoản vay dở dang bởi lãi xuất sẽ chuyển sang tính mức thương mại, người
dân phải xoay sở tài chính để hoàn tất khoản vay cộng lãi. Thứ nữa việc triển
3


khai và thực thi chính sách thiếu đồng bộ, bất cập trong công tác quản lý. Bên
cạnh đó các nhà đầu tư xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp không mặn mà
đối với các dự án nhà ở thu nhập thấp bởi cơ chế về ưu đãi thuế, đất đai, thủ tục
đầu tư chưa thực tiễn. Nhận thấy những tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện
chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp cũng là lý do em xin lựa chọn đề tài
luận văn “Thực hiện chính sách nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp trên địa bàn
Thành phố Hà Nội” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận thực hiện chính sách
nhà ở cho người thu nhập thấp. Thực trạng việc thực hiện chính sách nhà ở cho
người thu nhập thấp hiện nay qua nghiên cứu trường hợp Thành phố Hà Nội đã
giải quyết được đến đâu, còn vướng mắc khó khăn và tồn đọng những gì để từ
đó đưa ra những giải pháp tăng cường thực hiện chính sách nhằm mang lại hiệu
quả tối ưu cho việc thực hiện chính sách những năm tới đây.
Để đẩy mạnh phát triển nhà ở thu nhập thấp đáp ứng yêu cầu của hàng triệu
người lao động thu nhập thấp tại các khu vực đô thị trên cả nước nói chung và
Thủ đô Hà Nội nói riêng, cần có các cơ chế chính sách ổn định, lâu dài, từng
bước triển khai thực hiện các giải pháp một cách đồng bộ, nhất quán, hiệu quả.
Giảm thiểu việc tăng dân số quá nhanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
của Thủ đô trong những năm tới đây cần xem xét một cách nghiêm túc các vấn
đề đang tồn tại hiện nay và cần có những giải pháp tháo gỡ để đảm bảo người

tuyên truyền chính sách; năng lực phân công, hợp tác trong xây dựng và thực
hiện chính sách; năng lực duy trì chính sách; năng lực theo dõi, đôn đốc, giám
sát, kiểm tra việc thực hiện chính sách; năng lực đánh giá, tổng kết rút kinh
nghiệm chính sách. Các tiêu chí này được tác giả vận dụng trong việc phân tích
luận văn này.
- Nhóm nghiên cứu Viện Nghiên cứu Kiến trúc, Các giải pháp đồng bộ phát
triển Nhà ở người thu nhập thấp tại các đô thị Việt Nam.
Đề tài nghiên cứu: Việt nam đang trong tiến trình hội nhập và phát triển, đô
thị hóa ngày càng tăng nhanh dẫn đến sự phân hóa giữa người nghèo và người
giầu tại các đô thị khá là rõ rệt. Người thu nhập thấp phải đương đầu với vấn đề
thiếu nhà ở hoặc ở trong các khu ở tồi tàn, chật chội, hệ thống hạ tầng quá tải do
họ không có khả năng về kinh tế để cải thiện được chỗ ở cho mình. Do vậy tìm
5


ra một giải pháp đồng bộ về chính sách, về thiết kế, xây dựng các khu ở, nhà ở
cho người thu nhập thấp hiện đang là một vấn đề bức xúc tại các đô thị Việt
Nam.
Đề tài đã đóng góp vào việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp đồng bộ từ
khâu quy hoạch sử dụng đất, các giải pháp kiến trúc, công nghệ xây dựng, vật
liệu xây dựng cho nhà ở đối với người thu nhập thấp. Đã đưa ra một số kiến nghị
về chính sách, cơ chế tài chính cho công tác đầu tư xây dựng tại các khu đô thị
tại Việt Nam.
- Đỗ Phú Hải (2015), Quy trình xây dựng chính sách công tại các nước
đang phát triển. Bài viết nghiên cứu đề cập đến thiết kế chính sách công và đưa
ra các giải pháp chính sách công dựa trên các phương diện: can thiệp thông qua
lợi ích kinh tế, thông qua quan hệ cộng đồng, thông qua giá trị xã hội, thông qua
tâm lý đám đông từ đó chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hoạch định và
thực hiện chính sách công.
- Nhaoxahoihn.com, Eo hẹp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội tại Thành phố

Nguồn kinh phí đầu tư cần được rõ ràng và thông qua hàng năm.
Công tác phân cấp giao nhiệm vụ cho các cơ quan chức năng quản lý.
Tạo mọi điều kiện để người thu nhập thấp được tiếp cận chính sách.
Ban hành quy định pháp luật khuyến khích gửi tiết kiệm để mua nhà ở thu
nhập thấp.
- Nhóm nghiên cứu Trường Đại học Xây dựng (2016), Nghiên cứu các giải
pháp công nghệ nhằm tạo lập mô hình phát triển nhà ở xã hội.
Mục tiêu đặt ra đề tài là nghiên cứu các giải pháp công nghệ tiên tiến và
đồng bộ, tạo lập mô hình phát triển nhà ở xã hội phù hợp điều kiện thực tiễn Việt
Nam và xu hướng phát triển nhà ở xã hội trên thế giới; cụ thể hóa các quan điểm,
đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển nhà ở xã hội; cung cấp
luận cứ khoa học phục vụ cho việc triển khai thực hiện hiệu quả chiến lược phát
triển nhà ở quốc gia và các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở xã hội.
Đề tài đã xây dựng được chỉ số đánh giá khả năng hiện thực của sản phẩm để
xác lập mối tương quan giữa khả năng chi trả của người dân và giá thành sản

7


phẩm nhà ở xã hội – đây là công cụ quan trọng để đánh giá sự phù hợp của sản
phẩm nhà ở xã hội.
- Tạp chí kiến trúc (2016), Các giải pháp và cơ chế chính sách về nhà ở xã
hội, nhà ở cho người thu nhập thấp. Bài báo nghiên cứu đến các giải pháp về cơ
chế chính sách: Cần nhận rõ tầm quan trọng của nhà ở xã hội, nhà ở cho người
thu nhập thấp. Để có thể cân bằng lợi ích giữa người thu nhập thấp (người mua
nhà) và nhà đầu tư (đầu tư xây dựng bán nhà) và nhà nước, cần tính toán mức ưu
đãi đầu tư cho các bên đều có thể chấp nhận được trên cơ sở một mô hình thí
điểm trên thực tế chứ không phỉa chỉ tính toán trên lý thuyết để có cơ chế điều
chỉnh chính sách hiện hành, tạo ra chính sách đột phá.
Điểm nhấn trong bài: Cần chuyển hẳn từ cơ chế “xin - cho” sang cơ chế

một số nước trên thế giới, đã đưa ra một số giải pháp về tài chính giúp sử dụng
nguồn vốn đầu tư phát triển nhà ở thu nhập thấp một cách hiệu quả: chính sách
thuế, chính sách tín dụng, chính sách giá, thành lập quỹ tiết kiệm nhà ở.
- Vũ Thị Minh (2015), Những bất cập trong chính sách nhà ở cho người thu
nhập thấp của Thành phố Hà Nội, tác giả tập trung nghiên cứu về thực trạng
chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp để chỉ ra những bất cập trong quá trình
triển khai thực hiện chính sách tại Thủ đô Hà Nội. Từ những kết quả nghiên cứu
đó tác giả đưa ra một số giải pháp giúp hoàn thiện chính sách và tháo
gỡ những bất cập mà chính sách đang mắc phải.
3. Mục tiêu nghiên cứu
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thực hiện chính sách nhà ở cho người thu
nhập thấp và kinh nghiệm thực tiễn về thực hiện chính sách nhà ở cho người thu
nhập thấp ở nước ta hiện nay để hình thành khung nghiên cứu cho đề tài.
+ Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp để
từ đó chỉ ra những kết quả đạt được và những tồn tại cần giải quyết về nhà ở cho
người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
+ Đề xuất các giải pháp tăng cường thực hiện chính sách nhà ở cho người
thu nhập thấp tại Hà Nội.

9


4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Bao gồm tổ chức thực
hiện chính sách và kết quả thực hiện các giải pháp công cụ thực hiện chính sách.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi không gian: Thành phố Hà Nội.
+ Phạm vi thời gian: Từ năm 2000 đến năm 2016.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn

Thuật ngữ Chính sách hiện nay được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế
- xã hội. Tuy nhiên, đã có khá nhiều các tài liệu, các nghiên cứu định nghĩa về
chính sách như sau:
Theo Jame Anderson (1984), đưa ra khái quát về chính sách: “Chính sách là
một chuỗi (tập hợp) những hành động có mục đích nhằm giải quyết một vấn đề
phát sinh hoặc vấn đề cần quan tâm” [36].
Theo Considine (1994), “Chính sách là một công việc được thực hiện liên
tục, bởi những nhóm hoạch định, nhằm sử dụng các thể chế công để kết nối,
phối hợp và biểu đạt giá trị họ theo đuổi” [37].
“Chính sách là đường lối cụ thể của một chính đảng hoặc một chủ thể quyền
lực về một lĩnh vực nhất dịnh cùng các biện pháp, kế hoạch thực hiện đường lối
ấy” [32, tr3].
Chính sách là những sách lược về kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích
nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra.
Chính sách được ban hành bao giờ cũng nhắm đến một mục đích nhất định
nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó, chính sách được ban hành đều có
sự tính toán và chủ đích rõ ràng.
Từ điển Bách khoa Việt Nam đã đưa ra khái niệm về chính sách như sau:
“Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính
sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể
nào đó. Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính
chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa” [33, tr475].

11


Ở Việt Nam, thuật ngữ chính sách công còn khá mới mẻ, tuy nhiên những
năm gần đây chính sách công đã được coi trọng, vận dụng cụ thể hóa đường lối,
chiến lược và các định hướng chính sách của Đảng, Nhà nước nhằm phục vụ lợi
ích của toàn xã hội. Vì vậy chu trình chính sách công luôn được nhìn nhận như

là rất quan trọng nhưng thực hiện đúng chính sách còn quan trọng hơn. Có chính
sách đúng nếu không được thực hiện sẽ trở thành khẩu hiệu suông, không những
không có ý nghĩa mà còn ảnh hưởng đến uy tín của chủ thể hoạch định và ban
hành chính sách. Nếu chính sách không được thực hiện đúng sẽ dẫn đến sự thiếu
tin tưởng và sự phản ứng của nhân dân đối với Nhà nước. Điều này hoàn toàn
bất lợi về mặt chính trị và xã hội, gây những khó khăn, bất ổn cho Nhà nước
trong công tác quản lý.
Qúa trình thực hiện chính sách mới biết được chính sách có đúng, phù hợp
và đi vào cuộc sống hay không. Qúa trình thực hiện với những hoạt động thực
tiễn sẽ góp phần điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện chính sách cho phù hợp với
thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống. Đồng thời việc phân tích, đánh giá
một chính sách chỉ có cơ sở đầy đủ mang tính thuyết phục cao sau khi đã được
thực hiện.
Thực tiễn luôn là chân lý, kết quả thực hiện chính sách là thước đo, là cơ sở
đánh giá một cách chính xác, khách quan chất lượng và hiệu quả của chính sách.
Việc đưa chính sách vào thực tiễn cuộc sống là một quá trình phức tạp đầy biến
động, chịu sự tác động của nhiều yếu tố giúp các Nhà hoạch định và tổ chức
thực hiện chính sách có kinh nghiệm để đề ra được các giải pháp hữu hiệu trong
thực hiện chính sách.
Một khi chính sách được triển khai thực hiện rộng rãi trong đời sống xã hội
thì tính đúng đắn của chính sách được khẳng định ở mức cao hơn, được cả xã
hội thừa nhận, nhất là các đối tượng thụ hưởng chính sách.
Việt Nam đang trong tiến trình hội nhập và phát triển, đô thị hóa ngày càng
tăng nhanh dẫn đến sự phân hóa giữa người nghèo và người giầu tại các đô thị
khá rõ rệt. Những người thu nhập thấp ở đô thị đang phải đương đầu với vấn đề
thiếu nhà ở hoặc ở trong các khu ở tồi tàn, chật chội và hệ thống hạ tầng quá tải
13


do họ không có khả năng về kinh tế để tự cải thiện chỗ ở của mình. Do vậy tìm

tượng như cán bộ, công nhân, viên chức nhà nước và sinh viên. Hướng tới đối
tượng có nguồn thu nhập thấp.
Từ hơn 10 năm nay, cùng với công cuộc đổi mới từ chủ chương đến chính
sách của Đảng và Nhà nước luôn tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người có thể
xây dựng nhà ở, đã được triển khai ở hầu hết các tỉnh thành trên cả nước. Tuy
nhiên, việc xây dựng nhà ở hướng đến đối tượng thu nhập thấp vẫn chưa thực sự
được quan tâm nhiều, luôn là bài toán hết sức khó khăn trong vấn đề quy hoạch,
phân bổ quỹ đất dành riêng cho đối tượng thu nhập thấp.
Tại một số đất nước, để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, đô thị
hóa cùng với quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì vấn đề nhà ở
đặc biệt là nhà ở cho những người có mức thu nhập thấp phải được giải quyết
đúng đắn, kịp thời. Nhận thấy đối tượng có thu nhập thấp chiếm phần không hề
nhỏ trong xã hội, Đảng và Nhà nước đã cố gắng quan tâm, chăm lo, tạo điều kiện
từng bước đáp ứng những yêu cầu bức xúc về nhà ở cho những người có thu
nhập thấp, đã có nhiều chương trình, chính sách, đề án cập nhật đến phát triển
nhà ở cho người thu nhập thấp và được xác định là vấn đề cần được ưu tiên hàng
đầu. Bởi vậy, chính sách khi thực hiện phù hợp sẽ đem lại hiệu quả cho cộng
đồng bền vững, đảm bảo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Như vậy có thể hiểu thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp là
một phần quan trọng trong công đoạn xây dựng quy trình chính sách. “Thực hiện
chính sách với mục đích đưa chính sách đến với thực tiễn, cụ thể hóa các đường
lối, chiến lược và các định hướng chính sách của Đảng và Nhà nước và hướng
tới đối tượng cụ thể đó là người thu nhập thấp, nguồn thu nhập tương đối ổn
định, trên ngưỡng nghèo và dưới mức tiệm cận nghèo với mức trung bình và có
khả năng tích lũy vốn để tự cải thiện điều kiện nơi ở nhưng vẫn cần sự hỗ trợ của
Nhà nước. Thực hiện chính sách là các hoạt động triển khai giải pháp và công cụ
chính sách vào thực tiễn để đạt được mục tiêu chính sách” [5, tr36].
Thực hiện chính sách nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp là các hoạt động
triển khai giải pháp và công cụ chính sách vào thực tiễn để đạt được mục tiêu
15


16


Là những mâu thuẫn nảy sinh trong các lĩnh vực hoạt động cần được giải
quyết bằng chính sách để thỏa mãn những nhu cầu nhất định của xã hội.
Thông tin về những vấn đề chính sách đóng một vai trò then chốt trong phân
tích chính sách, bởi vì cách thức một vấn đề được định nghĩa sẽ định hình việc
tìm kiếm những giải pháp khả dĩ. Thông tin không đầy đủ hoặc sai có thể dẫn
đến sai lầm, việc đi tìm lời giải cho một vấn đề không đúng, trong khi đó yêu
cầu đầu tiên phải là xác định đúng vấn đề cần giải quyết.
Ở Việt Nam, với hoạt động quản lý, điều hành của Chính phủ trong nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì chính sách công là công cụ tiền đề,
không thể thay thế và chi phối các công cụ quản lý khác như pháp luật, kế hoạch,
phân cấp - phân quyền. Điều đó giải thích vì sao trong những năm gần đây Đảng
và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm tới việc nâng cao vai trò của
chính sách công như là một công cụ hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
nhà nước nói riêng và đẩy mạnh chất lượng của sự nghiệp đổi mới nói chung.
Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao và phức tạp của quản lý nhà nước thì
hoạt động hoạch định và thực thi chính sách công ở nước ta đang ở trong bối
cảnh nào và đặt ra những vấn đề gì cần giải quyết.
“Việc xác định vấn đề chính sách công là giai đoạn đầu tiên nằm trong chu
trình chính sách công, bao gồm từ bước phát hiện những vấn đề xã hội, mâu
thuẫn nảy sinh trong đời sống xã hội cần được giải quyết bằng chính sách cho
đến khi hoàn thành những mục tiêu của chính sách công” [4, tr40].
Để xác định đúng vấn đề chính sách, người cán bộ lãnh đạo cũng cần nắm
được các nguyện vọng của nhân dân, tận dụng được sự ủng hộ của thông tin đại
chúng và kiểm soát được nghị trình chính thức của chính quyền.
Trong vô số các vấn đề chính sách, để được đưa vào nghị trình và bàn luận
thực sự, một vấn đề cần thỏa mãn ba yêu cầu căn bản: tầm quan trọng của vấn

- Phát triển khung thể chế cho chính sách nhà ở cấp quốc gia” [30].
Có thể nói, chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp đã có cho đến nay thực
ra khá toàn diện. Nhưng chương trình phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp ở
đô thị vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc, chưa có sự đột phá và rất cần tìm ra những
nguyên nhân, những mặt hạn chế của cơ chế chính sách nhà ở cho người thu
18


nhập thấp. Vấn đề chính sách này lại một lần nữa cần được đánh giá lại nhằm
đưa ra những giải pháp mang lại hiệu quả tối ưu hơn.
1.2.1.2. Mục tiêu chính sách
Mục tiêu chính sách phản ảnh mong muốn của Nhà nước (cơ quan chủ thể
ban hành chính sách) về những giá trị kinh tế - xã hội cần đạt được trong tương
lai và phù hợp với yêu cầu phát triển chung của toàn xã hội.
“Mục tiêu chính sách là những giá trị hoặc kết quả mà Nhà nước mong muốn
đạt được thông qua thực hiện các giải pháp chính sách. Mục tiêu chính sách thể
hiện ý chí của Nhà nước trong việc giải quyết một vấn đề công, tuy nhiên mục
tiêu chính sách phải phù hợp với mục tiêu phát triển chung của đất nước” [3,
tr22].
“Mục tiêu chính sách được thể hiện ở nhiều cấp độ khác nhau, từ mục tiêu
chung đến mục tiêu cụ thể, từ định tính đến định lượng. Thông thường, mục tiêu
chính sách ban đầu hay còn gọi là mục tiêu chung mang yếu tố định tính, tức là
nó được thể hiện dưới dạng ngôn từ hay vì được thể hiện dưới dạng các con số.
Những mục tiêu chung này lại được cụ thể hóa thành các mục tiêu ở cấp độ cụ
thể hơn hay còn gọi là các chỉ tiêu. Các mục tiêu cụ thể này phản ánh những khía
cạnh cụ thể của mục tiêu chung cho một giai đoạn thời gian nhất định, phù hợp
với điều kiện thực thi cụ thể. Các mục tiêu cụ thể này cung cấp cơ sở cho việc
giám sát, đo lường và đánh giá mức độ đạt mục tiêu chung của chính sách” [3,
tr23].
Mục tiêu của chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp chính là việc người