Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 1
1
Ngày soạn : 28-8-2006
Tiết :1 TÔI ĐI HỌC
Thanh Tònh
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
+ Kiến thức : Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường
đầu tiên trong đời.
+ Kó năng : Đọc, phát hiện, phân tích, cảm nhận truyện ngắn có bố cục theo dòng hồi tưởng .
+ Giáo dục : Yêu trường lớp, q trọng tuổi học trò .
II- CHUẨN BỊ : + Phương án : - Đồ dùng : Bảng phụ
- Phương pháp : Vấn đáp, bình giảng
+ Giáo viên : Tìm hiểu thêm về tác giả Thanh Tònh .
+ Học sinh :Soạn bài
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
A-n đònh tổ chức : ( 1 phút ) Kiểm tra sỉ số- vệ sinh- việc chuẩn bò của HS
B-Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút ) Kiểm tra vở sách của học sinh, giới thiệu chương trình NV8
C-Dạy bài mới :
* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm của tuổi học trò thường gây ấn tượng
khó quên, đặc biệt là buổi tựu trường đầu tiên. Thanh Tònh đã gieo vào lòng người đọc bao nỗi niềm
bâng khuâng ,bao rung cảm trữ tình ấy qua truyện ngắn “ Tôi đi học’’
* Tổ chức các hoạt động của tiết dạy ::
Thời
lượng
CÁC HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG
Của thầy Của trò
5’
HĐ1 :Giới thiệu sơ lược về tác
giả, tác phẩm
Lưu ý thêm cho học sinh

và tìm hiểu chung
Giọng đều,trầm diễn tả tình
cảm,tâm trạng của một đứa trẻ lần
đầu đến lớp
-Đọc mẫu một đoạn
Nhận xét cách đọc của học sinh
H: (Y) Cho biết chủ đề của truyện
ngắn này?
H: (Tb) Tâm trạng và cảm xúc ấy
được diễn tả theo trình tự nào ?
H: (Tb) Dựa vào trình tự xác đònh
bố cục của truyện ?
HĐ3 : Hướng dẫn tìm hiểu chi
tiết cụ thể .
Cho đến năm học này,các em đã
trải qua 8 lần khai giảng .Cảm
giác của em trong lần tựu
trường,đặc biệt làcái tâm trạng lần
đầu tiên đến trường .
H: ( K) Chính cái cảm giác ấy,tác
giả đã diễn tả tâm trạng của nhân
vật tôi trên đường cùng mẹ đến
trường qua những chi tiết nào?
-Những kỉ niệm thông qua
hồi tưởng của nhân vật tôi
`
HĐ2 : Đọc
2 em thay đọc
-Lớp nhận xét
-Tìm chủ đề

-Ngôi kể thứ nhất .
II / Phân tích:
a/ Tâm trạng cảm giác của
nhân vật tôi trên con đường
đến trường:
-So sánh :Cảm giác …như mấy
cành hoa…
-Trong sáng,hồn nhiên.Đẹp.
-Cảnh vật như xa lạ-con
Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 3
3
5
-Hình ảnh so sánh
H: (CL) Em thử hình dung tâm
trạng và cảm giác của nhân vật tôi
lúc này?
H: (K) Tại sao nhân vật tôi lại có
tâm trạng và cảm giác như vậy ?
-Liên hệ:Ngày công đầu tiên
cuảCu Tí
-Mổi sự kiện trong cuộc đời con
người là một bước ngoặt,một dấu
ấn,một kỉ niệm khó quên.Đó cũng
chính là tâm trạng của nhân vật
tôi,của tác giả và của chúng ta.
H: (Tb)Những chi tiết nào cho thấy
tâm trạng ngỡ ngàng, cảm giác
mới lạ của nhân vật tôi?
Đó là cảm giác,tâm trạng rối
bời,lúng túng lo sợ những sự việc

-Sân trường đông người ai
cũng ăn mặc đẹp sạch
sẽ,gương mặt vui tươi.
-Ngôi trường xinh xắn oai
nghiêm-thấy mình nhỏ bé
lo sợ
-Các bạn khác cũng như
mình .
-Hồi hộp chờ gọi tên
-Sợ vì sắp rời bàn tay
dìu dắt của mẹ
Thảo luận
người cũng thay đổi –đi học
-Trân trọng,yêu q,bỡ ngỡ
 Tâm trạng,cảm giác hồi
hộp mới mẻ,một sự thay đổi
lớn trong cuộc đời
Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin
D -DẶN DÒ – HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ(4’)
Phântích nét đặc sắc qua các phép so sánh
Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 4
4
Chuẩn bò cho tiết 2.Phân tích phần còn lại
IV- RÚT KINH NGHIỆM- BỔ SUNG
Ngày soạn : 29/8/2006
Tiết 2 TÔI ĐI HỌC ( tt)
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
+ Kiến thức : Tiếp tục tìm hiểu tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi
Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ của tác giả.
+ Kó năng : Rèn luyện kỹ năng phân tích truyện ngắn giàu chất thơ của tác giả

H: (K) Qua đó, em có nhận xét
gì về người lớn đối với thế hệ
HĐ1 :
Đọc đoạn còn lại )
-PH:chuẩn bò chu đáo cho con ,
dìu dắt các con, trân trọng dự lễ
khai giảng
-Ông đốc: Từ tốn, bao dung
Thảo luận : nêu cảm nghó của
mình
III- Phân tích (tt)
2- Người lớn đối với những
em bé lần đầu tiên đi học
-Quan tâm với một tình cảm
đặc biệt
 Một môi trường giáo dục
ấm áp, là nguồn nuôi dưỡng
các em trưởng thành
Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 5
5
15
5
trẻ?
HĐ2 :Hướng dẫn tìm hiểu
nghệ thuật
H: (K-G) Tìm một số hình ảnh
so sánh hay trong truyện? Nêu
tác dụng
-Nhờ cách so sánh độc đáo mà
mọi cảm giác, ý nghó được

HĐ3 : Hướng dẫn tổng kết
H: ( CL) Cảm nhận chung của
HĐ2 :
- Thảo luận nhóm:
Tìm ra một số hình ảnh so sánh
và phân tích
…Như mấy cành hoa tươi mỉm
cười
…như một làn làn mây lướt nhẹ
trên ngọn núi
…như con chim con đứng bên
bờ tổ
 Giàu chất gợi hình, làm tăng
thêm tính trữ tình, ý nghó của
nhân vật được cụ thể
-TS, MT, BC
-Bố cục theo dòng hồi tưởng,
theo thời gian
- Sự kết hợp giữa các phương
thức biểu đạt :TS,MT.BC
Thảo luận nhóm:
_ Bản thân sự việc có trong mọi
người
-Cảm nghó của nhân vật chân
thật gần gũi
- Lời văn chân thành, tình cảm,
trữ tình
- Các hình ảnh so sánh
HĐ3
3- Những đặc sắc về nghệ

+ Soạn bài :Trong lòng mẹ
+ Tiết 3: Cấp độ khái quát của từ ngữ
Ngày soạn : 2/9/2006
Tiết 3
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
+ Kiến thức : hiểu rõ cấp độ khái quát của nghóa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghóa
từ ngữ
+ Kó năng : Phân biệt được các cấp độ khái quát về nghóa từ ngữ
+ Giáo dục : Rèn luyện tư duy về nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng
II- CHUẨN BỊ : + Phương án : - Đồ dùng : Bảng phụ
- Phương pháp : Vấn đáp, qui nạp
+ Giáo viên :các` Vd lên bảng phụ
+ Học sinh :Soạn bài
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
A-n đònh tổ chức : ( 1 phút ) Kiểm tra sỉ số- vệ sinh- việc chuẩn bò của HS
B-Kiểm tra bài cũ : ( 3 phút )
Kiểm tra việc chuẩn bò bài của học sinh
C-Dạy bài mới :
* Giới thiệu : Ở các lớp dưới chúng ta từng tìm hiểu về mối quan hệ đồng nghóa và trái nghóa của từ
ngữ, ở lớp 8 chúng ta tìm hiểu thêm về một mối quan hệ nữa, đó là quan hệ bao hàm> Nói đến quan
hệ bao hàm tức là nói đến phạm vi khái quát nghóa của từ ngữ. Đó chính là nội dung của bài học
hôm nay
* Tổ chức các hoạt động của tiết dạy :
Thời
lượng
CÁC HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG
Của thầy Của trò
20
HĐ1 :Hướng dẫn tìm hiểu

rộng hơn so với nghóa của các từ
ngữ ở các nhóm từ sgk ?
Bài tập 3 cách tiến hành như
bài tập 2 nhưng tìm từ có nghóa
ngược lại
H: (Tb) Trong các nhóm từ, chỉ
ra những từ có nghóa không
thuộc phạm vi của nhóm ?
L: 1 HS đọc đoạn văn BT5
Tìm 3 tữ cùng thuộc một phạm
vi nghóa
L: 1 em đọc lại phần ghi nhớ
Nghóa của từ động vật rộng hơn
nghóa của các từ ; thú, chim, cá
- Nghóa từ thú rộng hơn…
- Nghóa từ chim rộng hơn…
-Nghóa của tữ cá rô hẹp hơn
nghóa của từ cá . . . . . .
Động vật > Thú > Voi, hươu
Từ >Từ phức > Từ ghép
HĐ2 :
- các nhóm lập trên bảng phụ
a-Chất đốt
b-Nghệ thuật
c-Thức ăn
d- Nhìn
e- Đánh
Tìm, góp ý, thống nhất đáp án
a- Thuốc lào
b-Thủ q

D -DẶN DÒ – HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ(4’)
+ Học bài, làm bài tập
+ Soạn bài : trường từ vựng
+ Tiết 4: tính thống nhất về chủ đề của văn bản
IV- RÚT KINH NGHIỆM- BỔ SUNG
Ngày soạn : 6/9/2006
Tiết 4
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
+ Kiến thức : nắm được văn bản phải có chủ đề và tính thống nhất về chủ đề của văn bản
+ Kó năng : Bước đầu biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề. Biết cách duy trì đối
tượng trình bày, lựa chọn sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
+ Giáo dục : Thích tìm hiểu văn chương
II- CHUẨN BỊ : + Phương án : - Đồ dùng : Bảng phụ
- Phương pháp : Vấn đáp, qui nạp
+ Giáo viên :Làm bảng phụ, bài tập trắc nghiệm
+ Học sinh :Soạn bài
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
A-n đònh tổ chức : ( 1 phút ) Kiểm tra sỉ số- vệ sinh- việc chuẩn bò của HS
B-Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút )
Kiểm tra việc chuẩn bò bài của học sinh
C-Dạy bài mới :
* Giới thiệu : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản là một trong những đặc trưng quan trọng trong
quá trình tạo lập văn bản, nó phân biệt được văn bản với chuỗi câu hỗn độn, bất thường về nghóa.
Đặc trưng này gắn kết với tính mạch lạc, tính liên kết văn bản. Vì vậy muốn văn bản mạch lạc và có
tính liên kết thì nó phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
* Tổ chức các hoạt động của tiết dạy :
Thời
lượng
CÁC HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG

H: (K) Để tô đậm cảm giác
trong sáng của nhân vật tôi
trong ngày đầu tiên đi học tác
giả đã sử dụng từ ngữ và chi tiết
HĐ1 :
- Đọc văn bản : Tôi đi học
Giải bài tập ở bảng phụ
Chọn B
Tác giả nhớ lại kỉ niệm sâu sắc
và những ấn tượng trong ngày
đầu tiên đi học
Hồi tưởng về ngày đầu tiên đi
học để bộc lộ cảm xúc của
mình về một kỉ niệm thû tiếu
thời
Là vấn đề chủ chốt, những ý
kiến, những cảm xúc của tác
giả được thể hiện một cách
nhất quán trong văn bản
HĐ2 :
- Nhan đề có ý nghóa rõ ràng, ta
hiểu ngay đến chuyện đi học
-các từ ngữ : Buổi tựu trường<
đến trường, đi học, hai quyển
vở mới….
Các câu :Hôm nay, tôi đi học.
Hằng năm….Tôi quên thế nào
được…
- Khác lạ, mới mẻ
-Đã được đi học thật sự

bài tập 3
L: Hs đọc phần ghi nhớ SGK
-Bâng khuâng khi xa mẹ
( Tìm các câu, từ ngữ ứng với
những cảm giác trên )
Là sự nhất quán về ý đồ, ý
kiến, cảm xúc của tác giả được
thể hiện trong văn bản
Nhan đề
Câu,từ
Cảm xúc
. . .
HĐ3 :
- 1 Em đọc
Toàn văn bản tập trung thể
hiện sự gắn bó và tình cảm yêu
thương của người dân sông
Thao với rừng cọ quê hương
mình
Thảo luận nhóm bài tập 2
Nên bỏ 2 ý b và d
Thảo luận bài tập 3
- lạc chủ đề c,g
- thiếu tập trung do diễn đạt:
b,e
Viết lại câu b: Con đường quen
thuộc mọi ngày dường như trở
nên mới lạ !
1 em đọc
Văn bản có tính thống nhất

+ Kiến thức : hiểu được tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật bé hồng, cảm nhận
được tình yêu thương mãnh liệt của Hồng với mẹ
+ Kó năng : Bước đầu hiểu được văn hồi kí, cách thể hiện đặc sắc của Nguyên Hồng: Thấm đượm chất trữ
tình, lời văn chân thành giàu sức truyền cảm
+ Giáo dục : Tình cảm thiêng liêng, kính yêu mẹ
II- CHUẨN BỊ : + Phương án : - Đồ dùng : Ảnh
- Phương pháp : Vấn đáp, bình giảng
+ Giáo viên :Đọc tập hồi kí, tìm hiểu thêm về tác giả
Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 12
12
+ Học sinh :Soạn bài
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
A-n đònh tổ chức : ( 1 phút ) Kiểm tra sỉ số- vệ sinh- việc chuẩn bò của HS
B-Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút )
* Câu hỏi : Trình bày những điểm cần ghi nhớ của truyện ngắn “ tôi đi học”
* Dự kiến trả lời : Theo kiến thức tiết 1,2
C-Dạy bài mới :
* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi con người tình mẫu tử là thiêng liêng và sâu đậm nhất, với lời văn
chân thành, giàu sức gợi cảm và mang đậm chất trữ tình, Nguyên Hồng đã cho ra đời cuốn hồi kí “
những ngày thơ ấu” đầy xúc động về tình cảm mẹ con. Đoạn trích trong lòng mẹ ta đi tìm hiểu trong
tiết học này thể hiện được tình cảm ấy của cậu bé Hồng
* Tổ chức các hoạt động của tiết dạy :
Thời
lượng
CÁC HOẠT ĐỘNG
NỘI DUNG
Của thầy Của trò
10’
HĐ1 :Hướng dẫn tìm hiểu
khái quát

- Giống :Trình tự thời gian, kể
tả kết hợp bộc lộ cảm xúc
-Khác :Chuyện tôi đi học liền
mạch hơn và diễn ra trong một
thời gian ngắn
2 phần :
I- Tìm hiểu khái quát
- Thể loại : Tiểu thuyết, tự
truyện
- Ngôi kể : Thứ nhất
- Theo trình tự thời gian
- Bố cục : 2 phần
Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 13
13
văn bản?
H: (Y) Cho biết chủ đề của văn
bản?
HĐ2 :Hướng dẫn tìm hiểu vb
H: (Y) Những chi tiết nào biểu
hiện thái độ của bà cô ?
Chú ý thêm thái độ của bà cô
song song với sự phản ứng của
bé Hồng
Bé Hồng chỉ còn người nương
tựa là cô, thế nhưng Thò lại tỏ ra
tàn nhẫn, đặc biệt là cái cười
rất kòch với trò chơi tai ác với
đứa cháu tội nghiệp của mình
H: (Tb) Từ đó em có nhận xét
gì về bà cô của bé Hồng ?

-Tươi cười kể chuyện về mẹ bé
Hồng
- Thảo luận để rút ra kết luận
về bản chất
- Tự sự, xen kẻ miêu tả
HĐ3 :
Thể kí ghi lại những điều còn
nhớ sau khi đã trải qua, đã
chứng kiến sự việc
- Chủ đề : Nỗi đau tinh
thần- Lòng yêu thương mẹ
II- Phân tích
1 Bà cô bé Hồng:
Là người lạnh lùng, độc ác
và thâm hiểm
Đó là hình ảnh mang ý
nghóa tố cáo hạng người
sống tàn nhẫn, khô héo cả
tình máu mủ ruột rà
TRONG LÒNG MẸ ( T T )
Giáo án Ngữ văn 8 * Năm học 2006 – 2007 * Trang 14
14
diễn lại cuộc trò chuyện này
D -DẶN DÒ – HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ ( 4 ‘)
+ Học bài, làm bài tập
+ Soạn bài :Trong lòng mẹ (tt)
+ Tiết 6 :Trong lòng mẹ (tt)
IV- RÚT KINH NGHIỆM- BỔ SUNG
Ngày soạn : 10/9/2006
Tiết 6

Hồng
H: (K) Mỗi lời nói, cử chỉ của
bà cô, bé Hồng có những phản
ứng gì ?Qua đó em có nhận xét
gì về tình cảm của bé Hồng đối
với mẹ ?
H:( K) Qua đó em có kết luận
gì về bé Hồng ?
H: (K) Chính vì lòng thương
yêu mẹ, bé Hồng đã nhận ra
được một vấn đề của xã hội là
gì?
HĐ1 :
-Cúi đầu không đáp
Nhưng đã hiểu được thâm ý của
cô nên cười và đáp lại
 Phản ứng thông minh xuất
phát từ sự nhạy cảm vừa lòng
thương yêu mẹ
-Lòng thắt lại , khóe mắt cay
cay, đau đớn, phẫn uất, nước
mắt ròng ròng, cười dài trong
tiếng khóc
 Thông minh nhạy cảm
- Những hủ tục của xã hội
phong kiến
2- Tình yêu thương của bé
Hồng đối với mẹ :
-Ý nghó, cảm xúc khi trả lời
với cô :

Đoạn nằm trong lòng mẹ được
cảm nhận bằng tất cả các giác
quan. Đó là những giây phút
thần tiên hạnh phúc hiếm hoi
nhất, đẹp nhất của con người,
người mẹ trở nên vó đại cao cả
và thân thương ( không gian,
ánh sáng, màu sắc, hương vò )
H: (Tb) Chỉ ra sự kết hợp các
phương thức biểu đạt trong đoạn
văn ?
Đoạn văn là sư kết hợp giữa các
phương thức biểu đạt một cách
- Biện pháp liệt kê tăng tiến
thể hiện lòng căm tức những cổ
tục của xã hội, thể hiện lòng
thương yêu kính trọng mẹ
- Tiếng gọi cuống qt mừng tủi
xót xa, hi vọng, tiếng gọi trong
lúc khát khao tìm mẹ
- Vội vã cuống cuồng đưởi theo
xe mẹ, thơ hồng hộc, ríu cả
chân, òa lên khóc
- Hạnh phúc khi nằm trong lòng
mẹ, quên hết những tủi nhục,
ưu phiền, thỏa nỗi nhớ mong
Thảo luận
- Cảm giác cực điểm sung
sướng khi được trong lòng
mẹ