MỤC LỤC
Trang
A

I.
II.
II.
IV

MỞ ĐẦU

Lí do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu

B

2
3
3
3

NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I. Cơ sở lí luận
1. Khái niệm giáo dục đạo đức trong trường Tiểu học
2. Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục đạo đức
cho học sinh
3. Vai trò của người quản lý trong việc chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học
sinh

15

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1. Kết luận
2. Kiến nghị

15
16
A. MỞ ĐẦU

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

1


Đạo đức là cái gốc trong nhân cách toàn diện của mỗi con người như “...gốc
của cây, ngọn nguồn của sông suối, sức mạnh của con người, sức có mạnh mới
gánh được nặng và đi được xa” (Hồ Chí Minh). Vì vậy giáo dục đạo đức không tự
có, mà nó chỉ được hình thành qua con đường giáo dục và tự giáo dục. Giáo dục
đạo đức cho học sinh là một nội dung quan trọng trong việc hình thành và phát
triển nhân cách toàn diện. Đặc biệt đối với học sinh tiểu học lại càng quan trọng
hơn.
Bậc tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, bậc học
tạo cơ sở ban đầu bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học trên. Một trong
những nhiệm vụ cơ bản của giáo dục và đào tạo hiện nay là hình thành và phát
triển nhân cách học sinh toàn diện theo mục tiêu phát triển nguồn nhân lực phục
cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nhân cách đó là sự thống
nhất giữa phẩm chất và năng lực (giữa đức và tài của con người). Chính vì vậy
ngoài việc trang bị các kiến thức khoa học cho học sinh, nhà trường cần phải đặc

3


hành vi ứng xử phù hợp chuẩn mực đạo đức trong mối quan hệ của các cá nhân và
bản thân, với người khác và xã hội. Kết quả của quá trình giáo dục là học sinh có
được những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, bền vững, có hiểu biết để ứng xử trong
các mối quan hệ cụ thể.
Giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường tiểu học có nhiệm vụ:
- Hình thành cho học sinh những hiểu biết ban đầu về giá trị của đạo đức
trong các mối quan hệ với bản thân, với gia đình, với nhà trường, với xã hội và tự
nhiên. Các chuẩn mực đạo đức cần giáo dục cho học sinh được đưa ra dưới dạng
chuẩn mực hành vi đạo đức như biết cảm ơn, xin lỗi, đi thưa về chào... và để các
em có thể thực hiện được. Chuẩn mực đạo đức cần đưa ra mẫu hành vi đúng, sai,
tốt, xấu...
- Bồi dưỡng cho các em những xúc cảm, tình cảm tích cực đối với các
chuẩn mực hành vi. Với những xúc cảm, tình cảm tích cực, các em sẽ cảm thấy
sung sướng khi thực hiện được những hành vi tốt đẹp; đồng tình, ủng hộ với
những hành vi tốt của người khác và không đồng tình ủng hộ đối với những hành
vi xấu của những người xung quanh.
- Rèn luyện các em hành vi, thói quen thực hiện những hành vi phù hợp với
chuẩn mực đã dược quy định. Diều quan trọng là tổ chức cho các em thực hiện các
chuẩn mực đạo đức trong các hoạt động học tập, lao động, sinh hoạt cộng đồng và
tập thể nhằm hình thành hành vi và thói quen hành vi đạo đức đúng đắn.
2.Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học
sinh.
Ở bậc tiểu học giáo viên chủ nhiệm lớp đóng vai trò rất quan trọng. Mỗi
giáo viên trực tiếp phụ trách một lớp, trực tiếp giảng dạy các môn văn hóa và giáo
dục đạo đức cho học sinh. Đây là điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể nắm bắt
và giáo dục học sinh sâu sát và có hiệu quả.
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm hết sức khó khăn và phức

Từ đó mới có những định hướng và mục tiêu sát thực, xây dựng được những
chương trình, kế hoạch khả thi và có nhiều biện pháp chỉ đạo thích hợp để nâng
cao chất lượng và hiệu quả của việc quản lý quá trình giáo dục nói chung, quá
trình giáo dục đạo đức nói riêng.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

1. Thực trạng về đạo đức của học sinh hiện nay.
Trong thực tế hiện nay chất lượng đạo đức của học sinh nói chung và học
sinh tiểu học nói riêng nhìn chung là ngoan song vẫn còn một bộ phận không ít
học sinh có phần giảm sút về đạo đức. Hiện nay, các nhà trường rất quan tâm đến
việc giáo dục đạo đức cho học sinh nhưng hiệu quả của công tác này chưa cao.
Mặt trái của cuộc sống và môi trường xã hội với những tác động tiêu cực đã dẫn
đến sai phạm đáng tiếc như: Học sinh đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, ý thức
5


phấn đấu của học sinh kém...Sự xuống cấp của đạo đức có nhiều nguyên nhân,
trách nhiệm thuộc về nhiều ngành, nhưng trước hết trách nhiệm đó là của nhà
trường- nơi giáo dục đạo đức con người từ khi mới cắp sách đi học đến lúc bước
chân vào đời.
1.1. Nguyên nhân từ phía gia đình
- Gia đình chưa thực sự quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái. Có
những gia đình vì lợi nhuận trước mắt mà quá tập trung vào làm ăn không còn thời
gian cho việc chăm sóc giáo dục con cái, phó mặc cho nhà trường trong việc giáo
dục các em.
- Các em phải sống trong gia đình mà cha mẹ, ông bà, người lớn thiếu hòa
thuận, thiếu gương mẫu, trong giao tiếp nói năng thô lỗ, cục cằn hoặc mắc phải
các tệ nạn xã hội như: nghiện hút, cờ bạc, đánh đề, trộm cắp.
... đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến các em. dẫn đến học tập giảm sút hoặc chán
nãn dễ bị bạn bè lôi kéo tham gia vào những việc làm không tốt.

giáo viên chủ nhiệm chưa chặt chẽ và chưa phát huy được vai trò của mỗi tổ chức
trong việc giáo dục học sinh.
- Vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường tiểu học chưa được các
thầy cô giáo nhận thức đúng với tầm quan trọng của nó và chưa thực hiện triệt để
theo những yêu cầu sư phạm trong quá trình giáo dục.
1.3. Nguyên nhân từ phía xã hội:
Sự cạnh tranh của cơ chế thị trường có mặt tích cực là thúc đẩy sự phát triển
của nền kinh tế, song lại là mảnh đất tốt cho tư tưởng cơ hội, thực dụng vụ lợi phát
triển chủ nghĩa cá nhân ích kỷ coi đồng tiền là trên hết dẫn đến sự xuống cấp về
đạo đức xã hội từ người lớn đến học sinh. Hiện tượng tiêu cực, các hành vi đạo
đức thiếu văn minh, các tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, một số phim ảnh băng
hình có nội dung đồi trụy... ảnh hưởng đến hành vi đạo đức của của các em. Các
lực lượng giáo dục trên địa bàn dân cư chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ để giáo
dục học sinh.
2. Thực trạng việc chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức của nhà trường
trong những năm qua.
Vào đầu năm học Ban giám hiệu nắm chắc số liệu thông tin về mọi mặt của
từng lớp, đặc biệt là chất lượng đạo đức và văn hoá. Trên cơ sở ấy để lập kế hoạch
phân công bố trí cho phù hợp với năng lực, trình độ của từng giáo viên.
Trong kế hoạch của nhà trường, Ban giám hiệu đã đưa giáo dục đạo đức cho
học sinh là một nhiệm vụ quan trọng bên cạnh nhiệm vụ học tập. Ban giám hiệu
nhà trường chỉ đạo bằng cách đưa ra kế hoạch hàng tháng của nhà trường, thực
hiện tốt chế độ giao ban. Cuối tháng giáo viên chủ nhiệm báo cáo chất lượng học
sinh cho Ban giám hiệu. Ban giám hiệu căn cứ vào đó để nắm bắt kịp thời tình
hình về đạo đức và cùng phối hợp giáo dục.

7


Giáo viên chủ nhiệm sau khi đã phân loại học sinh, đặc biệt là học sinh


8


- Có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao trình độ về mọi mặt cho đội ngũ giáo
viên. Chất lượng đội ngũ giáo viên là yếu tố vô cùng quan trọng. Nếu giáo viên
không được bồi dưỡng kịp thời thì sẽ không đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
- Đảm bảo nâng cao chất lượng dạy đủ các môn học, coi trọng cả lý thuyết
lẫn thực hành.
- Chỉ đạo cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm tổ chức các hoạt động giáo dục
nhất là việc kết hợp hoạt động giảng dạy trên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ
nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện.
- Tổ chức hội thảo, trao đổi kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp.
- Xây dựng tiêu chí đánh giá công tác chủ nhiệm của giáo viên, trong đó lấy
tiêu chí giáo dục đạo đức học sinh làm tiêu chuẩn cơ bản. Có chế độ khen thưởng,
động viên giáo viên có thành tích trong công tác chủ nhiệm và những học sinh có
nhiều tiến bộ trong tu dưỡng rèn luyện.
- Thực hiện tốt công tác xã hội hoá giáo dục. Chú trọng phối hợp giữa nhà
trường, gia đình và xã hội để giáo dục học sinh bằng chương trình cụ thể ngay từ
đầu năm học.
2. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên
Để làm tốt điều này người quản lý phải không ngừng tuyên truyền, giáo dục
cho cán bộ giáo viên thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc giáo dục
đạo đức cho học sinh. Đội ngũ giáo viên có vai trò rất quan trọng đối với việc
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. “Giáo viên là nhân tố quyết
định chất lượng giáo dục”. Bởi vậy trong công tác lãnh chỉ đạo, người quản lý
phải đưa ra những yêu cầu cụ thể, rõ ràng. Thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám
sát việc thực hiện nhưng không áp đặt... Tạo điều kiện cho giáo viên hoạt động tự
giác, nhẹ nhàng, thoải mái trong khuôn khổ.
Ngay từ đầu năm học mỗi giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng kế hoạch cụ

giáo dục học sinh bằng chính nhân cách của mình. Chính vì thế mà thầy cô giáo
phải là tấm gương sáng mẫu mực về nhân cách mới có thể cảm hoá được học sinh.
3. Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn học, đặc biệt là môn đạo
đức. Đồng thời giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học phải bắt nguồn từ cuộc
sống.
Chỉ đạo thực hiện dạy đúng nội dung chương trình sách giáo khoa các môn
học nói chung môn Đạo đức nói riêng ở từng khối lớp là việc làm cần thiết của
người cán bộ quản lý. Mỗi môn học có những đặc trưng riêng, có nội dung kiến
thức, có tác dụng giáo dục tư tưởng tình cảm khác nhau vì vậy giáo viên cần phải
chú ý dạy đầy đủ các môn.
Ví dụ: Thông qua các bài học môn đạo đức: Từng bước hình thành kỹ
năng nhận xét đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo
chuẩn mực đã học, kỹ năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp
chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống. Hình

10


thành thái độ tự trọng, tự tin vào khă năng của bản thân, có trách nhiệm với hành
động của mình. Yêu thương tôn trọng con người, mong muốn mang lại niềm hạnh
phúc cho mọi người, yêu và hướng theo cái thiện, cái đúng, cái tốt. Không đồng
tình với cái ác, cái sai, cái xấu. Từ đó các em vận dụng, thực hành thông qua giao
tiếp, sinh hoạt hàng ngày.
Lứa tuổi học sinh tiểu học tư duy cụ thể đang chiếm ưu thế cho nên việc
làm cho các em hiểu được các chuẩn mực hành vi phải xuất phát từ cuộc sống gần
gũi với các em. Chẳng hạn, tình huống trong bài Tự làm lấy việc của mình (Vở BT
Đạo đức 3):“Gặp bài toán khó, Đại loay hoay mãi mà chưa giải được. Thấy vậy
An đưa bài đã giải sẵn cho bạn chép. Nếu em là Đại, em sẽ làm gì khi đó?”
Trong học tập, chắc hẳn không ít học sinh đã gặp phải tình huống như thế
này, nhưng xử lý như thế nào cho phù hợp thì các em chưa thể làm được, bởi vì

để học tập tốt. (Đạo đức 4). Hay truyện Bác Hồ giữ đúng lời hứa với một bạn nhỏ
ở Pác Bó trong chuyện Chiếc vòng bạc (Đạo đức 3). Hoặc gần hơn nữa là các tấm
gương tốt của các bạn trong lớp, trong trường, ở địa phương mà các em biết...Từ
những tấm gương đó các em nắm được những tri thức các chuẩn mực đạo đức xã
hội đã được quy định.
Môn tự nhiên xã hội: giáo dục học sinh tình cảm yêu thiên nhiên, gia đình,
trường học, quê hương, có ý thức bảo vệ cây cối và con vật có ích...
Môn thể dục: Rèn luyện tác phong nhanh nhẹn, tính kỷ luật, thói quen tự
giác giữ gìn vệ sinh và nếp sống lành mạnh...
4. Phát huy vai trò của các tổ chức trong nhà trường trong việc giáo
dục học sinh.
Ngoài hoạt động chính khóa, học sinh còn có những hoạt động khác như lao
động, công tác xã hội, sinh hoạt tập thể, vui chơi giải trí, thể dục thể thao. Đó là
các hoạt động thực tiễn, có tác dụng hình thành cảm xúc và hành vi đạo đức cho
học sinh. Thông qua hoạt động thực tiễn học sinh được tiếp xúc trực tiếp với thế
giới xung quanh với những cá nhân khác trong mối quan hệ muôn màu, muôn vẻ
của cuộc sống, từ đó hình thành các phẩm chất đạo đức phù hợp với chuẩn mực
đạo đức và yêu cầu của cuộc sống.
Giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua tiết chào cờ đầu tuần là một diễn
đàn để Hiệu trưởng cũng như Đội trực tiếp tham gia giáo dục học sinh. Thông qua
Chào cờ- hát quốc ca để giáo dục các em tình yêu đất nước, tính tự tôn dân tộc.
Thông qua tiết chào cờ để định hướng, khen ngợi, biểu dương những cá nhân tiêu
biểu, những hành vi đạo đức đúng, chuẩn mực và nhắc nhở những hành vi lệch
chuẩn của học sinh để các em khắc phục, sửa chữa...Sự tác động thường xuyên ấy
giúp các em thực hành những hành vi đạo đức đúng đắn, từ đó tạo nên thói quen
đạo đức chuẩn mực.
Vì vậy để làm tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thì cần phát huy
vai trò của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như Đoàn thanh niên, Đội TNTP,

12

Trước hết đòi hỏi các thành viên trong gia đình phải mẫu mực, yêu thương
nhau và tôn trọng nhân cách của trẻ. Các thành viên trong gia đình phải thống nhất
cách giáo dục tránh tình trạng “Trống đánh xuôi kèn thổi ngược”. Thường xuyên

13


quan tâm và chăm sóc chu đáo cả vật chất lẫn tinh thần cho trẻ, làm cho trẻ sống
trong tình thương yêu dưới mái nhà đầm ấm đầy hạnh phúc tình người.
Phải tạo một môi trường sống, môi trường giao tiếp và học tập tốt ở gia
đình- nhà trường- xã hội. Có môi trường sống, làm việc và học tập tốt, học sinh ít
có cơ hội trở thành người xấu, không thể phạm tội. Hiện nay, môi trường sống
xung quanh rất phức tạp, luôn diễn ra những tệ nạn xã hội ảnh hưởng không tốt
đến việc hình thành tư tưởng, đạo đức lối sống của học sinh. Do vậy bản thân các
bậc phụ huynh, giáo viên phải nắm được những hoạt động văn hoá, thương mại,
các trò chơi giải trí diễn ra xung quanh để có những biện pháp phòng ngừa, ngăn
chặn những hậu quả xấu xảy ra đối với học sinh. Chính vì thế chúng ta phải đặt
quan hệ giữa gia đình- nhà trường- xã hội trong mối quan hệ biện chứng không thể
tách rời nhau.
6. Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục.
Với quan điểm của Đảng: Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, là trách
nhiệm, là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân. Xã hội hoá giáo dục góp phần nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Xã hội hoá giáo dục là biến việc
giáo dục từ một số người thành việc giáo dục của mọi người, tạo ra thời cơ để mọi
tầng lớp nhân dân tham gia trực tiếp vào công tác giáo dục cho học sinh. Đây là
vấn đề mang tính cập nhật. Vì vậy để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho
học sinh thì trước hết là người quản lý cần tăng cường phối hợp các lực lượng giáo
dục trong xã hội. Thông qua đại hội giáo dục các cấp, xác định rõ vai trò của từng
lực lượng trong công tác giáo dục học sinh.Tham mưu với cấp uỷ, chính quyền địa
phương xây dựng một cơ chế thống nhất. Hội cha mẹ học sinh, Hội khuyến

cực trong công tác chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học sinh, chất lượng mọi mặt
trong nhà trường đều được nâng lên.
Qua quá trình được uốn nắn, giáo dục, động viên các em đã có ý thức tự
giác trọng học tập. Xây dựng được thái độ học tập đúng đắn. Tự giác tu dưỡng
không còn trường hợp nghỉ học vô lý do. Biết vâng lời thầy cô giáo và lễ phép với
mọi người. Những hành vi sai phạm của các em ngày một giảm dần, những lời nói
tục, nói dối được giảm hẳn. Các em đang dần thay đổi các xưng hô với nhau bằng
những từ ngữ lịch sự, thân thiện mà nhà trường và Đội đã yêu cầu.
Tham gia tích cực và các hoạt động tập thể của lớp, của trường phát động.
Tự giác ủng hộ các cuộc vận động, ủng hộ từ thiện nhân đạo, có tinh thần chia sẻ,
giúp đỡ bạn khi bạn gặp khó khăn.
Có ý thức tự quản tốt, tình trạng gây gỗ đánh nhau không còn diễn ra trong
nhà trường. Có ý thức bảo vệ của công, xây dựng môi trường Xanh- Sạch- Đẹp,
góp phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
Đặc biệt những học sinh chậm tiến về đạo đức có nhiều tiến bộ rõ rệt. Các
em hoà nhập vào tập thể để cùng nhau thi đua học tập, cùng nhau thực hiện tốt các
nội quy của nhà trường, của đội đề ra.

15


Học sinh có đạo đức tốt dẫn đến chất lượng về văn hoá cũng được nâng lên.
Năm học 2018- 2019 chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường được nâng
lên rõ rệt. Đến thời điểm giữa học kỳ 2 về năng lực và phẩm chất của học sinh
toàn trường có 100% học sinh ở mức đạt trở lên, trong đó loại Tốt chiếm trên
70%.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN:

Giáo dục và đào tạo nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng là cơ sở nền

dục cần tổ chức các hội nghị, các hội thi về công tác chủ nhiệm báo cáo kinh
nghiệm giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Từng cấp phải xây dựng được tiêu chí để đánh giá giáo viên chủ nhiệm
giỏi. Lấy tiêu chí về chất lượng đạo đức của học sinh làm tiêu chí chính. Nên có
danh hiệu, phần thưởng thích đáng cho giáo viên có nhiều công sức đóng góp
trong việc giaó dục học sinh về đạo đức.
- Mỗi gia đình cần phải làm tốt hơn nữa trong công tác giáo dục con cái.
Mọi thành viên trong gia đình phải quan tâm đến nhau. Người lớn phải luôn mẫu
mực trong mọi lời nói, việc làm trước con cái. Vận động toàn dân chăm sóc giáo
dục thế hệ trẻ, tạo ra môi trường giáo dục lành mạnh.
- Cần đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục. Đảng, chính quyền cần quan
tâm hơn nữa trong việc xây dựng cơ sở, vật chất, trang thiết bị phuc vụ cho việc
dạy và học trong các nhà trường một cách đồng bộ, hợp lý để chất lượng giáo dục
toàn diện ngày một nâng cao.
Trên đây là một số kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo giáo dục đạo đức
cho học sinh tiểu học tại trường tiểu học Hoằng Lý. Với kinh nghiệm còn hạn chế,
rất mong sự bổ sung, góp ý kiến của Hội đồng khoa học các cấp, của các độc giả
để sáng kiến có được những biện pháp tốt hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA
HIỆU TRƯỜNG NHÀ TRƯỜNG

Thành phố, ngày 11 tháng 4 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Lê Thị Mai Anh

17