SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỌ XUÂN
A : ĐẶT VẤN ĐỀ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO HIỆU QUẢ
HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN TRƯỜNG TIỂU HỌC
Người thực hiện:
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
SKKN thuộc môn:
Mai Thị Oanh
Hiệu trưởng
Trường Tiểu học Xuân Phú- ThọXuân
Quản lý
THANH HOÁ NĂM 2019
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Thư viện trường học là một cơ quan truyền thông trong nhà trường có vai trò
cung cấp thông tin để giải đáp thắc mắc, thỏa mãn óc tò mò, tìm hiểu của học sinh; là
một động lực đóng góp vào việc cải tiến giáo dục trong nhà trường, nhằm mục đích
sử dụng các nguồn tài liệu để hỗ trợ cho sự thay đổi cách học tập của học sinh và
giảng dạy của giáo viên trong nhà trường.
Với chức năng truyền thông, thư viện trường học có nhiệm vụ thu thập và tích
lũy các nguồn tài liệu gồm những tài liệu tham khảo đầy đủ và những tài liệu nghe
sử dụng tài liệu, tạo sự hòa đồng giữa học sinh con em người kinh và học sinh con em
dân tộc thiểu số.
Qua quá trình nghiên cứu và thực tế đã trải nghiệm có hiệu quả của bản thân tôi
muốn chia sẻ với đồng nghiệp kinh nghiệm nhỏ về “Một số biện pháp chỉ đạo nâng
cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện Trường Tiểu học”. Mong rằng sẽ nhận
1
được sự góp ý chân thành của các cấp quản lí, giáo viên, nhân viên để đề tài của tôi
được hoàn thiện và áp dụng hiệu quả trong công tác chỉ đạo thư viện trường học.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
- Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác thư viện ở trường Tiểu học Xuân Phú
huyện Thọ Xuân, đề ra những giải pháp nhằm chỉ đạo hoạt động công tác thư viện
trong nhà trường đạt hiệu quả.
- Xây dựng thư viện thân thiện thu hút học sinh đến đọc sách nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục của nhà trường ngày một đi lên.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
- Hoạt động của thư viện thân thiện trường Tiểu học Xuân Phú- Thọ Xuân.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích - tổng hợp tài liệu; Khái quát
hóa các nhận định độc lập.
b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra; Tổng kết kinh nghiệm giáo
dục; Nghiên cứu các sản phẩm hoạt động; Khảo nghiệm, thử nghiệm.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận.
Để hoạt động thư viện nhà trường đạt được kết quả đáp ứng với mục tiêu thì cần đảm
bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, điều kiện về con người và phương pháp tổ chức hoạt
động phù hợp với thực tế nhà trường. Đặc biệt chú trọng vai trò của nhân viên phụ trách
thư viện và sự phối hợp đồng bộ giữa các thành viên trong nhà trường.
- Cán bộ thư viện nhà trường luôn bám sát các tiêu chuẩn quy định theo QĐ 01
+ Tất cả các loại ấn phẩm trong thư viện phải được đăng ký, mô tả, phân loại, tổ
chức mục lục, sắp xếp theo đúng nghiệp vụ thư viện.
+ Có nội quy thư viện, bản hướng dẫn giáo viên, học sinh, cán bộ quản lý giáo
dục sử dụng tài liệu trong thư viện.
+ Thư viện phải có mạng lưới làm cộng tác viên trong giáo viên, học sinh và hội
cha mẹ học sinh để giúp tổ công tác (hoặc cán bộ) thư viện hoạt động khai thác, phát
triển phong trào đọc sách, báo, tài liệu của trường.
+ Hàng năm, thư viện phải lập chương trình hoạt động, kế hoạch.
+ Huy động các nguồn quỹ ngoài ngân sách cấp để bổ sung sách, báo và gây
dựng thư viện.
+ Thư viện nhà trường phải có nội dung hoạt động phù hợp với giáo dục toàn
diện, với công việc của giáo viên và tâm lý của lứa tuổi học sinh. Thư viện cần phục
vụ tốt các hoạt động ngoại khóa của nhà trường và tổ chức những hình thức hoạt
động phù hợp với điều kiện của từng trường như: giới thiệu sách, điểm sách, thông
báo sách mới nhập, triển lãm trưng bày sách mới, tranh ảnh..., phối hợp với các bộ
phận liên quan để tổ chức thi kể chuyện theo sách.
Với tất cả những điều kiện trên tôi thiết nghĩ nếu các trường đều có thư viện
đảm bảo tiêu chuẩn thì việc hoạt động thư viện chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao
góp phần tích cực vào hoạt động giáo dục chung của nhà trường, chất lượng giảng
dạy và học tập của cán bộ giáo viên và học sinh ngày càng được nâng cao.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Khi nhắc tới thư viện, theo suy nghĩ truyền thống là kho chứa sách, nhưng trong
xu thế hội nhập quốc tế lại là kho dữ liệu dưới dạng số hóa. Trên con đường thực hiện
chức năng của mình, thư viện trường học đang đứng trước những thách thức về cơ sở
vật chất, tài chính, công nghệ, nhân lực và cả những chính sách.
Thực tiễn hoạt động thư viện của nhiều trường còn rất hạn chế: cơ sở vật chất
thiếu thốn, phòng đọc sách không có hoặc diện tích quá ít, không có trang thiết bị tối
thiểu, sách và báo chí còn hết sức nghèo nàn, cách thức tổ chức phục vụ bạn đọc còn
sơ sài …Vì vậy việc đáp ứng nhu cầu tin, hiệu quả hoạt động đọc sách chưa cao.
* Đặc điểm tình hình:
đọc sách, rất quan tâm đến hoạt động thư viện. Cán bộ Thư viện có trình độ chuyên
môn đúng chuyên ngành, ham học hỏi, năng động và sáng tạo, luôn cầu tiến. Biết tư
vấn cho lãnh đạo về công tác chuyên môn Thư viện.
Khó khăn:
Trong những năm qua trường học nơi tôi công tác cũng như một số trường học
khác trong huyện nói riêng và trong tỉnh nói chung, cơ sở vật chất để phục vụ hoạt động
của công tác thư viện mới chỉ đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu của một trường chuẩn.
Chưa có phòng đọc riêng đảm bảo tiêu chuẩn phục vụ công tác học tập và
nghiên cứu của học sinh và giáo viên, phòng đọc và kho sách còn chung nhau. Không
gian dành cho việc đọc sách của học sinh và giáo viên chỉ thu hẹp trong căn phòng
55m2 gò bó và khuôn khổ không thoải mái.
Cơ sở vật chất phục vụ thư viện còn thiếu thốn, không có máy vi tính trang bị
cho thư viện ứng dụng công nghệ thông tin nên phần nào cũng ảnh hưởng đến hiệu
quả hoạt động, quản lí của công tác thư viện, đến hoạt động giáo dục của nhà trường.
Vốn tài liệu tổng kho sách trước đây chỉ có 3827 cuốn sách, báo, tạp chí các
loại. Trong đó sách tham khảo là 950 cuốn, sách thiếu nhi là 895 cuốn, sách nghiệp
vụ là 605 cuốn, sách giáo khoa là 920 cuốn, báo tạp chí các loại là 457 cuốn. Số
lượng sách trên chưa phong phú về chủng loại, không đủ để đáp ứng nhu cầu mượn
của giáo viên và học sinh.
Số lượng học sinh và giáo viên tham gia tìm đọc sách chưa nhiều. Giáo viên chỉ
mượn sách giảng dạy đầu năm, học sinh đến thư viện còn ít, rãi rác ở các lớp do các
em còn ngại, không biết mượn sách gì, chưa biết cách tra cứu mục lục, tìm kiếm còn
chậm, mất nhiều thời gian. Số lượng bản sách của mỗi tên sách không nhiều (tối đa 24bản/ tên sách) nên không thể đáp ứng nhu cầu đọc tại chỗ và mượn về nhà cùng lúc
cho nhiều bạn đọc. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào trong thư viện còn hạn chế,
bạn đọc chưa biết sử dụng các công cụ tìm tin trên Internet, do đó chưa biết khai
4
thác thông tin một cách hiệu quả.
Mặt khác do trường học hai buổi trong ngày nên thời gian học tập và nghiên cứu
hoạch phát triển thư viện đáp ứng với việc ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục
của nhà trường. Kế hoạch dài hạn chủ yếu tập trung cho việc hoàn thiện cơ sở vật
chất và bổ sung tăng cường vốn tài liệu thư viện phân theo định kỳ.
- Xây dựng kế hoạch hoạt động của năm ngay từ đầu năm học để tham mưu với
ban giám hiệu nhà trường, hội cha mẹ học sinh nhằm huy động nguồn kinh phí từ
ngân sách và hội phụ huynh học sinh, bổ sung đầu sách kịp thời đáp ứng nhu cầu đọc
sách của giáo viên và học sinh.
- Kế hoạch hoạt động của thư viện cho từng học kỳ, từng tháng chú trọng vào
công tác tuyên truyền, giới thiệu và mở rộng các hình thức phục vụ để tăng cường
vòng quay của tài liệu. Lập kế hoạch hoạt động chi tiết cho từng học kỳ, từng tháng
cụ thể và có sự điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường. Tuyên
truyền sách với đồng nghiệp để cùng tiến hành tìm hiểu và nắm bắt tình hình về nhu
5
cầu đọc sách của học sinh.
* Thành lập ban chỉ đạo và tổ cộng tác viên mạng lưới thư viện:
Để hoạt động thư viện phát huy tối đa hiệu quả, ngay từ đầu mỗi năm học Hiệu
trưởng nhà trường đã thành lập Ban chỉ đạo về công tác thư viện và chỉ đạo cán bộ
thư viện thành lập tổ cộng tác viên thư viện.
Đối với Giáo viên:
- Ban chỉ đạo về công tác thư viện gồm 1 đồng chí trong Ban giám hiệu là
trưởng ban, phó ban là cán bộ phụ trách thư viện, các ban viên gồm có 5 khối trưởng,
bí thư đoàn thanh niên và giáo viên tổng phụ trách đội. Đây là lực lượng nòng cốt
trong việc chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về hiệu quả của hoạt động
thư viện trường học.
- Cán bộ thư viện là người trực tiếp lập và hiện thực hóa các kế hoạch hoạt động
của thư viện. Trưởng ban chỉ đạo chịu trách nhiệm duyệt kế hoạch và kiểm tra, theo
dõi chỉ đạo cũng như đôn đốc, nhắc nhở kịp thời. Đại diện các đoàn thể trong nhà
trường là lực lượng hỗ trợ tuyên truyền hưởng ứng các hoạt động thư viện. Các khối
sách, trưng bày sách...
+ Nhóm trang trí: gồm các em có năng khiếu hội hoạ, viết chữ đẹp ,khéo
tay...Công việc của các em là trang trí thư viện, làm mục lục treo tường, mục lục
tranh vẽ...giúp cán bộ thủ viện trình bày trong những cuộc trưng bày, triển lãm sách...
- Để có một đội ngũ học sinh mạng lưới thực hiện hết khả năng của mình, hỗ trợ tốt
trong các hoạt động của thư viện thì cán bộ thư viện cần hướng dẫn, rèn luyện và giúp
đỡ các em trong từng nhóm nắm được một số vấn đề về nghiệp vụ thư viện, nắm được
phương pháp và kĩ năng đọc sách, cũng như những biện pháp tuyên truyền sách báo.
Nhóm cộng tác viên đang tích cực làm nhiệm vụ của
* Tập huấn nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, cán bộ thư viện
và giáo viên.
- Đối với Cán bộ quản lý, nhân viên thư viện: Cán bộ thư viện được tham gia tập
huấn thường xuyên theo kế hoạch của cấp trên.
Tháng 10 năm 2018 Hiệu trưởng nhà trường và cán bộ thư viện được tham gia hội
thảo nghiệp vụ thư viện tại Bắc Giang với tổ chức Room To Read để xây dựng thư viện
thân thiện, tạo môi trường đọc sách tốt nhất thu hút học sinh và cộng đồng tham gia đọc
sách. Đây là dịp rất bổ ích để cán bộ thư viện có thể hiểu biết về nghiệp vụ thư viện.
- Đối với giáo viên:
Sau khi nhân viên thư viện được các cấp tập huấn về nghiệp vụ thư viện, nhà
trường tổ chức tập huấn lại cho toàn bộ giáo viên toàn trường để giáo viên được nắm
bắt và thực hiện trong các họat động liên quan đến thư viện. Như tập huấn về thiết lập
thư viện, cách hướng dẫn học sinh tìm sách theo mã màu phù hợp với trình độ đọc;
tập huấn về tổ chức tiết đọc thư viện cho học sinh.v.v.
7
Room To Read; Tháng 11 nhà trường đã xây dựng thêm thư viện thân thiện với diện
tích phòng 65 m2 và đã đưa vào sử dụng từ tháng 12 năm 2018. Từ lúc bắt đầu thiết
lập, nhà trường đã nỗ lực, sát sao chỉ đạo cán bộ giáo viên, phối hợp với cha mẹ học
sinh hoàn thiện từng công đoạn và hiện nay đã đưa vào hoạt động. Cụ thể:
- Trang trí phòng đọc sách cho học sinh
Phòng đọc sách cho học sinh chỉ dành cho các em đến đọc sách, truyện, tra cứu,
viết vẽ....
Phòng đọc được trang trí màu sắc đẹp. Các mảng tường được vẽ những hình ảnh
đẹp mắt, phù hợp với lứa tuổi học sinh. Như hình ảnh thiên nhiên, cây cối, hoa và các
loài thú hoặc những bức tranh có trong các câu truyện các em được đọc. Bố trí những
hình ảnh đẹp tạo cho một không gian đọc vừa đẹp và thân thiện. Vì thế khi đến thư
viện các em không chỉ được đọc sách mà còn được thưởng thức những cảnh đẹp qua
những bức tranh, tạo cho các em tinh thần thoải mái và thích thú khi đến thư viện.
8
+ Bố trí các góc
Góc trò chơi: Góc trò chơi là góc dành riêng cho những học sinh thích chơi các
trò chơi như nặn hình hay chơi các trò chơi trí tuệ. Từ các trò chơi, các em sẽ phát
triển tư duy tốt hơn và tạo cho các em nhiều hứng thú. Đặc biệt, góc trò chơi khuyến
khích học sinh khối 1 khi các em chưa đọc được thì đến thư viện để chơi các trò chơi
giáo dục, làm quen với thư viện và hình thành thói quen đến thư viện.
Góc viết vẽ:
Góc viết vẽ dành cho những em yêu thích vẽ lại các nhân vật hoặc viết những
đoạn văn, thơ hoặc những cảm nghĩ của các em sau khi đọc một câu truyện. Góc viết
vẽ khuyến khích học sinh chia sẻ những cảm xúc khi đọc sách thông qua hình thức
viết, vẽ. Góc viết vẽ tạo môi trường thân thiện với học sinh với các sản phẩm do các
em tự tạo ra đồng thời xây dựng môi trường văn bản trong thư viện.
Những sản phẩm viết, vẽ của các em được trưng bày trên góc viết vẽ để động
viên khuyến khích các em.
Ví dụ sách có mã màu trắng thì xếp lên kệ màu trắng, sách có mã màu xanh
thì được xếp lên kệ màu xanh.v.v..để học sinh dễ tìm và trả sách xếp vào màu kệ
quy định.
+ Khu vực ngồi đọc của học sinh.
Khu vực ngồi đọc sách của học sinh là vị trí trung tâm của phòng và khoảng
không gian rộng nhất. Khu vực này được trải thảm nhựa cỏ để học sinh ngồi. Các bàn
để các em ngồi đọc có chiều cao phù hợp, màu sắc đẹp xử dụng bằng lốp xe ô tô. Vì
vậy các em ngồi đọc với tư thế thoải mái, không bị gò ép.
10
2.3.3. Chỉ đạo xây dựng vốn tài liệu thư viện:
Vốn tài liệu là điều kiện cần để một thư viện có thể hoạt động và đáp ứng được
nhu cầu của bạn đọc. Vì vậy thư viện nhà trường phải đảm bảo cơ sở vật chất và vốn
tài liệu thư viện theo quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 02/01/2003 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo.
- Đối chiếu theo các tiêu chuẩn quy định, tôi thấy số lượng sách giáo khoa, sách
nghiệp vụ, sách tham khảo, truyện thiếu nhi, báo tạp chí đã đủ so với yêu cầu. Tuy
nhiên để thư viện hoạt động được tốt và thu hút bạn đọc đến với thư viện nhiều hơn
thì công tác bổ sung vốn tài liệu cho thư viện vẫn phải được thực hiện hàng năm.
- Tôi đã tìm hiểu nhu cầu đọc sách, tài liệu của giáo viên và học sinh để lên kế
hoạch bổ sung vốn tài liệu có chất lượng, đáp ứng được mọi nhu cầu đọc của bạn
đọc.
Tài liệu giảng dạy của giáo viên, sách tham khảo, truyện đọc cho học sinh được
đầu tư tập trung (mua mới hoặc bổ sung) 1 lần/ năm học lấy ngân sách của nhà
trường, mỗi một học kì đầu tư khoảng 7 - 8 triệu đồng.
- Tranh thủ sự hỗ trợ của các đoàn thể trong nhà trường làm tăng số lượng
sách. Tôi đã kết hợp với các đoàn thể trong nhà trường, Đội Thiếu niên Tiền
phong và nhất là giáo viên chủ nhiệm hỗ trợ tích cực cho phong trào “Góp 1 cuốn
sách để được đọc 100 cuốn sách”. Phong trào này cùng với việc tổ chức tốt
15.914.000
17.500.000
2.3.4. Chỉ đạo công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu đến với bạn đọc:
Trong trường học, việc giới thiệu và tuyên truyền sách, báo cho giáo viên và học sinh
chiếm vị trí quan trọng trong công tác thư viện. Đây là việc làm phải thường xuyên, khoa
học, hợp lý nhằm giới thiệu những cuốn sách, bài báo có nội dung phục vụ thiết thực cho
dạy và học nhất là quá trình thực hiện cải cách giáo dục.
Chính vì vậy theo tôi để phát huy tối đa của việc tuyên truyền, giới thiệu sách
báo đến bạn đọc người cán bộ thư viện phải thực hiện những nội dung sau:
* Nghiên cứu nhu cầu, hứng thú của bạn đọc:
- Muốn nâng cao hiệu quả hoạt động, tôi đã tiến hành nghiên cứu và nắm bắt nhu
cầu hứng thú của đối tượng mà thư viện phục vụ. Ở trường tiểu học thì đối tượng phục
vụ chính là CBGV và học sinh. Do đó, cần xác định rõ nhu cầu mà bạn đọc cần là các
loại sách báo phục vụ trực tiếp yêu cầu giáo dục toàn diện của nhà trường, các loại
12
sách tham khảo, sách giáo khoa, sách nghiệp vụ... sát hợp với chương trình học tập
trong nhà trường; các loại sách báo nhằm mở rộng kiến thức góp phần đẩy mạnh chất
lượng giảng dạy và học tập. Ngoài ra còn có các loại sách phục vụ việc rèn luyện tư
tưởng, đạo đức, tác phong ý chí, và tình cảm lành mạnh của học sinh.
- Ở từng lứa tuổi, từng đối tượng cấp học thì bạn đọc có nhu cầu sử dụng sách,
báo khác nhau. Nắm bắt được nhu cầu của bạn đọc thì mới hướng dẫn bạn đọc sử
dụng sách phù hợp đáp ứng được yêu cầu của bạn đọc. Với học sinh, cán bộ thư viện
cần hướng dẫn các em cụ thể, trực tiếp vào các môn học của các em.
Ví dụ: + Đối với học sinh năng khiếu hướng dẫn các em sử dụng các loại sách tham
khảo. Đối với học sinh trung bình hướng dẫn các em sử dụng các loại sách bài tập.
+ Đối với học sinh lớp 3;4;5: Ở độ tuổi bên cạnh nhu cầu bổ sung các kiến
thức môn học qua các tài liệu tham khảo như: 150 bài văn hay, những bài toán hay và
viện truyền tải thông tin đến bạn đọc một cách nhanh nhất.
13
Để nâng cao hiệu quả của phong trào đọc sách thư viện trong trường học, cần
tiến hành áp dụng các biện pháp sau đây:
Đối với giáo viên:
- Giới thiệu trong các buổi họp Hội đồng, sinh họat chuyên môn.
- Giới thiệu trên bảng thông báo thư viện, phòng giáo viên để giáo viên biết và
tìm mượn.
- Điểm sách theo nội dung và trang bìa của sách dán ở thư viện, phòng giáo
viên, văn phòng và nhiều nơi khác để giáo viên tham khảo. Hiện nay, do sự phát
triển của công nghệ tin học và in ấn nên phần trình bày phần giới thiệu sách cũng
dễ dàng hơn.
Đối với học sinh:
- Giới thiệu sách trên bảng thông báo của thư viện, của nhà trường, giới thiệu với
giáo viên chủ nhiệm lớp để các em nhanh chóng tìm đến thư viện đọc sách.
- Giới thiệu dưới cờ, vào các buổi chào cờ hàng tuần, cán bộ thư viện kết hợp
với giáo viên trực tuần có thể giới thiệu một số loại sách mới cho học sinh toàn
trường. Ngoài ra có thể áp dụng việc giới thiệu mỗi ngày một cuốn sách cho các em
vào 15 phút đầu giờ thông qua phương tiện truyền thanh của nhà trường.
- Điểm sách theo nội dung và trang bìa của sách dán ở bản tin Liên đội để thu
hút nhiều bạn đọc đến thư viện.
-Các loại sách Kim Đồng hay, đẹp và cần thời gian tra cứu lâu hơn, thư viện
cho Giáo viên chủ nhiệm mượn về lớp. Trước hết là giáo dục cho học sinh có ý thức
bảo quản sách, bao bọc cẩn thận trước khi đọc, sau đó là phát huy hiệu quả sử dụng
tài liệu.
- Bằng hình thức cho mượn về lớp đọc tập thể trong giờ sinh hoạt hoặc phát về tổ
cho học sinh đọc, công tác bạn đọc cũng được nhân rộng ra rất nhiều, bởi vì các em
lên thư viện, phòng đọc, thời gian của các em rất hạn chế, thư viện cũng không thể
thi giải toán trên mạng internet đạt kết quả tốt tôi đã chỉ đạo tổ chức cho các em giao
lưu toán violympic ngay tại thư viện.
+ Chuẩn bị phục vụ cho kì thi Olympic Tiếng Anh trên mạng cán bộ thư viện kết
hợp với giáo viên bộ môn, chuẩn bị tài liệu và tra tìm câu hỏi, thông tin liên quan trên
mạng và tổ chức cho các em giao lưu, đố vui, trắc nghiệm ngay tại trường.
+ Đối với các loại sách nghiệp vụ, sách tham khảo dành riêng cho giáo viên thì
ngoài những buổi giới thiệu cần thông qua các buổi sinh hoạt tổ, các buổi họp chuyên
môn…giới thiệu đến giáo viên
+ Các loại truyện tranh cổ tích, thần thoại có nội dung ngắn, học sinh dễ đọc,
cán bộ thư viện phối hợp với các cộng tác viên trong tổ, tổng phụ trách Đội tiến hành
giới thiệu trong giờ chào cờ đầu tuần, vào 15 phút truy bài đầu giờ theo chuyên mục
“Mỗi ngày một cuốn sách hay” hoặc “Thi vui kể chuyện”. Vào ngày 20/11 kết hợp
với đội thiếu niên thi làm báo tường theo chủ đề “Uống nước nhớ nguồn”.
- Ngoài công tác tuyên truyền miệng, công tác tuyên truyền trực quan cũng được
liên tục thực hiện như :
+ Với các loại tài liệu bổ sung theo chủ đề, cán bộ thư viện cùng với tổ cộng tác thư
viện chọn ra những cuốn sách hay và có ý nghĩa nhất để đưa ra trưng bày triển lãm, giới
thiệu sơ qua nội dung của từng cuốn sách và nêu mục đích, ý nghĩa của buổi triển lãm đó.
+ Tủ sách giáo dục đạo đức và tủ sách tự chọn cũng được thay đổi thường xuyên.
- Cán bộ thư viện chủ động phối hợp với Đoàn Đội, tổ khối chuyên môn dưới sự
chỉ đạo của Ban giám hiệu tổ chức các cuộc thi như: Rung chuông vàng ( Tổng hợp
kiến thức theo tháng, mỗi tháng mối khối lớp tổ chức một lần), Chúng em kể chuyện
Bác Hồ... qua đó giáo dục cho các em hiểu biết thêm về những kiến thức xã hội,
truyền thống của dân tộc, tìm hiểu về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
2.4.5. Tạo không gian thoải mái và sáng tạo nhiều hình thức hoạt động của thư viện.
* Tạo không gian thoải mái để thu hút bạn đọc đến với thư viện:
Xuất phát từ thực tế thư viện trường tiểu học, các em còn đang ở độ tuổi trẻ con.
Các em còn chưa ý thức được việc đọc sách và tầm quan trọng của việc đọc sách
nhưng lại rất thích nghe những câu chuyện cổ tích, thần thoại mà ông bà, bố mẹ
thường kể. Vì vậy để thu hút các em thường xuyên đến với thư viện tôi đã chỉ đạo
kiếm, tham khảo tài liệu, bài giảng để phục vụ cho công tác giảng dạy.
- Đối với học sinh nhà trường, các em cũng đã tích cực tìm hiểu, học tập, đặc biệt là
các em ngoài việc đọc truyện, đọc báo và các thông tin phù hợp với lứa tuổi của mình thì
nhiều em đã biết khai thác và sử dụng phòng máy nối mạng để học tập và tham gia giải
toán VIOLYMPIC trên mạng, tham gia IOE.
- Ngoài việc sử dụng mạng internet hỗ trợ cho việc tham gia giao lưu các kì thi
trên mạng tôi còn chỉ đạo khai thác mạng, tải những video clip trên youtobe về dung
thiết bị máy chiếu trình chiếu cho học sinh xem và học tập theo chủ đề vì thư viện dù
rất nhiều sách nhưng vẫn không thể phong phú và đa dạng chủng loại.
16
Bằng biện pháp này thông qua các hình ảnh trực quan sinh động, các em tiếp thu
những bài học giáo dục đạo đức một cách nhẹ nhàng nhưng không kém phần sâu sắc.
Được xem bằng hình ảnh, được tiếp cận với những kĩ năng sống hàng ngày như kĩ năng
chào hỏi khi ở trường, lễ phép khi ở nhà, kĩ năng khi đi ăn uống cùng cha mẹ, kĩ năng
khi đi xe bus… qua các mẫu chuyện hoạt hình, được nghe chính các giáo sư giảng dạy,
phân tích các em hiểu hơn về ý nghĩa của ngày 20/10, 20/11, 8/3… từ đó tiếp thêm hứng
thú cho các em tìm đọc những cuốn sách trong thư viện được giới thiệu.
2.4.6. Phát huy tối đa vai trò của cán bộ thư viện:
Muốn thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng nhiều thì phải nói đến một
nhân tố rất quan trọng không thể thiếu đó chính là vai trò nòng cốt của cán bộ thư
viện trường học.
- Để làm tốt công việc được giao cũng như kế hoạch đề ra, bản thân người cán
bộ thư viện phải luôn cố gắng tự học và tham gia các buổi tập huấn do cấp trên tổ
chức. Thông qua đó nắm chắc nghiệp vụ thư viện để thực hiện một cách khoa học và
có bài bản. Đồng thời bản thân người cán bộ thư viện phải có trình độ tin học cơ bản
để khai thác tốt hơn nguồn thông tin trên mạng internet, vừa quản lí tuyên truyền, vừa
hỗ trợ cho giáo viên thiết kế các giáo án điện tử, xây dựng chuyên đề của trường khi
có nhu cầu.
- Tạo cho học sinh có thói quen đến với thư viện, biết cách tìm sách, chọn sách
theo nhu cầu của mình. Góp phần giúp các em tự nghiên cứu tìm tòi tự học hỏi ở sách
vở, tài liệu tham khảo; đồng thời thấy được giá trị của sách, biết quí trọng, bảo quản
và giữ gìn sách. Phong trào học tập, nghiên cứu tài liệu của các em học sinh phát triển
rõ rệt: trung bình mỗi ngày có khoảng trên 150 lượt học sinh tham gia đọc sách tại
thư viện xanh thân thiện.
- Đến nay có 100% học sinh và 100% giáo viên toàn trường sử dụng sách, báo
thư viện. Số lượng học sinh thích đọc sách, báo thư viện ngày một nhiều, học lực của
học sinh toàn trường được nâng lên, học sinh học Tiếng Việt tốt hơn thể hiện qua kết
quả của các bài giao lưu trong câu lạc bộ Em yêu thích môn Tiếng Việt. Vốn kiến thức
hiểu biết xã hội và cuộc sống xung quanh, kĩ năng sống cơ bản của học sinh nhà
trường ngày càng được hoàn thiện, thể hiện qua giao tiếp của các em hàng ngày với
thầy cô, bạn bè và gia đình đồng thời thể hiện qua các cuộc thi cấp trường như
“Vườn hoa kiến thức”, “Rung chuông vàng”. Nhờ ham tìm tòi, khám phá tri thức
qua các tài liệu của thư viện nên có rất nhiều em đạt giải cao.
- Đề tài đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện. Giúp cho học
sinh có sự chuyển biến tích cực về nhận thức và gây được sự hứng thú để các em đến
thư viện. Cụ thể:
BẠN ĐỌC
Giáo viên
Học sinh
Cán bộ, nhân viên
TỈ LỆ BẠN ĐỌC ĐẾN THƯ VIỆN
Năm học 20162017
95%
70%
75%
Biểu đồ phát triển kho sách và bạn đọc
- Cơ sở vật chất huy động xây dựng thư viện xanh, thân thiện năm học 2018- 2019:
Nội dung
Đơn vị ủng hộ
Thành tiền
TT
1
Mái, nhà Thư viện xanh
Hội cha mẹ học sinh
30.000000 đ
2
Ghế đá
CB, GV, nhà hảo tâm
15.000000 đ
3
Khẩu hiệu trang trí
Hội CMHS
12.000000 đ
4
Vỏ chai, ống nhựa, lốp xe ô tô…
- Huy động các nguồn lực ủng hộ (cả về nhân lực, tài lực, vật lực) cho việc xây
dựng thư viện thân thiện, thư viện xanh.
- Tổ chức hoạt động trong thư viện thân thiện, thư viện xanh thật sự khoa học và
hiệu quả, vừa tạo ra không khí hào hứng, phấn khởi trong học sinh khi sử dụng thư
viện nhà trường, vừa tạo ra nếp sống văn hóa, việc tự quản và tinh thần trách nhiệm
khi sử dụng của công một cách hoàn toàn tự giác.
- Áp dụng hiệu quả thu được từ việc tham gia hoạt động trong thư viện nhà
trường vào học tập và hoạt động ngoài giờ lên lớp như tổ chức các cuộc thi viết, vẽ,
kể chuyện, hát, trò chơi giải trí…
- Chú ý tới việc tuyên dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích
xuất sắc trong việc xây dựng và sử dụng thư viện thân thiện, thư viện xanh trong nhà
trường.
Sau khi nghiên cứu và áp dụng đề tài trên tại trường mình, tôi nhận thấy rằng đề
tài mà tôi nghiên cứu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đổi mới hoạt động thư viện
trong trường học và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục của trường Tiểu
học…
2. Kiến nghị.
Lãnh đạo nhà trường và Phòng giáo dục đào tạo tiếp tục quan tâm, chỉ đạo để
công tác thư viện nói chung và công tác bạn đọc nói riêng được chú trọng, đầu tư
đúng với vai trò, chức năng của nó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
của nhà trường.
Các cấp quản lí cần quan tâm hơn động viên và biểu dương những cán bộ thư
viện trường học tận tụy, hăng say và có nhiều kinh nghiệm hoạt động thư viện.
Do điều kiện và khả năng còn hạn chế nên sáng kiến kinh nghiệm khó tránh khỏi
những thiếu sót. Kính mong quý thầy cô tham gia ý kiến đóng góp để đề tài được
hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa, ngày 15 tháng 3 năm 2019