1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Chúng ta có thể hiểu môi trường xung quanh chúng ta là bao gồm các yếu
tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người. Môi trường có tầm quan
trọng đặc biệt đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế văn hoá của
đất nước, của nhân loại. Bảo vệ môi trường là những hoạt động của con người
giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn
và khắc phục những hậu quả mà con người hay thiên nhiên gây ra cho môi
trường một cách trực tiếp hay gián tiếp.
Ngày nay trên phạm vi toàn cầu, môi trường sinh thái đang bị ô nhiễm
trầm trọng. Đó là một trong những vấn đề toàn cầu của thế giới hiện nay; nó có
tác động trực tiếp đến mọi quốc gia, vùng lãnh thổ, đặc biệt là ở các nước đang
phát triển trong đó có Việt Nam của chúng ta. Ô nhiễm môi trường đã đang và sẽ
là một vấn đề hết sức cấp bách, nó len lỏi bao trùm gây bức xúc trong mỗi gia
đình, thôn xóm, xã, phường, thành phố, mỗi quốc gia và cộng đồng quốc tế.
Tình trạng ô nhiễm môi trường sinh thái do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt
của con người gây ra ngày càng trầm trọng, đe dọa đến sự phát triển kinh tế - xã
hội bền vững, sự tồn tại, phát triển của thế hệ hiện tại, tương lai và đặc biệt là
sức khỏe trước mắt của toàn nhân loại. Vấn đề ô nhiễm môi trường đang diễn
gia hàng ngày ở tất cả các nước trên thế giới, gây ảnh hưởng tới sức khỏe toàn
cầu cụ thể như tình trạng ô nhiễm mặt đất, không khí, nguồn nước.
Với một môi trường ô nhiễm nặng nề như vậy đã dẫn đến những hậu quả
không lường đó là hạn hán lũ lụt xảy ra liên tục ở việt nam tỉ lệ người ung thư,
hô hấp ngày càng cao, gần đây nhất như sóng thần sảy ra ở Nhật Bản, Trung
Quốc đang trả giá cho tình trạng ô nhiễm làm ảnh hưởng tới sức khoẻ của con
người.
Nhân tố con người là yếu tố chính làm cho tình trạng ô nhiễm càng gia tăng trầm
trọng nhưng chính con người cũng là nhân tố bảo vệ môi trường và cải thiện môi
trường sống. Vấn đề môi trường bị ô nhiễm là hiểm họa đối với tương lai phát
triển của tất tả các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
Đây là một vấn đề vô cùng rộng rãi và phức tạp đòi hỏi phải giải quyết
nơi cộng đồng, dẫm đạp cây xanh... Bên cạnh giúp cho các bậc cha mẹ và cộng
đồng có kiến thức cơ bản về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham gia
các hoạt động.
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo là cung cấp cho trẻ những
kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm
tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh. Việc khám
phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích giáo dục ý thức bảo vệ môi trường có
thể bắt đầu từ lứa tuổi mầm non và từ đó góp phần phát triển toàn diện nhân
cách cho trẻ bước sang bậc học tiếp theo.
Xuất phát từ những lý do và ý nghĩa vai trò quan trọng trên tôi đã quyết
định lựa chọn và giành nhiều thời gian tâm huyết để nghiên cứu, tìm ra “Một số
biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
mẫu giáo trường mầm non Triệu Lộc”.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Tìm ra “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ mẫu giáo trường mầm non Triệu Lộc”
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên và học sinh khối mẫu giáo trường mầm non Triệu Lộc
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp lý luận: Tìm ra nguyên nhân và cách giải quyết, chứng
minh đạt được kết quả
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Là phương pháp nghiên cứu từ
thực tiễn tìm ra kết quả
- Nhóm phương pháp toán học: Là dùng con số toán học để thực hiện trong
quá trình nghiên cứu.
- Phương pháp điều tra: Là thu thập thông tin, chứng cứ để nghiên cứu đề tài
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Thu lại kết quả sau khi thực hiện nhiệm vụ
- Phương pháp nêu gương khen thưởng: Tìm ra những điển hình tiên tiến
2
hệ thống thoát nước...Giáo viên có thể tổ chức hoạt động tích hợp giáo dục trẻ
những kĩ năng tự phục vụ bản thân như tự rửa tay, tự cất đồ dùng đồ chơi vào
đúng nơi quy định, vứt rác vào thùng rác một cách nhẹ nhàng mà lại phù hợp với
tình hình thực tế. Từ đó trẻ biết cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm
bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ cả về cơ thể và trí tuệ.
Tuy nhiên nội dung này khi đưa vào thực tế lồng ghép giáo dục cho trẻ
chưa thật sự đạt hiệu quả vì đôi khi giáo viên chưa chú trọng đến vấn đề giáo
dục bảo vệ môi trường cho trẻ, chưa xây dựng được biện pháp kế hoạch cụ thể
để lồng ghép giáo dục trẻ thậm chí ngay bản thân giáo viên cũng không biết
mình cần phải giáo dục cho trẻ cái gì? Giáo dục như thế nào?... dẫn đến kết quả
không như mong muốn. Đây có lẽ là thực trạng ở các trường mầm non trên địa
bàn nói chung và trường mầm non Triệu Lộc chúng tôi nói riêng.
2.2. Thực trạng sáng kiến kinh nghiệm
* Thuận lợi
3
- Trường mầm non Triệu Lộc luôn được sự quan tâm của lãnh đạo địa phương
và chỉ đạo sát sao của phòng giáo dục huyện Hậu Lộc.
- Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, khuôn viên trường lớp khang trang. Năm
học 2017 - 2018 nhà trường được đầu tư đầy đủ các phương tiện như: máy tính,
máy in, lắp mạng intenet phục vụ cho giáo viên soạn bài và tham khảo chuyên
môn.
- Trường đã hoàn thiện các hạng mục và đã đạt trường chuẩn quốc gia mức độ
I vào tháng 11 năm 2017, có đội ngũ giáo viên đã đạt chuẩn và trên chuẩn, nhiều
cô giáo đạt giáo viên dạy giỏi cấp huyện nhiều năm liền.
- Khuôn viên trường, lớp rộng rãi thoáng mát thân thiện gần gũi với hoạt động
của trẻ hàng ngày.
- Một số giáo viên trẻ mới ra trường đều tốt nghiệp loại khá, có khả năng nắm
bắt và tiếp cận nhanh với cái mới, nhiệt tình, linh hoạt trong mọi hoạt động
4
trong nhà trường đầu năm học kết quả như sau:
* Kết quả khảo sát thực trạng
Bảng 1A: Khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên trường mầm non Triệu Lộc
Tổng
số
giáo
viên
Trình độ
ĐH
CĐ
Phẩm chất chính
trị
TC
Đạo đức nghề
nghiệp
Chuyên môn
nghiệp vụ
Năng lực sư phạm
T
0
0
0
16
0
0
0
8
6
2
0
7
7
2
0
quan trọng của
vấn đề BVMT và
luôn gương mẫu
Tổng số
giáo viên
Kỹ năng lồng
ghép giáo dục
BVMT cho trẻ
phù hợp và
sáng tạo
Tuyên truyền,
phối KH cùng
phụ huynh về
GDBVMT cho
trẻ
T
K
TB
Y
T
K
4
5
3
4
4
5
3
4
5
4
3
25
25
25
25
Biết giữ gìn
bảo vệ cây (tưới
nước, nhổ cỏ
Độ
TS
tuổi
trẻ không bẻ cành…)
Biết cất dọn đồ
Phân biệt
trật tự vệ sinh
dùng đồ chơi
được những
người lớn
công cộng, vệ
đúng nơi quy
hành động
T
K
TB
K
Đ
Đạt
T
K
22
30
33
85
22
30
34
86
9
11
8
28
24
30
33
87
9
11
8
28
22
30
33
85
22
29
34
85
30,1
29,8
30,1
10
30,1
K
T
môi trường
K
Đ
T
B
24
30
33
87
T
3 tuổi
4 tuổi
5 tuổi
Đạt
Nhắc nhở
K
Đ
K
Đ
29,8
29,8
30,5
10
10
TB
Qua kết quả khảo sát nêu trên, bản thân tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu và tìm
ra được một số nguyên nhân cụ thể đó là:
* Trình độ:
5
- 100% các đồng chí giáo viên có trình độ đại học vì các đồng chí luôn tâm
huyết với nghề nghiệp, cố gắng học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ, có kiến thức cao để tiếp cận tốt với khoa học, kỹ thuật, những
bước tiến mới, những phát minh mới trong giáo dục, nhằm đưa những kiến thức
tối ưu đến với trẻ giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.
* Tư tưởng chính trị:
- Có lòng yêu nước, trung thành với tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
- Chấp hành tốt những chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật
của Nhà nước, của ngành.
* Đạo đức lối sống:
- Yêu thương, tôn trọng và gần gũi với trẻ, yêu nghề, tận tụy với công việc, có
làm tốt song bên cạnh đó cũng còn có những đồng chí mới đạt được ở mức khá,
trung bình là do tuổi nghề của các đồng chí ít, kinh nghiệm chưa nhiều, những
6
hiểu biết về phong tục, tập quán, ngôn ngữ và điều kiện sống của nhân dân trên
địa bàn còn chưa sâu rộng, những hiểu biết về tâm sinh lý của trẻ chưa nhiều,
phương pháp dạy học sử dụng đồ dùng còn lúng túng chưa khoa học, năng lực tổ
chức, quản lý lớp học còn lỏng lẻo.
Những kiến thức về bảo vệ môi trường, kỹ năng lồng ghép và sự hiểu biết
về tầm quan trọng cũng như khả năng tuyên truyền của giáo viên với phụ huynh
về BVMT kết quả còn thấp đó là do một số giáo viên chưa nắm vững được kiến
thức cũng như chưa có khả năng lồng ghép, tích hợp BVMT vào các hoạt động
còn ít, kỹ năng tuyên truyền phổ biến kiến thức với phụ huynh còn hạn chế,
chưa thường xuyên liên tục.
Nội dung giáo dục BVMT cho trẻ mẫu giáo kết quả chưa cao đó là do
nguyên nhân lượng kiến thức về BVMT đối với trẻ còn nghèo nàn, trẻ chưa
được phụ huynh thường xuyên nhắc nhở, khuyến khích về những nội dung giáo
dục BVMT ở gia đình chưa nhiều.
Từ những kết quả khảo sát thực trạng và những nguyên nhân trên, là một
quản lý chuyên môn tôi thiết muốn nâng cao được chất lượng giáo dục trong nhà
trường thì việc đầu tiên là phải giáo dục cho trẻ những ý thức về bảo vệ môi
trường. Từ đó tạo cho trẻ một môi trường hoạt động lành mạnh và làm nền tảng
cho trẻ phát triển toàn diện về nhân cách con người. Đây là điều khiến tôi luôn
suy nghĩ và trăn trở xem mình phải làm gì và làm thế nào để cùng với các đồng
chí giáo viên nâng cao kết quả giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ đồng thời
nhắc nhở cả phụ huynh, đánh thức ở họ ý thức. Vì vậy tôi xin mạnh dạn đưa ra
một số biện pháp thực hiện sau đây để chỉ đạo giáo viên tổ chức lồng ghép giáo
dục bảo vệ môi trường cho trẻ khối mẫu giáo đạt hiệu quả hơn
2.3. Các biện pháp thực hiện
- Giao việc là phân công công việc cho từng cá nhân trong một tập thể, để lôi
cuốn các đồng chí giáo viên vào các hoạt động một cách tự giác, chủ động từ đó
hình thành kĩ năng hoạt động và những hành vi, thói quen có văn hóa khác.
- Sau khi học chuyên đề tôi đã phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng đồng chí
giáo viên phụ trách từng khối lớp về việc lồng ghép chuyên đề bảo vệ môi
trường vào từng hoạt động cụ thể đó là:
- Chỉ đạo xây dựng các lớp điểm về xây dựng các góc chuyên đề phù hợp, xây
dựng tiết mẫu. Gồm các đồng chí Nguyễn Thị Hoa, Phan Thị Anh Bình, Hà Thị
Hải, Hoàng Thị Tươi, Nguyễn Thị Len
- Chỉ đạo giáo viên trang trí lớp theo đúng nội dung chuyên đề. Gồm đồng chí
Vũ Thị Phương, Phan Thị Việt Hà, Lương Thị Nhàn, Hoàng Thị Oanh
- Tổ chức hội thi làm đồ dùng, đồ chơi. Tất cả các khối lớp
- Tổ chức thao giảng, dự giờ, thi giáo viên giỏi các cấp có lồng ghép tích hợp
chuyên đề vào từng hoạt động. Tất cả các nhóm lớp.
- Tham mưu với ban giám hiệu, công đoàn tổ chức các hội thi "Bé yêu môi
trường" và hội thi “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
* Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên bám sát kế hoạch và nội dung chuyên đề
trong năm học, gương mẫu trong việc bảo vệ môi trường
Xây dựng kế hoạch chỉ đạo chuyền đề trong năm học. Triển khai đầy đủ
những chuyên đề mới cũng như tiếp tục chỉ đạo thực hiện lồng ghép các chuyên
đề về bảo vệ môi trường tiết kiện năng lượng, chuyên đề phát triển vận động và
chuyên đề giáo dục kỹ năng sống, chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm đến với toàn
thể cán bộ giáo viên trong nhà trường.
Định hướng cho giáo viên bám sát kế hoạch chỉ đạo của chuyên môn để
xây dựng kế hoạch lồng ghép nội dung các chuyên đề vào kế hoạch giáo dục trẻ,
trong đó vấn đề giáo dục ý thức bảo vệ môi trường đối với trẻ mẫu giáo đặc biệt
là mẫu giáo lớn là một nội dung quan trọng và được lồng ghép ở tất cả các hoạt
động trong ngày của trẻ.
Bên cạnh đó giáo viên phải luôn là người nâng cao trách nhiệm bảo vệ
môi trường, luôn linh hoạt sắp xếp gọn gàng khoa học tạo môi trường trong mọi
lượng trẻ chắc chắn sẽ không cao. Vì vậy nhà trường cũng luôn chú trọng đến
vấn đề tạo điều kiện giúp giáo viên tiếp cận với tin học, hiện tại nhà trường đã
có 5 máy tính cài đặt mạng Intenet cho giáo viên truy cập mạng và soạn bài.
Hiện tại nhà trường đã có một máy chiếu đây cũng là một thuận lợi cho
công tác ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên vào việc dạy trẻ. Vì vậy tôi
đã định hướng cho giáo viên tận dụng truy cập mạng để sưu tầm các trò chơi
hình ảnh đúng - sai về môi trường, những tài liệu nói về môi trường và giáo viên
sử dụng trên đĩa hình đưa vào máy vi tính cá nhân, ti vi và vào những giờ đón,
trả trẻ tôi thường mở trên máy vi tính, ti vi cho trẻ xem những hình ảnh như
Ảnh 4: Giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin
Tệ nạn chặt phá rừng, lũ lụt, thiên tai, dịch cúm gia cầm, đốt rừng lấy củi.
Rồi những hình ảnh trẻ em tắm nước bẩn, phóng uế bừa bãi, tắm cùng với
trâu…,bên cạnh đó tôi sưu tầm những hình ảnh mang tính giáo dục treo ở góc
tuyên truyền như : Trẻ tích cực diệt ruồi muỗi, rửa tay đúng dưới vòi nước sạch,
rửa mặt sạch sẽ...hình ảnh bé tắt quạt, ti vi để tiết kiệm điện, quét rác đổ vào
thùng, bé tưới cây xanh cùng cô, bé ngồi xe máy bịt khẩu trang và đội mũ bảo
hiểm qua những hình ảnh đó tôi có thể tiến hành ứng dụng dạy trẻ trên tiết học
hoặc trong các hoạt động để khắc sâu kiến thức giáo dục môi trường cho trẻ.
Định hướng cho giáo viên xây dựng xen kẽ trong tuần nội dung
9
“Ngày vì môi trường của bé”, “bé yêu cây xanh”... trẻ sẽ được làm, chơi, xem
tranh, nghe các câu chuyện, nội dung về bảo vệ môi trường. Qua hoạt động đó
giáo dục cho trẻ tính đoàn kết cùng chung tay bảo vệ môi trường Xanh - Sạch Đẹp.
* Biện pháp 5: Giáo viên hướng dẫn trẻ mẫu giáo tự làm một số đồ dùng
đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải.
Bên cạnh những biện pháp vừa kể trên tôi trao đổi định hướng giáo viên
suy nghĩ, tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ chơi đơn giản được tận
dụng từ nguyên vật liệu phế thải để hướng dẫn trẻ cùng thực hiện. Sưu tầm thêm
“Học mà chơi, chơi mà học”.
Ví dụ: Trong chủ đề: Chủ đề Trường mầm non
- Hoạt động chính: Giáo viên tạo cơ hội cho trẻ được tham gia nhiều vào
các hoạt động khác nhau: Phát triển thể chất, khám phá khoa học, âm nhạc, làm
10
quen tác phẩm văn học, tạo hình...mỗi hoạt động trên đều có những đặc trưng
riêng và có ưu thế khác nhau như: trẻ quan sát, đàm thoại, thực hành trải
nghiệm, thí nghiệm, chơi các trò chơi...với trẻ để trẻ nhận ra được những việc
làm tốt, không tốt, những hành động đúng - hành động không đúng kích thích trẻ
suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với môi trường trong và ngoài lớp
học. Ngoài việc cô còn cung cấp cho trẻ kiến thức về chủ đề, giáo viên còn giáo
dục trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ, không hái hoa bẻ cành cây
xung quanh trường lớp...
Cô tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “chọn những hành vi đúng - sai”. Cô làm
tranh vẽ về việc giữ gìn bảo vệ môi trường và sau đó chia trẻ làm hai đội, mỗi
đội có một bức tranh yêu cầu trẻ phải bật qua các vòng và yêu cầu đội khoanh
tròn và tô màu các hành vi đúng và một đội gạch chéo vào những hành vi sai.
Qua đó giáo dục trẻ có ý thức về BVMT.
- Hoạt động ngoài trời: Cô cho trẻ xem tranh ảnh, đoạn băng tình huống về
việc giữ gìn vệ sinh cảnh quan của trường, trò chuyện với trẻ về cách xử lý tình
huống của trẻ: Nhặt rác trong sân trường, nhặt lá cây bỏ vào thùng rác.
- Hoạt động chiêu: Trò chuyện về sự cần thiết của việc rửa tay, rửa mặt.
Những thời điểm cần rửa tay, rửa mặt (Trước khi ăn, sau khi ăn, sau khi đi vệ
sinh, sau khi hoạt động ngoài trời và khi tay bẩn).
- Ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về chủ đề, giáo dục vệ sinh trường
lớp sạch sẽ, không hái hoa bẻ cành cây xung quanh trường lớp... Giáo viên còn
giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân cụ thể như trong chủ đề
“Bản Thân”
khoá nước khi rửa tay xong.
- Hoạt động ngoài trời: Cô và trẻ cùng trò chuyện về công việc của trẻ ở nhà.
Cô giáo dục trẻ biết giúp đỡ bố mẹ sắp xếp dọn dẹp nhà cửa, biết chăm sóc cây
cảnh, cây hoa có trong nhà mình (tưới nước, nhặt lá vàng...)
Hay trong Chủ đề “Thế giới thực vật”: Giáo dục trẻ biết quá trình phát
triển của cây, ích lợi của cây xanh với môi trường sống và biết chặt phá rừng
bừa bãi là làm cho môi trường ô nhiễm, thiên tai xẩy ra nhiều và nghiêm trọng
ảnh hưởng tới đời sống của con người.
- Hoạt động chính: Tìm hiểu về sự phát triển của cây xanh và các loại hoa,
quả. Ích lợi của cây xanh, hoa, quả và giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường.
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động tìm hiểu một số loại quả, ngoài cho trẻ được trải
nghiệm với mùi, vị tôi còn giáo dục trẻ khi ăn quả biết để vỏ vào thùng rác….
- Hoạt động góc:
- Góc thiên nhiên: Cô hướng dẫn trẻ hiểu được quá trình phát triển của cây từ
hạt, gieo hạt và quan sát sự nảy mầm (Trẻ hiểu cách làm tơi xốp đất, làm luống
để gieo hạt, quan sát sự nảy mầm)
Chăm sóc cây: (Tưới nước cho cây, nhặt lá vàng, lá rụng, làm cỏ, bắt sâu, lau
lá)
- Góc tạo hình: Xé lá cây nhặt ở góc thiên nhiên tạo thành con nghé, khuôn mặt
cười…
Tương tự như vậy tôi chỉ đạo cho giáo viên lựa chọn những nội dung giáo
dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ phù hợp để lồng ghép vào các hoạt động
trong các chủ đề tiếp theo.
- Hoạt động ngoài trời:
Quan sát cây cảnh có trong sân trường và ích lợi của các loại cây. Chăm
sóc cây xanh và trồng thêm một số cây trong vườn trường. Trò chuyện và quan
sát sự trưởng thành của cây. Thực hành trồng cây và theo dõi sự phát triển của
cây theo các điều kiện môi trường.
Với việc lồng ghép ý thức bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động
trong ngày, trẻ đã có được những kiến thức và kĩ năng thực hành bảo vệ môi
quy định, đi xong để dép lên giá xếp ngay ngắn theo tổ, sau đó biết lấy gối đi
ngủ, biết gấp quần áo và để đúng nơi quy định. Từ đó trẻ có ý thức gọn gàng,
ngăn nắp và có ý thức xây dựng bảo vệ môi trường chung.
- Thông qua hoạt động dạo chơi, đi thăm quan.
Trẻ được quan sát trực tiếp với môi trường tự nhiên, các địa danh xung
quanh trường, lớp để trẻ cảm nhận về vẻ đẹp của môi trường quanh trẻ và có ý
thức giữ gìn và bảo vệ.
Cô cho trẻ được đi thăm quan môi trường trong lớp học của những lớp
học khác, khu vực quanh trường và thăm quan nghĩa trang liệt sĩ, uỷ ban nhân
dân (UBND) xã Triệu Lộc. Yêu cầu trẻ nhận xét về vệ sinh môi trường ở tại nơi
đó và tìm ra cách khắc phục bảo vệ môi trường.
Ví dụ: Trong buổi đi thăm quan. Trẻ phải biết được tại khu vực này cây không
được chăm sóc, mọi người không quan tâm nên chỉ có cỏ dại mọc lên. Từ đó tôi
tổ chức cho trẻ nhổ cỏ, tưới nước cho cây, lau chùi các bia mộ làm cho môi
trường nghĩa trang thêm sạch sẽ và khang trang. Cô cho trẻ quan sát hoạt động
lao động của người lớn đang trồng và chăm sóc cây cối, con vật, làm sạch môi
trường xung quanh. Điều đó tạo hứng thú cho trẻ có những việc làm thiết thực
với môi trường.
- Thông qua hoạt động lao động.
- Giáo viên phân nhóm trẻ, giao nhiệm vụ cho từng nhóm tìm kiếm và sưu
13
tầm các đồ dùng, nguyên liệu để làm các tác phẩm tập thể. Biện pháp này giúp
trẻ tăng cường hoạt động và có ý thức làm việc theo.
- Khi tổ chức các hoạt động này cô giáo cho trẻ trải nghiệm, trao đổi với nhau.
Sau đó tôi lắng nghe ý kiến của trẻ, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho
trẻ được thực hiện ý tưởng của mình.
Ví dụ: cô giáo tổ chức cho trẻ mỗi tuần một buổi lao động như nhổ cỏ cho
vườn rau của bé, vườn hoa trong sân trường. Qua đó giáo dục trẻ biết chăm sóc
trú trọng đến vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường bằng cách tuyên dương, khen
ngợi những trẻ đã làm giúp cô như nhặt lá rụng, quét lớp, trải thảm, cất gối, tiết
kiệm nước khi rửa tay, rửa chân....Trẻ hứng thú say mê tích cực rõ rệt hơn với
việc BVMT
- Thông qua hoạt động lễ hội và giáo dục mọi lúc mọi nơi.
Hoạt động lễ hội có một vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục trẻ bảo vệ
14
môi trường. Thông qua việc tổ chức lễ hội, hình thành ở trẻ các kỹ năng, thái độ,
hành vi tích cực về các địa danh và môi trường, biết bảo vệ, giữ gìn môi trường
và các địa danh nơi diễn ra lễ hội. Nội dung được tích hợp trong các hoạt động
giáo dục dưới nhiều hình thức như theo ý thích của trẻ hoặc trong thời gian dạo
chơi ngoài trời hay thăm quan.
Ví dụ: ngày lễ, ngày tết Nguyên Đán cô phát động phong trào “Tết trồng
cây”,“Bé yêu cây xanh”, cô cùng trẻ sưu tầm cây xanh, cây cảnh về trồng...và
cùng tổ chức tưới và chăm sóc cây.
Ngoài ra giáo viên cần vận dụng mọi lúc mọi nơi để giáo dục trẻ: Giờ đón
- trả trẻ, giờ ngủ dạy, giờ chơi tự do, thậm chí cả những lúc trẻ đi vệ sinh tôi
cũng hướng dẫn trẻ biết cất đồ dùng đúng nơi quy định, trẻ biết cách rửa tay, rửa
mặt và chải tóc...
* Biện pháp 8: Tuyên truyền và phối hợp phụ huynh, trong công tác giáo
dục ý thức bảo vệ môi trường.
Như chúng ta đã biết sau mỗi một thành công và kết quả gặt hái được của
nhà trường thì vai trò của ban chấp hành hội phụ huynh là rất lớn, hội cha mẹ đã
đóng góp nhiều tài lực, vật lực. Trong mỗi khó khăn của từng năm học thì ban
chấp hành phụ huynh là nguồn động viên khích lệ và luôn sát cánh bên nhà
trường chúng tôi bởi vì không những phụ huynh rèn nề nếp cho trẻ của mình mà
còn tuyên truyền sâu rộng đến các phụ huynh khác cùng ý thức để bảo vệ môi
trường và nhiệt tình ủng hộ các phong trào của trường lớp
phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
cho con trẻ không phải chỉ ở phía nhà trường mà còn ở gia đình nữa. Điều đó đã
khẳng định rằng công tác phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường đã có sự
đồng thuận và đạt kết quả cao.
Ngoài ra nhà trường luôn kết hợp tham mưu với chính quyền địa phương,
ban ngành đoàn thể để có đầy đủ thùng đựng rác và hệ thống thoát nước, nước
thải phục vụ cho hoạt động hàng ngày của trẻ. Từ đó vận động tuyên truyền
chung tay xây dựng và bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp để giáo dục cho trẻ
trong nhà trường, gia đình và ngoài xã hội.
* Biện pháp 9. Kiểm tra đánh giá
Khâu kiểm tra đánh giá là một việc làm thường xuyên và liên tục, là chức
năng quan trọng của người cán bộ quản lý. Kiểm tra là một hoạt động khoa học
nên cần có kế hoạch, có mục đích rõ ràng cho từng nội dung cụ thể.
Trong công tác kiểm tra chúng ta cần phối hợp nhiều hình thức kiểm tra
như kiểm tra trực tiếp, kiểm tra gián tiếp, kiểm tra theo định kì, kiểm tra đột
xuất, kiểm tra toàn diện, kiểm tra theo chuyên đề (Một mặt) làm sao để phát huy
được những mặt mạnh đồng thời tìm ra được những hạn chế, khuyết điểm để có
biện pháp khắc phục, trong mỗi hình thức kiểm tra giúp cho công tác kiểm tra
đạt hiệu quả cao nhất, chính xác nhất, khách quan nhất. Từ đó giúp cho người
quản lý ngăn ngừa kịp thời những thiếu sót, sai phạm. Có như vậy thì mới tạo ra
được niềm tin và hiệu quả của việc nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi
trường cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường.
* Biện pháp 10: Nêu gương khen thưởng
- Phương pháp nêu gương khen thưởng là một phương pháp hay được thường
xuyên áp dụng vì nó có tác dụng tích cực trong việc rèn luyện và thúc đẩy những
tấm gương điển hình gương người tốt, việc tốt mỗi tấm gương tốt nó có tác động
rất lớn như một bài học có giá trị cho mọi người.
Qua những đợt phát động các phong trào thi đua trong nhà trường như:
- Phong trào chỉ đạo lớp điểm
- Phong trào trang trí lớp
- Trẻ đã biết làm một số việc nhỏ để tham gia vào bảo vệ môi trường cho trẻ.
- Trẻ đã phân biệt được những hành động đúng - sai đối với môi trường.
* Kết quả sau khi đã áp dụng giải pháp và biện pháp
Bảng1A: Khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên trường Mầm Non Triệu Lộc
Tổng
Trình độ
Phẩm chất
Đạo đức nghề
Chuyên môn
Năng lực sư
chính trị
nghiệp
nghiệp vụ
phạm
số
giáo
viên ĐH CĐ TC T
K TB Y T
K
TB Y T
K
TB Y
0
11
5
0
31,3
12 4
7
2
68,
5
5
7
T
K
TB
Y
T
K
TB
Y
T
K
TB
Y
T
K
TB
1
0
31,2
6,3
0
68,7
25,0
6,3
0
62,5
31,2
6,3
0
62,5
31,2
%
77
100
108
285
Biết giữ gìn
trật tự vệ sinh
công cộng, vệ
sinh trường lớp,
biết tiết kiệm
nước
T
K
T
B
30
30
40
100
27
39
37
103
0
30
39
40
109
27
30
37
94
20
31
31
82
0
38,2
33
28,8
Đạt
T
K
B
20
30
33
83
35,8
29,2
Nhắc nhở
người lớn
không được xả
rác bừa bãi.
K
Đ
Đạt
T
K
0
0
0
0
28
36
Đ
Đạt
T
K
28
34
38
100
T
B
20
30
33
83
29
36
37
102
0
0
0
0
35,8
động trong công tác chỉ đạo chuyên môn, chất lượng giáo dục trong nhà trường.
- Xây dựng kế hoạch và chỉ đạo tốt việc thực hiện các chuyên đề
- Xây dựng kế hoạch một cách khoa học và chỉ đạo thực hiện lồng ghép giáo
dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo.
- Tham mưu tích cực với các cấp lãnh đạo để mua sắm, bổ sung xây dựng hệ
thống sử lý rác thải, chất thải trong nhà trường đặc biệt là các thùng chứa rác để
ở vị trí hợp lý, sử dụng cho phụ huynh và trẻ trong việc bảo vệ môi trường
- Chỉ đạo thực hiện đúng chương trình, chế độ sinh hoạt theo quy định từng độ
tuổi phù hợp với chủ đề và thời điểm.
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường cho trẻ mẫu giáo trong nhà trường
Ngành học mầm non là nền tảng đầu tiên của ngành giáo dục, việc lồng
ghép giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo là yếu tố quan trọng
trong việc hình thành và phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ. Hình
thành nhân cách con người mới XHCN. Đặc biệt góp phần tạo nên một thế giới
Xanh - Sạch - Đẹp ngày mai. Hãy cùng mang đến cho thế hệ măng non của
chúng ta hình ảnh về một thế giới đẹp trong tương lai, để cho trẻ thơ luôn nở nụ
cười hạnh phúc trên môi.
3.2. Kiến nghị
* Đối với giáo viên.
- Giáo viên phải có trách nhiệm tuyên truyền và phối kết hợp cùng các bậc phụ
huynh cũng như nhân dân có ý thức bảo vệ môi trường.
- Giáo viên cần tăng cường sưu tầm tranh ảnh, tài liệu cho trẻ được trải nghiệm
và khám phá.
- Thường xuyên giáo viên phải vệ sinh cống rãnh, vệ sinh sạch sẽ gốc cây, mái
hiên, trần nhà do ban giám hiệu giao và bố trí lớp học khoa học, gọn gàng phù
hợp với chủ đề
* Đối với nhà trường.
- Xây dựng biện pháp, hình thức tuyên truyền với phụ huynh một cách có hiệu
quả như: tổ chức các buổi lao động tập thể, dùng các bản tin, thông báo để cung
viết không sao chép nội dung của người khác
Người viết sáng kiến
Lê Thị Quyên
20
Ảnh 1: Trường mầm non Triệu Lộc
Ảnh 2: Giáo viên đang học chuyên đê
21
Ảnh 3: ĐDĐC Làm từ nguyên vật liệu phế thải
Ảnh 4: Giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin
22
Ảnh 5: Trẻ làm đồ dùng, đồ chơi cùng cô
Ảnh 6: Giáo dục trẻ hoạt động vệ sinh
23
Ảnh 7: Giáo dục trẻ qua giờ ăn
Ảnh 8: Giáo viên cùng với phụ huynh lao động BVMT
24
17
19
19
20
PHỤ LỤC
25