MỤC LỤC
Tên đề mục
Trang
1. Mở đầu
1
1.1. Lý do chọn đề tài
1
1.2. Mục đích nghiên cứu
1
1.3.Đối tượng nghiên cứu
2
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
3
nghiệm
2.3. Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
5
Biện pháp 1: Làm tốt công tác bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận
thức, hiểu biết của giáo viên về nội dung xây dựng môi trường
5
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Biện pháp 2: Công tác tham mưu với địa phương để đầu tư xây
dựng, tu sửa Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ xây dựng
9
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên khai thác sử dụng môi trường

“Môi trường giáo dục có ảnh hưởng đến sự thành công trong học tập của
trẻ và ảnh hưởng đến việc nội dung và kết quả mong đợi có đạt được hay không.
Môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học đều rất quan trọng,
chúng cung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khác nhau cho trẻ”[1]. Môi
trường giáo dục trong trường mầm non bao gồm môi trường vật chất và môi
trường xã hội. Môi trường vật chất bao gồm các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi,
không gian phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội tốt để trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt
động và phát triển toàn diện về mặt thể chất, trí tuệ thẩm mĩ, đạo đức, xã hội.
Môi trường xã hội là các mối quan hệ giúp trẻ hình thành nhân cách của mình, là
sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với những người xung
quanh. Môi trường này vừa mang tính chất sư phạm, vừa mang tính chất gia
đình. Việc phân loại môi trường có thể khác nhau, song đều quan trọng đối với
giáo dục mầm non, môi trường đó cần phải cung ứng các điều kiện cần thiết để
kích thích và phục vụ trẻ hoạt động một cách tích cực, chăm sóc trẻ tốt… qua đó
nhân cách trẻ sẽ được phát triển tốt và thuận lợi.
Trẻ em ở lứa tuổi mầm non đang hình thành và phát triển, cơ thể trẻ còn
non nớt, sự tăng trưởng và phát triển luôn chịu sự tác động mạnh mẽ, có tính
quyết định của môi trường xung quanh. Để trẻ có một cơ thể khoẻ mạnh, thông
minh, nhanh nhẹn hình thành nhân cách lành mạnh làm nền tảng cho các giai
đoạn phát triển sau này thì chúng ta, những người quản lý và những giáo viên
mầm non đang trực tiếp đứng lớp hiểu và nắm được tầm quan trọng, ích lợi, yêu
cầu, nội dung, phương pháp, hình thức, tính chất của việc xây dựng môi trường
giáo dục trong trường mầm non. Để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, phát
triển tiềm năng sáng tạo và sự khéo léo, từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện trong
lĩnh vực giáo dục (Đức, trí, thể, mỹ, lao động). Hiểu được điều đó tôi đã lựa
chọn, đi sâu vào nghiên cứu và ứng dụng trong năm học 2018-2019 đề tài: “Một
số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm ở trường mầm non Yên Thọ năm học 2018-2019".
1.2. Mục đích nghiên cứu:

trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng
dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó,
nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện.” [2].
Để nâng cao chất lượng xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm
nói chung và nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nói
riêng, trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non ban hành kèm theo
thông tư 28/2016/TT-BGD ra ngày 30/12/2016 của Bộ giáo dục đào tạo. Nội
dung xây dựng và tổ chức môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động cho từng độ
tuổi bao gồm môi trường vật chất và môi trường xã hội:
+ Đối với môi trường vật chất có: Môi trường cho trẻ hoạt động trong lớp
yêu cầu có các đồ dùng, đồ chơi đa dạng có màu sắc sặc sỡ, hình dạng phong
phú, hấp dẫn, Sắp xếp, bố trí đồ vật, đồ chơi an toàn, hợp lý, đảm bảo thẩm mỹ
và đáp ứng mục đích giáo dục, Có khu vực để bố trí chỗ ăn, chỗ ngủ cho trẻ đảm
bảo yêu cầu quy định. Các khu vực hoạt động bố trí phù hợp, linh hoạt có tính
mở, tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ tự lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi, tham
gia vào hoạt động, đồng thời thuận lợi cho sự quan sát của giáo viên. Các khu
vực hoạt động của trẻ cần yên tĩnh bố trí xa các khu vực ồn ào. Tên các khu vực
hoạt động đơn giản, phù hợp với chủ đề và tạo môi trường làm quen với chữ
2


viết; Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời, gồm có sân chơi và sắp xếp thiết
bị chơi ngoài trời. Khu chơi với cát, đá, sỏi, nước. Bồn hoa, cây cảnh, nơi trồng
cây và khu vực nuôi các con vật.
+ Đối với môi trường xã hội: Cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lý, tạo
thuận lợi giáo dục các kỹ năng xã hội cho trẻ. Trẻ thường xuyên được giao tiếp,
thể hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với những người
xung quanh. Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáo viên đối với trẻ và những
người khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo [3].
Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục

hết lòng yêu thương trẻ, có tinh thần trách nhiệm trong công tác chăm sóc giáo
dục trẻ, xây dựng môi trường, làm đồ dùng đồ chơi; 100% cán bộ, giáo viên,
nhân viên trong nhà trường đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn 85%.
- Đối với phụ huynh: Luôn quan tâm đến con em trong trường và tin tưởng
ủng hộ mọi hoạt động của nhà trường.
3


- Đối với trẻ: Tỷ lệ trẻ ra lớp tương đối, trẻ ngoan, thông minh, nhanh nhẹn.
* Những khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi, nhà trường cũng còn gặp một số khó khăn như:
- Trẻ em ở vùng nông thôn, bố mẹ đi làm ăn xa nên kỹ năng sống của trẻ
còn hạn chế, trẻ chưa thực sự tự tin tích cực tham gia vào các hoạt động trải
nghiệm.
- Nhận thức kỹ năng sống của trẻ còn hạn chế, trong giao tiếp còn rụt rè.
- Giao tiếp của giáo viên với trẻ và phụ huynh chưa thực sự tích cực
- Giáo viên chưa biết kích thích tạo điều kiện vơ hội cho trẻ trải nghiệm
khám phá dưới nhiều hình thức
- Việc khai thác sử dụng môi trường vật chất trong và ngoài lớp học đáp
ứng theo nhu cầu hứng thú để trẻ, thực thành trải nghiệm của giáo viên còn hạn
chế.
- Phụ huynh chưa quan tâm đến hoạt động của lớp chưa tham gia các hoạt
động cùng cô và trẻ
- Điều kiện cơ sở vật chất nhà trường xây dựng đã lâu nên qua quá trình sử
dụng một số vị trí ở sân chơi, nền các phòng học và phòng chức năng bị bung
gạch; tường các phòng học, phòng chức năng có nhiều chỗ bị bong lở, khu nhà
bếp chưa lát gạch và chưa thực sự phong phú về các khu vực chơi ngoài trời, cây
cảnh trồng chưa đẹp.
* Kết quả của thực trạng: Từ những thực trạng trên, đầu năm học Ban
giám hiệu chúng tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng chung của nhà trường, đội

trẻ và trẻ với người xung quanh
Trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo trải
nghiệm, khám phá, hứng thú tham gia
các hoạt động

Tổng
số/đvt

Đạt

Chưa đạt
Số
%
lượng

Số
lượng

%

13

11

85

2

15


200

118

59

82

41

cô

Trẻ

4


Qua bảng khảo sát cho thấy giáo viên chưa có sự đổi mới, chưa sáng tạo trong
việc tổ chức xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, giao tiếp của
giáo viên với trẻ và những người khác chưa thực sự tích cực. Tỷ lệ giáo viên biết
sắp xếp các khu vực trong nhà trường và xây dựng môi trường vật chất trong và
ngoài lớp học đáp ứng nhu cầu hứng thú của trẻ thực hành, trải nghiệm còn thấp,
giáo viên chưa biết kích thích tạo điều kiện, cơ hội cho trẻ được trải nghiệm,
khám phái dưới nhiều hình thức. Tỷ lệ trẻ biết giao tiếp thể hiện mối quan hệ
giữa trẻ với trẻ và trẻ với người xung quanh còn thấp. Trẻ chưa tích cực hoạt
động sáng tạo, trải nghiệm, khám phá, chưa hứng thú tham gia vào các hoạt
động .
Để khắc phục những hạn chế trên tôi quyết định lựa chọn các giải pháp
trọng tâm để thực hiện có hiệu quả như sau:
2. 3. Các biện pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề:


- Trong quá trình triển khai các nội dung chuyên đề, tôi chỉ đạo triển khai
dưới hình thức phát huy tính tích cực của người học, chia lớp ra thành các nhóm
theo khối: Nhà trẻ, 3 tuổi, 4 tuổi, 5 tuổi và đưa ra các câu hỏi để các nhóm thảo
luận và thống nhất đưa ra đáp án cử đại diện tổ trình bày đáp án, các nhóm khác
bổ sung nếu nhóm đã trả lời chưa đầy đủ. Từ đó cán bộ giáo viên sẽ hiểu sâu và
nhớ lâu từng nội dung và đưa vào thực hiện sẽ đạt hiệu quả tốt hơn.
Ví dụ câu hỏi:
+ Đồng chí hiểu thế nào là môi trường GD lấy trẻ làm trung tâm.
+ Xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm gồm những nội dung gì?
+ Xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm có tác dụng như thế nào đối với
sự phát triển của trẻ Mầm non?
+ Đ/c hãy thiết kế xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của
nhóm lớp mình...
- Bên cạnh thảo luận, ôn luyện về kiến thức chúng tôi đã phân công các
nhóm thực hành xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm bên trong
lớp học về tận dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, nguyên liệu phế thải
để giáo viên và trẻ làm đồ dùng đồ chơi, bố trí sắp xếp các khu vực chơi trong
các nhóm lớp mình phụ trách. Hoặc tổ chức một hoạt động cho trẻ được hoạt
động, giao tiếp, chia sẻ, hợp tác và được thể hiện mình trong môi trường giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm.
- Nhận thức đúng sẽ giúp cho hành động đúng. Để thực hiện biện pháp này,
ban giám hiệu nhà trường đã tích cực:
+ Đăng lý mua tài liệu với Phòng GD&ĐT, sưu tầm tìm tài liệu, sách báo,
tập san…viết về nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
cho toàn trường học tập nghiên cứu.
+ Mở video hình ản thực tế xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm trường Mầm non Yên Trường, Định Tiến, Định Long đã đạt giải nhất, giải
nhì, giải ba cấp Tỉnh trong năm học 2017-2018; Truy cập những tranh ảnh, đồ
dùng… trên mạng, Itenet, đĩa chiếu cho chị em xem về quy trình, nguyên tắc,

môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm phù hợp điều kiện cụ thể của trường,
lớp, địa phương. Đẩy mạnh việc xây dựng và tổ chức hoạt động cho trẻ học bằng
chơi, bằng trải nghiệm trong môi trường giáo dục bên trong và ngoài lớp với
nhiều góc chơi phong phú, đa dạng về đồ dùng đồ chơi giúp trẻ mầm non vui
chơi an toàn, sáng tạo, được trải nghiệm nhiều hơn nhằm ôn lại những kiến thức,
kỹ năng, phát triển thể chất, ngôn ngữ, tình cảm xã hội góp phần nhằm hình
thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người. Đặc biệt huy động sự
tham gia của cha mẹ trẻ và cộng đồng trong việc xây dựng môi trường và tổ
chức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường.
- Trước khi tổ chức hội thi:
+ Xây dựng kế hoạch tổ chức hội thi:
Tôi cùng BGH đã thảo luận xây dựng kế hoạch tổ chức hội thi cấp trường
đảm bảo các yêu cầu, nôi dung của hôi thi. Để kế hoạch đưa vào thực hiện có
hiệu quả, sát thực với nhà trường, trước khi lên kế hoạch tổ chức hội thi, tôi đã
suy nghĩ và đặt ra nhiều câu câu hỏi rút ra từ kinh nghiệm tổ chức các hội thi của
các năm học trước như: Nhà trường chưa làm được những việc gì? những việc
gì đã làm nhưng chưa mang lại hiệu quả cao? nguyên nhân tại sao?
Khi lên kế hoạch, tôi đã thảo luận, thống nhất trong Ban giám hiệu cần xác
định rõ mục tiêu, việc làm ưu tiên, chiến lược, cách tổ chức công việc, giao trách
nhiệm, xác định lịch trình thời gian cho từng công việc, sắp đặt nguồn lực và
điều phối các hoạt động có hiệu quả, xác định các bước để chuẩn bị lên kế hoạch
công việc như sau:
. Xác định các việc làm cần thiết; xác định sản phẩm của mỗi việc làm.
. Ước tính thời gian cần thiết để thực hiện mỗi việc làm.
. Ước tính giá thành cho mỗi việc làm.
. Xác định ai sẽ là người chịu trách nhiệm cho mỗi việc làm.
. Tổ chức giám sát việc thực hiện.
+ Nhà trường triển khai kế hoạch đến toàn thể cán bộ giáo viên được bàn
bạc, thảo luận, thống nhất và đưa vào thực hiện. Hội thi được tổ chức với 4 nội
dung thi cụ thể: Xây dựng môi trường bên ngoài lớp học; xây dựng môi trường

mạnh dạn, giao tiếp lễ phép, các vị đại biểu, các vị phụ huynh rất hài lòng và
ủng hộ nhà trường kinh phí và động viên tinh thần để nhà trường tiếp tục thực
hiện tốt nhiệm vụ.
- Qua kết quả hội thi cấp trường, nhà trường họp hội đồng, nhận xét những
ưu, nhược điểm của các nhóm lớp. Từ đó chỉ đạo giáo viên các nhóm lớp bổ
sung, khắc phục các nhược điểm để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm trong trường mầm non phong phú hơn.
Ví dụ: Lớp 4 tuổi A1 bảng tuyên truyền chưa đầy đủ nội dung, hình thức chưa
phong phú, tôi đã giao nhiệm vụ cho đồng chí Phó Hiệu trưởng cùng với giáo viên
chủ nhiệm thiết kế hình thức bằng các hình hài ngộ nghĩnh, bổ sung đầy đủ các nội
dung tuyên truyền để phụ huynh nắm bắt được đầy đủ thông tin về thời gian và lịch
hoạt động một ngày của bé ở trường, chương trình học, tình trạng sức khỏe, các
chuyên đề trọng tâm, nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ đúng độ tuổi....
Đối với môi trường bên ngoài: Ban giám hiệu chúng tôi nêu cao tinh thần
trách nhiệm, gương mẫu đi đầu trong mọi công việc cải tạo, bổ sung trang trí
môi trường từ kẻ, vẽ, cải tạo các khu vui chơi, các vườn trường chúng tôi đều
tham gia và chỉ đạo cán bộ, giáo viên, nhân viên và vận động phụ huynh cùng
làm và cố gắng hoàn thành mọi công việc đã đặt ra theo kế hoạch.
* Kết quả:
8


- Nhờ chuẩn bị tốt các điều kiện nên hội thi cấp trường đã thành công tốt
đẹp. Kết quả có 1 lớp đạt giải nhất, 2 giải nhì, 3 giải ba, 2 giải khuyến khích.
Qua hội thi đã tuyên truyền mạnh mẽ về chuyên đề “Xây dựng trường mầm non
lấy trẻ làm trung tâm”. Là một trong các hình thức giúp giáo viên đẩy mạnh nội
dung đổi mới phương pháp dạy học theo quan điểm giáo dục “lấy trẻ làm trung
tâm”; tuyên truyền vận động được phụ huynh và cộng đồng tham gia hỗ trợ cùng
nhà trường có được những điều kiện tốt nhất góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc và giáo dục trẻ.

khu bếp nấu; đóng trần, ốp gạch tường khu bếp nấu, Xây các bồn cây trong sân
trường; trát lại và lăn sơn mới tường phòng học, các phòng chức năng, nhờ có
tường mới nên việc trang trí trong và ngoài tường các lớp học đạt thẩm mỹ cao
hơn; tu sửa, lát lại sân chơi và lát các phòng gạch bị bong.
2.3.3. Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên khai thác sử dụng môi trường giáo
dục một cách hiệu quả, tránh lãng phí:
9


* Xây dựng và tổ chức sử dụng môi trường xã hội:
Đối với môi trường xã hội, tôi chỉ đạo các nhóm lớp phải xây dựng một
môi trường học tập vui chơi cho các cháu thực sự đoàn kết. Mỗi cán bộ, giáo
viên phải gương mẫu đối với trẻ, thực sự là một tấm gương cho trẻ học tập. Giáo
viên gương mẫu từ những cử chỉ, lời nói, tác phong, đi đứng, ăn mặc. Đối với
trẻ phải nhẹ nhàng, âu yếm, gần gũi, yêu thương tôn trọng, đối xử công bằng với
trẻ đúng mực. Trong năm học chúng tôi gắn cùng với phát động phong trào thi
đua là các nội dung về xây dựng môi trường xã hội thân thiện, an toàn, cởi mở
gắn với tiêu chí xếp loại thi đua để giáo viên nêu cao tinh thần trách nhiệm động
viên trẻ cùng cô thực hiện tốt các phong trào. Các nội dung này được in thành
các câu khẩu hiệu và được trang trí bằng các hình ảnh ngộ nghĩnh phù hợp với
nội dung và gắn ở các vị trí quan sát.
Ví dụ: Các nội dung: “Bé vui đến trường, cô vui đón bé”; “Cô mẫu mực,
Bé chăm ngoan”; “Ngôi trường là nhà, cô giáo là mẹ, các cháu là con”; “Nói lời
hay, làm việc tốt”; “Bé vui khoẻ-Cô hạnh phúc”; “Trường mầm non-Ngôi nhà
ấm áp của bé”; “ Chúng mình hãy lắng nghe và chia sẻ”; “Kết nối vòng tay yêu
thương”.
Nhờ những phát động như trên, dần dần những hành vi chưa gương mẫu
của cán bộ, giáo viên, nhân viên đã chấm dứt, hành vi lời nói của giáo viên với
giáo viên, giáo viên với trẻ nhẹ nhàng thân thiện hơn, cô không nói to trong giờ
nghỉ của trẻ, không đi xe trong sân trường, ăn mặc lịch sự kín đáo, khi giao tiếp,

** Xây dựng và tổ chức sử dụng môi trường vật chất:
Xây dựng MTGD lấy trẻ làm trung tâm trong trường Mầm non gồm môi
trường vật chất và môi trường xã hội. Khi xây dựng và sử dụng môi trường vật
chất tốt sẽ hỗ trợ tích cực cho trẻ phát triển tình cảm xã hội. Trẻ được tương tác
với cô, với bạn, với những người xung quanh nhân cách trẻ sẽ được phát triển
thuận lợi. Vì vậy giáo viên cần phải cung ứng các điều kiện cần thiết về môi
trường vật chất để kích thích và phục vụ trẻ hoạt động một cách tích cực.
* Xây dựng và sử dụng môi trường vật chất trong các nhóm lớp:
- Với môi trường vật chất cho trẻ hoạt động trong phòng, lớp tôi đã chỉ đạo
giáo viên xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động một cách thuận tiện đó là: Phải
chọn đồ chơi, đồ dùng, học liệu an toàn, có kích thước, trọng lượng, chất liệu,
kết cấu phù hợp với thể chất và tâm lý của trẻ. Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi, học
liệu khoa học, gọn gàng ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất, treo hoặc dán
vừa tầm với của trẻ. Giáo viên thường xuyên phải hướng dẫn trẻ biết phân loại
đồ dùng, đồ chơi, học liệu theo góc hoạt động ở vị trí nhất định, biết xếp đúng
chỗ sau khi tham gia các hoạt động trong ngày.
- Các đồ dùng cá nhân của mỗi trẻ phải có 1 ký hiệu riêng cho tất cả các
đồ dùng của mình, để cho trẻ dễ sử dụng, không bị nhầm lẫn như: Ca, cốc, khăn
mặt, gối, nhíp đánh răng, bảng bé ngoan, ghế ngồi... Qua đó cũng là một trong
các hình thức để cung cấp kiến thức, kỹ năng và phát triển các lĩnh vực giáo dục
cho trẻ.
- Trong lớp học tôi chỉ đạo giáo viên đã thiết kế, xây dựng các khu vực chơi
khác nhau:
+ Độ tuổi nhà trẻ 25-36 tháng gồm các khu vực: Khu vực vận động; khu
vực hoạt động với đồ vật, đồ chơi; khu vực cho trẻ chơi với truyện tranh, bút sáp
và giấy; khu vực cho trẻ nghỉ ngơi, thư giãn; Khu vực chơi thao tác vai, chơi với
đất nặn, bút vẽ.
+ Với độ tuổi mẫu giáo chỉ đạo giáo viên thiết kế gồm 6 khu vực chơi
chính: (hay còn gọi góc chơi) như: Khu vực âm nhạc, Khu vực chơi xây dựnglắp ghép, khu vực chơi đóng vai, khu vực thư viện (sách, truyện), khu vực tạo
hình, khu vực khám phá khoa học được bố trí, sắp xếp theo nguyên tắc những

gơi ý trẻ lựa chọn bài hát, trang phụ, đồ dùng âm nhạc, hình thức biểu diễn phù
hợp với bài hát, lựa chọn lô tô gắn lên, sau đó mới cho trẻ thực hiện.
+ Sau khi thực hiện qui trình chơi ở góc mở xong trẻ đến giá được bố trí có rất
nhiều các dụng cụ âm nhạc khác nhau như đàn, trống, phách tre, sắc xô, mũ múa
các loại mà đã được tận dụng những nguyên vật liệu phế thải của cô và trẻ tạo ra
thật ngộ nghĩnh, đáng yêu.…và các trang phục biểu diễn để chọn đạo cụ, trang
phục phù hợp và thực hiện biểu diễn tại khu sân khấu nhỏ nhắn, xinh xắn.
- Khu vực chơi ghép hình, lắp ráp và xây dựng:
Các đồ chơi cũng được sắp xếp có khoa học mỗi loại 1 ngăn có dán tên như:
Gạch, hàng rào, cây, vật liệu xây nhà... Khi trẻ chơi trẻ biết thể hiện được mối liên
hệ chặt chẽ với nhau, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau tạo nên một công trình chung.
Đồ chơi là những con vật, cây hoa, hàng rào, ngôi nhà, giáo viên làm rời cho trẻ
dễ di chuyển vị trí theo ý muốn của trẻ. Khi chơi trẻ tự lắp ráp, tạo thành cây hoa,
hàng rào, con vật... tạo thành công trình theo sự sáng tạo của mình. Cô thể sử
dụng tên của góc, biểu tượng của góc để đàm thoại với trẻ về những hoạt động
có thể thực hiện được ở góc. Có sơ đồ mạng về công việc của trẻ, để khi trẻ chơi
trẻ tự tìm, lấy đúng ký hiệu và phần việc của mình để thực hiện. Sau khi phân
công công việc và trải nghiệm thực hiện thao tác ở góc mở xong trẻ được thực
hành xây dựng khu trang trại chăn nuôi.
- Khu vực chơi đóng vai, với các trò chơi bán hàng; nấu ăn.
+ Với trò chơi bán hàng giáo viên đã thiết kế sắp xếp khu chợ “chợ quê”
thu nhỏ. Ở đây trẻ sẽ được giao tiếp, mua bán những sản phẩm đặc trưng của địa
phương Yên Thọ mình như: Bún, bánh cuốn, bánh lá, bánh đúc… đó là những
sản phẩm được làm ra từ nghề truyền thống bún bánh từ xa xưa ông bà truyền
12


lại. Ngoài ra còn có những sản phẩm lúa, ngô, khoai, sắn, lạc, rau, củ, quả làm ra
từ nghề nông nghiệp, các mặt hàng thực phẩm tôm, cua, cá, ngao... được bày,
sắp xếp gọn gàng khoa học, mỗi mặt hàng đều có biển tên. Ở đây trẻ được giao

tranh các con vật rất sinh động....
- Khu vực hoạt động tạo hình:
Kệ giá góc được giáo viên bố trí đa dạng các phương tiện, vật liệu đồ
dùng phục vụ cho hoạt động như: Vải vụn, vật liệu thiên nhiên như lá cây, lá
ngô, cói, vỏ hến, rơm, len, tranh ảnh, đất nặn…. Mỗi ngăn giá là một đồ dùng,
vật liệu có dán tên một cách khoa học. Tùy thuộc vào đề tài học trẻ tự lựa chọn
các phương tiện, thực hiện sáng tạo trong các hoạt động. Đặc biệt là những sản
phẩm đẹp do trẻ tự làm ra như các bức tranh, sản phẩm nặn, xé dán…có ghi tên
trẻ và ký hiệu riêng của trẻ ở phía góc trên của sản phẩm. Có các tranh ảnh, họa
báo, giấy màu, lá cây khô, bẹ ngô, cói, đay, len sợi, bông…để trẻ tự làm đồ chơi
13


theo ý tưởng riêng của trẻ, cô và trẻ cùng làm chung một sản phẩm hoàn
chỉnh…trong những lúc đón và trả trẻ giáo viên giới thiệu cho phụ huynh quan
sát, nhìn thấy tên, sản phẩm của con mình được nêu gương trên góc, phụ huynh
rất phấn khởi, động viên con tiếp tục ngoan hơn, học giỏi hơn.
Trong quá trình trẻ chơi mà học, học bằng chơi, cô luôn tạo không khí giao
tiếp tích cực, vui tươi, mối quan hệ gần gũi, yêu thương, đối xử công bằng với
mọi trẻ các góc chơi mà trẻ yêu thích, luôn phiên thay đổi góc chơi cho trẻ khi
trẻ muốn nhằm đáp ứng nhu cầu, sở thích của trẻ.
* Kết quả: 8/8 = 100% nhóm, lớp đã biết lựa chọn nội dung, hình thức
trang trí, xây dựng môi trường giáo dục vật chất trong lớp theo hướng mở, sắp
xếp đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung của từng chủ đề, với khả năng nhận
thức của trẻ và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
* Xây dựng và sử dụng môi trường hoạt động lấy trẻ làm trung tâm bên
ngoài lớp học:
Hiểu được đặc điểm nhận thức của trẻ là học phải gắn liền với trực quan
hình tượng nên ở các cột tường, mảng tường, hiên chơi, gốc cây, đường đi chúng
tôi đều trang trí các chữ số, chữ cái, con vật.... các mảng tường đều trang trí hình

cây, tên hoa để trẻ được làm quen với môi trường chữ viết. Ở đây các bé được
thoải mái ngắm nhìn, khám phá, được tự tay tưới, chăm sóc, bắt sâu, lau lá cho
cây ở khu cây cảnh, khu hoa, khu cây thuốc nam, chăm sóc vườn rau của bé.
Đặc biệt đường đi trong các khu vực được viết bằng chữ cái để trẻ học hoặc chữ
số để trẻ vừa bước đi tưới rau, vừa tập đếm.
- Khu chơi với cát, đá, sỏi, nước: Ngoài việc được vui chơi trong một bầu
không khí giao tiếp tích cực, học tập, được khám phá môi trường gần gũi yêu
thương, trẻ còn được chơi trong khu vực phát triển cảm giác giác quan:
Ví dụ: Từ các lốp xe chúng tôi đã sơn, trang trí các hình ảnh ngộ ngĩnh và
thiết kế làm bể đựng cát, sỏi, đá, nước để trẻ được chơi in cát thành các con vật
ngộ nghĩnh, chơi đong đo nước, guồng nước, thí nghiệm xem vật chìm hoặc nổi;
xếp đá, sỏi thành các con vật; chơi câu cá.....
- Khu vườn cổ tích: Được bố trí bên cạnh khu vườn thiên nhiên, đường vào
khu vườn được lát bằng các miếng đá mặt trên tạo thành bông hoa, bàn chân,
chữ cái, chữ số, các con vật ngộ nghĩnh để trẻ vừa đi vừa gọi tên con vật, đồ vật,
chữ số, chữ cái.Toàn cảnh vườn với các câu chuyện gần gũi với trẻ như: Chuyện
tấm Cám, Chuyện Thánh Gióng, dê đen dê trắng, nàng bạch tuyết và bảy chú
lùn, chú gà, vịt.
- Khu vận động cũng được trải cỏ nhân tạo làm nền. Tận dụng nguyên vật
liệu phế thải lốp xe ô tô, lốp xe đạp, ống nước, mùn cưa, đá sỏi chúng tôi đã
thiết kế và trang trí ra những dụng cụ phục vụ để trẻ chơi các trò chơi vận động
như đi trên đường gồ ghề, thang leo dọc ngang, hầm chui, đi trên cầu khỉ, xích
đu, đấm bốc, ném trúng đích, ném boling, đá bóng vào côn, ném đích ngang, đi
cà kheo, kéo co, đi cầu khỉ….
- Khu vực chơi với trò chơi dân gian: Chúng tôi đã thiết kế khu vực chơi
các trò chơi dân gian bên khu phát triển vận động và thường xuyên tổ chức cho
trẻ được tham gia chơi giúp trẻ hiểu được nền văn hoá dân tộc Việt Nam độc đáo
và giàu bản sắc, chắp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo.
Giáo viên đã biết tận dụng nguyên vật liệu của địa phương để làm đồ dùng phục
vụ các trò chơi.

và phát triển trí thông minh, ngôn ngữ mạch lạc, mở rộng vốn từ, giáo dục tình
yêu quê hương, đất nước cho trẻ.
2.3.4. Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh và cộng đồng trong công
tác xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:
- Song song với sự đầu tư ngân sách của nhà nước đã cải thiện mạnh mẽ
điều kiện trường lớp, bổ sung nhiều trang thiết bị hiện đại phục vụ chăm sóc,
giáo dục, làm chuyển biến rõ nét chất lượng giáo dục Mầm non có sự đóng góp
của cha mẹ trẻ. Đó là chủ trương đa dạng hoá nguồn lực cho giáo dục Mầm non.
-Tôi đã họp Ban đại diện hội cha mẹ học sinh trường, triển khai kế hoạch
năm học của nhà trường trong đó có nội dung tổ chức hội thi xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Tôi nhấn mạnh nội dung, hình thức và
yêu cầu của hội thi. Giải thích cho họ hiểu so với những nội dung, yêu cầu thì
nhà trường đã đạt được gì và cần bổ sung gì. Nhà trường sẽ huy động kinh phí từ
nguồn xã hội hóa giáo dục bổ sung khu phát triển vận động, bổ sung vườn cổ
tích cũng như mua sắm, bổ sung trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho
công tác nuôi dưỡng - chăm sóc - giáo dục trẻ nói chung và tổ chức hội thi ”xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nói chung”.
- Kế hoạch của nhà trường sau khi trình được Chính quyền địa phương
thống nhất đã được triển khai đến Ban chấp hành cha mẹ học sinh các nhóm lớp
đồng thuận và chính Ban chấp hành phụ huynh đã triển khai, kêu gọi đến tất cả
phụ huynh của nhóm lớp mình trong cuộc họp phụ huynh đầu năm học cũng như
các ban ngành đoàn thể trong xã, cộng đồng dân cư, các nhà hảo tâm, các doanh
nghiệp trên địa bàn xã ủng hộ nhà trường bằng tấm lòng tất cả vì trẻ thơ thân
yêu.
- Ngoài ra tôi chỉ đạo giáo viên các nhóm lớp trong cuộc họp phụ huynh định
kỳ lên kế hoạch báo cáo trước phụ huynh từng tiêu chí, nội dung, trang thiết bị, đồ
dùng, đồ chơi, những điều kiện cần thiết để thực hiện nội dung chuyên đề, mở các
hình ảnh minh họa của trẻ đang hoạt động, trải nghiệm với môi trường giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm như trẻ đang xếp hình, ghép tranh, tô tranh, chọn chữ cái, chọn
16

Sau một năm thực hiện đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất
lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường Mầm
non Yên Thọ” đã đạt được những kết quả đáng phấn khởi.
Mức độ
TT
1
1.1

1.2

1.3

Nội dung
Về phía cán bộ giáo viên
GV có hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ,
mẫu mực đối với trẻ và những người
khác
Xây dựng môi trường vật chất, sắp xếp
các khu vực trong lớp, ngoài lớp học đáp
ứng nhu cầu hứng thú của trẻ để trẻ thực
hành, trải nghiệm.
Giáo viên biết khuyến khích tạo điều
kiện cơ hội cho trẻ trải nghiệm, khám
phá dưới nhiều hình thức khác nhau.

Tổng
số/đvt

Đạt


13

13

100

0

0

cô

17


2
2.1
2.1

Về phía học sinh
Trẻ thường xuyên được giao tiếp thể
hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với
trẻ và trẻ với người xung quanh
Trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo trải
nghiệm, khám phá, hứng thú tham gia
các hoạt động

Trẻ
200


dục luôn khẳng định bản thân, có kiến thức và phát triển kỹ năng sống cũng như
các kỹ năng vận động.
* Về phụ huynh:
+ Nhận thức của phụ huynh về xây dựng môi trường giáo dục trong trường
mầm non được nâng lên rõ rệt, ban đại diện hội cha mẹ học sinh đã quan tâm hỗ
trợ nhà trường để xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện.
+ Phụ huynh tin tưởng, yên tâm vào chất lượng của nhà trường và đưa con
đến trường đi học ngày càng đông.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
3.1. Kết luận:
Như vậy, môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung là môi trường hoạt động mà
trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên: Bổ sung thêm học liệu, đồ chơi; sắp xếp
và vệ sinh góc hoạt động... Phong phú các góc hoạt động trong lớp và ngoài trời
học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiều cách sáng
tạo khác nhau tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương có nhiều cơ hội
cho trẻ lựa chọn học liệu và hoạt động Giáo viên trò chuyện và chơi với trẻ, kích
thích trẻ tư duy trẻ có thể chủ động, tích cực vui chơi tìm tòi khám phá trải
nghiệm thực hành sáng tạo hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý tưởng
Tạo quang cảnh khuôn viên sư phạm, môi trường giáo dục ở trong và ngoài
nhóm, lớp, ngoài nhà trường đảm bảo nội dung, hình thức phong phú, góp phần
không nhỏ vào việc tạo môi trường học tập thuận lợi cho trẻ. Việc đầu tiên khi
triển khai chuyên đề là phải quan tâm đến việc xây dựng cơ sở vật chất, mua
sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi chung của trường cũng như của từng nhóm,
18


lớp, phát động phong trào và tổ chức tốt “ Hội thi đồ dùng, đồ chơi sáng tạo”.
“Hội thi xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Việc này cần có
sự quan tâm ủng hộ và đúng góp của nhiều lực lượng trong và ngoài nhà trường.
Sự ủng hộ phối, kết hợp của các bậc phụ huynh, các ban ngành, đoàn thể

Người viết sáng kiến
Nguyễn Thị Liên Huyền

19


TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu hướng dẫn thực hành quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
trong trường mầm non của nhà xuất bản giáo dục ngày 09/8/2017 (trang 47)
“Môi trường giáo dục có ảnh hưởng đến sự thành công trong học tập của trẻ và
ảnh hưởng đến việc nội dung và kết quả mong đợi có đạt được hay không. Môi
trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học đều rất quan trọng, chúng
cung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khác nhau cho trẻ”[1]..
- Dự án tăng cường khả năng sẵn sàng cho trẻ đi học môđun 1(MN1-D),
(MN2 TK) dành cho giáo viên (trang 1); môđun (QL1 TK) dành cho cán bộ
quản lý (trang 8) về Xây dựng trường MN lấy trẻ làm trung tâm: “Việc xây dựng
môi trường giáo dục trong trường mầm non đáp ứng yêu cầu chuyên đề xây
dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm là thực sự cần thiết và rất quan
trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng
dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó,
nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện” [2].
- Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non ban hành kèm theo thông
tư 28/2016/TT-BGD ra ngày 30/12/2016 của Bộ giáo dục đào tạo (Trang độ tuổi
nhà trẻ trang 31; độ tuổi mẫu giáo trang 75): Nội dung xây dựng và tổ chức môi
trường giáo dục cho trẻ hoạt động cho từng độ tuổi bao gồm môi trường vật
chất và môi trường xã hội:…... Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáo viên
đối với trẻ và những người khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo [3].
- Thực hiện tài liệu bồi dưỡng hè hàng năm, tài liệu bồi dưỡng thường
xuyên cán bộ quản lý và giáo viên mầm non năm học 2014-2015, 2015-2016
của Bộ Giáo dục và đào tạo: “MTGD trong trường, nhóm, lớp mầm non có vai

ở trường mầm non Định - Sở GD&ĐT
Tường
Thanh Hóa
Một số kinh nghiệm trong
phong trào xây dựng trường - Phòng GD&ĐT
2 học thân thiện, học sinh huyện Yên Định
tích cực ở trường mầm non
Định Tường

Kết quả
đánh giá xếp
loại (A,B,
hoặc C)

Năm học
đánh giá xếp
loại

-A
-C

2014- 2015

A

2015-2016