Tài liu lun vn s phm 1 of 63.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN

======

NGUYỄN THỊ PHƢƠNG THẢO

HÌNH TƢỢNG NGƢỜI NÔNG DÂN
TRONG CÂY TỎI NỔI GIẬN CỦA
MẠC NGÔN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học nƣớc ngoài

HÀ NỘI, 2019

Footer Page 1 of 63.


Tài liu lun vn s phm 2 of 63.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN

======

NGUYỄN THỊ PHƢƠNG THẢO

HÌNH TƢỢNG NGƢỜI NÔNG DÂN
TRONG CÂY TỎI NỔI GIẬN CỦA

Footer Page 3 of 63.


Tài liu lun vn s phm 4 of 63.

LỜI CAM ĐOAN
Khóa luận tốt nghiệp của tôi được hoàn thành dưới sự hướng dẫn tận
tình của TS. Nguyễn Thị Bích Dung và sự nỗ lực, cố gắng của bản thân tôi.
Tôi xin cam đoan rằng: Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Trong khi
nghiên cứu đề tài tôi đã kế thừa các thành quả của các nhà nghiên cứu, nhà
khoa học. Các kết quả nghiên cứu trong khóa luận là trung thực và chưa từng
công bố trong bất kì nghiên cứu nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với sự cam đoan này.
Hà nội, tháng 5 năm 2019
Ngƣời thực hiện

Nguyễn Thị Phƣơng Thảo

Footer Page 4 of 63.


Tài liu lun vn s phm 5 of 63.

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1.Lí do lựa chọn đề tài ....................................................................................... 1
2.Lịch sử vấn đề ................................................................................................ 2
3.Mục đích nghiên cứu ...................................................................................... 5
4.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ..................................................................... 5
5.Phương pháp nghiên cứu................................................................................ 6

Tiểu kết chương 2............................................................................................ 53
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 54
TÀI LIỆU THAM KHẢO

Footer Page 6 of 63.


Tài liu lun vn s phm 7 of 63.

MỞ ĐẦU
1.Lí do lựa chọn đề tài
Trong xu thế hội nhập ngày nay, đất nước ta đang ngày càng thay da đổi
thịt và phát triển trên nhiều phương diện của đời sống. Việc giao lưu, trao đổi,
tìm hiểu và nghiên cứu nền văn học của các nước khác là một việc làm vô
cùng thiết thực, ý nghĩa. Nhằm đẩy mạnh quan hệ ngoại giao và thắt chặt
thêm tình hữu nghị giữa các nước trong khu vực và trên thế giới. Mặt khác ta
có dịp học hỏi, tiếp thu thêm những kinh nghiệm, những cái mới, cái hay, cái
đặc sắc của các nền văn học khác nhau tạo tiền đề cho chúng ta tích lũy thêm
nhiều kiến thức và mở mang tầm hiểu biết, thúc đẩy sự phát triển của văn học
nước nhà vươn tầm thế giới và bắt kịp với thế giới.
Nói tới văn học thế giới, ta không thể không nói tới văn học Trung Quốc.
Trung Quốc không chỉ được xem là một quốc gia lớn mạnh về kinh tế mà còn
được biết đến là cái nôi văn hóa tư tưởng của người phương Đông. Với bề dày
lịch sử, văn học và văn hóa đồ sộ, Trung Quốc ảnh hưởng đến nhiều quốc gia
trong khu vực và trên thế giới. Vào tháng 10 - 2012 giải thưởng Nobel văn
học đã được trao cho Mạc Ngôn- nhà văn Trung Quốc tiêu biểu, ông được
xem là “hiện tượng lạ” trên văn đàn. Ông được coi là cây bút xuất sắc của văn
học hiện đại Trung Quốc với một tâm hồn không lúc nào bình lặng, mà luôn
vật lộn gay gắt, chiến đấu cho những lý tưởng thiên lương cao đẹp trong con
người. Ông là hiện tượng độc đáo bởi mỗi tác phẩm đều chứa đựng những

ám xuyên suốt, nhịp sống uể oải, người nông dân bị dồn đến đường cùng phải
bùng lên đấu tranh. Vì vậy với tên đề tài hình tượng người nông dân trong
tiểu thuyết cây tỏi nổi giận của Mạc Ngôn, chúng ta có dịp được tìm hiểu
thêm về tài năng của nhà văn trong cách nhìn nhận về người nông dân.
Nghiên cứu đề tài này sẽ giúp người viết có được một cách nhìn tổng quát và
sâu sắc hơn về hình tượng con người mà chủ yếu là hình tượng người nông
dân trong bối cảnh đất nước Trung Hoa thời bấy giờ.
2.Lịch sử vấn đề
Mạc Ngôn được xem là tiếng vang lớn của văn học Trung Hoa hiện đại.
Những năm gần đây, các công trình nghiên cứu về Mạc Ngôn rất đa dạng,

2
Footer Page 8 of 63.


Tài liu lun vn s phm 9 of 63.

phong phú và chưa có dấu hiệu ngừng lại. Có thể thấy trong các trang web
tiếng Anh và tiếng Hoa cũng có nhiều bài viết đề cập đến Mạc Ngôn và tiểu
thuyết của ông:
Trong tác phẩm Mạc Ngôn nghiên cứu và tư liệu (Mạc Ngôn nghiên cứu
tư liệu, Trung Quốc đương đại tác gia nghiên cứu tùng thư, Thiên Tân nhân
dân xuất bản xã, 2005) của tác giả Dương Dương tổng hợp rất nhiều bài
nghiên cứu về sáng tác của Mạc Ngôn đã được đăng trên nhiều tạp chí uy tín.
Trần Tư Hòa trong Trần thuật dân gian trong tiểu thuyết của Mạc Ngôn
những năm gần đây (Mạc Ngôn cận niên tiểu thuyết dân gian tự thuật) cho
rằng: “ký ức, làng quê, trẻ thơ, là ba điểm tựa tự sự của Mạc Ngôn”.
Trương Thanh Hoa trong Giới hạn cao nhất của trần thuật – Luận về
Mạc Ngôn (Trần thuật đích cực hạn – Luận Mạc Ngôn) cho rằng lập trường
“làm một người dân đen để viết” là lập trường thấp nhất đồng thời cũng cao

Trong quyển Mạc Ngôn với những lời tự bạch do Nguyễn Thị Thại sưu
tầm và dịch lại những bài viết, những cuộc trò chuyện với nhà văn Mạc Ngôn.
Trong quyển này có bài viết nêu lên quan niệm và phương pháp viết truyện
của nhà văn Mạc Ngôn. “Theo ông, nhà văn muốn viết nên những tác phẩm
chân chính thì hãy viết từ vị trí của những người dân bình thường kết hợp với
trí tưởng tượng phong phú bẩm sinh, và tiểu thuyết hay là tiểu thuyết có mùi
vị độc đáo”.
Trong tiểu luận Một số vấn đề văn học Trung Quốc đương đại (NXB
tổng hợp Đồng Nai, năm 2007) với bài viết: Tiểu thuyết Mạc Ngôn với độc
giả Việt Nam (Báo văn nghệ số 32, năm 2003) khẳng định tiểu thuyết Mạc
Ngôn có hai đề tài chính, đó là kí ức về cuộc sống gian khổ từng nếm trải ở
Cao Mật và cuộc sống kì lạ của tiền nhân gia tộc ở quê hương.
Tác giả Phan Thị Thanh Tâm trong Luận văn Thạc sĩ Tiểu thuyết Mạc
Ngôn dưới góc nhìn văn hóa (Đại học Sư phạm Huế, năm 2011) đã làm sáng
tỏ những xung đột giữa văn hóa truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa Đông
– Tây trong tiểu thuyết Mạc Ngôn. Trong luận văn này tác giả đã phân tích
tiểu thuyết dưới góc độ văn hóa nói chung.

4
Footer Page 10 of 63.


Tài liu lun vn s phm 11 of 63.

Nghiên cứu về Mạc Ngôn không thể không kể đến TS. Nguyễn Thị Tịnh
Thy ở chuyên luận Tự sự kiểu Mạc Ngôn (NXB văn học, năm 2013) có thể
thấy tác giả đã nghiên cứu một cách toàn diện về nghệ thuật tiểu thuyết Mạc
Ngôn. Trong chuyên luận, TS đã phân tích, so sánh và kiến giải nghệ thuật tự
sự của Mạc Ngôn trong tiểu thuyết bằng chính đặc trưng sáng tác, tư duy
thẩm mỹ của loại hình tự sự truyền thống của Trung Quốc kết hợp với hậu

sánh, người viết đã mở rộng liên hệ với một số tác phẩm khác có liên quan.
5.Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp khảo sát tác phẩm
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp so sánh
6.Đóng góp của khóa luận
Đề tài đã đóng góp một phần nhỏ bé trong nghiên cứu hình tượng người
nông dân trong tiểu thuyết Cây tỏi nổi giận góp phần khẳng định tài năng và
làm nổi bật hơn vị trí, vai trò của Mạc Ngôn trong nền văn học hiện đại Trung
Quốc và nhân loại.
7.Bố cục khóa luận
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, Nội dung khóa luận gồm 2 chương:
Chương 1: Đặc điểm hình tượng người nông dân trong Cây tỏi nổi giận.
Chương 2: Nghệ thuật xây dựng hình tượng người nông dân trong tiểu
thuyết Cây tỏi nổi giận của Mạc Ngôn.

6
Footer Page 12 of 63.


Tài liu lun vn s phm 13 of 63.

NỘI DUNG
Chƣơng 1.
ĐẶC ĐIỂM HÌNH TƢỢNG NGƢỜI NÔNG DÂN
TRONG CÂY TỎI NỔI GIẬN CỦA MẠC NGÔN
1.1. Mạc Ngôn và hành trình đến với giải thƣởng Nobel Văn học
Mạc Ngôn tên thật là Quản Nghiệp, ông sinh ngày 17 tháng 2 năm 1955
trong một gia đình nông dân ở thôn Đông Bắc, huyện Cao Mật, tỉnh Sơn

văn lớn xuất sắc của Trung Quốc. Sự nghiệp văn học đạt được những thành
tựu rực rỡ: với 11 bộ tiểu thuyết dài, 30 truyện vừa, 100 truyện ngắn, 5 tập tản
văn, 9 kịch bản phim, 2 kịch bản kịch nói. Tác phẩm của ông được dịch ra rất
nhiều thứ tiếng và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc. Có thể nói Mạc
Ngôn thành công trên nhiều thể loại nhưng thể loại đưa tên tuổi của ông đến
gần hơn với độc giả đó là tiểu thuyết. Tiểu thuyết là một thể loại quen thuộc
với mỗi chúng ta, nhưng khi đọc tiểu thuyết của Mạc Ngôn người đọc dễ bị
thu hút bởi sự hấp dẫn đặc biệt. Rất nhiều người gọi tiểu thuyết của Mạc
Ngôn là tiểu thuyết: “cảm giác mới”. Cảm giác mới là gì? Là cảm giác bắt
nguồn từ nhận thức luận của chủ nghĩa biểu hiện và phương pháp biểu hiện tư
tưởng của chủ nghĩa đa đa. Tiểu thuyết cảm giác mới trái ngược với tiểu
thuyết hiện thực truyền thống, vì nó không chỉ đơn thuần miêu tả hiện thực bề
ngoài, mà nhấn mạnh cảm thụ trực giác, đưa cảm giác chủ quan vào trong
khách thể nhằm sáng tạo hiện thực mới mẻ. Các tiểu thuyết của Mạc Ngôn
chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của trường phái cảm giác mới, đó là trường phái
cảm giác của phương tây và của Nhật Bản những năm 20-30. Ông cho rằng:
“trạng thái sáng tác nhẹ nhàng thoải mái, tự do, muốn nói gì thì nói là trạng
thái tốt nhất đối với nhà văn”. Khi cánh cửa hồi ức được mở ra, Mạc Ngôn
thường dùng cảm tính để phê phán, bình phẩm hiện thực cuộc sống, chứ
không dùng lí tính để phê phán, bình phẩm cuộc sống. Cốt truyện trong tiểu
thuyết của ông không hoàn chỉnh như các tiểu thuyết thông thường, mà nó
còn là “cái khung truyện”. Nhưng cái khung truyện ấy chứa đựng biết bao
cảm giác, nó chính là linh hồn của tiểu thuyết Mạc Ngôn. Mạc Ngôn có biệt

8
Footer Page 14 of 63.


Tài liu lun vn s phm 15 of 63.




Tài liu lun vn s phm 16 of 63.

cái nọ nối cái kia, tạo thành một thế giới hoàn chỉnh”. (Mạc Ngôn và những
lời tự bạch( 2004) Nguyễn Thị Thại dịch, Nxb Văn Học).
Thế giới nghệ thuật trong các tiểu thuyết của Mạc Ngôn còn chịu ảnh
hưởng sâu sắc của Freud, nhà học thuyết phân tâm học (tên đầy đủ của ông là
Sigmund Schlomo Freud, 1856-1939) ông là một bác sĩ thần kinh và tâm lý
người Áo. Ông được công nhận là người đầu tiên đặt nền móng và phát triển
lĩnh vực nghiên cứu về phân tâm học. Đồng thời ông bị ảnh hưởng cả tiểu
thuyết dân tộc học, nhân loại học của Frazer(1854-1941). Mạc Ngôn từng nói
rằng, thông qua văn học để thể hiện sự tưởng tượng độc đáo. Tiểu thuyết của
ông mang đậm đà màu sắc nguyên sơ độc đáo, man dại. Những tác phẩm đầu
tay thành công như: Dòng sống khô cạn, Thu Thủy, Âm nhạc dân gian, các tác
phẩm này chủ yếu nói về bản năng sinh tồn, những thể nghiệm nhân sinh mô
tả cảnh vật nông thôn cổ xưa qua lăng kính tuổi thơ của tác giả. Chủ đề trong
tiểu thuyết của Mạc Ngôn da dạng, phong phú, các vấn đề như: Cái đói, cái
rét, thù oán, tôn giáo, tính dục, cái chết, chiến tranh, mê tín dị đoan,…
Một số giải thưởng mà Mạc Ngôn đã đạt được trong cuộc đời sáng tác
của mình như:
 Giải nhất hội nhà văn Trung Quốc với tiểu thuyết Báu vật của đời tháng
12 năm 1995.
 Giải Mao Thuẫn dành cho tiểu thuyết Đàn Hương Hình.
 Giải tiểu thuyết toàn quốc lần thứ tư năm 1987 dành cho Cao Lương
Đỏ.
 Giải văn học liên hiệp (Đài Loan).
 Giải văn học nước ngoài Laure Batlin của Pháp.
 Giải thưởng lớn cho văn hóa Châu Á (Nhật).
 Huân chương kỵ sĩ nghệ thuật văn hóa Pháp tháng 3 năm 2004.

[5,126]
Trong cuốn giáo trình Lí luận văn học do Trần Đình Sử chủ biên: “Nhân
vật văn học là khái niệm dùng để chỉ hình tượng các cá thể con người trong
tác phẩm văn học- cái đã được nhà văn nhận thức, tái tạo, thể hiện bằng các

11
Footer Page 17 of 63.


Tài liu lun vn s phm 18 of 63.

phương tiện riêng của nghệ thuật ngôn từ… nhân vật văn học là một hiện
tượng nghệ thuật ước lệ, có những dấu hiệu để ta nhận ra.” [8,114]
Trong Từ điển thuật ngữ văn học do Lê Bá Hán, Nguyễn Khắc Phi đồng
chủ biên đã định nghĩa: “Nhân vật văn học là một đơn vị nghệ thuật đầy tính
ước lệ, không thể đồng nhất nó với con người trong đời sống. Chức năng cơ
bản của nhân vật văn học là khái quát tính cách con người. Do tính cách là
một hiện tượng xã hội, lịch sử, nên chức năng khái quát tính cách của nhân
vật cũng mang tính lịch sử. Vì tính cách là kết tinh của môi trường, nên nhân
vật văn học là người dẫn dắt độc giả vào các môi trường khác nhau của đời
sống thể hiện quan niệm và lý tưởng thẩm mĩ của nhà văn về con người.”
[6,235]
Qua những định nghĩa trên, chúng ta có thể thấy nhân vật trong tác phẩm
văn học có vai trò hết sức quan trọng. Văn học không thể thiếu nhân vật, vì nó
chính là phương tiện cơ bản để nhà văn có thể khái quát hiện thực một cách
hình tượng. Nhân vật trong tác phẩm văn học chính là con người hoặc các loài
cây, các sinh thể hoang đường nhưng mang những đặc điểm giống với con
người. Nhân vật là máu thịt của nhà văn, đồng thời nó cũng là đứa con tinh
thần để thể hiện quan niệm và lí tưởng thẩm mĩ của nhà văn về con người và
cuộc đời. Các nhà lí luận văn học cũng nhấn mạnh tính nghệ thuật và tính ước

trù như: cảm giác, tri giác, biểu tượng. Nó đi sâu vào bản chất của các hiện
tượng trong đời sống và làm sáng tỏ các ý nghĩa sâu xa của chúng. Hình
tượng nghệ thuật là điều kiện để tạo nên giá trị cho tác phẩm nghệ thuật. Hình
tượng nghệ thuật trong tác phẩm văn chương khác biệt so với các loại hình
nghệ thuật khác ở chỗ nó được thể hiện thông qua các hình tượng nhân vật, là
phương tiện để nhà văn truyền tải những cảm xúc, bộc lộ giá trị tư tưởng và
thể hiện phong cách nghệ thuật của mình.
Có thể thấy, khi nhà văn cầm bút phải không ngừng tìm tòi và sáng tạo
nên những hình tượng nhân vật đặc sắc. Không phải nhân vật trong tác phẩm
văn học nào cũng trở thành hình tượng nhân vật văn học. Muốn trở thành hình
tượng nhân vật văn học nhất định phải có tính điển hình. Trong văn học nói
chung, hình tượng văn học là: nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình.

13
Footer Page 19 of 63.


Tài liu lun vn s phm 20 of 63.

Nhân vật ấy phải có các đặc điểm như sức tập chung và khái quát cao. Nhân
vật đại diện phải có những nét chung của giai cấp hay tầng lớp. Bối cảnh khi
nhân vật xuất hiện phải là bối cảnh điển hình của một một vùng, một nơi nào
đó vào một thời điểm lịch sử nhất định.
1.3. Một số đặc điểm hình tƣợng ngƣời nông dân trong Cây tỏi nổi giận
của Mạc Ngôn
Người nông dân là một trong những vấn đề trung tâm, không chỉ ở văn
học Trung Quốc mà còn cả văn học thế giới. Là lực lượng quan trọng, không
thể thiếu được trong xã hội. Điều đặc biệt hơn cả, đối với quốc gia có nền
nông nghiệp lúa nước lâu đời thì người nông dân chiếm một vị trí quan trọng
hơn bao giờ hết. Chính vì vậy, văn học xuất hiện rất nhiều hình ảnh người

Tháng mười quân dịch dứt kỳ
Lòng em luống những sầu bi đợi chàng
Chinh phu đi được rảnh rang!”.
Người nông dân trong văn học Trung Quốc không còn mới lạ với bạn
đọc, nó trở nên quen thuộc và thân thiết. Văn học hiện đại Trung Quốc phản
ánh hình tượng người nông dân sâu sắc mà đại diện tiêu biểu đó là Mạc Ngôn.
Cây tỏi nổi giận viết về cuộc sống sinh hoạt, lao động của những người nông
dân trồng tỏi ở huyện Thiên Đường- Trung Quốc những năm 1987. Hiện thực
ấy đã được nhà văn mô tả thông qua số phận của những người nông dân nhỏ
bé, những con người hiền lành, chăm chỉ, chất phác. Nhưng bị xã hội lúc bấy
giờ đàn áp, bóc lột dã man phải vùng lên đấu tranh với chính quyền đòi lại
quyền lợi, vạch trần bộ mặt gian xảo của giai cấp thống trị.
1.3.1. Cây tỏi – người nông dân “nổi giận”
Mạc Ngôn luôn hướng ngòi bút của mình vào những chủ đề nóng bỏng
nhất của xã hội, lịch sử, thời đại Trung Quốc. Người nông dân Trung Quốc
vốn hiền lành, lương thiện, chăm chỉ cần cù lao động. Họ vốn quen với cam
chịu, nhẫn nhịn, nhưng khi được giác ngộ, họ hiểu hơn và họ dám đứng lên
đấu tranh, chỉ cần có người dẫn đường xung phong, họ sẵn sàng phản kháng.

15
Footer Page 21 of 63.


Tài liu lun vn s phm 22 of 63.

Trong tác phẩm, lời hát của Khấu mù xuyên suốt và luôn đồng hành với
người nông dân, lúc họ vui vẻ ấm no, lúc họ gặp khó khăn gian khổ. Ở
chương mười hai của tác phẩm, khi tỏi bị ứ đọng, Khấu mù hát động viên
quần chúng xông vào trụ sở huyện:
“Can đảm lên hăng hái lên, hỡi bà con!

mong ước nhỏ nhoi của Cao Dương, Cao Mã, gia đình chú Tư Phương hay
những người nông dân huyện Thiên Đường đều không thể thực hiện được vì
tỏi ứ đọng, không bán được. Và con giun xéo lắm cũng quằn, họ đã đứng lên
đòi lại công bằng, đốt nhà kho, đập phá trụ sở huyện. Nhờ những lời hát của
Khấu mù động viên họ, họ đã dám đứng lên hòa vào dòng người đòi lại công
bằng.
“Dù tội phanh thây
Cũng phải lôi Huyện trưởng Bí thư xuống ngựa!
Quần chúng làm reo phạm quốc pháp
Họ dung túng tay chân bóc lột dân
Họ phạm quốc pháp hay không?”.
Khấu mù hát trước phòng thẩm vấn công an Cục. Những người nông
dân trồng tỏi mặc dù biết đập phá cơ quan là phạm pháp, nhưng chính nguyên
nhân tắc trách của Huyện trưởng khiến họ không khỏi bức xúc, khi cao trào
lên đến đỉnh điểm người nông dân không còn cách nào khác, họ phải vùng
lên. Lời hát của Khấu mù luôn động viên dân trồng tỏi, vạch trần tội ác của
cán bộ huyện, mà cụ thể là Huyện trưởng, Bí thư:
“Ông Huyện, bàn tay ông sao che được mặt trời
Ông Bí thư, quyền lực ông sao vượt được đỉnh núi
Chuyện dở ở Thiên Đường, ông bịt sao nổi?
Quần chúng có ngàn mắt ngàn tai…”
Khi Khấu mù hát xong đoạn này, một tên cảnh sát đứng dựng lên chửi
anh ta: “Thằng mù, mi là thủ phạm trong vụ án Tỏi Thiên Đường, ông không
tin là không ngăn chặn được mi”. Những việc làm sai trái của Huyện trưởng
Trọng, và Bí thư huyện đều được người dân nhìn thấy, họ bất bình, căm phẫn.

17
Footer Page 23 of 63.



18
Footer Page 24 of 63.


Tài liu lun vn s phm 25 of 63.

nhiêu màu mỡ, hợp cung tiêu kêu gọi người dân trồng tỏi bán ngồng. Có thể
thấy trồng tỏi bán ngồng đã thay đổi cuộc sống của người dân qua lời hát của
Khấu mù:
“Uỷ ban huyện hô hào trồng tỏi ~ Ban cung tiêu mua tỏi theo cân ~ Một
cân ngồng là một tệ chẵn ~ Ngồng đã mua cất trong kho lạnh ~ Tết bán ra
được bộn tiền…”
“Bán tỏi được tiền vui như Tết, gan lợn xào, bánh tráng cuốn hành. Bà
già Trương bụng như cái chĩnh…”
Không khí vui tươi của người nông dân khi bán được tỏi, họ có tiền
trang trải, cuộc sống được cải thiện.
Mạc Ngôn luôn trân trọng người nông dân, ông là một nhà văn hiểu sâu
sắc tầng lớp dưới đáy của xã hội, đặc biệt là người nông dân, viết về họ dường
như ông đã dành một sự ưu ái hơn cả. Trong tiểu thuyết, Mạc Ngôn đã xây
dựng được những cái tên tiêu biểu Cao Dương, Cao Mã, vợ chồng Tư
Phương, Kim Cúc, hiện lên chân thực mang những phẩm chất tốt đẹp của
người nông dân Trung Hoa thời bấy giờ.
Cao Dương xuất hiện là một người nông dân khỏe mạnh, hiền lành,
chăm chỉ lao động, hiếu thảo với cha mẹ, là một người chồng luôn nghĩ tới
gia đình. Qua lời miêu tả của tác giả: “Anh thè lưỡi liếm những giọt nhựa.
Đầu lưỡi thấm ngọt, mát lạnh. Anh thấy dễ chịu đôi chút, đánh giá ba mẫu tỏi
nhà anh: tươi tốt, chóp trắng mập, ngồng uốn câu, ngồng thẳng đứng, đất
trồng mịn và ẩm, những mầm cỏ non nhú ra từ mặt đất tơi mịn”. Là một
người chăm chỉ, yêu lao động, hăng hái trồng trọt kiếm tiền trang trải cuộc
sống gia đình, nuôi vợ đang mang bầu và đứa con gái bị mù. Cao Dương cũng