Dậy thì sớm ở bạn gái
Ngày nay, xã hội càng phát triển, đời sống của người dân càng được nâng cao, sự phát triển tâm sinh lý
của các bạn gái cũng sớm hơn so với trước. Chính vì vậy, không ít bậc cha mẹ và các bạn gái băn khoăn
không biết quá trình dậy thì của con gái và bản thân mình là bình thường hay là bất thường.
Hiện tượng bạn gái phát triển tâm sinh lý sớm hơn so với trước như trên có thể là những dấu hiệu bất
thường và người ta gọi đó là hiện tượng dậy thì sớm.
Khi cha mẹ và bản thân bạn gái nhận thấy mình rơi vào tình trạng dậy thì sớm, việc hiểu biết nguyên nhân
và cách ứng xử với tình trạng này sẽ giúp bạn gái tránh được những điều đáng tiếc xảy ra.
Vậy khi nào thì bạn gái được coi là dậy thì sớm?
Dậy thì là giai đoạn phát triển quá độ về sinh lý từ thời kỳ nhi đồng sang thời kỳ thành niên.
Đối với trẻ dưới 8 tuổi, mặc dù cơ quan sinh dục trong và ngoài của nam và nữ đã có sự phân biệt, chiều
cao và thể trọng của cơ thể tăng rất nhanh nhưng không có sự khác biệt nhiều về giới tính. Đó là do chức
năng tuyến sinh dục của cả nam và nữ đều ở trong trạng thái bị ức chế, nồng độ hoóc môn sinh dục trong
cơ thể cũng rất thấp.
Bình thường trong phạm vi từ 9 đến12 tuổi, đặc trưng giới tính của trẻ gái mới dần dần phát triển, biểu
hiện chủ yếu là hai bên vú bắt đầu nhô lên, đầu vú to dần và màu sắc cũng thẫm dần; nách và cơ quan
sinh dục ngoài bắt đầu xuất hiện lông. Môi lớn, môi bé cũng thẫm lại và lớn lên, âm hộ bắt đầu xuất hiện
những chất dịch màu trắng. Cơ quan sinh dục trong cũng phát triển, chẳng hạn như âm đạo trở nên rộng
hơn, niêm mạc dày và có nhiều nếp nhăn, ống dẫn trứng dày lên. Và thường trong độ tuổi từ 10 đến 16
tuổi, bạn gái sẽ thấy kinh lần đầu và từ 1 đến 5 năm sau sẽ có hiện tượng rụng trứng, đó là lúc chức năng
sinh dục phát triển hoàn thiện. Sự phát triển đặc trưng giới tính của trẻ gái từ khi bắt đầu cho đến khi phát
dục hoàn toàn trung bình khoảng 4 năm (có thể dao động từ 1,5 - 6 năm).
Bước vào thời kỳ dậy thì, chiều cao cơ thể của bạn gái sẽ tăng lên rất nhanh. Vào thời kỳ cao điểm, mỗi
năm có thể cao thêm 6-8 cm. Sau đó, sự phát triển chiều cao sẽ chậm dần lại, đến khi hai đầu của ống
xương khép kín lại thì trẻ sẽ không cao thêm nữa. Đến khoảng 18 tuổi, chiều cao cơ thể có thể tăng khoảng
25 cm.
Cùng với sự tăng mạnh về chiều cao, lượng mỡ tích lại dưới da dày lên, ngực và mông đã rõ nét, xương
chậu và xương hông cũng nở ra, hình thành nên những đường cong mềm mại, nữ tính. Những thay đổi về
hình dáng bên ngoài này chứng tỏ một bé gái đang dần trở thành một thiếu nữ.
Thời gian bắt đầu dậy thì ở mỗi người khác nhau do yếu tố di truyền, sức khỏe, tình trạng dinh dưỡng, khí
hậu, độ cao so với mặt biển, điều kiện kinh tế, thói quen vệ sinh... Nói chung, thời gian bắt đầu dậy thì của
Nguyên nhân gây ra hiện tượng dậy thì sớm ở bé gái
Dậy thì sớm do sự tiết ra GnRH ở vùng dưới đồi bị kích hoạt sớm, buồng trứng sinh ra những thay đổi có
chu kỳ và làm xuất hiện sớm những hiện tượng đặc trưng giới tính nói trên. Trong trường hợp này, bé gái
có thể rụng trứng có quy luật và có khả năng sinh sản.
Dậy thì sớm do sự phát triển bất thường của hoóc môn sinh dục: Có những trường hợp ở một bộ phận nào
đó trong cơ thể (buồng trứng, tuyến thượng thận ...) xuất hiện những khối u hay "nang" có thể tiết ra hoóc
môn sinh dục ... Từ đó, ở trẻ xuất hiện những dấu hiệu dậy thì hoặc thấy kinh lần đầu sớm nhưng không
có sự rụng trứng, do đó trẻ chưa có khả năng sinh sản.
Dậy thì sớm do não: Thường gặp ở những trẻ được phát hiện có khối u trong não, hoặc bị dị tật bẩm sinh,
từng bị não úng thủy, viêm não, chiếu tia phóng xạ vào não, bị ngoại thương hoặc bị u xơ dây thần kinh.
Những trẻ dậy thì sớm do não thường bị kèm theo các triệu chứng như: đau đầu, co giật, thị lực giảm sút.
Dậy thì sớm có nguồn gốc từ bên ngoài: Có những bé gái do dùng nhầm thuốc tránh thai của mẹ, uống các
loại thuốc bắc, thuốc bổ có chứa hoóc môn sinh dục, do người mẹ trong thời gian cho con bú có uống thuốc
tránh thai hay thuốc bổ chứa hoóc môn, hay ăn phải thịt các loại gia súc, gia cầm được chăn nuôi bằng
thức ăn chứa nhiều hoóc môn... Hoặc trong một số trường hợp hiếm là do bé gái dùng một lượng khá nhiều
các chất dưỡng da của mẹ mà trong đó có hàm lượng nội tiết tố cao. Oestrogen trong các loại thuốc, thực
phẩm, chất dưỡng da này qua đường ruột, sữa hoặc da, đi vào hệ tuần hoàn máu hoặc toàn thân của đứa
trẻ, gây nên những biểu hiện dậy thì sớm. Ở những trẻ mắc chứng này, màu sắc của cơ quan sinh dục
ngoài và núm vú thường sẫm hơn rõ rệt so với bình thường.
Cá biệt ở một số bé gái 2-4 tuổi, có hiện tượng một hoặc cả hai đầu vú cùng nhú lên. Điều này kéo dài
trong vài tháng hay vài năm nhưng không có các đặc tính và hiện tượng phát triển quá nhanh khác. Đó
thực chất không phải dậy thì sớm mà là hiện tượng bầu vú phát triển sớm, không cần phải điều trị.
Việc xác định chính xác nguyên nhân gây ra hiện tượng dậy thì sớm ở trẻ em gái phải do các bác sỹ có
chuyên môn khám và phát hiện. Bên cạnh đó cũng có rất nhiều trường hợp bé gái dậy thì sớm mà không rõ
nguyên nhân.
Làm gì khi nghi ngờ bé gái dậy thì sớm
Khi thấy bé gái có những dấu hiệu dậy thì sớm, bố mẹ cần sớm đưa con đi khám để tìm nguyên nhân.
Nếu bệnh do khối u hay u nang buồng trứng, tuyến thượng thận gây ra thì phải phẫu thuật để cắt bỏ. Sau
khi phẫu thuật, phải định kỳ đến bệnh viện để kiểm ra, quan sát xem các triệu chứng bệnh có mất đi, nồng
độ nội tiết tố sinh dục trong máu có giảm đi hay không. Nếu u nằm trong não, việc phẫu thuật hay không