LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ với đề tài: “Nghiên cứu công tác quản lý
chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình Thủy lợi thuộc nguồn vốn ngân sách trên
địa bàn tỉnh Thái Nguyên” là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi. Kết quả
nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được bất kỳ ai công bố trước
đây.Các thông tin, số liệu trích dẫn trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng
nguyên tắc trong việc sử dụng tài liệu tham khảo.
Hà Nội, ngày 05 tháng 05 năm 2017
TÁC GIẢ

Nguyễn Tuấn Duy

1

i


LỜI CẢM ƠN
Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật chuyên ngành Quản lý xây dựng với đề tài: “Nghiên
cứu công tác quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình Thủy lợi thuộc nguồn
vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” được hoàn thành với sự giúp đỡ của các
thầy cô giáo Khoa Công trình, Bộ môn Công nghệ và Quản lý xây dựng, Phòng Đào
tạo Đại học và Sau Đại học Trường Đại học Thủy lợi, cùng các bạn bè, đồng nghiệp và
gia đình.
Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thái
Nguyên, Phòng Quản lý xây dựng công trình đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá
trình học tập, hoàn thành Luận văn. Cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo và chuyên viên
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và PTNT – Tỉnh Thái
Nguyên, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính tỉnh Thái Nguyên, Phòng Kế hoạch –
Tài chính Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập
tài liệu.

…………………………………………………………………………1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁNVÀ QUẢN LÝ CHÍ PHÍ DỰ ÁN ĐẦU TƯ
XÂY DỰNG CÔNGTRÌNH ...........................................................................................6

1.1 Tổng quan về dự án và quản lý chi phí dự án ĐTXDCT................................ 6
1.1.1
Tổng
quan
dựán................................................................................................6

về

1.1.2
Dự
án
tư..........................................................................................................6

đầu

1.1.3
Dự
án
ĐTXD
trình.......................................................................................7
1.1.4
Quản
lý
chi
phí
..............................................................8

lý

chi

phí

DA

ĐTXD

công

trình

1.3 Nội dung quản lý chi phí dự án ĐTXD công trình ....................................... 10
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác QLCP dự án ĐTXD công trình ......... 10
1.4.1
Nhân
tố
chủ
................................................................................................11

quan

1.4.2
Nhân
tố
khách
............................................................................................12


CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
CHI PHÍ DA ĐTXDCT THỦY LỢI .............................................................................17

4

4


2.1 Những căn cứ pháp lý, quy định của Nhà nước về QLCP dự án ĐTXD công
trình Thủy lợi....................................................................................................... 17
2.2. Những căn cứ pháp lý, quy định của tỉnh Thái Nguyên về QLCP các dự án
đầu tư xây dựng ................................................................................................... 20
2.3 Nội dung quản lý chi phí đầu tư XDCT ........................................................ 22
2.4 Định mức, giá xây dựng và quản lý định mức, giá xây dựng ....................... 23
2.4.1 Các loại định mức
XDCT...................................................................................23
2.4.2 Lập và quản lý định mức XDCT
........................................................................24
2.4.3 Giá xây dựng công
trình.....................................................................................27
2.4.4 Quản lý giá xây dựng công trình
.......................................................................28
2.5 Lập và quản lý tổng mức đầu tư XDCT........................................................ 28
2.5.1 Khái niệm về tổng mức đầu tư
...........................................................................28
2.5.2 Nội dung các chi phí của tổng mức đầu tư
.......................................................29
2.5.3 Các phương pháp xác định tổng mức đầu
tư....................................................31
2.5.4 Quản lý tổng mức đầu tư của dự án

2.8.4 Kiểm soát chi phí thông qua việc phân tích ảnh hưởng của thiết
kế...............48

6

6


2.8.5 Kiểm soát chi phí thông qua công tác thẩm định, thẩm tra dự toán thiết kế
..49
2.8.7 Xử lý biến động về giá cả và chi phí xây dựng công trình
...............................50
2.8.8 Kiểm soát chi phí ở giai đoạn kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai
thác

sử

dụng..........................................................................................................................51
Kết luận chương 2: .............................................................................................. 52
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QLCP VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN
CÔNG TÁC QLCP CÁC DỰ ÁN ĐTXDCT THỦY LỢI THUỘC NGUỒN VỐN
NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN............................................54

3.1 Tình hình đầu tư các dự án Thủy lợi bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn
tỉnh Thái Nguyên trong thời gian gần đây .......................................................... 54
3.1.1
Về
tình
hình
đầu


bàn

tại

tỉnh

Thái

Nguyên

...............................................................................63
3.2 Đánh giá về công tác QLCPDA ĐTXDCT Thủy lợi thuộc nguồn vốn ngân
sách trên địa bàn tại tỉnh Thái Nguyên ............................................................... 81
3.2.1
Những
kết
quả
.....................................................................................81
3.2.2
Những
tồn
tại
...........................................................................82

và

đạt

được

trong

quản


3.3.3.
Tăng
cường
đầu
dùng................................................92

tư

trang

thiết

bị

chuyên

3.3.4. Công tác lập kế hoạch chi tiêu, cấp phát quản lý theo tiến độ xây dựng,
theo

các

hạng

mục



DANH MỤC BẢNG BIỂU
3

Bảng 3.1 Hiện trạng các hồ chứa có dung tích >= 1 triệu m trên địa bàn tỉnh Thái
Nguyên...........................................................................................................................58
Bảng 3.2 Danh mục các dự án đầu tư được phê duyệt chủ trương đầu tư (giai đoạn
2015-2016) nhưng chưa quyết định đầu tư ...................................................................59
Bảng 3.3 Tình hình sử dụng vốn đến hết năm 2016 Ngành Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn tỉnh Thái Nguyên..........................................................................................64
Bảng 3.4 Tình hình nợ đọng xây dựng cơ bản năm 2013 của Sở Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn Thái Nguyên.........................................................................................65
Bảng 3.5. Tình hình nợ đọng xây dựng cơ bản năm 2014 của Sở Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn Thái Nguyên.........................................................................................69
Bảng 3.6. Tình hình nợ đọng xây dựng cơ bản năm 2015 của Sở Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn Thái Nguyên và Dự kiến kế hoạch vốn năm 2016...............................73

10

10


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾTTẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ
DA

Dự án

QLDA

Quản lý Dự án TMĐT

Nhà thầu

HĐ

Hợp đồng

VĐT

Vốn đầu tư

NSNN

Ngân sách Nhà nước

NNNNS

Nhà nước ngoài ngân sách

viii

1
1


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của Đề tài
Chiến tranh Việt Nam đã đi qua từ rất lâu, xong hậu quả của nó còn kéo dài cho tới
tận ngày nay và còn lâu hơn nữa. Những công trường, nhà máy, xí nghiệp…đổ nát;
những cây cầu, tuyến đường huyết mạch giao thông bị chia cắt; cơ sở hạ tầng kỹ thuật
đã quá lạc hậu do thời gian dài tập trung sức người, sức của phục vụ chiến tranh nay

môi trường pháp lý, các cơ chế chính sách quản lý kinh tế còn chưa hoàn chỉnh, thiếu
đồng bộ và luôn thay đổi như ở nước ta hiện nay.
Đặc biệt là đối với các dự án Thủy lợi, do đặc thù các công trình Thủy lợi cần đảm
bảo hệ số an toàn cao, khối lượng lớn, chủ yếu nằm tại vùng sâu, vùng xa, chìm sâu
dưới mặt đất, mặt nước…gây khó khăn trong công tác khảo sát, thi công, nghiệm thu,
quản lý chất lượng. Những điều đó dẫn đến việc QLCPDA Thủy lợi là vô cùng khó
khăn, phức tạp. Ngược lại, các dự án Thủy lợi nói riêng và dự án Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn nói chung luôn tạo ra được những thành tựu to lớn về Kinh tế,
An ninh quốc phòng, bảo vệ môi trường…do đó nhu cầu đầu tư là rất cần thiết.
Trong khoảng ba năm trở lại đây, Thái Nguyên nhanh chóng chuyển mình từ một tỉnh
có nền kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào ngành Nông nghiệp và Công nghiệp sản xuất
gang thép, khai thác quặng sang vị thế tỉnh đứng hàng đầu cả nước về thu hút đầu tư
từ nước ngoài sau khi Dự án Nhà máy Sam Sung triển khai đi vào thực hiện. Ngày
17/02/2016 tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức lễ động thổ “siêu dự án” xây dựng hạ tầng
du lịch Khu du lịch hồ Núi Cốc – Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa
(VĐT khoảng 15 nghìn tỷ đồng). Ngày 25/12/2016 tại Tổ 2, phường túc Duyên,
thành phố Thái Nguyên đã diễn ra lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ
về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung TP. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
đến năm 2035 và khởi công các dự án thuộc Đề án “Xây dựng cấp bách hệ thống
chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện đô thị hai bên bờ sông Cầu, tỉnh Thái
Nguyên”(TMĐT khoảng 18,2 nghìn tỷ đồng, trong đó vốn NSNN khoảng 5,6 nghìn
tỷ đồng).Tuy nhiên, đứng trước cơ hội đó, lãnh đạo và nhân dân tỉnh Thái Nguyên lại
phải đối diện với thách thức, áp lực vô cùnglớn về hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở
Hạ tầng kỹ thuật tạo điều kiện thu hút đầu tư. Đặc biệt là thiếu hụt nghiêm trọng
nguồn vốn đầu tư, nhất là vốn ngân sách Nhà nước.

2

2



3


4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
Nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra, tác giả đã dựa trên cách tiếp cận cơ sở lý
luận về khoa học quản lý dự án và các quy định hiện hành của hệ thống văn bản pháp
luật trong lĩnh vực nghiên cứu. Đồng thời Luận văn cũng sử dụng một số phương
pháp nghiên cứu phù hợp với đối tượng và nội dung nghiên cứu của đề tài trong điều
kiện thực tế tại Việt Nam hiện nay, đó là:
- Thu thập tài liệu, điều tra, khảo sát thực tế.
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh, kế thừa nghiên cứu đã có.
- Phương pháp tham khảo ý kiến các chuyên gia đầu ngành, chuyên gia tại địa
phương và các thầy cô giáo trong trường ĐHTL.
- Một số phương pháp kết hợp khác.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
5.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài:
Luận văn góp phần hệ thống hóa những cơ sở lý luận cơ bản về chi phí, QLCPDA
xây dựng công trình, những nhân tố ảnh hưởng đến chi phí của các dự án ĐTXDCT
Thủy lợi thuộc nguồn vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
5.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài:
- Kết quả phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý chi
phí của dự án là những gợi ý thiết thực, hữu ích có thể vận dụng để nâng cao năng lực
của Ban quản lý các dự án Đầu tư và Xây dựng - Sở Nông nghiệp (nay là Ban Quản
lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và PTNT - Tỉnh Thái Nguyên),
của Sở Nông nghiệp trong việc QLCPDA ĐTXDCT Thủy lợi thuộc nguồn vốn ngân
sách trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tiếp theo.
- Hướng nghiên cứu của Luận văn có thể sử dụng để tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu
thành Luận án về các giải pháp chi tiết và cụ thể hóa để hoàn thiện công tác quản lý
Vốn đầu tư các dự án ĐTXDCT nói chung, đặc biệt là dự án Thủy lợi trên địa bàn tỉnh


5


CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ CHÍ PHÍ DỰ ÁN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNGTRÌNH
1.1 Tổng quan về dự án và quản lý chi phí dự án ĐTXDCT
1.1.1 Tổng quan về dự án
Khái niệm về dự án:
- Dự án hiểu theo nghĩa thông thường “Dự án là điều mà người ta có ý định làm”.
- “Dự án là sự nỗ lực tạm thời được thực hiện để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ
duynhất” (Theo Viện Nghiên cứu Quản lý dự án Quốc tế (PMI).
- Theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN ISO 9000:2000): “Dự án là một quá trình đơn
nhất, gồm một tập hợp các hoạt động có phối hợp và kiểm soát, có thời hạn bắt đầu
và kết thúc, được tiến hành để đạt được mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định,
bao gồm cả các ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồnlực”.
Đặc trưng cơ bản của dự án: Dự án có những đặc trưng cơ bản sau đây:
- Dự án có mục đích, mục tiêu rõ ràng.
- Dự án có chu kỳ riêng và thời gian tồn tại hữu hạn.
- Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp.
- Sản phẩm của mỗi Dự án mang tính đơn chiếc, độc đáo.
- Dự án bị hạn chế bởi các nguồn lực.
- Dự án luôn có tính bất định và rủi ro.
- Tính trình tự trong quá trình thực hiện dự án.
- Người ủy quyền riêng của mỗi dự án.
1.1.2 Dự án đầu tư
Có nhiều khái niệm khác nhau về dự án đầu tư, nhưng những khái niệm thường
6

6


7


trình thực hiện các nhiệm vụ từ ý tưởng ĐTXDCT thành hiện thực trong sự ràng buộc
về kết quả (chất lượng), thời gian (tiến độ) và chi phí (giá thành) đã xác định trong hồ

Có nhiều khái niệm khác nhau về dự án đầu tư, nhưng những khái niệm thường
8

8


sơ dự án và được thực hiện trong những điều kiện không chắc chắn (rủi ro).
Dự án ĐTXDCT xét về mặt hình thức là tập hợp các hồ sơ về thuyết minh, bản vẽ
thiết kế cơ sở và các tài liệuliên quan khác xác định chất lượng công trình cần đạt
được,tổng mức đầu tư của dự án và thời gian thực hiện dự án, hiệu quả kinh tế và
hiệu quả xã hội của dự án…
Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để
tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng
nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong
thời hạn và chi phí xác định [1].
Ở các giai đoạn khác nhau, DA được thể hiện khác nhau. Với giai đoạn chuẩn bị dự
án đầu tư xây dựng thì DA được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng.
1.1.4 Quản lý chi phí dự án ĐTXD công trình
Là những tác động, hành động của cả Nhà nước và Chủ đầu tư theo một quy trình cụ
thể nhằm mục đích lập và sử dụng hiệu quả vốn ĐTXD công trình, đảm bảo các chi
phí đầu tư của dự án nằm trong phạm vi chấp nhận được, trong giới hạn tổng mức
đầu tư được phê duyệt.Những quy trình này bao gồm:

triển kinh tế.
1.2.2. Nguyên tắc quản lý chi phí DA ĐTXD công trình
Quản lý chi phí DA ĐTXDCT phải đảm bảo mục tiêu, hiệu quả dự án ĐTXDCT và
các yêu cầu khách quan của kinh tế thị trường.
Quản lý chi phí ĐTXDCT theo từng công trình, phù hợp với các giai đoạn ĐTXD
công trình, các bước thiết kế, điều kiện xây dựng, mặt bằng giá cả thị trường tại thời
điểm xác định chi phí, loại nguồn vốn, chỉ dẫn kỹ thuật, vị trí xây dựng và các quy
định về chế độ, chính sách của Nhà nước.
Tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình phải được tính đúng, tính đủ và phù
hợp độ dài thời gian xây dựng công trình. Tổng mức đầu tư là chi phí tối đa mà chủ
đầu tư được phép sử dụng để ĐTXD công trình.

9

9


Nhà nước thực hiện chức năng quản lý về chi phí ĐTXDCT thông qua việc ban hành,
hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện các quy định về quản lý chi phí ĐTXD công
trình.
Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện về việc quản lý chi phí ĐTXDCT từ giai đoạn
chuẩn bị đầu tư đến khi kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác, sử dụng [2].
Việc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán chi phí đầu tư xây dựng phải được thực hiện dựa
trên các căn cứ cụ thể đã được người quyết định đầu tư, chủ đầu tư thống nhất sử
dụng phù hợp với các giai đoạn của quá trình hình thành chi phí theo quy định.
1.3 Nội dung quản lý chi phí dự án ĐTXD công trình
Quản lý chi phí Dự án ĐTXD hay nói cách khác là quản lý chi phí đầu tư xây dựng
các dự án có cấu phần xây dựng.
Việc QLCPDA ĐTXD yêu cầu bắt buộc áp dụng đối với tất cả các cơ quan, tổ chức,
cá nhân có liên quan đến quản lý chi phí đầu tư xây dựng các dự án sử dụng vốn

chi phí thì không ngừng gia tăng theo độ dài trên bảng tiến độ thi công.
1.4.1.2 Nhân tố thị trường
Sản phẩm xây đúc cũng là một sản phẩm hàng hóa, do đó chi phí ĐTXD công trình
của các DA không nằm ngoài quy luật của thị trường. Sự biến động về giá cả, tiền
lương, vật tư, vật liệu, nhiên liệu, thiết bị làm cho chi phí ĐTXD công trình tăng lên
hoặc giảm đi so với chi phí tính toán ban đầu của DA gây ảnh hưởng đến công tác
QLCP của các DA xây dựng công trình.
1.4.1.3 Nhân tố Khoa học - Công nghệ
Cùng với sự tiến bộ về Khoa học – Công nghệ, ngày nay các loại vật liệu mới được
sử dụng, các loại công nghệ thi công mới ra đời nhằm mục đích giảm nhẹ chi phí, rút
ngắn thời gian thi công, kiểm soát chất lượng công trình tốt hơn, thi công được cả
trong điều kiện khắc nghiệt hơn.
Trong thời kỳ khoa học công nghệ phát triển mạnh như hiện nay, việc áp dụng khoa
học công nghệ vào trong xây dựng công trình là một trong những giải pháp quan
trọng. Con người có thể sử dụng máy móc, thiết bị, vật liệu mới một cách dễ dàng và
chính xác cao. Ngoài giảm chi phí xây dựng, nhân lực lao động trong thi công mà còn
có khả năng tăng cường kiểm soát, đảm bảo chất lượng, tiến độ công trình.
11

1
1


1.4.2 Nhân tố khách quan
1.4.2.1 Vị trí địa lý, đặc điểm và điều kiện thi công công trình
- Vị trí địa lý khác nhau có ảnh hưởng đến biện pháp tổ chức thi công, công nghệ thi
công, nhân lực trong thi công…Miền núi thường thi công phức tạp hơn đồng bằng về
việc sử dụng máy móc, vận chuyển vật liệu; ngược lại đồng bằng thi công khó khăn
hơn miền núi trong việc xử lý nền móng, đảm bảo giao thông.
- Tùy vào đặc điểm của mỗi công trình mà Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng chọn biện

- Chính sách đầu tư, đặc biệt là kế hoạch bố trí nguồn vốn cho các dự án sẽ ảnh
hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và chi phí của dự án.
1.5 Đặc điểm của các dự án ĐTXDCT Thủy lợi có ảnh hưởng đến công tác
QLCP
1.5.1 Đặc điểm về tính đa dạng, phức tạp của công trình Thủy lợi
- Công trình Thủy lợi là công trình thuộc kết cấu hạ tầng nhằm khai thác mặt lợi của
nước; phòng, chống tác hại do nước gây ra, bảo vệ môi trường và cân bằng sinh thái,
bao gồm: Hồ chứa nước, đập, cống, trạm bơm, giếng, đường ống dẫn nước phục vụ
nông nghiệp, kênh, công trình trên kênh, đê, kè, các công trình chỉnh trị sông khác và
bờ bao các loại.
- Các công trình Thủy lợi phần nhiều mang tính chất lợi dụng tổng hợp nguồn nước.
Mỗi công trình có nhiều công trình đơn vị, mỗi công trình đơn vị lại có nhiều loại,
nhiều kiểu được thiết kế cấu tạo bằng các vật liệu khác nhau như đất, đá, bê tông, sắt,
thép, gỗ, Combosite…
- Khối lượng thi công công trình là rất lớn có khi lên đến hàng trăm ngàn, hàng triệu
3
m . Diện tích thu hồi đất, mặt nước để thực hiện các dự án là rất lớn, vấn đề di dân tái
định cư đòi hỏi có sự phối hợp rất chặt chẽ giữa cácNgành, các cấp quản lý với chính
quyền địa phương dẫn đến chi phí triển khai thực hiện rất tốn kém. Thời gian thi công
lâu và gián đoạn cũng ảnh hưởng không nhỏ tới chi phí xây dựng.
- Công trình Thủy lợi là tổng hợp và kết tinh sản phẩm của nhiều ngành sản xuất như
ngành chế tạo máy, công nghiệp, năng lượng, hóa chất, luyện kim, vật liệu xây
dựng… vì vậy khi lập TMĐT, Dự toán công trình đòi hỏi trình độ và kinh nghiệm
định giá tốt mới có thể tiết kiệm được chi phí thực hiện dựán.

13

1
3