Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Phần thứ nhất: PHẦN MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Can Juna đã từng nói “Không thể trồng cây ở nơi thiếu ánh sáng, cũng như không thể
nuôi dạy trẻ với chút ít nhiệt tình”.
Vâng! Mục tiêu giáo dục hiện nay là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện,
có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của
công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo thì điều quan trọng
là đổi mới phương pháp dạy học: Chú trọng việc hình thành các kĩ năng cơ bản đặc biệt là kĩ
năng sống và hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Trường THCS Nguyễn Trãi nơi tôi đang công tác nằm trên địa bàn xã Ea Na, là một
xã có diện tích tương đối rộng, tình hình an ninh trật tự tương đối phức tạp. Số học sinh nằm
rải rác khắp nơi, nhà xa khó khăn cho học sinh trong việc tới trường.
Thôn Quỳnh Ngọc gần khu khai thác cát - nơi dân cư tập trung đa dạng, nhiều người
ở Bắc Kạn - Lạng Sơn vào cư trú, có nhiều thành phần trộm cắp và nghiện hút. Thôn Ea
Tung có số lượng thanh niên lang thang, hư hỏng nhiều, thậm chí có một số thanh niên lôi
kéo các em học sinh trong trường tham gia vào các tệ nạn xã hội.
Do đó hiện nay học sinh trường tôi thường xuyên chịu ảnh hưởng, tác động xấu từ
môi trường sống xung quanh. Giai đoạn này cũng là thời gian bồi dưỡng nhân cách, thói
quen, ước mơ của mỗi học sinh. Tuy vậy học sinh luôn phải đương đầu với những khó khăn
thử thách trong cuộc sống. Nếu thiếu kĩ năng sống, các em dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn, bạo
lực, các hành vi tiêu cực, lối sống không lành mạnh, ích kỷ, dễ bị dụ dỗ hoặc phát triển sai
lệch về nhân cách.
Vì vậy việc tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống cho
học sinh hiện nay là vấn đề vô cùng cấp thiết, đó không phải nhiệm vụ của riêng tổng phụ
trách đội, đoàn thanh niên, ban nề nếp, của giáo viên bộ môn… Mà đó còn là nhiệm vụ của
các thầy cô giáo bộ môn, của gia đình và toàn xã hội. Đặc biệt giáo viên bộ môn là người
trực tiếp giảng dạy giáo dục học sinh, qua các tiết dạy giáo viên cần lồng ghép giáo dục kĩ

thần hợp tác, đoàn kết của tất cả học sinh trong lớp. Chất lượng giáo dục học sinh cũng như
hiệu quả tiết Vật Lí được nâng cao. Tạo được không khí nhẹ nhàng, vui tươi, thoải mái trong
giờ học. Giúp tiết Vật Lí trở thành một tiết học thú vị, góp phần rèn luyện kĩ năng sống cho
học sinh. Giúp học sinh có cơ hội trực tiếp tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận của vấn đề
Đề tài này dựa trên cơ sở lí luận:
- Theo quan điểm tư tưởng của Đảng về giáo dục, Tâm lí giáo dục học sinh THCS, tư
tưởng Hồ Chí Minh về nghề dạy học.
- Theo thông tư số 12/2011/TT - BGDĐT, ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ Giáo
dục và Đào tạo về Điều lệ trường phổ thông.
- Luật giáo dục số 38/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005.
- Dựa vào các nội dung đổi mới phương pháp dạy học nói chung và môn Vật Lí nói
riêng.
Để góp phần thực hiện nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của ban chấp hành
trung ương Đảng về “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục – Đào tạo đáp ứng yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và
hội nhập quốc tế” trong thời gian tới. Mỗi giáo viên chúng ta cần:
- Đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn
luyện phương pháp tự học và vận dụng kiến thức của học sinh.
- Đổi mới hình thức tổ chức dạy học: đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học, chú
trọng hoạt động trải nghiệm sáng tạo, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
- Đổi mới kiểm tra đánh giá.
a) Hoạt động trải nghiệm sáng tạo, kĩ năng sống
2


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là các hoạt động giáo dục thực tiễn được tiến hành

cho học sinh trong nhà trường.
Ngoài ra hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống còn phát triển
phẩm chất, năng lực cho học sinh. Giúp học sinh phát triển toàn diện. Nâng cao kiến thức kĩ
năng sống, giúp học sinh năng động, sáng tạo, thích nghi tốt với môi trường sống. Học sinh
được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau của đời sống gia đình, qua đó
phát huy tiềm năng sáng tạo của học sinh, góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của các
em. Rèn luyện cho học sinh những kĩ năng sống cơ bản phù hợp với lứa tuổi. Bồi dưỡng thái
độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội; hình thành tình cảm
chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước; có thái độ đúng đắn
với các hiện tượng tự nhiên, xã hội hướng tới mục tiêu: chân, thiện, mĩ.
3


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

c) Vai trò của giáo viên Vật Lí đối với hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục
kĩ năng sống
Theo thông tư số 12/2011/TT - BGDĐT, ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo về Điều lệ trường phổ thông quy định rõ nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên.
Theo đó, trong chương trình giáo dục phổ thông, tiết Vật Lí được quy định là một tiết học
bắt buộc, trong đó giáo viên phải đảm bảo số tiết theo quy định (19 tiết/ tuần), học sinh cũng
thực hiện đủ thời lượng của một tiết học (45 phút/ tiết). Vì vậy giáo viên cần xây dựng kế
hoạch, thực hiện tiết học một cách hiệu quả thỏa mãn được mục tiêu về kiến thức, rèn luyện
kĩ năng và hình thành thái độ cho học sinh.
Do đó giáo viên cần có sự nhiệt tình, tận tụy, thường xuyên đổi mới hình thức,
phương pháp để tiết học trở nên thú vị, hiệu quả.
Để nâng cao hiệu quả của tiết học thì giáo viên phải nắm vững các văn bản hướng
dẫn liên quan đến tiết học Vật Lí, các nội dung giáo dục kĩ năng sống và hoạt động trải
nghiệm sáng tạo làm cơ sở lý luận trong những tình huống sư phạm xảy ra trong quá trình tổ
chức tiết học.

II. Thực trạng vấn đề
- Thực trạng việc thực hiện tiết học Vật Lí ở trường:
+ Nhà trường luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện cho giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ
như: Phân công số tiết dạy theo quy định, phân công chuyên môn và thời khóa biểu hợp lý,
tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất để giáo viên tổ chức tiết học theo hướng tích cực, bố trí
giáo viên tham gia tập huấn chuyên môn Vật Lí và tập huấn giáo dục kĩ năng sống trong dịp
hè do Sở GD&ĐT tổ chức để có thêm kinh nghiệm trong công tác lồng ghép giáo dục kĩ

4


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

năng sống và hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Được sự phối hợp, hỗ trợ chặt chẽ của tổng
phụ trách đội, đoàn thanh niên, các giáo viên bộ môn nên tiết học đạt kết quả tương đối tốt.
+ Nhà trường đã chú trọng chỉ đạo việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục kĩ năng sống,
tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong giờ học Vật Lí.
+ Bản thân tôi làm giáo viên dạy môn Vật Lí nhiều năm nên có kinh nghiệm trong
việc giảng dạy, hướng dẫn học sinh tự quản và tổ chức điều khiển tiết học, cũng như những
tiết học lồng ghép giáo dục kĩ năng sống, trải nghiệm sáng tạo của lớp.
+ Đa số học sinh tham gia đầy đủ, nhiệt tình các tiết học do giáo viên tổ chức.
- Bên cạnh đó còn những hạn chế:
+ Tuy nhà trường đã coi trọng việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất
lượng học tập nhưng việc giáo dục kĩ năng sống và tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng
tạo cho học sinh trong tiết học còn chưa thực sự được chú trọng. Hơn nữa hoạt động trải
nghiệm hiện nay chủ yếu là lồng ghép vào các bài học theo từng bộ môn, thời gian ít nên các
em không có cơ hội để thể hiện hết năng lực của mình, ít được tham gia vào khâu tổ chức...
+ Tiết học được thực hiện đều đặn vào một hoặc hai tiết/ tuần nhưng nội dung và hình
thức tổ chức chưa phù hợp, còn mang tính đối phó, đôi lúc tổ chức lồng ghép giáo dục kĩ
năng sống và trải nghiệm sáng tạo chưa linh hoạt, chưa đa dạng về nội dung.

nhiều hoạt động trải nghiệm khác phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của trường - địa phương
và học sinh của mình, qua đó có thể hình thành cho học sinh nhiều kĩ năng sống cần thiết.
Tôi đã tham khảo ý kiến học sinh các lớp và kết quả:
Câu hỏi

Qua các tiết học Vật Lí mà các em đã học thì hình thức tổ chức có
phong phú và đa dạng không?
Các em có được giáo dục kĩ năng sống và tham gia hoạt động trải
nghiệm sáng tạo khi học tiết Vật Lí không?
Em thích học tiết Vật Lí hay không ?
Kết quả điểm môn Vật Lí đầu năm 2018 – 2019
Lớp

Giỏi

7A7 (35)
9A2 (30)

SL
18
2

Lớp

TL
51,4
6,6

Khá
SL

SL
TL
7
20
14
46,7
Trung bình
SL
TL
6
17,1
15
50

Yếu
SL
0
6

Không

20

15

16

19

17

6

Có

Sau khi nắm bắt sơ bộ được thực trạng tiết học Vật Lí tại trường THCS Nguyễn Trãi.
Bản thân tôi đã đi sâu vào tìm hiểu, khảo sát thực tế học sinh và giáo viên để tìm hiểu rõ hơn
về nguyên nhân của thực trạng để đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức tiết
học, tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh, qua đó giúp các em hình thành
những kĩ năng sống để đáp ứng được nhu cầu học tập và xử lí các tình huống trong cuộc
sống. Để tiết học Vật Lí trở thành một tiết học thực sự thú vị, tôi xin đưa ra một số giải pháp
cụ thể sau:
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Muốn có một tiết học Vật Lí tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục
kĩ năng sống thật sự thú vị và hiệu quả thì cần thực hiện các giải pháp sau:
Giải pháp 1. Nắm vững chương trình, nội dung môn học Vật Lí và nội dung giáo
dục kĩ năng sống cũng như các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cần lồng ghép
Giáo viên phải chủ động nắm vững chương trình, phân phối chương trình môn Vật Lí
của từng khối lớp, đặc biệt là khối lớp giảng dạy để thực hiện tốt tiết dạy. Cũng như nắm
được nội dung của các kĩ năng sống cơ bản cần giáo dục cho học sinh (Phân phối chương
trình của trường THCS Nguyễn Trãi). Đồng thời, xác định những chủ đề có thể thiết kế để
lồng ghép giáo dục kĩ năng sống và tăng cường hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh.
6


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Xác định những bài, những tiết và những phần có thể lồng ghép để mang lại hiệu quả cao
cho tiết học.
Bên cạnh nắm vững nội dung giáo dục kĩ năng sống thì giáo viên cần nắm rõ 4
nguyên tắc về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đó là:

3 Chống ô nhiễm tiếng ồn (Giao nhiệm vụ thiết kế phương án
chống ô nhiễm tiếng ồn cho trường học)
4 Tổng kết chương II (Báo cáo sản phẩm chống ô nhiễm tiếng ồn)
Có thể báo cáo vào tiết ngoại khóa
5 Đối lưu, bức xạ nhiệt (Giao nhiệm vụ thiết kế chế tạo máy sấy
nông sản dùng năng lượng mặt trời)
6 Năng suất tỏa nhiệt của nhiên liệu (Trình bày sản phẩm chế tạo

Bài
26 - 27

Lớp
6

28
15

6
7

16

7

23

8

26


TT
Nội dung
Bài
Lớp
1 Sự truyền ánh sáng (Giáo dục kĩ năng cắm cọc hàng rào)
2
7
2 Gương cầu lồi ( Giáo dục kĩ năng an toàn giao thông)
7
7
3 Chống ô nhiễm tiếng ồn ( Giáo dục kĩ năng chống ô nhiễm tiếng
15
7
ồn thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo)
4 Tác dụng từ, hóa học, sinh lí (Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai
23
7
nạn điện)
5 An toàn khi sử dụng điện (Giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn
29
7
điện)
6 Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện (Giáo dục kĩ năng sử dụng
19
9
năng lượng tiết kiệm và hiệu quả)
7 Mắt cận và mắt lão (Giáo dục kĩ năng bảo vệ mắt)
49
9
8 Ánh sáng trắng và ánh sáng màu (Giáo dục kĩ năng an toàn giao

- Phương pháp áp dụng: Làm việc nhóm, trò chơi gameshow, trải nghiệm.
- Giám khảo: Giáo viên và cán sự bộ môn
- Kịch bản chương trình: Dẫn chương trình giới thiệu: Các bạn thân mến! Trường
chúng ta nằm trên đường quốc lộ thường xuyên có xe cộ qua lại, tiếng của động cơ xe, tiếng
còi xe phát ra làm ô nhiễm tiếng ồn, ảnh hưởng đến việc giảng dạy của thầy cô và việc học
tập của các bạn. Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau đưa ra những biện pháp chống ô nhiễm
tiếng ồn cho trường mình.
+ Phần 1. Trò chơi gameshow:
Câu hỏi: Hãy tích vào âm mà bạn thích nghe nhất, âm nào không thích nghe nhất?

Chọn 4 học sinh đại diện 4 nhóm tham gia phần thi, học sinh nào có đáp án
được nhiều người đồng tình ủng hộ nhất sẽ đem lại 30 điểm cho nhóm mình.
STT
1
2
3
4
5
6
7
8

Nội dung
Tiếng nổ mìn, phá đá
Tiếng nhạc cổ điển
Tiếng ồn ngoài chợ
Tiếng chim hót líu lo
Tiếng ồn giao thông
Tiếng ồn công trình xây dựng
Tiếng sét

10

Nội dung
Thích nghe
Không thích nghe
Ghi chú
Tiếng nổ mìn, phá đá
x
Tiếng nhạc cổ điển
x
Tiếng ồn ngoài chợ
x
Tiếng chim hót líu lo
x
Tiếng ồn giao thông
x
Tiếng ồn công trình xây dựng
x
Tiếng sét
x
Tiếng sáo
x
Tiếng động cơ phản lực
x
Tiếng nhạc rock, disco
x
+ Phần 2. Phần thi kiến thức (Thu thập thông tin): Học sinh hoàn thành bộ câu hỏi
kiến thức về chống ô nhiễm tiếng ồn (gồm 8 câu hỏi trắc nghiệm). Mỗi câu trả lời đúng sẽ
được 5 điểm.


Câu 4. Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn
A. Giảm độ to của tiếng ồn phát ra.

B. Ngăn chặn đường truyền âm.

B. Làm cho âm truyền theo hướng khác.

D. Cả 3 ý trên.

Câu 5. Ô nhiễm tiếng ồn có tác hại gì?
A. Căng thẳng, giảm tập trung.
B. Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, gây rối loạn chức năng thần kinh của con người.
C. Làm giảm thính lực, thậm chí điếc tai.

D. Cả 3 ý trên.

Câu 6. Kết luận nào sau đây là đúng?
A. Vật phản xạ âm tốt là vật có bề mặt sần sùi, gồ ghề.
B. Vật phản xạ âm tốt là vật có kích thước lớn.
C. Vật phản xạ âm kém là vật mềm, không nhẵn.
D. Vật phản xạ âm kém là vật có bề mặt nhẵn, cứng.
Câu 7. Đâu là việc làm nhằm giảm ô nhiễm tiếng ồn?
A. Trồng nhiều cây xanh xung quanh nhà.

B. Hát karaoke to vào ban đêm.

D. Bóp còi liên tục khi tham gia giao thông.

D. Hét to sát tai bạn khác.


thông tin trong sách trải nghiệm sáng tạo lớp 7.
+ Phần 3. Trải nghiệm:
Từ những thông tin thu thập được ở trên, học sinh nghiên cứu thêm tài liệu, tìm kiếm
thêm thông tin trên mạng. Sau đó giáo viên định hướng cho các nhóm xây dựng ý tưởng
thiết kế phương án: lựa chọn thiết bị, sơ đồ thiết kế, vật tư để thiết kế sản phẩm hình thức
báo cáo, đánh giá tính khả thi của các phương án. Lưu ý với các nhóm về tính sáng tạo của
sản phẩm. Học sinh các nhóm trải nghiệm hoàn thành sản phẩm qua 1 tuần.
+ Phần 4. Khởi động: Đố vui có thưởng: (40 điểm) Để có không khí vui tươi, thân
thiện trong giờ trải nghiệm. Chúng ta hãy cùng nhau tham gia cuộc thi "đố vui có thưởng":
11


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Câu 1. Bên trái đường có một căn nhà màu xanh, bên phải đường có một căn nhà
màu đỏ? Vậy, nhà trắng ở đâu?
Đáp án: Ở Mỹ
Câu 2. Bạn có thể kể ra ba ngày liên tiếp mà không có tên là thứ hai, thứ ba, thứ tư,
thứ năm, thứ sáu, thứ bảy, chủ nhật?
Đáp án: Hôm qua, hôm nay, ngày mai
Câu 3. Có 01 cây lê có 2 cành, mỗi cành có 2 nhánh lớn, mỗi nhánh lớn có 2 nhánh
nhỏ, mỗi nhánh nhỏ có 2 quả. Hỏi trên cây có bao nhiêu quả táo?
A. 2

B. 8

C. 16

D. Không có quả táo nào.



Bài 19. SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN, LỒNG GHÉP GIÁO DỤC KĨ
NĂNG SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ
- Thời gian thực hiện: Tùy vào thời gian và điều kiện cụ thể, giáo viên có thể tổ chức
lồng ghép vào tiết dạy hoặc tổ chức vào một tiết ngoại khóa, tiết chuyên đề của tuần 11.
Lồng ghép vào phần II – Sử dụng tiết kiệm điện năng.
- Phương pháp áp dụng: Làm việc nhóm, trò chơi gameshow.
- Giám khảo: Giáo viên và cán sự bộ môn
- Kịch bản chương trình: Dẫn chương trình giới thiệu về vấn đề sử dụng năng lượng
hiện nay: Năng lượng là năng lực làm vật thể hoạt động. Ví dụ như nhiên liệu cung cấp
năng lượng cho xe chạy, năng lượng có thể tạo ra điện. Tuy nhiên tổng số năng lượng trong
vũ trụ là có hạn. Hiện nay, năng lượng có vai trò sống còn đối với cuộc sống con người, nó
quyết định sự tồn tại, phát triển và chất lượng cuộc sống con người. Ngày nay, có thể thấy
rõ các vấn đề khủng hoảng năng lượng thường có tác động rất lớn tới kinh tế và xã hội của
các nước trên thế giới. Do vậy, nhiều nước đã đưa vấn đề năng lượng thành quốc sách, đặt
thành vấn đề “an ninh năng lượng” đối với sự phát triển quốc gia.
Vì sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc, vì sự phát triển của thế giới và vì một
thế giới hòa bình, xanh, sạch, đẹp, thiết nghĩ mỗi bản thân trong chúng ta hơn bao giờ hết
hãy hiểu vấn đề: Năng lượng - Sự cần thiết phải sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
+ Phần 1. Trò chơi ô chữ về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Dẫn chương trình: Các bạn ạ, các bạn có biết năng lượng điện được tạo ra từ năng
lượng của gió, năng lượng của dòng nước, năng lượng nguyên tử, năng lượng của than và
13


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

khí đốt không... Chính vì vậy sử dụng điện tiết kiệm cũng chính là sử dụng nguồn năng
lượng tiết kiệm. Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải mã trò chơi ô chữ này nhé.
Dẫn chương trình: mời bạn thứ nhất của 4 nhóm lên bảng mới thông báo nội dung từ

I

A

N

U

A

T

Đ

I

E

N

M

A

Y

V

I


I

S

O

N

G

C

H

B

O

N

G

Đ

E

N

M


Đ

I

E

U

H

O

A

B

E

P

Đ

I

E

N

M


không khí tự nhiên.
Tích cực chăm sóc cây xanh, bảo vệ môi trường.
Bạn Lan rửa tay xong không khoá vòi nước lại.
Khi trời có gió mát, bạn Huy lại bật quạt điện.
Hưởng ứng giờ trái đất.
Dùng máy tính chơi game cả ngày.
Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, không dùng nữa thì tắt
ngay.
Sử dụng một lượng điện năng ít nhất mà vẫn thoả mãn
nhu cầu sử dụng điện hàng ngày.
Đi bộ, đạp xe đến trường để tiết kiệm nhiên liệu nếu
nhà gần trường.

2
3
4
5
6
7
8
9
10

Tiết kiệm
năng lượng

Lãng phí
năng lượng

Tiết kiệm

3
4
5
6
7
8
9
10

x
x
x
x
x
x
x
x
x

15


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

+ Phần 3. Phần thi kiến thức: Học sinh hoàn thành bộ câu hỏi kiến thức về: Năng
lượng - Sự cần thiết phải sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (gồm 8 câu hỏi trắc
nghiệm). Mỗi câu trả lời đúng sẽ được 5 điểm.
Câu 1. Học sinh cần làm gì để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả?
A. Trang trí lớp học bằng cây xanh, dọn vệ sinh bản làng thôn xóm.
B. Đi xe máy đến trường.


D. Cả A và B.

Câu 6. Năng lượng tái tạo gồm?
A. Là năng lượng nước, năng lượng thuỷ triều, địa nhiệt.
B. Là năng lượng gió, năng lượng mặt trời.

C. Cả hai phương án trên.

Câu 7. Bạn đã sử dụng năng lượng tiết kiệm tại gia đình như thế nào ?
A. Tận dụng năng lượng từ tự nhiên.
B. Tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng, khi không cần thiết.
C. Sử dụng khi cần thiết.

D. Cả 3 phương án trên.

Câu 8. Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng để làm gì?
16


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

A. Xuất khẩu, tăng thu nhập cho đất nước.

B. Giảm hiệu ứng nhà kính.

C. Giảm ô nhiễm môi trường.

D. Cả 3 ý trên.



C

D

D

+ Phần 4. Thông điệp về hành động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả:
Sau tiết học hôm nay tôi cùng các bạn hãy:
Vận dụng vốn hiểu biết của mình để tuyên truyền cho bạn bè, người thân và mọi xung
quanh biết được vai trò của năng lượng, thực trạng của vấn đề năng lượng và những tác động
trái chiều khi sử dụng năng lượng để mọi người hiểu hơn về ý nghĩa của việc tiết kiệm năng
lượng và sử dụng năng lượng hiệu quả.
Với sự phát triển nhanh của nền kinh tế thế giới hiện tại, nguồn dự trữ năng lượng xa
xưa đến nay gần đến ngày cạn kiệt. Khủng hoảng năng lượng do cạn kiệt nguồn dự trữ là
điều xảy ra nếu con người không nhanh chóng tìm các nguồn năng lượng thay thế.
Nhưng trước tiên, khi vẫn chưa tìm ra nguồn năng lượng nào đó đủ sức thay thế cho
nguồn năng lượng chính hiện nay như than, dầu mỏ, khí đốt..., thì cần tất cả mọi công dân có
ý thức tốt trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Một khi đã có ý thức tiết kiệm năng lượng thì mỗi người dân, ở vị trí công việc của
mình, sẽ giảm thiểu việc tiêu thụ năng lượng và luôn tìm tòi các biện pháp tiết kiệm năng
lượng.
Tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm tài nguyên cho mai sau, đó cũng là một thái độ sống
có trách nhiệm với cộng đồng và với những thế hệ tương lai.

Học sinh hưởng ứng cuộc thi: Tiết kiệm năng lượng

Hưởng ứng giờ trái đất

Qua hoạt động giáo dục học sinh kĩ năng phòng chống tai nạn điện, để học sinh về

thiếu ý thức của người tham gia giao thông. Nhận thức của thế hệ trẻ hiện nay về giao thông
chưa thật cao. Mỗi ngày ta vẫn bắt gặp đâu đó hình ảnh những cô cậu học trò đi hàng hai
hàng ba, không đội mũ bảo hiểm, lạng lách trên đường, rú ga phóng nhanh vựơt ẩu làm
hoang mang tinh thần các em nhỏ, những người đang đi trên đường. Hành động đó thật
đáng trách đúng không các bạn?

18


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Hôm nay trong tiết học lớp 7A7 sẽ tổ chức cuộc thi "Kĩ năng an toàn giao thông".
Thông qua cuộc thi ngày hôm nay, mỗi chúng ta sẽ có ý thức hơn trong việc tham gia giao
thông và góp phần xây dựng văn hóa trong giao thông, đem lại nụ cười cho nhiều người khi
tham gia giao thông trên khắp mọi nẻo đường.

Hình ảnh thi tìm hiểu văn hóa trong giao thông lớp 7A7 trường THCS Nguyễn Trãi
+ Phần 1. “Giao thông tuổi thơ”. Chọn 4 học sinh đại diện cho 4 tổ tham gia trò chơi
gameshow: bằng cách điền từ vào chỗ trống. Mỗi từ điền đúng sẽ được 5 điểm.
BÀI PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG

19


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Mẹ mẹ ơi cô dạy

Khi ngồi trên tàu xe


20


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Đáp án. (1) không (2) đường (3) thủy (4) vỉa hè (5) cửa sổ (6) đỏ (7) chuẩn bị (8)
xanh.
Qua phần trò chơi này giáo viên có thể đặt vấn đề vào bài. Vậy ánh sáng xanh, đỏ,
vàng của đèn tín hiệu giao thông được tạo ra như thế nào?
+ Phần 2. Phần thi kiến thức: Học sinh hoàn thành bộ câu hỏi kiến thức an toàn
giao thông (gồm 8 câu hỏi trắc nghiệm). Mỗi câu trả lời đúng sẽ được 5 điểm.
Câu 1. Phát biểu nào không đúng với tiêu chí văn hóa giao thông đối với người tham
gia giao thông?
A. Bảo đảm tình trạng sức khỏe khi tham gia giao thông.
B. Duy trì phương tiện tham gia giao thông an toàn, sạch đẹp.
C. Nhanh nhạy, linh hoạt trong giải quyết các tình huống ùn tắc và tai nạn giao thông.
D. Tuyên truyền, vận động người tham gia giao thông tự giác chấp hành trật tự an
toàn giao thông.
Câu 2. Khi đi tới nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, hành động nào là đúng
quy tắc?
A. Vẫn giữ tốc độ và nhường đường cho người đi bộ.
B. Dừng lại, dắt xe qua vạch kẻ đường.
C. Quan sát, giảm tốc độ, nhường đường cho người đi bộ.
D. Giảm tốc độ, cẩn thận vượt qua phía trước người đi bộ.
Câu 3. Khi đã đủ 18 tuổi và có sức khỏe tốt, trước khi lái xe mô tô hai bánh, người
điều khiển xe cần phải trang bị những gì?
A. Học và thông hiểu Luật giao thông đường bộ.
B. Tìm hiểu các tính năng an toàn cũng như đặc điểm của xe máy.
C. Học và thi lấy giấy phép lái xe mô tô hạng A1.
D. Cả 3 ý trên.

C. Phải thận trọng và luôn chú ý quan sát khi đi đường.
D. Gọi điện thoại cho người thân khi xảy ra tai nạn.
Câu 8. Hành động nào dưới đây không gây nguy hiểm cho người lái xe và người
tham gia giao thông?
A. Đi xe dàn hàng ngang, lạng lách đánh võng.
B. Buông cả hai tay hoặc điều khiển phương tiện bằng một tay.
C. Giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ khi muốn rẽ.
D. Đu bám, kéo, đẩy xe khác trên đường.
Đáp án
Câu
Đáp án

1
B

2
C

3
D

4
A

5
A

6
B


+ Phần 4. Hiểu biết về an toàn giao thông (4 nhóm thực hiện phần thi này). Điểm
tối da cho phần thi này là 30 điểm.
Trả lời câu hỏi: Thế nào là điều khiển xe đạp tham gia giao thông an toàn? Người
điều khiển xe đạp không được thực hiện các hành vi gì?
Đáp án
+ Điều khiển xe đạp tham gia giao thông an toàn:
Chỉ được chở một người.
+ Người điều khiển xe đạp không được thực hiện các hành vi:
-

Đi xe dàn hàng ngang.

-

Đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác.

-

Sử dụng ô, điện thoại, thiết bị âm thanh.

-

Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác vật khác, mang vác và chở vật cồng kềnh.

-

Buông cả hai tay hoặc đi xe bằng một bánh.

-


các tổ chức đoàn thể, giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh … để tìm ra biện pháp lồng
ghép các hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống vào tiết Vật Lí tốt
nhất.
Nội dung trải nghiệm sáng tạo rất đa dạng và mang tính tích hợp, tổng hợp kiến thức
kĩ năng của nhiều môn học, gắn bó với đời sống địa phương cộng đồng, đất nước, nhiều lĩnh
vực học tập và giáo dục như: giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống,
giáo dục an toàn giao thông… giúp cho các nội dung giáo dục thiết thực hơn, gần gũi với
thực tế cuộc sống, giúp các em vận dụng vào thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng thuận lợi
hơn.
Tôi đã phối hợp với giáo viên Giáo Dục Công Dân, tổng phụ trách đội lồng ghép giáo
dục kĩ năng an toàn giao thông (phối hợp chuẩn bị câu hỏi, làm trọng tài); phối hợp với các
giáo viên Vật Lí khác tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo chống ô nhiễm tiếng ồn cho
trường học (chuẩn bị câu hỏi).
Phối hợp với giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh và một số cơ sở, hộ gia đình tổ chức
cho học sinh hoạt động trải nghiệm: phạt bớt lá chuối để giảm sự bay hơi, tham quan cơ sở
nấu rượu, hoạt động phơi tiêu cà, tổng vệ sinh trường học….

Trải nghiệm hoạt động phạt lá chuối

Trải nghiệm hoạt động nấu rượu

24


Kinh nghiệm lồng ghép hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục kĩ năng sống trong môn học Vật Lí

Trải nghiệm hoạt động tổng vệ sinh trường học bảo vệ môi trường
Nhờ sự phối hợp, giúp đỡ và liên kết chặt chẽ giữa nhà trường, các tổ chức đoàn thể,
giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh nên kết quả các tiết học đem lại thành công rực rỡ, học
sinh có nhiều trải nghiệm thú vị.