I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt
động chủ đạo, bởi vui chơi đã gây ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng
quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ và là tiền đề cho hoạt động học tập ở
lứa tuổi tiếp theo. Phương châm: “ Học mà chơi, chơi mà học” luôn được quán
triệt trong công tác chăm sóc, giáo dục mầm non trẻ mẫu giáo ở trường mầm
non. Trong hoạt động vui chơi, có rất nhiều trò chơi học tập và một bộ phận
không thể không nhắc đến đó là các trò chơi dân gian – đây là một loại trò chơi
được trẻ mẫu giáo yêu thích.
“Trò chơi dân gian đã được sử dụng nhiều trong các hoạt động vui chơi
của trẻ ở trường mầm non, đặc biệt là hoạt động học có chủ đích của giáo viên
cho trẻ ở trường mầm non. Việc kết hợp trò chơi dân gian trong các hoạt động
học có chủ đích tại trường mầm non mang ý nghĩa to lớn trong việc: rèn luyện
thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn luyện trí tuệ, sự nhanh trí, óc phán đoán,
gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt động nhóm, tập thể, sự gắn kết của tình
bạn... và đặc biệt nó góp phần xây dựng nhân cách mang đậm văn hóa dân tộc
Việt Nam cho trẻ ngay từ khi chúng còn nhỏ”[1].
Trò chơi dân gian đã đem đến cho trẻ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng
thời đáp ứng được nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ với bạn bè,
cộng đồng và rèn luyện thân thể cho trẻ, giúp trẻ phát huy được tính tích cực của
bản thân. Trò chơi dân gian còn làm cho môi trường xung quanh của trẻ đẹp hơn
và rộng mở, tuổi thơ của trẻ sẽ trở thành kỷ niệm theo suốt cuộc đời, làm giàu
nguồn tình cảm và trí tuệ cho trẻ.
Đưa trò chơi dân gian vào trường học mang nhiều ý nghĩa thiết thực Nó
không chỉ góp phần rèn luyện sức khỏe kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình
huống trong cuộc sống thói quen và kỹ năng làm việc sinh hoạt theo nhóm mà
còn giúp học sinh Rèn luyện khả năng ứng xử văn hóa không sa vào những trò
chơi bạo lực vô bổ đang tràn lan... Mặt khác trò chơi dân gian từ lâu đã được
công nhận là một di sản văn hóa quý báu của dân tộc.
Tuy nhiên, trong thời buổi ngập tràn game online, những trò chơi dân gian

số biện pháp trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ trường mầm non
Nguyệt Ấn nói chung và lớp 4-5 tuổi nói riêng.
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò
chơi dân gian” ở trường mầm non Nguyệt Ấn
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp quan sát hoạt động của trẻ
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp khảo sát thực tế

2


II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Trò chơi dân gian trẻ em không chỉ là trò chơi của trẻ con mà nó chứa
đựng cả nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và bản sắc, giúp trẻ tư duy sáng
tạo. Qua chơi trẻ còn được phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội,
góp phần lớn trong việc phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Vì vậy giáo viên cần
tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi nói chung và trò chơi dân gian nói riêng. Chính
vì vậy càng khẳng định rằng trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giới
thiệu trong trường học nói chung và trong ngành học mầm non nói riêng sao cho
phù hợp với từng độ tuổi, để trẻ thơ trên toàn nước được cùng nhau góp phần
gìn giữ nét văn hoá dân tộc giàu bản sắc này. Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất
cần thiết được lựa chọn, giới thiệu trong nhà trường tuỳ theo lứa tuổi của trẻ.
“Trong hàng loạt yếu tố tác động đến việc hình thành nhân cách và
chuẩn mực văn hóa của thiếu nhi, thì trò chơi dân gian tham gia một cách tích
cực và đóng vai trò quan trọng. Trong trò chơi dân gian, trẻ tìm thấy nhiều niềm
vui khi được cùng nhau thỏa thích vui đùa, điều này giúp hoàn thiện kỹ năng



2. Thực trạng việc “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5
tuổi chơi tốt trò chơi dân gian ở trường mầm non nguyệt Ấn trước khi áp
dụng sáng kiến
2.1. Thuận lợi:
Năm học 2018- 2019 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4-5 tuổi C, sĩ số
lớp 40 cháu. Trẻ đến lớp đúng độ tuổi, ngoan và đi học chuyên cần.
Nhà trường đã trang bị đầy đủ cơ sở vật chất đảm bảo cho việc tổ chức trò
chơi của cô và trẻ.
Tôi luôn học hỏi kinh nghiệm giảng dạy không ngừng học hỏi dưới mọi
hình thức để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ cho bản thân.
2.2. Khó khăn.
Giáo viên còn hạn chế kiến thức phong phú về thể loại trò chơi dân gian
Cách lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ mẫu
giáo chưa phong phú.
Cách tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề đang học và phù
hợp với tính chất của từng hoạt động.
Cách tổ chức trò chơi chưa được linh hoạt, lồng ghép và tích hợp vào các
hoạt động chơi tự do hoặc lồng ghép vào các trò chơi trong các hoạt động học
còn mang tính chất áp đặt.
Khả năng chú ý có chủ định và khả năng tư duy của trẻ còn hạn chế đôi
khi chưa đáp ứng đựơc yêu cầu của trò chơi.
Đặc biệt là đại đa số trẻ trong lớp đều là con em dân tộc thiểu số nên trẻ
nhút nhát, rụt rè, thiếu tự tin chưa mạnh dạn khi tham gia các hoạt động tập thể.
Công tác phối kết hợp trò chuyện với phụ huynh để cùng sưu tầm các trò
chơi dân gian phù hợp cho trẻ chơi còn hạn chế.
Từ thực trạng trên mà khi tổ chức các trò chơi nói chung và trò chơi dân
gian nói riêng tôi thấy thật sự chưa gây được chú ý của trẻ do đó trẻ chưa thực
sự hứng thú khi chơi các trò chơi này, kết quả thể hiện trong bảng tổng hợp sau:

43
3
Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể
40
22 55
18
45
4
Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian
40
22 55
18
45
4


Từ những kết quả trên bản thân tôi đã suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này và
nếu có ý thức và các biện pháp khắc phục thì chắc chắn chất lượng trẻ chơi tốt
các trò chơi dân gian nâng cao rõ rệt hơn. Chính vì vậy mà tôi nghiên cức tìm ra
“Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi
dân gian ở trường mầm non Nguyệt Ấn”.
3. Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chơi tốt trò chơi
dân gian ở trường mầm non Nguyệt Ấn.
3.1. Hiểu rõ về các trò chơi dân gian và lưa chọn các trò chơi dân gian
phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Để giúp trẻ hứng thú tham gia vào các trò chơi dân gian một cách tích
cực và chú ý trước hết bản thân giáo viên phải thực sự phải hiểu biết về trò chơi
dân gian, nắm vững các luật chơi, cách chơi của từng trò chơi và đặc điệt là phải
thật sự đam mê khi tham gia chơi các trò chơi dân gian thì mới truyền tải và tổ
chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian một cách linh hoạt và sáng tạo được. Bên

– Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
5


– Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
– Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
– Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp mẫu
giáo nhỡ như sau: “Thả đỉa ba ba”, “Bắt vịt dưới ao”, “Hát chuyền sỏi”, “Trốn
tìm”, “Đếm sao”, “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Ném
còn”, “Cướp cờ”....

Hình ảnh: Trò chơi “Bịt mắt bắt dê” của lớp 4-5 tuổi C
Nhiệm vụ của trò chơi dân gian đối với trẻ rất đa dạng, để giải quyết được
nhiệm vụ của trò chơi đối với trẻ, giáo viên phải dựa vào vốn kinh nghiệm về
các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống, trẻ phải biết phân tích, biết tổng hợp,
biết liên hệ các hiện tượng để thực hiện trò chơi của mình. Các hành động chơi
của trẻ đòi hỏi phải có tính liên tục và tuần tự. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải
suy nghĩ trước khi thực hiện động tác chơi. Đây là cơ sở để phát triển tư duy
logic cho trẻ.
Như vậy, trò chơi dân gian không chỉ là những trò chơi vận động như:
nhảy lò cò, bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột..., mà còn nhiều trò chơi đòi hỏi sự
khéo léo, nhanh nhẹn như: nặn tò he, ô ăn quan...Vì thế cần lựa chọ trò chơi dân
gian phù hợp với tính chất của từng hoạt động.
3.2. Chuẩn bị lời ca, văn vần để đọc và dụng cụ chơi, địa điểm trước khi tổ
chức cho trẻ tham gia chơi các trò chơi dân gian .
* Chuẩn bị lời ca, văn vần để đọc:
Các trò chơi của trẻ mầm non mục tiêu là đáp ứng nhu cầu vui chơi của
trẻ và góp phần phát triển toàn diện nhân cách trẻ nhưng mỗi loại trò chơi lại
mang một đặc trưng riêng biệt.

Lâu lâu lại ngồi
Gặp xe thì tránh
Vậy nên trước khi có ý định cho trẻ chơi trò chơi nào đó mà có lời tôi
thường sắp xếp cho trẻ đọc mọi lúc, mọi nơi khi có thể nhất là giờ đón - trả trẻ,
hay trong hoạt động chiều…
Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương
ứng với lời đồng dao đó. Tôi thấy trẻ hứng thú và tích cực tham gia chơi
* Chuẩn bị dụng cụ chơi:
Những dụng cụ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và
phong phú, nó mang tính đặc trưng riêng của mỗi trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian
có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi
không thể tiến hành được.
Ví dụ như trò chơi “ Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 đoạn của cây bông
bụt gì đấy cũng được miễn là nó dài khoảng 15cm và phải được tiện bằng nhau
và một đồ vật có dạng khối cầu như quả bóng con hay quả bưởi non gì đấy…
Còn trò chơi “Ô ăn quan” thì không thể thiếu ô vẽ trên sân hoặc trên đất, 2 hòn
cái to để 2 ô đầu làm quan và những viên sỏi làm quân ở các ô

Hình ảnh: Chuẩn bị dụng cụ cho trẻ trước khi chơi
7


Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào
đó, tôi đã chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và các yếu tố cần thiết để cho trẻ chơi, nên
khi chơi trẻ nào cũng có đủ đồ chơi không phải tranh dành nhau và gây được
hứng thú cho trẻ.
* Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Có những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số
lượng người tham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng
như “ Kéo co”, “ Rồng rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”…

trò chơi dân gian mang tính chất nhẹ nhàng để tổ chức cho trẻ có thể chơi theo
nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: “ Ô ăn quan, chơi chi chi chành
chành”…

Hình ảnh: Hoạt động góc lớp 4-5 tuổi C
* Hoạt động học: Tuỳ vào từng chủ đề và từng hoạt động mà tôi chọn và tổ
chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian phù hợp như sau:
+ Môn thể dục: Tôi lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn luyện thân
thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động.
Ví dụ: Trong hoạt động chung “Ném xa bằng hai tay” thì ở phần trò chơi
tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “ Rồng rắn lên mây”, yêu cầu khi trẻ đọc xong
câu cuối: “ Xin khúc đuôi – Tha hồ thầy đuổi”, lập tức những trẻ làm “ đuôi”
phía sau phải chạy thật nhanh, nếu không sẽ bị “Thầy” tóm lấy, sau đó có thể bị
thay người khác hoặc lại phải làm “thầy” để đi đuổi những trẻ khác. Trước khi tổ
chức cho trẻ chơi tôi đã dạy trẻ học thuộc lời của trò chơi và hướng dẫn cho trẻ
biết về luật chơi, cách chơi một cách rõ ràng, tôi còn nhờ một số giáo viên trong
9


trường chơi mẫu cùng tôi, các cô chơi hết mình thể hiện niềm đam mê và lòng
hiếu thắng. Không chỉ trẻ lớp tôi mà trẻ cả trường được quan sát đều rất hứng
thú vì thế khi tổ chức cho trẻ chơi tôi thấy trẻ chơi rất say mê.
+Với các môn khám phá khoa học, toán, văn học: khi lựa chọn các trò
chơi chơi tôi đi sâu vào các tiêu chí sau:
Nhằm giáo dục phát triển nhận thức, ngôn ngữ cho trẻ. Cung cấp cho trẻ
các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ năng sử dụng đồ dùng đồ
chơi… Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.
Sau khi cho trẻ “Khám phá về một số loại quả” Trò chơi nối tiếp tôi cho
trẻ chơi trò chơi “Ô ăn quan”. Với số lượng trẻ 19 cháu tôi đã chuẩn bị cho trẻ 4
hình vẽ để trẻ chơi trò chơi và 3 loại hột hạt khác nhau như: Hạt na, hạt gấc….

kết hợp chặt chẽ với giáo viên nhằm sưu tầm và tổ chức tốt các trò chơi dân gian
cho trẻ

10


- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của các trò chơi
dân gian với việc phát triển phát triển thể chất của trẻ, trao đổi các trò chơi đã tổ
chức cho trẻ với phụ huynh để họ có thể tổ chức cho trẻ chơi ở nhà.
- Đưa cho phụ huynh các bài đồng dao, hò, vè, các trò chơi để phụ huynh
tham khảo và bày cho trẻ chơi.
- Hướng dẫn cho phụ huynh sưu tầm các trò chơi, các nguyên liệu chơi để
tổ chức cho trẻ chơi.

Hình ảnh: buổi họp phụ huynh
Để giờ chơi đạt được kết quả cao , giáo viên cần trao đỗi với phụ huynh về
những trò chơi dân gian cháu được chơi ở nhà, một số trò chơi phụ huynh nắm
được cách chơi , luật chơi thì có thể cùng chơi với cháu ở nhà, để giúp cháu
mạnh dạn tự tin hơn khi tham gia vui chơi ở lớp cùng các bạn.
Ngoài việc trao đổi với phụ huynh về một số trò chơi dân gian, giáo viên
còn có thể trao đổi cho phụ huynh biết về những mặt phát triển mà trẻ làm được
ở lớp giúp phụ huynh phấn khởi và yên tâm khi gởi con đến trường. Từ đó phụ
huynh sẽ mong muốn con được đến trường hàng ngày và động viên con đi học
đều hơn.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
4.1. Đối với giáo viên:
Bản thân tôi đã hiểu biết được nhiều hơn, rõ hơn về các trò chơi dân gian,
làn điệu dân ca Việt Nam. Không những chỉ là trò chơi mà thông qua đó còn
giúp cơ thể khỏe mạnh, nhanh nhẹn, linh hoạt.
Những trò chơi dân gian, làn điệu dân ca, các điệu hò, bài vè do tôi sáng tác đã

tham gia vào các trò
40 26 65 14
35
40 100 0
0
chơi dân gian
Trẻ hiểu biết về trò chơi
40 23 57 17
43
39 98
1
2
dân gian
Tinh thần đoàn kết, ý
40 22 55 18
45
39 98
1
2
thức tập thể
Trẻ tự tổ chức trò chơi
40 22 55 18
45
38 95
2
5
dân gian
4.3. Đối với phụ huynh:
Phụ huynh nhiệt tình hưởng ứng tham gia ủng hộ các nguyên vật liệu làm
đồ chơi dân gian; phụ huynh đã quan tâm đến việc cho trẻ chơi các trò chơi dân

- Khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ giáo viên cần tìm hiểu kỹ cách
chơi, luật chơi và chuản bị đầy đủ các yếu tố cần thiết để tiến hành trò chơi.
- Chuẩn bị lời ca, văn vần để đọc và dụng cụ chơi, địa điểm trước khi tổ
chức cho trẻ tham gia chơi các trò chơi dân gian
- Tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề đang học và phù hợp
với tính chất của từng hoạt động
- Phối hợp tốt với phụ huynh để cùng kết hợp sưu tầm và tổ chức các trò
chơi dân gian phù hợp cho trẻ chơi.
Tôi và các bạn hãy cùng tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ góp phần
thực hiện tốt cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích
cực” và đây cũng chính là nhịp cầu để góp phần trong việc gìn giữ và lưu truyền
nét văn hoá giàu bản sắc của dân tộc Việt Nam để trò chơi dân gian sống mãi với
trẻ thơ và sẽ là kỷ niện sâu đậm trong mỗi người dân Đất Việt.
2. Kiến nghị:
* Đối với nhà trường:
Đầu tư trang phục, đồ dùng đồ chơi đảm bảo về số lượng và chất lượng để
phục vụ cho các trò chơi dân gian.
Chuyên môn tổ chức các buổi hội thảo về các trò chơi dân gian để các
giáo viên có thêm kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch giáo dục nhóm lớp để
vận dụng các nội dung vào trong quá trình chăm sóc giáo dục và tổ chức hoạt
động hàng ngày cho trẻ.
Tổ chức các cuộc thi ở trường có lồng ghép các trò chơi dân gian
* Đối vơi phòng Giáo dục:
13


Tổ chức các hội thảo sáng kiến kinh nghiệm và cho giáo viên tham gia
học hỏi rút kinh nghiệm và đưa những sáng kiến kinh nghiệm có chất lượng vào
thực hiện.
Đối với ngành học mầm non nên lồng ghép tổ chức các trò chơi dân gian

[1] Thạc sỹ: Trần Tuyết Xoan – Khoa SP Tiểu học Mần non, bài viết: Sử dụng
trò chơi dân gian nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ mầm non;
ra ngày 21/12/2017; trang Web: />[2] Tác giả: Tuệ Sam; bài viết: Trẻ em với trò chơi dân gian; ra ngày 10/8/2015;
Nguồn
tin: Tạp
chí
VHNT
số
354;
trang
Web:
/>[3] Tác giả: Nguyễn Ánh Tuyết, Chương 8: bài 7: Đặc điểm phát triển tâm lý
tuổi mẫu giáo nhỡ, Tâm lý học trẻ em. Nhà xuất bản đại học sư phạm, Hà
Nội

15


MỤC LỤC
MỤC
I
1
2
3
4
II
1
2
2.1
2.2

chơi tốt trò chơi dân gian ở trường mầm non Nguyệt Ấn.
Hiểu rõ về các trò chơi dân gian và lưa chọn các trò chơi
dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Chuẩn bị lời ca, văn vần để đọc và dụng cụ chơi, địa
điểm trước khi tổ chức cho trẻ tham gia chơi các trò chơi
dân gian .
Tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề đang
học và phù hợp với tính chất của từng hoạt động
Phối hợp với phụ huynh để cùng kết hợp sưu tầm và tổ
chức các trò chơi dân gian phù hợp cho trẻ chơi.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Đối với giáo viên
Đối với trẻ
Đối với phụ huynh
Kết luận, Kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị

TRANG
1
1
2
2
2
3
3
4
4
4
4