MỤC LỤC
NỘI DUNG

STT

TRANG

Mục lục

1

MỞ ĐẦU

2

1.1.

Lý do chọn đề tài

2

1.2.

Mục đích nghiên cứu

3

1.3.

Đối tượng nghiên cứu


Thuận lợi

4
4

Khó khăn

5

Khảo sát chất lượng đầu năm học

5

Các biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Tạo môi trường trong và ngoài lớp trên quan
điểm lấy trẻ làm trung tâm để khơi gợi hứng thú cho trẻ hoạt
động tạo hình.
Biện pháp 2: Lựa chọn các nguyên vật liệu da dạng, phong
phú trong mỗi hoạt động nhằm khơi gợi tính tích cực, chủ
động và sáng tạo của trẻ.
Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động giáo dục dựa vào cộng
đồng nhằm khơi gợi tính sáng tạo của trẻ trong hoạt động
tạo hình.
Biện pháp 4: Thường xuyên tìm tòi và tổ chức các hình
thức tạo hình sáng tạo.
Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh

6

1.

Kết luận

21

3.2

Kiến nghị

22

TÀI LIỆU THAM KHẢO

23
1


DANH MỤC ĐỀ TÀI SKKN ĐÃ ĐƯỢC HĐ ĐÁNH
GIÁ, XẾP LOẠI

24

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết số 29 TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 đã nói: “Tiếp tục đổi
mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc
phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc”[1].
Cần phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học. Với giáo dục mầm
non phương pháp đổi mới hiện nay đó là phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm. Giáo viên cần chú ý đến hứng thú, nhu cầu, khả năng, thế mạnh của mỗi trẻ

15/02/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch
thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai
2


đoạn 2016 – 2020. [5] và theo công văn hướng dẫn số 55/PGD&ĐT - GDMN
ngày 23 tháng 02 năm 2017 của phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đông Sơn
đối với giáo dục mầm non [6], việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ là
phương tiện, là điều kiện để giáo viên phát triển phù hợp với từng trẻ, từng lứa
tuổi và từng hoạt động của trẻ, nhất là hoạt động tạo hình sáng tạo. Hiểu được
tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ,
tôi đã mạnh dạn chọn đề tài "Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo của trẻ lớp mẫu giáo 4-5 tuổi trường
mầm non Đông Anh, huyện Đông Sơn" để đi sâu nghiên cứu và thực hiện tại
lớp tôi đang giảng dạy.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Nhằm đúc rút ra các biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua
hoạt động tạo hình sáng tạo của trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non
Đông Anh, huyện Đông Sơn.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động tạo
hình sáng tạo của trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non Đông Anh, huyện
Đông Sơn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
Trong bài viết của mình tôi đã sử dụng các nhóm phương pháp sau:
* Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp tổng hợp và phân tích;
- Phương pháp hệ thống hóa;
Tôi tiến hành nghiên cứu đọc sách và thông qua quá trình hoạt động tạo
hình của trẻ. Sưu tầm tư liệu, hình ảnh qua thông tin thực tế ở lớp.

nhập vào cộng đồng, xã hội.
Mục đích của việc tổ chức hoạt dộng tạo hình cho trẻ lứa tuổi mầm non
không nằm ngoài những mục đích cơ bản của giáo dục thẩm mĩ. Đó là: Phát
triển ở trẻ khả năng cảm nhận, cảm thụ cái đẹp trong cuộc sống, trong nghệ
thuật. Hình thành ở trẻ lòng mong muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp của các sự
vật, hiện tượng trong cuộc sống xung quanh, để qua đó mà biểu lộ thái độ, tình
cảm của mình. [3]
Hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non được tổ chức nhằm thực hiện những
nhiệm vụ giáo dục và phát triển sau: Hình thành ở trẻ khả năng nhận thức thẩm
mĩ, hình thành thái độ thẩm mĩ trước vẻ đẹp của thế giới xung quanh. Giúp trẻ
có những điều kiện, những cơ hội biểu lộ thái độ, xúc cảm, tình cảm của mình
đôi với những gì được thể hiện trong quá trinh tạo hình. Hình thành và phát triển
ở trẻ tính tích cực sáng tạo: tập cho trẻ biết miêu tả, biểu cảm theo ý đồ, sáng
kiến của bản thân, biết giải quyết các vấn để tạo hình một cách độc lập trong sự
hợp tác.[3]
2.2. Thực trạng của vấn đề
Năm học 2018 - 2019 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4 - 5 tuổi ở
trường mầm non Đông Anh và thực hiện Chương trình giáo dục mầm non do Bộ
GD&ĐT ban hành. Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi có những thuận lợi và
khó khăn cụ thể như sau:
2.2.1. Thuận lợi
Trường mầm non Đông Anh nằm ở trung tâm địa bàn xã nên luôn được
lãnh đạo và nhân dân từ xã đến huyện ngày càng có sự quan tâm, tập trung đầu
tư cơ sở vật chất, thiết bị cho nhà trường. Chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng và
giáo dục của nhà trường ổn định và ngày càng phát triển vững chắc đã tạo được
lòng tin cho lãnh đạo và nhân dân địa phương.
Trường có các phòng chức năng cùng với hệ thống trang thiết bị đồng bộ,
đầy đủ đáp ứng cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ theo yêu cầu đổi mới hiện
nay. Nhà trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 năm 2010, năm 2013 - 2014
trường được nhận cờ thi đua của chính phủ, hiện nay đang phấn đấu đạt chuẩn

được tính tích cực chủ động, sáng tạo của mình. Còn nhiều hạn chế, rập khuôn,
có thói quen thụ động. Rất nhiều trẻ còn nhút nhát, thụ động, khi tham gia . Sản
phẩm làm ra thường giống bạn, chưa có sự sáng tạo.
2.2.3. Khảo sát ban đầu
Ngay từ đầu năm học tôi tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ để theo
dõi trẻ và nắm bắt được những kỹ năng và khả năng sáng tạo của trẻ. Tôi đã tiến
hành khảo sát chất lượng trẻ khi cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình vào đầu
năm học 2018 - 2019. Lớp có tổng số 31 trẻ, và kết quả như sau:

Nội dung khảo sát
Cảm nhận và thể hiện
cảm xúc trước tác
phẩm nghệ thuật.
Nắm được các kỹ
năng cơ bản trong
hoạt động tạo hình.
Biết thể hiện sự sáng
tạo khi tham gia các
hoạt động tạo hình.

BẢNG KHẢO SÁT
Mức độ đạt được
Số trẻ được Số trẻ
khảo sát
đạt
Mức 1 - Tốt
9
31
Mức 2 - Đã biết
8


* Nhận xét: Qua bảng khảo sát trên tôi nhận thấy mức độ đạt của trẻ ở tất
cả các nội dung khảo sát tỷ lệ đạt mức 1 và 2 còn hạn chế. Cụ thể:
- Số trẻ cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước tác phẩm nghệ thuật. Đạt
mức 1 và 2 tỷ lệ mới đạt 54,8%.
- Số trẻ nắm được các kỹ năng cơ bản trong hoạt động tạo hình. Đạt mức
1 và 2 tỷ lệ mới đạt 51,6 %.
- Số trẻ biết thể hiện sự sáng tạo của mình khi tham gia các hoạt động tạo
hình. Đạt mức 1 và 2 tỷ lệ mới đạt 67,7 %.
Sau khi khảo sát song tôi thấy kết quả trên trẻ còn thấp, đó là điều tôi băn
khoăn suy nghĩ cần làm thế nào để giúp trẻ hứng thú, tích cực và sáng tạo hơn
khi tham gia hoạt động tạo hình. Bản thân đã tiến hành tìm hiểu và áp dụng các
phương pháp, giải pháp tích cực nhất để tạo điều kiện cho trẻ hoạt động có hiệu
quả.
2.3. Biện pháp thực hiện
2.3.1. Biện pháp: Tạo môi trường trong và ngoài lớp trên quan điểm lấy
trẻ làm trung tâm để khơi gợi hứng thú cho trẻ hoạt động tạo hình.
Việc xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học là vô cùng cần
thiết và đặc biệt quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công
tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ,
thông qua đó trẻ được hoạt động tích cực, chủ động và sáng tạo hơn.
Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ
động và trẻ có thể tự quyết định, tìm cách giải quyết nhiệm vụ của mình. Qua
đó, trẻ học được cách làm việc với người khác, học cách lắng nghe và chia sẻ
suy nghĩ của bản thân với bạn bè.
Chính vì vậy, trong tất cả các hoạt động nói chung cũng như trong hoạt
động tạo hình nói riêng, việc tạo môi trường cho trẻ là rất quan trọng. Hiểu rõ
được điều đó nên ngay từ đầu năm tôi đã tích cực trong công tác tạo môi trường
trong và ngoài lớp phù hợp với lứa tuổi tôi phụ trách. Đặc biệt tôi chú ý trang trí
tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật

Hình ảnh: Góc xây dựng và góc phân vai
Bên cạnh đó để khơi gợi hứng thú, hình thành biểu tượng cho trẻ thì ở góc
tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề tiến hành mà tôi có thể chuẩn bị mảng cung cấp
kiến thức, các nguyên vật liệu phù hợp và phong phú về chủng loại.
Ví dụ: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí sáp màu, đất nặn, lá cây, cỏ,
hạt đậu, hạt bắp các loại, các bộ xếp hình lắp ghép... ở đây nguyên vật liệu tôi
luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để sử dụng khi vào hoạt động. Từ đó giúp
trẻ được củng cố và làm quen kiến thức nhằm tăng thêm vốn kiến thức, kỹ năng
trong giờ hoạt động học của trẻ.
Ví dụ: Với chủ đề "Thế giới động vật" ở góc tạo hình tôi tạo một số con
vật bằng các nguyên vật liệu khác nhau (gà, thỏ, mèo, trâu, voi...) để ở kệ hoặc
tranh một số con vật ...nhằm cung cấp kiến thức cho trẻ. Khi trẻ vào góc chơi
hoặc giờ đón trả trẻ tôi thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phấm đó.
Hay ở góc thư viện và sách: Là góc yên tĩnh nhất, khi vào góc sách trẻ
được xem các loại sách, tô vẽ, làm tranh chuyện, kể chuyện sáng tạo cùng cô kể
về các sự vật hiện tượng có liên quan đến chủ đề đang thực hiện thì tôi củng có
thể nhẹ nhàng đưa kiến thức, kỹ năng hoạt động tạo hình rèn thêm cho trẻ.
7


Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật” tôi đã đưa các tranh ảnh, các con rối
tay, rối que, các con vật đồ chơi, các con vật được làm bằng các nguyên liệu
khác nhau có liên quan tới bài thơ, câu chuyện,... để trẻ có thể hoạt động ở góc
như: Trẻ có thể kể chuyện bằng các con rối, hay có con vật, đồ chơi cô cùng trẻ
đã làm,... Để bổ sung, củng cố thêm các kiến thức tạo hình tôi có thể hỏi trẻ là
vừa dùng gì kể câu chuyện, bài thơ,... Nó được làm bằng nguyên liệu gì? Làm
như thế nào?..... Qua đó thấy được việc tạo môi trường nghệ thuật xung quanh
trẻ như: bày đồ chơi đẹp, sắp xếp đồ dùng một cách hợp lý và đẹp mắt, bố trí
phòng học ngộ nghĩnh… Môi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác hứng
thú, sung sướng và mong muốn được hoạt động.

giáo viên cùng trang trí hiên bên ngoài lớp.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật” để khơi gợi hứng thú cho trẻ hoạt
động tạo hình hiên trước lớp phía trên tôi treo các dây con vật, cây cảnh, dưới
lan can sắt tôi treo các nắp thùng sơn nội dung vẽ tranh các câu chuyện về chủ
đề thực vật, góc hiên bố trí sảnh cây với các con vật được sắp xếp hợp lý, tận
dụng xe đạp với các con vật ngồi trên xe, ống chai tạo hình con vật trang trí đẹp,
lạ mắt.
Qua việc tạo môi trường trong và ngoài lớp trên quan điểm lấy trẻ làm
trung tâm để khơi gợi hứng thú cho trẻ hoạt động tạo hình cho trẻ. Tôi thấy trẻ
thích được tham gia hoạt động trải nghiệm, giao tiếp, suy ngẫm, trao đổi thành
thạo, biết phối hợp vận động cùng bạn khác, hào hứng tham gia vào hoạt động
phát triển về mọi mặt; khả năng sử dụng một số đồ dùng trong vui chơi, học tập,
sinh hoạt, trẻ có khả năng thực hiện các hoạt động tạo hình, nhất là tạo hình sáng
tạo một cách tự tin và khéo léo, tích cực, chủ động, sáng tạo hơn, từ đó góp phần
nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ.
2.3.2. Biện pháp: Lựa chọn các nguyên vật liệu đa dạng, phong phú
trong mỗi hoạt động nhằm khơi gợi tính tích cực, chủ động và sáng tạo của
trẻ.
Năm học 2017 - 2018 trường tôi đã tham gia cuộc thi “Xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” đạt giải nhất cấp huyện, được chọn đi thi
cấp tỉnh và đạt giải Nhì. Sau cuộc thi này trường đã có một môi trường để trẻ
hoạt động một cách tốt nhất. Trong mỗi lớp được thiết kế phù hợp với độ tuổi. Ở
mỗi lớp đều có các kho nguyên vật liệu đa dạng và phong phú. Để “kho” nguyên
vật liệu của lớp không phải là một kho phế liệu, tôi đã thường xuyên cho trẻ tiếp
9


xúc với các nguyên vật liệu đó. Tôi đã phân loại, kí hiệu các nguyên vật liệu cần
thiết và tìm kiếm, sưu tầm thêm các nguyên vật liệu khác để cho trẻ làm quen
như: Quả thông khô, bẹ ngô khô, lõi ngô, cát nhuộm màu, họa báo, các hộp sữa,

trẻ thấy được giá trị của các nguyên vật liệu đó. Tôi sẽ phân tích cách thể hiện
của tác phẩm giúp trẻ tưởng tượng từ đó kích thích sự sáng tạo ở trẻ trong những
tác phẩm của trẻ sau.
Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình”. Đề tài: tạo hình ngôi nhà bằng các nguyên
vật liệu sẳn có ở địa phương, tôi đã chuẩn bị rất nhiều các nguyên vật liệu cho
trẻ hoạt động và tiến hành cho trẻ tự chia làm 3 nhóm chơi, mỗi nhóm đã nêu ý
tưởng của nhóm và cùng tạo ra sản phẩm cho nhóm chơi của mình. Kết quả là 3
nhóm chơi đã tạo ra 3 kiểu nhà khác nhau với rất nhiều nguyên vật liệu như: Len
vụ, lá khô, vỏ hến, vỏ ngao, que kem, giấy vụn, bẹ ngô, cánh hoa thông khô,...
Bên cạnh đó khi hoạt động ngoài trời, để phát huy hơn nữa việc sử dụng
các nguyên vật liệu từ thiên nhiên tôi đã cho trẻ hoạt động tạo trên nền sân cũng
bằng rất các nguyên vật liệu thiên nhiên, nhằm củng cố kĩ năng tạo hình, cũng
như cho trẻ tiếp xúc với kiểu tạo hình khác để trẻ thêm hứng thú, kích thích sự
sáng tạo hơn trong hoạt động tạo hình.
Ví dụ: Cũng chủ đề “Gia đình” tôi cho trẻ tạo hình các kiểu nhà bằng các
nguyên vật liệu. Với hoạt động này tôi cũng cho trẻ tự chọn nhóm và mỗi nhóm
cử đội trưởng sau đó nói ý tưởng của đội mình. Sau đó các thành viên trong mỗi
đội sẽ cùng nhau tạo ra sản phẩm. Sản phẩm của mỗi đội tôi cho trẻ tự giới thiệu
về sản phẩm. Từ các sản phẩm tôi cho trẻ được trải nghiệm bằng sản phẩm mà
trẻ đã tạo ra đó là cho trẻ chơi trò chơi tìm nhà. Khi trẻ tìm về nhà nào cô sẽ hỏi
trẻ là tìm về nhà nào? Cho trẻ nhìn lại sản phẩm của mình và các bạn đã tạo ra.
Từ đó trẻ sẽ tích cực hơn, hứng thú hơn và ngày một sáng tạo hơn khi hoạt động
tạo hình.

Hình ảnh: Trẻ tạo hình các kiểu nhà bằng các nguyên vật liệu trên nền sân
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới thực vật” tôi cho trẻ tạo hình cây bằng các
nguyên vật liệu. Tôi cho trẻ thực hiện giấy A 0 được cài lên bảng từ. Qua hoạt
động này tôi thấy trẻ cũng rất hứng thú, tích cực khi tham gia. Sản phẩm của trẻ
11



Hình ảnh: Kế hoạch tham quan dã ngoại dựa vào cộng đồng
Với việc cho trẻ đi tham quan dã ngoại ngoài cho trẻ khám phá, rèn luyện
kiến thức, kĩ năng, thái độ,... tôi còn hướng tới cho trẻ nhằm hình thành biểu
tượng, khơi gợi tính sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ cụ thể như sau:
* Nhằm hình thành biểu tượng ban đầu và khơi gợi tính sáng tạo cho trẻ
khi hoạt động tạo hình
Việc tổ chức cho trẻ quan sát, tiếp xúc với thế giới xung quanh để tạo
cảm hứng sáng tạo là hết sức quan trọng. Nó có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với sự
phát triển tâm hồn trẻ, vẻ đẹp tinh tế của thiên nhiên luôn tạo nguồn cảm xúc vô
tận. Vì thế cho trẻ tiếp xúc với thế giới xung quanh để ngắm nhìn, khám phá và
cảm nhận vẻ đẹp sẽ giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng trong khi hoạt động tạo
hình một cách phong phú, chính xác nhất. Để trẻ có được những kỹ năng, kỹ
xảo, có sự hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động tạo hình và thể hiện sự
sáng tạo trong khi tạo ra các sản phẩm, thì điều trước tiên cần phải giúp trẻ có
được các biểu tượng, có được những xúc cảm về các đối tượng mà trẻ cần phải
tái tạo. Trước khi thực hiện một đề tài tạo hình tôi thường xuyên chú trọng đến
việc hình thành biểu tượng từ những hình ảnh thực tế.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới thực vật” Đề tài Tạo hình vườn hoa. Trước khi
thực hiện đề tài này tôi cho trẻ đi dạo chơi vườn hoa nhà ông bà Hoa Ngọc ở
Đội 5, xã Đông Anh để tham quan vườn hoa, trẻ thoải mái khám phá. Trong quá
trình khám phá củng cố và cung cấp cho trẻ biết thêm về vườn hoa như: Vườn
hoa có nhiều luống hoa, nhiều cây hoa, có rất nhiều các loại hoa, các bông hoa
có rất nhiều các màu sắc khác nhau, có loại cánh dài, cánh tròn,.... để khi vào
hoạt động tạo hình vườn hoa trẻ có thể tưởng tượng lại và tạo vườn hoa như thế
nào cho vừa đa dạng cây hoa, vừa có bố cục và màu sắc phù hợp.
Ví dụ: Ở chủ đề “Ngành nghề”, tôi cho trẻ đi thăm quan buổi diễn tập dân
quân của xã Đông Anh nhằm giúp trẻ có tình cảm, gắn bó, yêu thương nhiều hơn
đối với người chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam, có nhận thức và hiểu thêm
về cuộc sống sinh hoạt của các chú bộ đội, các chú dân quân. Qua đó hình thành

trẻ đi tham quan cùng đàm thoại về các dây chuyền từ khâu cắt, may, là, hoàn
thiện sản phẩm. Sau đó cho trẻ tập trung tại hội trường của công ty và hỏi trẻ về
buổi tham quan, tiếp đó cho trẻ hoạt động tạo hình sáng tạo tại công ty bằng
cách đóng vai các cô chú công nhân cắt các bộ quần áo theo ý thích.
Tóm lại: Trong các hoạt động trải nghiệm, tôi luôn định hướng, hỗ trợ,
đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ. Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, tôi
đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó và giáo
dục trẻ phù hợp với từng nội dung. Như vậy, thông qua việc cho trẻ được trực
tiếp khám phá, tìm hiểu thông qua các buổi tham quan dã ngoại tôi thấy trẻ rất
thoải mái, vui vẻ, trẻ tự mình học hỏi và khám phá từ đó tạo cho trẻ có nhiều
nguồn cảm hứng hơn khi hoạt động tạo hình trẻ rất hứng thú và kiến thức, kỹ
năng sẽ hình thành một cách nhẹ nhàng, tự nhiên.
2.3.4. Biện pháp 4: Thường xuyên tìm tòi và tổ chức các hình thức tạo
hình sáng tạo.
Như chúng ta đã biết hoạt động tạo hình là phương tiện để phát triển tư
duy, trí nhớ, tưởng tượng, khả năng sáng tạo... góp phần giáo dục và phát triển
toàn diện cho trẻ. Tuy nhiên thực tế hiện nay, nguyên vật liệu và hình thức tổ
chức hoạt động tạo hình của trẻ trong trường mầm non chưa đa dạng, đề tài
còn đơn điệu và nhàm chán, chưa thu hút được hứng thú và sự chú ý của trẻ
14


trong hoạt động dẫn đến sản phẩm của trẻ chưa đạt yêu cầu, chưa phát huy
được tối đa tính sáng tạo của trẻ. Vì thế, trong quá trình tổ chức hoạt động cho
trẻ, tôi đã mạnh dạn đưa ra nhiều hình thức thể hiện từ nhiều nguyên vật liệu
khác nhau để gây hứng thú, sự chú ý, kích thích khả năng sáng tạo của trẻ như:
Tạo hình bằng hình thức bồi giấy
Chuẩn b : Giấy báo, giấy trắng, hố dán, vật màu (cái đĩa giấy, chén, quả).
Cách làm: Xé giấy báo thành từng dải dài, phết hồ vào vật mẫu.
Ví dụ : Ở chủ đề “Gia đình”. Đề tài Tạo hình các đồ dùng trong gia đình,

Cách làm: Lấy màu nước ra đĩa dùng ngón tay hoặc bàn tay để tạo hình.
Như chủ đề “Thế giới động vật” Đề tài Tạo hình các con vật bằng bàn
tay. Tôi cho trẻ dùng cả bàn tay nhúng vào màu nước. Sau đó in ra giấy làm thân
con công, rồi dùng bút dạ màu vẽ các chi tiết khác cho hoàn thành sản phẩm.
Hoặc muốn vẽ con hươu cao cổ: Dùng bàn tay nhúng vào màu vàng sau đó in
ngược các ngón tay xuống (4 ngón) để làm chân, còn lòng bàn tay thì làm thân,
15


ngón tay cái thì làm đuôi, tiếp đó dùng ngón trỏ nhúng vào màu vàng và in thẳng
để làm cổ, in ngón cái để làm đầu rồi dùng dạ màu vẽ thêm các chi tiếp phụ để
hoàn thiện sản phẩm,....(Con hổ, báo, voi, sư tử cách vẽ tương tự). Hay con gà
dùng bàn tay nhúng màu và in ra giấy, làm các con cá,...

Hình ảnh: Trẻ vẽ bằng bàn tay các con vật
Như chủ đề “Thế giới thực vật”. Đề tài Tạo hình vườn hoa. Tôi cho trẻ
tạo hình bằng cả bàn tay và bàn chân. Bàn tay để tạo thành các bông hoa, bàn
chân thì tạo thành lá của cây hoa,...

Hình ảnh: Trẻ tạo hình các cây hoa bằng bàn tay, bàn chân
Hay ở chủ đề “Thế giới thực vật” Đề tài Vẽ vườn cây ăn quả muốn vẽ cây
dùng bút màu vẽ thân cây, sau đó dùng ngón tay lấy màu và chấm lên cành cây
làm tán lá to - nhỏ tuỳ thích. Nếu vẽ cây to thì dùng cả bàn tay in vào đĩa màu
rồi in cả bàn tay đó làm cành cây theo hướng mình thích. Các quả dùng các ngón
tay để in.
Tạo hình với mạt cưa hoặc cát
16


Chuẩn bị: Mạt cưa hoặc cát đã được nhuộm màu để khô; giấy; hình mẫu;

+ Con chuột từ củ dến, củ sắn : Lấy một củ dến hoặc củ sắn nhỏ loại còn
rễ phần cuống làm đầu chuột, lấy tăm gắn hạt đậu đen vào để làm mắt chuột.
Dùng dao nặn rạch một đường ngắn phía trên mắt chuột, sau đó nhét phần chóp
lá đã cắt từ quả thanh long vào đó để làm tai chuột.
+ Làm con mực bằng vỏ chuối già: Quả chuối già bỏ ruột lấy vỏ, chú ý
khi bóc vỏ chừa một đoạn từ cuống của quả chuối trở xuống khoảng 3cm để làm
đầu mực. Sau đó, xé vỏ chuối còn lại ra thành từng sợi. Gắn mắt mực bằng hạt
tiêu. Dặt con mực xuống sao cho các tua xoè ra, ta được con mực đã hoàn chỉnh.
+ Tạo hình con sao biển: Lấy quả khế cắt khoảng 3cm, sau đó dùng dạ
màu hoàn thiện các chi tiết phụ để tạo thành sản phẩm.
Tạo hình bằng hoa lá, vỏ cây
Đây là hình thức tạo hình đơn giản, dễ làm và trẻ rất thích thú vì được tự
do lựa chọn hoa lá, tự do sáng tạo theo ý tưởng của mình.
17


Chuẩn bị:
Các loại lá có hình dáng và màu sắc đẹp như: lá hoa hồng, hoa giấy... Vỏ
cây, hồ dán, kéo, giấy, bút lông,
Cách làm:
+ Tạo hình con cá hoặc đàn cá: Dùng lá có hình răng cưa như lá hoa hồng
để tạo hình, trẻ dùng kéo cắt hai nét xiên nhỏ làm miệng cá ở phân cuống. Sau
đó, cắt phần nhỏ ở đuôi lá hoa hồng khác để làm đuôi cá rồi trang trí mang, mắt
cá, rong rêu tạo thành tranh ao cá, đàn cá bơi.
+ Tạo hình con công: Vẽ cho trẻ hình dáng một con công chưa có lông
đuôi, gợi ý hướng dẫn trẻ làm đuôi công bằng cách ghép cánh hoa giấy. Đầu
tiên, chọn các cánh hoa giấy có màu sắc khác nhau: đỏ, hồng, tím, trắng.., dán
cánh hoa giấy to màu đỏ ở dưới, đuôi cánh hoa quay ra ngoài, tiểp theo đặt
chồng cánh hoa màu trắng trùng khít đầu bên trong của cánh hoa màu đỏ và cứ
thế tiếp tục ghép các cánh hoa còn lại.

18


Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”. Tôi trao đổi với phụ huynh cho trẻ
tìm hiểu và tạo hình thêm các con vật nhất là các con vật nuôi trong gia đình
như: Con chó, con mèo, con vịt, con gà,..cung cấp cho trẻ một cách tự nhiên
nhất các nét cơ bản của chúng. Sau đó các bậc phụ huynh có thể cho trẻ tạo hình
ngay trên nền sân, vườn của nhà. Hoặc có thể dạy trẻ lấy chính các nguyên vật
liệu thiên nhiên có ở gia đình để tạo hình các con vật mà trẻ thích,....
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình tôi thường xuyên trao
đổi, thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể trò chuyện với
trẻ ở tại gia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn, có cảm
xúc về đề tài từ đó trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa đề tài đó ra.
Qua thực hiện một cách khoa học bản thân đã thấy rằng gia đình và nhà
trường có một mối quan hệ gần gũi, cởi mở và 2 bên đã nhận được những đóng
góp chân thực, đúc rút những kinh nghiệm rất thiết thực và quý báu trong quá
trình chăm sóc, giáo dục trẻ. Với các bậc phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm
quan trọng của môn học, từ đó tôi đã vận động phụ huynh cùng giáo viên sưu
tầm thêm các nguyên học liệu tự nhiên để làm phong phú kho học liệu cho lớp.
Đồng thời động viên khuyến khích mua thêm đồ dùng, giấy bút, vở bé tập tô
màu, tìm các hình ảnh sinh động trong sách báo, tạp chí để phụ huynh có thể dạy
trẻ. Nặn, tô màu, xé dán, chấm màu trang trí trên các tranh ảnh tạo cho trẻ có kỹ
năng hơn. Nhắc nhở phụ huynh trẻ nên động viên khuyến khích trẻ kịp thời khi
trẻ có sự cố gắng.
Còn với trẻ thì thông qua biện pháp này giúp trẻ có thêm những kiến thức
về thế giới quanh trẻ. Bên cạnh đó cung cấp và hình thành các biểu tượng để trẻ
tạo hình tốt hơn, giúp trẻ tích cực, chủ động và sáng tạo hơn trong các hoạt động
tạo hình nhất là hoạt động tạo hình sáng tạo.
* Vận động phụ huynh trong việc sưu tầm nguyên vật liệu và tạo môi
trường cho trẻ hoạt động.

Để làm được điều này tôi đã sử dụng góc tuyên truyền phụ huynh ghi rõ
nội dung yêu cầu của chủ đề đối với trẻ, yêu cầu đối với phụ huynh cần giúp đỡ
và đóng góp những gì mà chủ đề này cần để hoạt động.
Ví dụ: Khi đến chủ đề “Thế giới thực vật”, ở bảng tuyên truyền tôi đã
ghi rõ tên chủ đề và nội dung hoạt động chủ đề, nhất là các hoạt động tạo hình.
Yêu cầu phụ huynh giúp đỡ đóng góp các nguyên vật liệu phục vụ cho chủ đề
như: Hoạ báo cũ về đồ dùng, dụng cụ trong gia đình, vải vụn, len vụn, các chai
nhựa bỏ đi... Thời gian thực hiện chủ đề là 4 tuần.
Khi thấy tôi viết bảng tuyên truyền như vậy, phụ huynh đã sẵn sàng đóng
góp các nguyên vật liệu để giúp đỡ giáo viên, có một số phụ huynh khéo tay đã
làm một số đồ chơi phù hợp với chủ đề trẻ hoạt động hoặc tranh thủ thời gian để
cùng cô chuẩn bị một số đồ chơi cho trẻ.

Hình ảnh: Phụ huynh phối hợp cùng giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu
Qua việc phối hợp với phụ huynh dùng đồ chơi, tranh ảnh, kho nguyên
vật liệu đã phong phú hơn. Có được kết quả như vậy là nhờ vào sự nỗ lực của
giáo viên cũng như sự ủng hộ tích cực từ phía phụ huynh. Vì vậy công tác phối
kết hợp với phụ huynh ở lớp là rất cần thiết và quan trọng.
2.4. Hiệu quả đạt được
20


Sau 1 năm thực hiện các biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông
qua hoạt động tạo hình sáng tạo của trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non
Đông Anh, huyện Đông Sơn, hiệu quả của hoạt động tạo hình và tạo hình sáng
tạo của trẻ có nhiều sự thay đổi tích cực. Kết quả cụ thể như sau:
Thời điểm khảo sát: Tháng 3 năm 2019 (Tổng số 31 trẻ)
BẢNG KHẢO SÁT
Mức độ đạt được
Số trẻ được Số trẻ Tỉ lệ

tạo khi tham gia các Mức 2 - Có sự sáng tạo
17
54,9
hoạt động tạo hình.
Mức 3 - Không sáng tạo
1
3,2
* Nhận xét: Qua bảng khảo sát cuối năm học tôi nhận thấy mức độ đạt của
trẻ ở tất cả các nội dung khảo sát tỷ lệ đạt mức 1 và 2 đã có nhiều chuyển biến
rất tốt. Cụ thể:
- Số trẻ cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước tác phẩm nghệ thuật. Đạt
mức 1 và 2 tỷ lệ đạt 90,3 % tăng 35,5% so với đầu năm học.
- Số trẻ nắm được các kỹ năng cơ bản trong hoạt động tạo hình. Đạt mức
1 và 2 tỷ lệ đạt 93,6 % tăng 42,0% so với đầu năm học.
- Số trẻ biết thể hiện sự sáng tạo của mình khi tham gia các hoạt động tạo
hình. Đạt mức 1 và 2 tỷ lệ đạt 96,8 % tăng 29,1% so với đầu năm học.
Việc áp dụng và thực hiện một số biện pháp để giúp trẻ tích cực, chủ động
và sáng tạo trong hoạt động tạo hình mà tôi đã cố gắng tìm tòi, nghiên cứu thực
sự đem lại kết quả khá cao. Đó chính là sự cố gắng nỗ lực của bản thân cũng
như sự giúp đỡ tạo điều kiện của Ban giám hiệu. Tôi hi vọng với sáng kiến kinh
nghiệm này sẽ đưa ra để các đồng nghiệp cùng áp dụng thực hiện nhằm giúp cho
hoạt động tạo hình nói riêng và giáo dục mầm non chung ngày càng chất lượng
và toàn diện hơn.
Sáng kiến này được áp dụng tại lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi, trường mầm non
Đông Anh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá trong năm học 2018 - 2019. Sau 1
năm miệt mài tìm tòi, tận tâm, tận lực nghiên cứu không quản vất vả để áp dụng
các biện pháp trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ. Đến nay phương pháp giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo tại lớp mẫu giáo
4 - 5 tuổi, trường mầm non Đông Anh đã đạt được kết quả cao, trẻ tạo hình một
cách tích cực hơn, chủ động hơn và sáng tạo để tạo ra cái riêng biệt của từng trẻ.

Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đông Sơn, ngày 05 tháng 3 năm 2019
SKKN Xếp loại: ..............
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
CHỦ TỊCH HĐKH
nghiệm của mình viết, không sao chép
nội dung của người khác.
Người viết
-

XÁC NHẬN CỦA HĐKH CẤP TRƯỜNG

HIỆU TRƯỞNG
Lê Thị Mùi

Đàm Thị Sóng

22


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Nghị quyết 29/TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013
[2]. Sách Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non. Nhà xuất
bản Đại học sư phạm, năm 2004, trang 37.
[3]. Sách Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non. Nhà xuất
bản Đại học sư phạm, năm 2004, trang 47.
[4]. Sách Chương trình giáo dục mầm non, Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam,
năm 2016, trang 70,71,72.
[5].Công văn số 236/SGDĐT-GDMN ngày 15/02/2017 của Sở GD&ĐT về việc
hướng dẫn xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non

1

Một số biện pháp giúp trẻ
mẫu giáo nhỡ học tốt môn
tạo hình
Một số giải pháp giúp trẻ
mẫu giáo lớn phát huy
tính tích cực chủ động vui
chơi ngoài trời
Một số giải pháp giúp trẻ
24 - 36 tháng trường mầm
non Đông Anh phát triển
vận động

Hội đồng khoa học
sáng kiến huyện
Đông Sơn
Hội đồng khoa học
sáng kiến huyện
Đông Sơn

2

3

Hội đồng khoa học
sáng kiến huyện
Đông Sơn

Kết quả

Đông Anh, huyện Đông
Sơn phát triển vốn từ
thông qua hoạt động nhận
biết tập nói
Một số biện pháp giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm
thông qua hoạt động tạo
hình sáng tạo của trẻ lớp
mẫu giáo 4-5 tuổi trường
mầm non Đông Anh,
huyện Đông Sơn.

Hội đồng khoa học
sáng kiến huyện
Đông Sơn

B

Cấp huyện gửi tỉnh

A

2017 - 2018

2018 - 2019

25