SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC THỰC HIỆN ĐÁNH
GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30 CỦA BỘ
GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Người thực hiện: Nguyễn Hồng Nga
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH Điện Biên 1, TP Thanh Hóa
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm

1. Mở đầu:

THANH HÓA NĂM 2016

I. MỞ ĐẦU:

1. Lí do chọn đề tài:
1


MỤC LỤC:
Mục

Nội dung

Trang


Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

1
1
2
3
3
4
4
4
5
5
8
12
14
16
18

III
1
2

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Kết luận, đề xuất
Kết luận
Đề xuất

20
20
20

đây là học sinh được đánh giá thường xuyên bằng nhận xét. Thông tư với nhiều
thay đổi, nhưng thay đổi gây dư luận trái chiều nhất với học sinh, phụ huynh, cộng
đồng là thay đổi không còn dùng điểm số trong các lần kiểm tra thường xuyên,
giảm điểm số trong đánh giá định kì; đối với giáo viên là việc đánh giá thường
xuyên bằng nhận xét. Mục tiêu của thông tư 30 là vì sự tiến bộ của học sinh, vì sự
phát triển toàn diện của các em - thế hệ tương lai của đất nước. Muốn đạt mục tiêu
đó thì cần có sự thay đổi và đây là một trong những nội dung thể hiện “Đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục” mà NQ 29-NQ/TW đã đưa ra. Công tác đánh giá thường
xuyên đã có chuyển biến khá tốt; đã thay đổi và giảm việc phàn nàn về nhận xét
3


đánh giá học sinh. Sau thời gian thực hiện thông tư 30 tôi mạnh dạn đưa ra Một vài
kinh nghiệm trong việc thực hiện đánh giá học sinh Tiểu học theo thông tư 30
của Bộ Giáo dục và Đào tạo xin chia sẻ cùng tất cả các thầy cô.
2. Mục đích nghiên cứu:
Để đánh giá học sinh Tiểu học một cách chính xác nhất người giáo viên cần
nắm rõ về thông tư 30. Theo văn bản này, thay vì dùng điểm số, giáo viên sẽ nhận
xét định tính (định lượng) về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển
một số năng lực, phẩm chất của học sinh Tiểu học. Lâu nay, có nhiều ý kiến trái
chiều xung quanh việc chấm điểm học tập, rèn luyện với học sinh Tiểu học. Theo
quan điểm của một số người, đã học là phải kiểm tra, chấm điểm, Chấm điểm vừa
giúp cho học sinh thấy được mình còn thua bạn ở chỗ nào, bố mẹ biết con học non
phần nào. Một số khác cho rằng việc chấm điểm làm cho căn bệnh thành tích nặng
nề hơn trong một số nhà trường.
Không dùng điểm số để đánh giá nữa. Vậy muốn biết hôm nay đến trường
con học thế nào phụ huynh sẽ dựa vào đâu để biết được? Muốn vậy mỗi người giáo
viên cần hiểu cặn kẽ thông tư 30 và thực hiện một cách thật nghiêm túc. Mỗi giáo
viên cần điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học; kịp thời phát hiện
những cố gắng, tiến bộ của học sinh dù là nhỏ nhất để động viên, khích lệ học sinh.

Mục đích của thông tư 30 là vì sự tiến bộ của học sinh, coi trọng đánh giá
ngay trong quá trình học tập của học sinh chứ không phải thông qua thi cử. Qua đó
giáo viên biết được học sinh đạt kết quả bằng cách nào, vận dụng kết quả đó ra sao
và đưa ra định hướng giúp học sinh hoàn thành tốt nội dung học tập.
2. Thực trạng khi đón nhận thông tư 30:
- Đối với dư luận của xã hội: Thông tư 30 chính thức được thực hiện từ
ngày 15 tháng 10 năm 2014. Trước khi thông tư 30 chính thức có hiệu lực đã có
những ý kiến trái chiều trong dư luận. Rất nhiều người đồng tình ủng hộ nhưng
cũng không ít người lo lắng vì đánh giá sẽ thiếu chính xác, không công bằng, ….
- Đối với giáo viên: Trước những đổi mới của thông tư một bộ phận giáo
viên cảm thấy áp lực. Giáo viên cảm thấy lo lắng vì sợ vất vả và phải tiếp cận với
cái mới. Khi thông tư 30 chính thức có hiệu lực tâm lí của nhiều giáo viên khi đón
nhận không được tốt vì ngại thay đổi.
- Đối với phụ huynh: Lo lắng vì học không có điểm số sẽ không phản ánh
chính xác, khách quan kết quả học tập của các con. Hơn thế nữa phụ huynh còn lo
lắng giáo viên sẽ không công bằng trong quá trình nhận xét, đánh giá học sinh. Lâu
nay việc đánh giá học sinh là công việc của giáo viên nhưng theo thông tư 30 phụ
huynh sẽ cùng với giáo viên tham gia vào quá trình đánh giá học sinh. Phụ huynh
cảm thấy ngại và nhiều người chưa hiểu lắm về sự thay đổi này.
- Đối với học sinh: Chưa quen với cách đánh giá mới; các em thích có điểm
số để có thể về khoe với bố mẹ sau mỗi buổi tan trường.
- Đối với nhà trường: Nhà trường đã cử những cán bộ cốt cán đi tiếp thu
việc triển khai thông tư 30 từ cấp trên. Sau khi tiếp thu về Ban giám hiệu nhà
trường đã tổ chức chuyên đề về cách đánh giá học sinh Tiểu học theo thông tư 30.
Các cán bộ giáo viên đi tiếp thu về thông tư đã triển khai việc thực hiện thông tư
6


qua buổi tổ chức chuyên đề này. Qua buổi tổ chức chuyên đề ,các cán bộ giáo viên
đã đưa ra những thắc mắc của bản thân và đã được cán bộ quản lí của nhà trường

môn học. Từ đó sẽ tạo động lực giúp các em vươn lên chiếm lĩnh tri thức.
+ Giáo viên đưa ra nhận xét bằng lời nói trực tiếp với học sinh hoặc viết
nhận xét vào phiếu, vở của học sinh về những kết quả đã làm được hoặc chưa làm
được. Để đưa ra được những lời nhận xét chính xác với từng học sinh giáo viên cần
quan tâm tiến độ hoàn thành từng nhiệm vụ của học sinh; áp dụng biện pháp cụ thể
để kịp thời giúp đỡ học sinh vượt qua khó khăn. Hàng tháng, giáo viên ghi nhận xét
vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục về mức độ hoàn thành nội dung học tập từng
môn học, hoạt động giáo dục khác; dự kiến và áp dụng biện pháp cụ thể, riêng biệt
giúp đỡ kịp thời đối với những học sinh chưa hoàn thành nội dung học tập môn
học. Đặc biệt khi nhận xét, giáo viên cần đặc biệt quan tâm động viên, khích lệ,
biểu dương, khen ngợi kịp thời đối với từng thành tích, tiến bộ giúp học sinh tự tin
vươn lên.
+ Theo thông tư 30 học sinh tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn ngay
trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập môn học, hoạt động giáo dục; thảo
luận, hướng dẫn, giúp đỡ bạn hoàn thành nhiệm vụ.
+ Cha mẹ học sinh được khuyến khích phối hợp với giáo viên và nhà trường
động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện; được giáo viên hướng dẫn cách
thức quan sát, động viên các hoạt động của học sinh hoặc cùng học sinh tham gia
các hoạt động.
- Đánh giá định kì: Mỗi năm học học sinh có hai bài kiểm tra định kì. Bài
kiểm tra định kì được giáo viên sửa lỗi, nhận xét những ưu điểm và góp ý những
hạn chế, cho điểm theo thang điểm 10 (mười), không cho điểm 0 (không) và điểm
thập phân.
* Về việc khen thưởng:
Nội dung và số lượng học sinh được khen thưởng, tuyên dương do hiệu
trưởng quyết định.
8


Theo thông tư 30 việc xét khen thưởng học sinh cũng có nhiều điểm mới.

thiết để giáo viên có thêm căn cứ đánh giá học sinh. Để thông tư 30 có được thành
công thì cha mẹ học sinh cũng đóng góp một phần quan trọng. Từ việc hiểu về
thông tư các bậc cha mẹ học sinh sẽ tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập,
rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình
một cách chính xác; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục
học sinh.
Không chỉ giáo viên nhận xét mỗi học sinh còn tham gia vào quá trình nhận
xét (nhận xét lẫn nhau). Ban đầu, khi tiếp cận với thông tư 30, đa số học sinh cảm
thấy bỡ ngỡ. Chính vì thế tôi gần gũi, giúp các em làm quen dần. Tôi giúp các em
hiểu ngoài thầy cô ra các em cũng tham gia vào quá trình đánh giá bạn. Từ đó bản
thân các em nhận ra rằng bản thân mình phải tự nhận xét, rút kinh nghiệm; tự học,
tự điều chỉnh cách học, giao tiếp. Khi một học sinh trong lớp đứng lên đọc bài, tôi
yêu cầu cả lớp lắng nghe và đưa ra nhận xét của mình về bạn. Nếu đưa ra nhận xét
đúng, tôi đề nghị cả lớp tuyên dương, nếu như nhận xét chưa đúng tôi yêu cầu học
sinh đó cần chú ý hơn.
3.2. Biện pháp 2: Thực hiện tốt việc đánh giá thường xuyên theo thông tư 30.
Thông tư 30/2014/TT-BGD&ĐT quy định đánh giá học sinh Tiểu học là một
khâu quan trọng của quá trình giáo dục. Theo đó, hoạt động đánh giá là một chuỗi
các hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, phỏng vấn, kiểm tra, nhận xét, tư vấn
hướng dẫn, động viên …. Nghĩa là, hoạt động đánh giá rất cụ thể, tỉ mỉ, chứ không
chỉ là hoạt động kiểm tra cho điểm như trước đây. Việc đánh giá luôn mang tinh
thần động viên, khuyến khích học sinh, không so ssnh học sinh và điểm đặc biệt là
phải đưa ra được biện pháp hỗ trợ cho học sinh khi các em chưa hoàn thành nội
dung giáo dục. Đánh giá quá trình học tập theo chuẩn kiến thức kỹ năng và đánh
giá sự hình thành phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh. Việc đánh giá về
năng lực và phẩm chất được tiến hành trong từng tiết học và trong các hoạt động
giáo dục khác ở nhà trường cũng như ở nhà … Theo đó, học sinh ngoài việc được
đánh giá định kỳ vào cuối học kỳ 1 và cuối năm học với các môn Toán, Tiếng Việt,
10




Khi một học sinh tiến bộ giáo tôi có hành động thể hiện sự thân thiên như
nắm tay học sinh đó để động viên và yêu cầu cả lớp:
Cả lớp cùng khen bạn nào!
Hoặc:
Cả lớp hãy thưởng cho bạn một tràng pháo tay thật lớn nhé!
Từ đó học sinh hiểu rằng ngoài cô giáo là chỗ dựa để các em vươn lên thì
còn có bạn bè hỗ trợ. Tôi thường xuyên thay đổi cách thể hiện, cách đưa ra lời
khen, lời động viên để các em không cảm thấy nhàm chán. Đồng thời tôi cũng chú
ý đến hình thức hỗ trợ bạn, cho học sinh nhắc lời hứa hỗ trợ bạn hoặc cách giúp
bạn trong các hoạt động. Đôi khi tôi cũng đưa ra lời đề nghị hỗ trợ:
Lớp mình cùng giúp bạn nhé!
Trên thực tế trong quá trình giảng dạy hiệu quả của lời nhận xét cũng đi cùng
âm lượng, ngữ điệu tiếng nói đặc biệt là cử chỉ. Ví dụ kèm theo một lời khen: Con
có nhiều tiến bộ. Cô rất vui! là một nụ cười khích lệ học sinh thì tác dụng sẽ rất
lớn. Trong khi nhận xét tôi sử dụng ngôn ngữ gần gũi, trong sáng; câu văn ngắn
gọn, dễ hiểu.
Không chỉ bản thân giáo viên đưa ra những lời nhận xét với học sinh mà bản
thân các em nhận xét lẫn nhau trong quá trình học. Để nhận xét được bạn thì bản
thân học sinh cần phải nắm vững kiến thức bài học. Từ đó sẽ tạo động cơ học tập
tốt cho học sinh.
Ngoài nhận xét bằng lời, hằng ngày giáo viên còn nhận xét vào vở của học
sinh. Giáo viên chính là người quyết định sự thành công của việc đánh giá học sinh
Tiểu học theo thông tư 30. Từ đó tôi đọc những tài liệu liên quan đến thông tư, tìm
ra những lời nhận xét phù hợp để phê vào vở của học sinh. Bản thân tôi hiểu rằng
những lời phê của giáo viên mục đích để học sinh đọc và thực hiện. Chính vì thế tôi
đã dùng những lời phê với ngôn ngữ trong sáng, dễ hiều, gần gũi với các em. Thực
tế cho thấy nhận xét bằng lời đối với học sinh các em có thể nhanh quên. Thế nên


động của học sinh vì thế người giáo viên sẽ phải có sự bao quát rộng. Việc đánh giá
13


này còn thể hiện qua Sổ theo dõi. Hằng ngày giáo viên ngoài ghi nhận xét vào vở
học sinh còn ghi nhận xét của mình vào Sổ theo dõi. Việc ghi nhật kí hằng ngày sẽ
giúp cho giáo viên có hướng khắc phục những lỗi học sinh mắc phải.
3.3. Biện pháp 3: Thực hiện tốt việc đánh giá định kì.
Bên cạnh việc đánh giá thường xuyên bằng nhận xét, đối với một số môn học
còn phải kết hợp với đánh giá định kì để xác định mức độ hoàn thành hay chưa
hoàn thành chương trình của học sinh đối với mỗi môn học đó.
Theo quy định của thông tư 30, việc đánh giá định kỳ kết quả học tập với học
sinh lớp 2, mức độ đạt chuẩn kiến thức và kỹ năng theo chương trình giáo dục phổ
thông cấp tiểu học được thực hiện 2 lần trong một năm học vào cuối học kỳ 1 và
cuối năm học đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán, Ngoại ngữ bằng bài kiểm tra
định kỳ.
Giữa kì hoặc cuối kì giáo viên sẽ dựa vào ma trận đề để xây dựng những bộ
đề phù hợp để học sinh được làm quen trước khi thực hiện bài kiểm tra định kì với
đề do Ban giám hiệu ra. Sau mỗi bài kiểm tra, giáo viên sẽ nhận xét trên bài làm
của học sinh.
Việc đánh giá định kỳ ở mỗi nhà trường do Hiệu trưởng chỉ đạo. Để thực
hiện tốt việc đánh giá định kỳ cần lưu ý những việc làm sau:
a) Đối với việc ra đề bài kiểm tra định kì:
- Đề bài kiểm tra định kỳ phải phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học
theo từng khối lớp.
- Đề bài gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo các mức độ nhận thức
của học sinh
+ Mức 1: học sinh nhận biết hoặc nhớ, nhắc lại đúng kiến thức đã học; diễn
đạt đúng kiến thức hoặc mô tả đúng kĩ năng đã học bằng ngôn ngữ theo cách của
riêng mình và áp dụng trực tiếp kiến thức, kĩ năng đã biết để giải quyết các tình

- Sau khi có kết quả, học sinh cần được xem bài kiểm tra để biết được những
ưu điểm và hạn chế của mình để tiếp tục khắc phục.
3.4. Biện pháp 4: Thực hiện tốt việc khen thưởng theo thông tư 30.
15


Việc khen thưởng theo thông tư 30 mang tính khích lệ chứ không thiên về
điểm số như thông tư 32 trước đây. Việc khen thưởng căn cứ vào sự tiến bộ của cá
nhân học sinh (đầu năm so với cuối năm) chứ không phải so với bất kỳ bạn nào
trong lớp. Khen thưởng nhằm phát huy mặt mạnh của học sinh, khích lệ các em để
các em tích cực trong học tập. Lấy ví dụ một học sinh kết quả thi đạt điểm 6 nhưng
so với đầu năm học em đã có nhiều tiến bộ, em tích cực tham gia các phong trào,
hoạt động của trường của lớp, được các bạn trong lớp bình xét sẽ là căn cứ để được
xét khen thưởng. Trong khi theo thông tư 32 trước kia học sinh này sẽ không được
khen thưởng.
Thực tế việc khen thưởng học sinh theo thông tư 30 là một vấn đề khó khăn.
Nếu như trước đây việc khen thưởng học sinh có tiêu chí rất rõ ràng vì chủ yếu căn
cứ vào điểm kiểm tra định kì và xếp theo hai mức là Học sinh Giỏi và Học sinh
Tiên tiến thì giờ đây, khen thưởng theo thông tư 30 khá đa dạng. Những học sinh
được khen thưởng có thể là những học sinh có thành tích nổi bật hay có tiến bộ
vượt bậc về một trong ba nội dung đánh giá là: các môn học, năng lực và phẩm chất
hoặc có thành tích nổi bật trong các phong trào thi đua hoặc các thành tích đột xuất
khác. Học sinh được khen thưởng phải được học sinh trong lớp bình bầu. Phụ
huynh học sinh còn chưa hiểu và chưa thông về cách thức và các nội dung khen
thưởng. Đã có phụ huynh thắc mắc: Tại sao con tôi đạt điểm thi 9 lại không được
khen thưởng trong khi bạn ngồi cùng bàn với cháu chỉ đạt được điểm 8 thì lại được
khen thưởng? Nếu giáo viên không hiểu rõ về thông tư 30 thì sẽ rất khó giải thích
để phụ huynh hiểu về việc xét khen thưởng. Gặp trường hợp này giáo viên sẽ giải
thích với phu huynh rằng việc xét khen thưởng theo thông tư 30 không chỉ dựa vào
điểm thi. Con anh (chị) đạt điểm thi cao hơn bạn nhưng trong mọi hoạt động chưa

điểm kiểm tra định kì cao. Bên cạnh đó giáo viên cho học sinh bình bầu những bạn
có tiến bộ vượt bậc ở mỗi môn học ( Ở mỗi môn học cũng có thể có, có thể không
có. )
+ Hàng tháng lớp bình chọn ra những học sinh có những hoạt động tích cực
trong tháng. Nhằm động viên, khích lệ học sinh tôi đã có những phần thưởng nhỏ
17


với những em được bình chọn. Những món quà tuy nhỏ nhưng là động lực giúp các
em phấn đấu và tiếp tục tham gia các hoạt động của trường, của lớp một cách tích
cực hơn.
+ Đối với việc đánh giá về năng lực, phẩm chất học sinh, giáo viên cần cho
học sinh trong lớp nắm các biểu hiện và hành vi để đánh giá năng lực qua các mặt:
tự phục vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và tự giải quyết vấn đề; phẩm chất
học sinh được đánh giá qua các biểu hiện hoặc hành vi: chăm học, chăm làm, tích
cực tham gia các hoạt động; tự tin, tự trong, tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật,
đoàn kết; yêu gia đình, bạn và những người xung quanh, yêu trường, yêu lớp, yêu
quê hương đất nước. Từ đó bình bầu những học sinh tiêu biểu hay tiến bộ vượt bậc.
+ Sau khi học sinh bình bầu giáo viên sẽ tổng hợp để xác định nội dung khen
thưởng. Nếu học sinh nào đó hoàn thành tốt tất cả các môn học sẽ được khen là:
Hoàn thành tốt nội dung các môn học; hoặc tiến bộ tất cả các môn học thì được
khen là: Có tiến bộ vượt bậc trong học tập; nếu học sinh xuất sắc ở tất cả các môn
học và tích cực tham gia các phong trào của trường, của lớp sẽ được khen: Học sinh
xuất sắc toàn diện.
3.5. Biện pháp 5: Phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc thực hiện thông tư
30.
Một trong những điểm mời của thông tư 30 trong đánh giá học sinh Tiểu học
là có sự tham gia của cha mẹ học sinh (hoặc người giám hộ). Thông tư 30 đã đề cao
vai trò của “Giáo dục gia đình” đối với trẻ để trẻ hình thành và phát triển năng lực,
phẩm chất theo đúng hướng mong muốn. Do đó mỗi giáo viên phải là một nhà tư

hướng tới giá trị sống tốt đẹp.
Để thực hiện tốt thông tư 30 cần có sự phối hợp với cha mẹ học sinh. Hằng
ngày (hằng tuần), phụ huynh sẽ đọc những lời nhận xét trong vở ghi của con và ghi
thông tin phản hồi vào sổ liên lạc. Qua việc đọc lời nhận xét của giáo viên về con
em mình phụ huynh nắm bắt được quá trình học tập, rèn luyện của con. Đồng thời
việc nhận lại thông tin phản hồi từ phụ huynh sẽ giúp cho giáo viên hiểu hơn về

19


học sinh, hiểu được nguyện vọng của gia đình học sinh từ đó sẽ tìm ra được những
biện pháp giáo dục phù hợp nhất với từng học sinh trong lớp.
Thông qua sự trao đổi mật thiết đó giáo viên sẽ nắm rõ hơn về việc học tập
rèn luyện ở nhà của học sinh. Chính sự phối hợp với phụ huynh học sinh làm cho
giáo viên và phụ huynh gần gũi hơn, hiểu nhau hơn và cùng tìm ra được biện pháp
giáo dục hữu hiệu nhất để giáo dục học sinh.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.
* Đối với hoạt động giáo dục:
- Những lời khen ngợi đúng lúc sẽ giúp học sinh tăng thêm hứng thú học tập.
- Giúp cho bản thân học sinh nhận thức đúng hơn mục đích học tập.
* Đối với bản thân:
- Để có được những lời nhận xét chính xác nhất mỗi giáo viên cần hiểu rõ
tâm tư, tình cảm của học sinh. Vì thế bản thân tôi phải thường xuyên trau dồi kiến
thức, sử dùng các hình thức dạy phù hợp với bài dạy, tìm hiểu tâm lý của học sinh
Tiểu học, đưa ra những lời động viên phù hợp nhất với từng học sinh trong mỗi tiết
học. Thông qua đó bản thân tôi sẽ tự hoàn thiện mình hơn.
* Đối với nhà trường:
- Học sinh nhất là học sinh Tiểu học các em rất thích được khen. Những lời
khen ngợi đúng lúc của giáo viên sẽ tạo động cơ học tập tốt cho các em. Để các em


Thanh Hóa, ngày 12 tháng 3 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
(Kí và ghi rõ họ tên)

Nguyễn Hồng Nga

22