MỤC LỤC
NỘI DUNG
1.MỞ ĐẦU

TRANG

1.1.Lý do chọn đề tài
1.2.Mục đích nghiên cứu
1.3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.4.Phương pháp nghiên cứu
2. NỘI DUNG

1
2
2
2

2.1.Cơ sở lí luận
2.2. Thực trạng việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở trường
Tiểu hoc Trung Hạ
2.3. Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh Tiểu học đạt hiệu quả cao
2.3.1.Giải pháp 1: Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận
thức cho cán bộ giáo viên phụ huynh học sinh
2.3.2. Giải pháp 2: Rèn kĩ năng sống hiệu quả qua việc tích hợp giáo
dục kĩ năng sống vào các môn học
2.3.3.Giải pháp 3: Rèn kĩ năng sống hiệu quả thông qua hoạt động
ngoài giờ lên lớp
2.3.4.Giải pháp 4: Phối kết hợp chặt chẽ giữa Gia đình – Nhà trường Xã hội trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
2.3.5. Giải pháp 5: Gắn giáo dục kĩ năng sống với xác định giá trị
sống cho học sinh

chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng
khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện, chú trọng giáo dục lí tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin
học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển
khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời để đáp ứng yêu cầu
của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Tiểu học là bậc học nền tảng. Sự thành
công của giáo dục Tiểu học có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển và chất lượng
của các bậc học tiếp theo. Đây là bậc học cơ sở đặt nền móng cho sự phát triển
của một Quốc gia. Mục tiêu giáo dục của bậc Tiểu học hiện nay: “ Hình thành
những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ
sở…” (Luật Giáo dục) 2 . Vì vậy ngoài việc trang bị cho học sinh vốn kiến
thức cơ bản trong học tập, lao động còn phải giáo dục học sinh có kỹ năng sống,
kỹ năng làm người để học sinh có thêm kinh nghiệm thích ứng với môi trường,
xã hội mới. Từ đó các em biết phân biệt đúng sai làm theo cái đúng, ủng hộ cái
đúng, đấu tranh với những biểu hiện sai trái, xấu xa. Biết tôn trọng bản thân,
hành động bảo vệ an toàn cho mình và những người xung quanh. Từ đó thôi
thúc các em hành động theo chuẩn mực đạo đức và thói quen đạo đức. Vì vậy
việc rèn kĩ năng sống ở bậc tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng mà người
người làm công tác giáo dục cần quan tâm.
Thực tế hiện nay, việc rèn kĩ năng sống của các em ở trường tiểu học còn
nhiều hạn chế như kĩ năng giao tiếp thiếu tự tin, e dè, nhút nhát, sống khép
kín . . . Nhiều vụ tai nạn đuối nước, giao thông cướp đi tính mạng của nhiều học
sinh đều xuất phát từ nguyên nhân các em còn thiếu kĩ năng sống.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh giúp học sinh tự giải quyết được một
số vấn đề thiết thực trong cuộc sống hằng ngày như: tự chăm sóc sức khỏe, bảo
vệ môi trường và phòng chống các tệ nạn xã hội, để các em chủ động, tự tin
không phụ thuộc hoàn toàn vào người lớn mà vẫn có thể tự bảo vệ mình. Đây
Mục 1.1 . Đoạn “ Giáo dục và đào tạo……kinh tế xã hội ” Tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK số 1 1

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu
sau:
Phương pháp lí luận:
Thu nhập tài liệu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa nội dung
giáo dục, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh tiểu học trong chương trình các
môn học và các hoạt động giáo dục ở tiểu học.
- Phương pháp thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trò chuyện
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thực nghiệm

3


2. NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận:
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh có thể quan niệm là việc tổ chức các
hoạt động giáo dục đa dạng, phong phú nhằm kích thích học sinh tham gia một
cách tích cực chủ động vào các quá trình hoạt động, qua đó hình thành hoặc thay
đổi hành vi của trẻ theo hướng tích cực nhằm góp phần phát triển nhân cách toàn
diện; giúp học sinh có thể sống an toàn, khỏe mạnh và tích cực, chủ động trong
cuộc sống hằng ngày. Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là giáo dục cho các
em có cách sống tích cực trong xã hội hiện đại, là xây dựng hoặc thay đổi ở các
em các hành vi theo hướng tích cực phù hợp với mục tiêu phát triển toàn diện
nhân cách người học trên cơ sở giúp học sinh có tri thức, giá trị, thái độ và kĩ
năng phù hợp.
Có thể thấy rằng kĩ năng sống bao gồm một loạt các kĩ năng cụ thể, cần
thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người. Về bản chất, đó là kĩ năng tự quản
lí bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập

công dân được ghi trong Luật pháp Việt Nam và Quốc tế.
Giáo dục kĩ năng sống đang trở nên cấp thiết đối với thể hệ trẻ bởi vì:Trẻ
em là chủ nhân tương lai của đất nước, là những người quyết định sự phát triển
của đất nước. Nếu không có kĩ năng sống, các em sẽ không thực hiện tốt trách
nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước.
Lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân
cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu
biết về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động, .... Đặc biệt,
trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻ chịu
nhiều tác động đan xen giữa yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn phải đặt mình vào
hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn,
thách thức. Nếu không được giáo dục những kĩ năng sống, thiếu kĩ năng sống
các em dễ bị lôi kéo vào những hành vi tiêu cực, bạo lực và lối sống ích kỉ, lai
căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách.
Vì vậy, việc giáo dục kĩ năng sống cho thế hệ trẻ là rất cấn thiết, giúp các
em thực hiện hành vi có trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và tổ
quốc, giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc
sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích
cực, chủ động, an toàn, hài hoà và lành mạnh. Việc giáo dục kĩ năng sống càng
sớm bao nhiêu thì trẻ càng có nền tảng vững chắc để phát triển toàn diện.
2.2. Thực trạng việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở trường Tiểu
học Trung Hạ:
2.2.1. Thuận lợi:
Môi trường giáo dục nhà trường đảm bảo, dân chủ, thân thiện, đổi mới các
hoạt động giáo dục, tương đối đủ các điều kiện cho việc tổ chức các hoạt động
nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
Đội ngũ cán bộ giáo viên có trình độ năng lực vững vàng, có phẩm chất
chính trị, đạo đức lối sống chuẩn mực, có trách nhiệm với công việc và sẵn sàng
đón nhận cái mới.
Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường, ngoài việc lồng

Một bộ phận giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh còn nặng về dạy chữ, nhẹ về dạy người, rèn luyện kĩ năng còn
ít, giáo viên chưa gắn tốt với gia đình và xã hội. Phương pháp dạy học còn nặng
nề, áp đặt, quá tải, không gây hứng thú học tập cho HS, chỉ chú trọng kiến thức
ở sách giáo khoa nên chưa chịu khó tìm tòi các hình thức và phương pháp tổ
chức cho các hoạt động để tạo sự hứng thú cho học sinh.
Học sinh tập trung học kiến thức, khả năng ứng phó với các tình huống
trong cuộc sống kém, chưa thực sự tự tin. Kĩ năng giao tiếp cũng như xử lí một
số tình huống còn hạn chế.
Đa số phụ huynh cho rằng con em mình chỉ cần học giỏi kiến thức. Phụ
huynh học sinh chỉ khuyến khích các con tìm kiến thức mà quên hướng cho con
em mình làm tốt hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia
đình cũng như một số kĩ năng cơ bản trong cuộc sống. Một số phụ huynh quá
nuông chiều con cái, đáp ứng mọi nhu cầu của con em mình, ít quan tâm đến
việc con em mình ứng xử trong sinh hoạt và đời sống như thế nào?
Thực tế cho thấy việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh chưa được nhận
thức một cách nhất quán. Điều này thể hiện rõ trong việc tổ chức các hình thức
giáo dục hay việc tạo điều kiện để giáo dục kĩ năng sống ở tất cả các giáo viên
trong đơn vị.. Tuy là một nội dung được chính thức đưa vào chương trình giáo
dục nhưng việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tùy thuộc vào tâm huyết và
năng lực của giáo viên. Một số giáo viên, việc giáo dục kĩ năng sống mới chỉ
được xem như một phong trào để được đánh giá thi đua. Mặt khác, trong thực tế
một vài giáo viên chưa quen với việc giảng dạy lồng ghép các nội dung giáo dục
kĩ năng sống cho học sinh. Nhiều người quan niệm việc lồng ghép các nội dung
6


đó là chỉ lồng ghép vào các môn học có tính giáo dục như đạo đức hoặc những
môn học thuộc nhóm khoa học xã hội như Tiếng Việt, Lịch sử và Địa lý, Khoa
học. Nhưng thật ra bất kì môn học nào, bất kì hình thức giảng dạy nào cũng có


TL

SL

TL

SL

TL

5

20%

8

32 %

12

48%

Ứng xử tình huống trong các trò chơi, hoạt động tập thể
Tổng số
HS

25

Biết cách ứng xử hài hòa,

Cho đến thời điểm hiện nay, không phải cán bộ quản lí giáo dục nào, giáo
viên nào cũng nhận thức đúng về tầm quan trọng việc giáo dục kĩ năng sống
cũng như chủ trương đưa giáo dục kĩ năng sống tích hợp vào các môn học và
các hoạt động giáo dục theo sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Để tất cả
giáo viên trong đơn vị hiểu rõ tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống tôi
đã trao đổi trong ban giám hiệu tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn trong
nhà trường để hội thảo, chuyên đề nhằm mục đích tuyên truyền để tất cả giáo
viên hiểu được vai trò, tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh; nắm được nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh. Vì vậy việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là vô cùng
cần thiết. Giáo dục KNS còn là một nội dung quan trọng trong đổi mới giáo dục
phổ thông và là một trong các giải pháp nhằm xây dựng và hoàn thiện dần nhân
cách cho học sinh. Tôi yêu cầu tất cả các giáo viên phải đầu tư nghiên cứu các
nội dung ở từng tiết học và các hoạt động giáo dục trong nhà trường để tìm tòi
các nội dung tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho các em hợp lí và hiệu quả.
Để tạo được sự đồng thuận của xã hội, tôi đã chỉ đạo tất cả các giáo viên
thực hiện tốt công tác tuyên truyền. Tăng cường nhận thức cho phụ huynh học
sinh: Tôi đã làm việc với Ban đại diện cha mẹ HS nói rõ về tầm quan trọng của
các kĩ năng sống đối với con em họ. Từ đó, phối hợp cùng Ban đại diện cha mẹ
HS tuyên truyền đến từng phụ huynh. Tôi yêu cầu giáo viên chủ nhiệm cũng sẽ
đưa nội dung GD KNS vào các cuộc họp phụ huynh HS định kì để cho phị
huynh thấy được vai trò của cha mẹ trong việc phối kết hợp để giáo dục các kĩ
năng sống cho con em mình. Từ đó cùng phối hợp với nhà trường trong việc
thực hiện công tác giáo dục toàn diện cho học sinh. Ngoài ra tôi thống nhất trao
đổi trong BGH nhà trường mời chính quyền địa phương và các đoàn thể cùng
phụ huynh tham gia một số hoạt động giáo dục tại nhà trường như tổ chức cho
học sinh các buổi truyền thông về “ An toàn giao thông”; “ Phòng tránh đuối
nước ”; “ phòng tránh các tai nạn thương tích”… Việc làm này tôi nghĩ không
chỉ tạo cơ hội, gắn kết giữa nhà trường - gia đình và xã hội mà còn là dịp để phụ
huynh thấy được khả năng của con em mình khi sinh hoạt ở trường để cùng phối

Tên đề tài SKKN

1

Góp phần nâng cao chất
lượng dạy học nội dung
phần so sánh phân số.Toán 4.

Phòng
GD&ĐT
huyện Quan
Sơn

2

Một số giải pháp chỉ đạo
thực hiện dạy học theo
mô hình trường học mới
đạt hiệu quả cao.

Sở GD &ĐT
Thanh Hóa.

Năm đánh
giá xếp loại.

\
A

2009-2010