SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
_____________________________________________
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ỨNG DỤNG CNTT VÀO GIẢNG DẠY MỘT SỐ BÀI TRONG
CHƯƠNG TRÌNH MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH THPT
Người thực hiện: Trần Thị Hoa Lý
Chức vụ:
Tổ trưởng chuyên môn
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): GDQP-AN
THANH HOÁ NĂM 2017
MỤC LỤC
TT
I
Mục
Trang
MỞ ĐẦU
1
2.1
Cơ sở lí luận
3
2.2
Thực trạng
3
2.3
Các giải pháp và tổ chức thực hiện
4
2.3.1
Thường thức phòng tránh một số loại bom, đạn và
thiên tai (Giáo dục QP – AN , lớp 10)
5
2.3.2
Tác hại của ma tuý và trách nhiệm của học sinh trong
phòng, chống ma tuý (Giáo dục Quốc phòng – An ninh,
3.2
Kiến nghị
18
2.3.4
TÀI LIỆU THAM KHẢO
14
I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Mục tiêu của ngành giáo dục là không ngừng đổi mới phương pháp giảng
dạy và nâng cao chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học. Trong đó, việc ứng
dụng công nghệ thông tin trong dạy học đang được đẩy mạnh và nhân rộng
trong toàn ngành hiện nay. Cụm từ “giáo án điện tử”, “bài giảng điện tử” được
nhiều người nhắc đến; các phần mềm dạy học phong phú và đa dạng được đăng
tải phổ biến trên mạng Internet, tạo điều kiện cho giáo viên (GV) khai thác, sử
dụng. Các tiết học có ứng dụng CNTT làm cho học sinh (HS) học tập hứng thú
hơn, tích cực hơn, GV có điều kiện tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng
tập trung vào người học nhiều hơn.
GDQP–AN là môn học chính khóa có vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây
dựng bảo vệ Tổ Quốc. GDQP–AN là một nội dung của giáo dục, rèn luyện hình
thành nhân cách, góp phần nâng cao dân trí quốc phòng, củng cố nền quốc
phòng toàn dân. GDQP–AN là nội dung quan trọng trong chiến lược đào tạo
- Nhằm thể hiện rõ hơn những ưu thế, ưu điểm của việc sử dụng phương
tiện hiện đại trong dạy học môn Giáo dục Quốc Phòng – An ninh.
- Đưa ra một số biện pháp, đề xuất một số phương án thiết thực để thúc
đẩy hơn nữa việc sử dụng CNTT trong việc nâng cao chất lượng dạy học môn
Giáo dục Quốc phòng – An ninh ở các trường THPT hiện nay.
3. Đối tượng nghiên cứu.
- Tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu... sử dụng trong bài giảng môn Giáo dục
Quốc phòng - An ninh bậc THPT.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Thao giảng, dạy thử nghiệm, dự giờ rút kinh nghiệm
- Hướng dẫn học sinh tự học
2
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận.
Thực hiện mục tiêu đào tạo những con người có đủ khả năng đáp ứng
những nhu cầu đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước,
góp phần phát triển kinh tế, xã hội. Với mục tiêu của giáo dục phổ thông là
“giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các
kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực khả năng, tính năng động và sáng tạo, hình
thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và
trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc
sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” 2. Muốn vậy người học
phải chủ động nắm bắt kiến thức cơ bản, tự tìm hiểu và phát hiện những kiến
thức liên quan. Tuy nhiên vai trò của thầy cô giáo trong việc giúp các em nắm
vững kiến thức môn học, nhận biết được các vấn đề về lịch sử, chính trị, chiến
thuật, chiến lược… là rất quan trọng. Với độ tuổi đang còn ngồi trên ghế nhà
trường thì việc các em tự tìm hiểu các vấn đề liên quan đến nội dung môn học là
nên ít nhiều tác động đến suy nghĩ và việc xác định nhiệm vụ học tập đối với bộ
môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, dẫn đến ý thức học chưa cao. Bên cạnh
đó, dưới tác động của nền kinh tế thị trường một số tệ nạn xã hội đã bắt đầu len
lỏi vào trong các nhà trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến các em học sinh, vì
đây là lứa tuổi rất dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài.
- Một số nội dung trong chương trình GD Quốc phòng – An ninh cấp
THPT còn thiếu các hình ảnh minh hoạ, chưa sát với tình hình thực tế hiện nay.
2.3. Giải pháp và tổ chức thực hiện.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy có hiệu quả rất nhiều
trong việc tạo hứng thú cho học sinh khi tiếp cận môn học. Từ chỗ giáo viên chỉ
hướng dẫn học sinh qua sách giáo khoa đến nay nhờ sự hỗ trợ của công nghệ
thông tin bài học trở nên vô cùng phong phú và đa dạng. Học sinh có thể khai
thác thông tin trên mạng Internet để tìm hiểu trước kiến thức. Trong quá trình
lên lớp, học sinh mang những điều mới lạ, những điều còn chưa hiểu ra thắc mắc
với giáo viên từ đó có thể thấy rằng không những nội dung bài học được đảm
bảo mà còn có những thông tin mới, lạ, bổ ích giúp cho học sinh thực sự có
hứng thú trong việc học tập.
Trong xu thế phát triển của xã hội ngày nay thì công nghệ thông tin
(CNTT) đang có những vấn đề vượt bậc, các tiện ích của nó đã được áp dụng
rộng rãi ở hầu hết các lĩnh trong cuộc sống. Riêng đối với các em học sinh thì
CNTT luôc có sức hút to lớn. vấn đề còn lại là chúng ta ứng dụng CNTT sao cho
phù hợp để tăng tính hấp dẫn ở bộ môn mình dạy. Nhằm nâng cao hiệu quả bài
giảng, tôi đã áp dụng CNTT vào những bài sau:
4
- Thường thức phòng tránh một số loại bom, đạn và thiên tai (tiết 23,24
Giáo dục QP – AN , lớp 10).
- Tác hại của ma tuý và trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma
một quốc gia nhiệt đới với những vùng đất thấp, đồi núi, nhiều cao nguyên với
những cánh rừng rậm. Đất nước bị chia thành miền núi, vùng đồng bằng sông
Hồng ở phía bắc; và dãy Trường Sơn, Tây Nguyên, đồng bằng duyên hải miền
trung, và đồng bằng sông Cửu Long ở phía nam. Chính vì có vị trí địa lý và địa
hình phức tạp nên ở nước ta hằng năm đã xảy ra các loại hình thiên tai chủ yếu
như: Bão, lũ lụt, lũ quét, lũ bùn đá, ngập úng, hạn hán và sa mạc hoá.
- Mỗi một vùng, miền lại xảy ra một loại hình thiên tai khác nhau nên học
sinh sẽ khó có thể nhận biết được các loại hình thiên tai.
Ví dụ: Học sinh vùng Đồng bằng sông Cửu Long khó có thể nhận biết
được tình trạng hạn hán, sa mạc hoá ở vùng Nam Trung bộ và ngược lại.
6
* Giới thiệu một số hình ảnh về các loại hình thiên tai5.
Ảnh hưởng của bão đến đời sống sinh hoạt của nhân dân
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5
Hình ảnh lũ lụt ở miền Trung
7
Hình ảnh về lũ quét ở khu vực miền núi
Hình ảnh về sa mạc hoá ở Bình Thuận
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5
Qua theo dõi các hình ảnh, học sinh đã nhận biết và phân biệt được các
loại hình thiên tai chủ yếu và nguy hiểm ở Việt Nam; thấy rõ những tác hại của
Cây coca
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5
- Các chất ma tuý thường gặp.
Thuốc phiện dạng bánh
Heroin dạng bột
Ma tuý tổng hợp
3. Tác hại của tệ nạn ma tuý.
Ma tuý không những trực tiếp huỷ hoại sức khoẻ con người, làm khánh
kiệt kinh tế của gia đình và xã hội mà còn là nguyên nhân xô đẩy người lương
thiện vào con đường phạm tội. Hoạt động mua bán, sử dụng ma tuý trái phép
của các đối tượng và sự tụ tập của những người nghiện ở một số địa bàn, kéo
theo những tệ nạn xã hội và những vi phạm pháp luật khác sẽ gây bất ổn về an
9
ninh - trật tự tại địa bàn đó. Thực trạng nói trên đã gây tâm lý hoang mang, lo sợ
và bất bình trong quần chúng nhân dân.
Hình ảnh con nghiện lên cơn đói thuốc
Trước và sau khi sử dụng ma tuý 4 năm
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5
lý, bảo vệ biên giới quốc gia và chủ quyền đối với 2 quần đảo Trường Sa và
Hoàng Sa.
2. Giới thiệu nội dung bài học thông qua các hình ảnh, tư liệu.
* Giới thiệu các bộ phận cấu thành nên lãnh thổ quốc gia bao gồm: vùng
đất, vùng nước, vùng lòng đất và vùng trời.
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5
Sơ đồ khu vực biên giới biển và các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam
* Chủ quyền lãnh thổ quốc gia: Theo Hiến Pháp năm 1992 của nước Cộng
hoà xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: “Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là
một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất
11
liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời” 1. Hiện nay, chủ quyền biển - đảo đang
là vấn đề thời sự nóng bỏng của đất nước ta. Nhân dân cả nước, từ những người
nông dân chân lấm tay bùn, những công nhân với thu nhập ít ỏi đến những cán
bộ, công chức đang ra sức chung tay “góp đá xây Trường Sa”, những chiến sĩ
hải quân “nắm chắc tay súng, giữ lấy biển, lấy trời”, những nhà sử học nỗ lực
đưa ra những bằng chứng thiết thực chứng minh chủ quyền biển đảo, và những
ngư dân kiên cường bám biển vươn khơi...
Chủ quyền đã được khẳng định của Việt Nam trên quần đảo Trường Sa
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5; đoạn “Nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam … vùng trời” tác giả trích nguyên văn TLTK số 1
Bản đồ do W. Blaeu vẽ năm 1645
12
- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và Thủ tướng Chính phủ
14
Hoàng gia Campuchia Samdech Hunsen bên cột mốc phía Việt Nam.
Thông qua giới thiệu hình ảnh về chủ quyền của Việt Nam, đã xây dựng,
củng cố lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lập, tự cường, nâng cao ý
thức bảo vệ tổ quốc, tích cực học tập kiến thức quốc phòng – an ninh của học
sinh; đồng thời các em sẵn sàng nhận và hoàn thành các nhiệm vụ quốc phòng –
an ninh khi nhà nước và người có thẩm quyền huy động, động viên. Tích cực
tham gia các phong trào của đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, phong trào
mùa hè xanh, phong trào thanh niên tình nguyện hướng về vùng sâu, vùng xa,
biên giới, hải đảo.
2.3.4. Công tác phòng không nhân dân (Giáo dục QP-AN, lớp 12).
1. Giáo viên giới thiệu cho học sinh những nội dung sau:
- Sự hình thành và phát triển của công tác phòng không nhân dân.
- Xu hướng phát triển của tiến công hoả lực.
- Nhận thức, trách nhiệm của công dân đối với công tác phòng không
nhân dân.
2. Sử dụng các hình ảnh minh hoạ giúp học sinh hiểu được âm mưu của
Đế quốc Mĩ tiến hành các cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải
quân ra miền bắc (1964 – 1972); những chủ trương, biện pháp của Đảng và Nhà
nước tiến hành công tác phòng không nhân dân của ta trong thời kỳ chống chiến
tranh phá hoại của Đế quốc Mĩ; một số vấn đề cơ bản về công tác phòng không
nhân dân trong tình hình mới.
Pháo đài bay B-52 của Không lực Hoa Kỳ
tìm hiểu tư liệu, mạnh dạn trao đổi với bạn bè và giáo viên; hào hứng mỗi lần
diễn ra hội thao nhỏ sau khi kết thúc 1 nội dung học tập, vì vậy kết quả loại khá
tăng lên rõ rệt
Sau đây là bảng đối chiếu kết quả của 04 lớp tham gia kiểm nghiệm trong
đề tài (lấy kết quả năm học lớp 12).
- 02 lớp không áp dụng đề tài nghiên cứu:
Tổng
Lớp
số
Giỏi
HS SL
%
06 13,33
12C3 45
08 17,02
12C4 47
Khá
SL
%
Kết quả
TB
Yếu
SL
%
SL %
Kém
SL %
0
Khá trở lên
SL
35
38
%
77,78
80,85
- 02 lớp áp dụng đề tài nghiên cứu:
Lớp
12C1
12C2
Tổng
Giỏi
số
HS SL
%
49
46
Kết quả
Khá
28,57
33
67,35
2
4,08
0
0
0
0
47
95,92
12
26,09
31
67,40
trình, sách báo, tài liệu tham khảo trong hệ thống thư viện là vô cùng cần thiết.
Đặc biệt là các loại tài liệu tham khảo phải được cập nhật thường xuyên; đảm
bảo việc khai thác thông tin từ Internet.
* Đối với giáo viên:
- Phải luôn có lòng yêu nghề, yêu người, có ý thức trách nhiệm và tinh
thần cầu tiến, không ngừng học hỏi và mạnh dạn áp dụng những cái mới vào
trong thực tiễn giảng dạy.
- Thường xuyên nghiên cứu, dự giờ đồng nghiệp, tham dự đầy đủ các lớp
tập huấn chuyên môn…để nắm bắt những thông tin về nội dung, phương pháp
của chương trình. Từ đó, giáo viên mới có thể lập một kế hoạch bài học cho
mình một cách khoa học, có sự tích hợp giữa kiến thức các môn học với nhau.
- Không ngừng nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi để nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ cho bản thân.
- Tích cực đổi mới phương pháp dạy học như lồng ghép với các môn
khác như Lịch sử, Địa lý, GDCD…tránh sự nhàm chán, khô cứng của bộ môn.
- Ứng dụng CNTT và sử dụng các loại tranh ảnh, các đoạn phim tư liệu
vào trong quá trình giảng dạy, nhằm thu hút sự chú ý, tạo ra hứng thú học tập và
hiểu bài nhanh hơn của các em.
- Đặc biệt, giáo viên cần tạo ra một không gian vui nhộn trong các tiết học
sẽ thu hút được tất cả các em tham gia, các em sẽ có hứng thú học hơn và góp
phần nâng cao chất lượng dạy học.
* Đối với học sinh:
- Cần nắm vững nội dung bài học.
- Có kỹ năng khai thác, sử dụng Internet để tìm tòi các tài liệu liên quan
đến nội dung bài giảng.
* Đối với nhà trường:
- Tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất và thiết bị phục vụ công tác giảng
dạy môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh.
- Cử giáo viên tham gia đầy đủ các nội dung bồi dưỡng thường xuyên do
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hiến pháp năm 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
2. Luật Giáo dục Việt Nam
3. Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam
4. Bài dự thi “Cô giáo đặc biệt” của VPBank
5. Tham khảo một số tài liệu trên mạng Internet
- Nguồn: http: //eduviet.net
- Nguồn: http://tusach.thuvienkhoahoc.com
- Nguồn: www.giaoducquocphong.org
20